Bókastaðir

Konungr réð fyrir Írlandi, er Rólfr hét; hann var mikill fyrir sér ok ódæll, hann var blótmaðr. Hann átti sér eina dóttur barna; sú heitir Ingibjǫrg; hon var vitr kona ok væn, ok þótti engi betri kostr á Írlandi.

Hennar hǫfðu beðit margir ágætir konungasynir, ok vildi faðir hennar eigi gipta hana; hǫfðu þeir þessa leitat bæði með ráðum ok með orrostu; en Rólfr konungr var svá forspár, at af sinni ilsku ok vondum átrúnaði vissi hann fyrir komu þeirra, ok hafði jafnan þá her óvígan, er þeir ætluðu at koma honum á óvart. Hann sjálfr var ok hinn mesti berserkr til framgǫngu, svá at hann feldi marga kappa í einvígum, þóat honum biði á hólm, ok fyrir slíkra hluta sakir varð hann frægr, svá at øngvir konungar fýstusk við hann at keppa; hafði hann ok nú langan tíma svá setit í náðum at engi konungr hafði strídt á hans ríki, þvíat allir óttuðusk hans harðfengi.

Einn tíma er þess viðgetit, at Ásmundr kemr at máli við Rólf konung Gautreksson: "svá er (mál) með vexti, herra! at ek vildi staðfesta ráð mitt ok kvænask, gerisk faðir minn mjǫk aldraðr, ok á ek at taka ríki eptir hans dag."

Rólfr konungr svaraði: "hvar horfir þú, fóstbróðir! á um þetta mál."

Ásmundr svaraði: "Hrólfr heitir konungr, er ræðr fyrir Írlandi, mikilhæfr maðr; hann á dóttur væna ok vitra, heitir Ingibjǫrg; hennar vilda ek fá, ok hafa þar til yðvarn styrk ok harðfengi, at ná þessu ráði mér til handa."

Rólfr konungr svaraði: "eigi mun þér Hrólfr konungr ókunnigr vera, hann er fullr upp galdra ok gerninga, ok má honum ekki á óvart koma, er ok illt at sœkja Írland með her útlendum, þar er fjǫlbygt, en grunn mikil fyrir landinu, svá at þar við kemsk ekki nema með smáskipum; ok hefi ek heyrt, at nǫkkurir mikilsháttar menn hafi beðit þessar meyar, ok engi fengit nema skǫmm ok svívirðing af konungi þessum. Nú veiztu, fóstbróðir! at oss ganga ekki svá mjǫk konbœnir, þarsem vér verðum at sœkja með bardǫgum ok styrjǫld ok miklum mannskaða, ok þótt konungarnir sjálfir vili eigi stríða í mót oss, þá taka konurnar sjálfar ok halda bardaga oss í móti með mǫrgum vélræðum; nú munu við leita oss léttara, enn ganga í fang Rólfi konungi; með slíkum hug ætla ek ok vera Svía ok Gauta ok Dani, at þeim þykki mál at létta þessu sukki ok hernaði, ok hafa eigi svá mikinn kostnað sumar frá sumri."

Þat fann Ásmundr, at konungr fór mjǫk undan, ok taldi allar latar á um ferð þessa, vissi hann þat ok, at Írakonungr var illr viðreignar, ok hann hafði skemmiliga leikit þá, er þangat hǫfðu mægða beðit; lék Ásmundi þó ekki annat í skapi, ok taldi jafnan um fyrir konungi, ok bað hann fá sér til styrk, þótt hann vildi eigi fara sjálfr, ok leggja ráð til með honum. Konungr kveðsk ætla, at þat mundu til lítils koma, utan mannskaða fengi hann því meira.

En er Ásmundr sá, at konungr var fastr fyrir um þetta mál, ok ótalhlíðinn um þat, sem hann beiddi, þá biðr Ásmundr drótningu túlka sitt mál, ok segir henni sinn vilja, ok svá segir hann henni viðtal þeirra konungs.

Drótning kveðsk gjarna vilja gera hans vilja í ǫllu, því er hon orkaði, "en til þessarar yðvarrar beiðslu kann ek sízt at leggja, með því at ek kann eigi þau ráð til gefa, at yðar frami eða sæmd mætti aukask við, þar sem svá er við illan um at eiga, sem Rólfr Írakonungr er, því at hann er harðr konungr ok illrar náttúru; sér Rólfr konungr Gautreksson slíkt, þarsem hann er vitr ok forsjáll, ok getr mǫrgu nær."

Ok eitthvert sinn er þess viðgetit, at þau talask við, Rólfr konungr ok drótning. Hon spyrr, hvárt hann skyti undan ferðinni við Ásmund, fóstbróður sinn, til Írlands. Hann kveðsk víst þat hafa gǫrt.

Hon mælti: "þat gerir þú illa, þvíat eigi veit ek þann mann, attú ættir heldr sæmdar at leita enn honum, hefir hann yðr lengi vel fylgt, ok þjónat kurteisliga ok verit með yðr í margri hreystiferð, ok þolat með yðr bæði blítt ok strítt, ok reynzk jafnan hinn vaskasti maðr."

Konungr mælti: "ekki ganga oss kvánbœnir svá auðveldliga, þótt eigi sé við slíka heljarmenn at eiga, sem er Rólfr Írakonungr, munu vér létta af um kvánbœnir þessar, eða hvert ráð sér þú til, er þú fýsir svá mjǫk þessar ferðar, þat er vænast sé til framkvæmdar um várt mál."

Hon kveðsk þar engi ráð kunna til at leggja, kvað þat meir takask mundu eptir auðnu ok tilstilli yðru, "herra! ef þér komið fram ferðinni, er þat mitt ráð, at þér hafið ekki mikit lið til ferðar þessar, vil ek at þeir siti eptir Ketill ok Ingjaldr, ok hafið þér ekki lið af þeirra ríkjum, þvíat þeim mun þrátt þykkja þessi útboð áliggja. Þórir járnskjǫldr vil ek at hér sé eptir til landvarnar, meðan þú ert í brottu. En þit Ásmundr skuluð fara, ok hafa eigi meira enn tíu skip ok hundrat liðs á hverju, en drekann et ellefta, þykkjumsk ek þat vita, ef ykkar aptrkvoma seinkask, at þeir Ketill ok Ingjaldr munu þá eigi um kyrt sitja, þykki mér ok líkara at yðvar verði hefnt, ef þess þarf við, ef slíkir menn lifa eptir, sem þeir eru."

Rólfr konungr mælti þá til Ásmundar: "nú með því, fóstbróðir! at ek fari (með) þér ferð þessa, slík sem hon verðr, skaltu tilvinna nǫkkut; mér er svá flutt, at faðir þinn eigi dóttur fagra, þá er Margrét heitir, þessa mey skaltu játa í mína forsjá til giptingar."

Ásmundr lézk þat gjarna vilja, kveðsk því treystask, at konungr mundi miklu betr fyrirsjá enn hann sjálfr.

Eptir þetta hafa þeir tilætlan á um ferð sína, ok at sumarmagni váru þessi skip albúin, ok þat lið sem konungi skyldi fylgja. Þórir vildi fara ferð þessa, en konungr vildi þat eigi. Þórir lézk gera mundu sína ferð, sem honum líkaði, þegar konungr væri á brottu, en kveðsk eigi skyldu vera í konungs fǫruneyti, nema konungr vildi, ok líkaði honum illa, er hann skyldi eigi ráða ferðum sínum. Konungr bað hann hafa landráð ok ríkisstjórn. Þórir lézk þat hyggja, at Rólfr konungr þyrsti meir aðra umsjá, áðr hann kœmi aptr or þessari ferð, ok skildu þeir við nǫkkura fæð.

Rólfr konungr átti enn annan ungan son við drótningu, þann er Eirekr hét. Gautrekr, son Rólfs, var þá ellefu vetra, er faðir hans fór or landi.

Nú er frá því at segja, þegar þeir váru búnir, heldu þeir á brott af Svíþjóð, ok vestr í haf; gaf þeim heldr lítt, fengu veðr stór, ok óhœga byri, þeir hǫfðu mikla myrkva, tóksk þeim heldr ógreitt, lágu lǫngum við eyjar ok annes, mættu þar jafnan víkingum, fóru þeirra skipti svá, at Rólfr konungr hafði jafnan sigr.

Svá er sagt at (á) áliðnu sumri komu þeir við England. Þá réð fyrir Englandi Ella konungr; hann var ríkr konungr ok ágætr, ok er hann spyrr komu Rólfs konungs Gautrekssonar, sendir hann menn á fund hans, ok býðr honum til veizlu með svá mikit lið, sem hann sjálfr vildi. Rólfr konungr bar þetta boð fyrir sína menn, ok spurði, hversu fýsiligt þeim þœtti at sœkja veizluna. Þeir báðu hann fyrirsjá. Konungr kveðsk mundu tilætla, ok bjósk með hundraðs liði.

Svá er sagt, at Ella konungr átti dýr eitt, þat var svá grimmt ok ólmt, at þat eirði øngu því, sem því var ávísat. Þat var bæði mikit ok sterkt, þat var leo; þetta dýr hǫfðu þeir svá vanit, at þat grandaði øngvu utan þeim, er konunginum veittu mótgang, ok hann vildi því ávísa, en þat var spakt ok kyrt við alla hirð konungsins, ok alla þá er konungrinn vildi at með honum væri í friði ok náðum. Konungi þótti góðr gripr í dýrinu, því at þegar ófriðr var gǫrr á ríki hans, lét hann slá lausu dýrinu, ok drap þat niðr á lítilli stundu fjǫlda manns, svá at hundruðum skipti, var þat svá ørugt til landvarnar, at engir konungar treystusk á England at stríða, síðan þeir vissu athœfi þessa dýrs.

Tveir menn eru nefndir með hirð Ella konungs, hét annar Sigurðr, en annar Bárðr, þeir váru mikils metnir; þeir geymdu ok varðveittu þetta dýr, var þat hversdagliga bundit sterkliga með járnviðjum; þessir brœðr váru ójafnaðarmenn miklir, ok heldr illfúsir.

Ok er þeir urðu þess varir, at Rólfi konungi var þangat boðit með sínu fǫruneyti, mælti Sigurðr: "hvert ráð skulu við þat gera, at konungr þessi tapi sæmd sinni, er svá mjǫk er lofaðr af ǫllum mǫnnum, þvíat mér þykkir þat illt at vita, ef hann fær hér nǫkkurn frama af konungi várum."

Bárðr svaraði: "þat er helzt mitt ráð, at vér farim á skóg þann, er á leið þeirra er, ok hafim með okkr dýr konungsins, ok slám því lausu, þá er við sjám ferð þeirra; mun konungr þessi eigi svá mikilsmáttar, at hann sigri dýrit, heldr mun þat honum verða at skaða, fœri þá sem skyldi ok ek vildi."

Þeir fara nú með dýrit á skóginn, ok leynask þeir, þar til er þeir sjá ferð Rólfs konungs. Þeir hǫfðu áðr dýrit ært með víni ok allskins drykk hinum sterkasta; slógu þeir síðan lausu dýrinu, ok létu hlaupa, en fálu sjálfa sik.

Nú er at segja frá Rólfi konungi, hann gengr upp við hundrat manna, ok ætlar á fund konungsins, ok er þeir hafa litla hríð gengit, heyra þeir á skóg brak ok ógrlig læti.

Ásmundr tók til orða: "herra!" segir hann, "hvaða látum heyrum við?"

Konungr biðr þá stað nema, ok hugsa til, hvat látum vera mun, en þat kunni engi þeirra at skynja, utan þeim þótti mikit ok ǫskurligt at heyra til þessa. Konungr mælti: "Þat hef ek heyrt, at Englakonungr eigi dýr, þat er sé harðla mikit ok grimmt ok illt við at eiga, má vera at eigi sé allt af trúnaði við oss gǫrt, nú vil ek, at þér nemið hér stað, en ek vil, at við Ásmundr gangim fram, ok forvitnumsk, hvat látum þetta mun vera."

Þeir gera svá; ok er þeir hafa litla hríð gengit, sjá þeir dýrit, at þat leikr sér í skóginum. Leo sýnir mátt sinn, ok kastar hala sínum í hring um eikrnar, ok kippir svá upp með rótum. Síðan grípr hann með klónum, ok kastar í lopt upp, sem þá er kǫttr leikr at fuglum.

Ásmundr mælti: "hví mun sjá ófagnaðr svá láta?"

Konungr mælti: "þat munda ek ætla, at því mundi dýrit leikit vera, at þat mundi ært vera áðr af drykk."

Ásmundr mælti: "sé ek þat, at aldrei komumsk við fram fyrir þessum óvin."

Konungr mælti: "við skulum taka annat ráð, hér útaf veginum stendr einn hár stofn, þar er þrǫngr skógr fram at gǫtunni, þar skaltu fara uppá stofninn, ok standa þar, ek skal hafa þik at agni við dýrit, en ek skal fela mik þar í hjá, ok þá er dýrit geisisk fram at þér, þá skaltu hlaupa út í skóginn, en ek mun vita, at ek fái nǫkkut fœri á því; þœtti mér vera mega, at þat festi sik í skóginum, því at hann er mjǫk þrǫngr. Þú skalt hrína, sem þú mátt hæst ok líkast svíni, þvíat þat má hann með øngvu móti heyra, ok þat eitt veit ek hann óttask, sú er hans náttúra."

Ásmundr gerði, svá sem konungr bauð. Nú ferr þetta eptir því, sem konungr gat til, at þegar er dýrit sá manninn, hleypr þat at með ákefð ok grimmleik, ok þegar fram í millum eikanna. Ásmundr gerir, sem honum var boðit, hrín sem hann má hæst; ok er dýrit heyrir þessi læti, nemr þat stað, ok bregðr hǫfðinu milli fóta sér, ok þrøngvir með leggjunum at eyrum sér svá fast, at hann vildi eigi svíns hríninn heyra. Rólfr konungr hljóp þá upp, ok hjó með sverðinu, ok í sundr hrygg dýrsins fyrir framan mjaðmirnar, ok deyr dýrit þegar í stað.

Ok er þetta sá þeir brœðr Sigurðr ok Bárðr, hlaupa þeir heim til hallarinnar, sem þeir mega skjótast, ok segja Ellu konungi þenna enn fáheyrða atburð, hversu Rólfr konungr hafði dýrit unnit, þat er þeir ætluðu at ekki mundi bella. Konungr spurði, hversu þetta hefði atborit, en þeir sǫgðu allt, sem farit hafði. Konungr verðr þeim stórliga reiðr fyrir sínar tiltekjur, ok kvað eigi þeirra fœri, at þreyta hamingju við Rólf konung, ok lét taka þá báða ok setja í bǫnd, en Ella konungr sjálfr ferr í mót Rólfi konungi með miklu liði, ok kvað líkligt at Rólfr konungr ætlaði þetta af hans vélræðum vera, er þessir menn hǫfðu á hendr tekizk.

Eptir dráp dýrsins snúa þeir Ásmundr ok Rólfr konungr aptr til manna sinna, ok mælti Rólfr konungr: "vér skulum fara, sem vér hǫfum áðr ætlat, því at ek hygg, at þetta sé eigi ráð Ella konungs, ok þat er mín ætlan, at honum þykki mikill skaði at dýrinu, ok vil ek sjálfr segja honum."

Þeir fara nú, þar til er þeir koma fram or skógi, ok geta at líta, at mikit fjǫlmenni ferr í móti þeim; þat var vel búit at vápnum. Þeir þykkjask nú vita, at ófriðr mun vera.

Þá mælti Rólfr konungr: "annathvárt er nú, at konungr þessi er fullr upp flærðar ok undirhyggju, ok hefir þetta hugsat þegar í fyrstu, at svíkja oss með níðingskap, eða elligar er þetta ekki hans ráð, ok hafi nǫkkurir vondir menn þetta tekizk á hendr, ok gǫrt þetta til óvinganar vár í milli, ok þat munda ek hvergi síðr ætla; gerum oss nú sem traustasta, ok gǫngum djarfliga í móti þeim, ok látum øngvan bilsbug á oss sjá, hvárt sem þeir vilja oss gott eða illt, ok ef þess þarf við, deyum heldr við sæmd, enn lifum við skǫmm!"

Þeir herðu þá hugina, ok báðu þann aldrei þrífask, er eigi dygði sem mætti. Þeir fóru með fylktu liði. Rólfr konungr fór í miðri fylkingu sinni, ok hafði bert sverðit Risanaut, ok létu allvígmannliga; ok er þetta sér Ella konungr, lætr hann bregða upp friðskildi, ok ríðr sjálfr í mót Rólfi konungi, ok fagnar honum vel, ok endrnýar þá enn boðit við Rólf konung. Ok er Rólfr konungr sér blíðu bragð á Ellu konungi, tekr hann því vel, fara þá allir saman til borgar; er þar fyrirbúinn enn bezti fagnaðr, ok harðla fǫgur veizla, talask konungar þá við.

Rólfr konungr mælti: "ek vil yðr kunnigt gera, at vér munum hafa unnit yðr mikinn skaða, í því at ek drap dýr eitt, þat sem mér er svá flutt, at yðr muni (þykkja) svá mikill skaði at vera. En með því at ek þóttumsk eiga hendr mínar at verja, þá gerðum vér af því þetta, en fyrir utan allan mótþróa við yðr, en allt þat sem þér þykkir í þessu misboðit, þá vil ek svá bœta, at yðr megi vel líka."

Ella konungr svarar: "sýni þér í þessu, sem mǫrgu ǫðru, sanna vizku, at þér bjóðið bœtr fyrir þat, er aðrir ætti þér at bœta; en sakir þess, at þú eignar eigi þetta várri ódygð, þá vil ek þá menn gefa undir yðvarn dóm ok refsing, er þessu eru valdandi."

Lét síðan sœkja þá brœðr Sigurð ok Bárð, váru þeir báðir bundnir, leiddir fyrir hann, ok sǫgðu þeir sjálfir sína ráðagerð. Eptir þat bað Ella konungr Rólf konung dœma þeirra mál, eða hvern dauða at hann vildi at þeir hefði.

Rólfr konungr svaraði: "ǫll þau lǫgbrot, sem yðrir menn gera, þá eigi þér, herra! dóm á þeim, en ef þér vildit nǫkkut gera fyrir minn bœnarstað, þá vilda ek at þú gæfir þeim líf, ok fœri þeir í brott or þínu ríki, ok hefðu þeir þat fyrir sinn ótrúleika."

Ella konungr mælti: "þat er þó satt at segja, at fárra konunga maki muntu vera á mildi þína, ok skal þetta gerask eptir þínum vilja."

Lét konungr leysa þá, ok fekk þeim skip ok fé nǫkkut, ok fóru þeir or landi, ok eru þeir or þessi sǫgu. Eptir þetta taka konungar tal með sér; spyrr Ella konungr eptir um ferð Rólfs konungs, en hann segir honum allt eptir því, sem ætlat var. Konungr kvað þat vera heldr óvænliga ferð, kvað Rólf Íra konung vera heldr harðan ok illan við at eiga, ok bað Rólf konung eigi ætlask til þessarar ferðar á þessu sumri, bauð honum við sér at vera með hundrað manna, en þeir vistaði annat lið hans þar á Englandi nær sér, ok þetta boð þiggr Rólfr konungr. Hafði Ella konungr þar fyrirætlan ok alla tilskipun með kostnaði. Sitr Rólfr konungr nú á Englandi við ǫllu liði sínu með mikilli gleði; veitti konungr þat hitt kappsamligasta. Líðr nú svá fram um hríð.

Þess er getit, at þeir Rólfr konungr ok Ásmundr gengu úti um staðinn einn dag, at skemta sér, ok er þeir ætluðu heim at ganga til hallarinnar, kom at þeim kerling ein. Hon gekk við tvá stafi.

Kerling setti upp nasirnar, ok mælti: "hverir eru þessir enir tígugligu menn." Þeir sǫgðu til sín. Kerling mælti: "er þetta enn ágæti konungr Rólfr Gautreksson, ok væra ek sæl, ef ek hefða hann fundit."

Konungr mælti: "hvat vildir þú Rólfi konungi?"

"Svá lízk mér, sem sagt er, at þú sér hverjum konungi vænni ok kurteisari, ok at ǫllum hlutum afbragð annarra konunga, er þat ætlan mín, at af þér hljóti ek nǫkkut gott ok þínum ráðum." Konungr spurði, hvers hon þyrfti við.

Hon svaraði: "ek á lítit efni, em ek ein í húsi, ok dóttir mín, er unnit hefir fyrir mér, ok er hon en vænasta kona at sjá, en nú er hon mér verri enn engin, því at maðr vensk til at glepja hana; er mér þat mjǫk í móti skapi, gáir hon engis fyrir honum; er hann mikill maðr ok sœmiligr at sjá, en þó er mér ekki um hann, vilda ek, herra! at þér kœmuð ok talaðir við þenna mann; mun hann gera fyrir yðar orð ok láta af fiflingum við dóttur mína."

Rólfr konungr svaraði þá: "ek skal at vísu, kerling! koma nǫkkurn dag, at finna þann." Þá vísaði kerling þeim til húsa sinna.

Síðan gekk konungr heim til hallar, ok líða nú nǫkkurir dagar. Ok einn dag mælti konungr til Ásmundar, at vel mundi fallit, at vitja kerlingar.

Ásmundr svaraði: "þat ætla ek vera illa kerlingu ok prettvísa, ok er mér ekki um hana." Konungr kvað nauðsyn, at sá maðr gerði henni ekki vandræði. Ásmundr kvaðsk eigi hirða, þótt hann hefði þær báðar.

Ok eptir drykkju um daginn gengu þeir til húsa kerlingar; þar var lítil stofa; þar sat kona á palli ung ok vænlig; þar sat hjá henni maðr mikill ok frekligr, hann sat með alvepni, ok talaði við konuna. Kerling sat í palls horni, ok hafði yfir sér feld ok hǫkul illan. Þau fǫgnuðu vel konungi.

Ok er kerling varð vǫr við, at konungr var kominn, spratt hon upp, ok greip stafi sína báða, ok fór fram á gólfit, ok mælti: "ek bið þik, herra minn! at þú rekir minnar skammar, ok drepir þenna enn vonda mann, er mér hefir gǫrt svá mikla raun, at hann hefir gint ok gabbat dóttur mína."

Konungr mælti: "vertu eigi svá óð, fóstra! má þá vera, at þú hafir þitt mál, þótt við leikum í tómi við."

"Þat er eigi," sagði kerling, "enda hafa þau svá þreytt mik um þetta mál, at ek má eigi lengr svá búit þola, þegar ek veit mér nǫkkurs trausts vánir;" Hefr kerling upp hækjuna, ok ætlar at slá þenna mann við eyrat, sá maðr brá upp við hǫgginu kerlingar skildinum, ok laust hon svá fast á skjǫldinn, at í sundr gekk stafr kerlingar.

Rólfr konungr tók kerlingu, ok mælti: "því kom ek á þinn fund, at ek skal nú sjá fyrir þínum hlut." Hann setr hana niðr hjá sér. Konungr spurði: "hverr er þessi maðr, er heldr stríð við kerlingu?"

Hann svaraði: "ek heiti Grímr."

"Hvat manna ertu?" segir konungr.

"Þórir heitir faðir minn, hann er bóndi hér skamt í brott í þorpinu."

Konungr mælti: "þú ert maðr vænligr, eða hve opt ertu vanr at koma til húsa kerlingar?" Hann kvaðsk þar jafnan koma.

Konungr mælti: "kerling þessi hefir kveinat nǫkkut um fyrir mér, henni þykkir þú gera ærit margtalat við dóttur sína, þykkisk hon afla oflítils á vinnu hennar, en kveðr þar við liggja bjǫrg þeirra beggja. Nú vil ek biðja þik, attú látir af at gera kerlingu þessa skapraun; er þér í þessu lítilræði, en engi frami, at gera henni raun í þessu; er mér þǫkk á, at ek þurfi lítils við umtalit, vil ek bjóðask til at veita þér aðra bœn í móti."

Grímr mælti: "þat hafða ek ætlat, at gera enga breitni á um ferðir mínar, hverir sem þar legði orð til, en eptir bœn þinni ok vilja skal ek gera, sem þér líkar bezt; mun ek ok eigi skjótt beðinn af ágætara manni, enn þér eruð, vil ek ok ekki fresta at biðja yðr í móti; þat er mín bœn, at þér takið við mér til hirðvistar, ok fara ek með yðr at sumri, er mér forvitni á at reyna mik, hefi ek aldrei í styrjǫld staðit hér til."

Konungr mælti: "þetta vil ek sannliga veita þér, lízk mér vel á þik ok gæfusamliga, ok kom til móts við oss at sumri!" Ok þegar gekk Grímr út, ok skildu þeir með blíðu.

Þá stóð kerling upp, ok þakkaði konungi sínar tillǫgur. Hon mælti þá: "hvárt mun engi konungr betri bœna enn þú, eða kunni þér nǫkkut at lyfja elli, herra minn!"

Konungr svarar: "ekki kann ek þat, ok eigi veit ek, hvat þat er."

Ásmundr mælti: "opt er þat í karls húsi, er eigi er í konungs, ek kann þat, kerling! at lyfja þér elli, ef þú vill af mér þiggja."

Hon kveðsk þat gjarna vilja, "eða hvárt gerir þú þat í hvílu?"

Hann svaraði: "farðu til mín, ek mun fara at, sem mér líkar." Kerling kastaði frá sér hækjunni, ok fór til Ásmundar. Hann hafði viðarøxi eina í hendi sér; hann bað kerlingu lúta at sér. Hon gerði svá, ok hugði at hann mundi vilja tala hljótt við sik; lét þá Ásmundr hlaupa øxina á háls henni, svá at aftók hǫfuðit. Hann mælti þá: "nú lyfjaða ek þér elli."

Rólfr konungr hafði ekki geymt at um viðtal þeirra, ok leit hann til, þá at affauk hǫfuðit. Rólfr konungr varð þessu svá reiðr, at hann helt við, at hann mundi vaða til Ásmundar, ok kvað þetta svá illt verk orðit ok óheyriligt, at þeir mundu aldrei bót bíða þessa ámælis, ok þeirra skǫmm mundu uppi vera, at þeir skyldu drepit hafa gamla kerlingu ok fátœka í ókunnu landi. Ásmundr kvað undarligt at verða illa við slíkt; varð þeim þetta mjǫk at sundrþykki; ganga eptir þat heim til hallarinnar.

Ok er menn váru komnir undir drykkjuborð, fann Ella konungr, at Rólfr konungr var ekki með blíðu bragði, ok spurði konungr þegar, hvat tilkom, en Rólfr konungr sagði, svá sem orðit var, ok kvað þetta hafa orðit et mesta slis. Ella konungr bað hann eigi þat mæla, því hon var en versta kerling, ok hin hreimsamasta, ok full upp flærða ok ljóna: "ok er miklu betr, at hon sé afráðin." Ásmundr kveðsk aldri séð hafa Rólf konung jafnreiðan fyrir lítit efni.