Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 41

Ívarr víðfaðmi lagði undir sik alt Svíaveldi; hann eignaðisk ok alt Danaveldi ok mikinn hlut Saxlandz ok alt Austrríki ok inn v. hlut Englandz. Af hans ætt eru síðan komnir Danakonungar ok Svíakonungar, þeir er þar hafa einvald haft. Eptir Ingjald illráða hvarf Upsala-veldi ór ætt Ynglinga þat er langfeðgum mætti telja.

Chapter 42

Óláfr, sonr Ingjaldz konungs, þá er hann spurði fráfall fǫður síns, þá fór hann með þat lið, er honum vildi fylgja, þvíat allr múgr Svía hljóp upp með einu samþykki at rækja ætt Ingjaldz konungs ok alla hans vini. Óláfr fór fyrst upp á Næríki; en er Svíar spurðu til hans, þá mátti hann ekki þar vera. Fór hann þá vestr markleiði til ár þeirar, er norðan fellr í Væni ok Elfr heitir; þar dveljask þeir, taka þar at ryðja mǫrkina ok brenna ok byggva síðan; urðu þar brátt stór heruð; kolluðu þeir þat Vermaland; þar váru góðir landzkostir. En er spurðisk til Óláfs í Svíþjóð, at hann ryðr markir, kǫlluðu þeir hann trételgju, ok þótti hæðiligt hans ráð. Óláfr fekk þeirar konu, er Sǫlveig hét eða Sǫlva, dóttir Hálfdanar gulltannar vestan af Sóleyjum. Hálfdan var sonr Sǫlva Sǫlvarssonar, Sǫlvasonar ins gamla, er fyrstr ruddi Sóleyjar. Móðir Óláfs trételgju hét Gauthildr, en hennar móðir Álof, dóttir Óláfs ins skygna, konungs af Næríki. Óláfr ok Sǫlva áttu ii. sonu, Ingjald ok Hálfdan; hann var upp fœddr í Sóleyjum með Sǫlva móðurbrœðr sínum; hann var kallaðr Hálfdan hvítbeinn.

Chapter 43

Þat var mikill mannfjǫlði, er útlagi fór af Svíþjóð fyrir Ívari konungi. Þeir spurðu, at Óláfr trételgja hafði landzkosti góða á Vermalandi, ok dreif þannug til hans svá mikill mannfjǫlði, at landit fekk eigi borit; gerðisk þar hallæri mikit ok sultr; kendu þeir þat konungi sínum, svá sem Svíar eru vanir at kenna konungi bæði ár ok hallæri. Óláfr konungr var lítill blótmaðr; þat líkaði Svíum illa ok þótti þaðan mundu standa hallærit; drógu Svíar þá her saman, gerðu fǫr at Óláfi konungi ok tóku hús á honum ok brendu hann inni, ok gáfu hann Óðni ok blétu honum til árs sér; þat var við Væni; svá segir Þjóðólfr:

Ok við vág
hinns viðjar...
hræ Áleifs
ǫlgylðir svalg,
ok glóðfjalgr
gǫrvar leysti
sonr Fornjóts
af Svía jǫfri.
Sá áttkonr
frá Upsǫlum
Lofða kyns
fyr lǫngu hvarf.

Þeir er vitrari váru af Svíum fundu þá, at þat olli hallærinu, at mannfólkit var meira, en landit mætti bera, en konungr hafði engu um valdit. Taka nú þat ráð, at fara með herinn allan vestr yfir Eiðaskóg, ok koma fram í Sóleyjum mjǫk á óvart; þeir drápu Sǫlva konung ok tóku hǫndum Hálfdan hvítbein; þeir taka hann til hǫfðingja yfir sik ok gefa honum konungs-nafn. Lagði hann þá undir sik Sóleyjar; síðan fór hann með herinn út á Raumaríki ok herjar þar ok fekk fylki þat af hernaði.

Chapter 44

Hálfdan hvítbeinn var konungr ríkr; hann átti Ásu, dóttur Eysteins ins harðráða Uplendinga-konungs; hann réð fyrir Heiðmǫrk. Þau Hálfdan áttu ii. sonu, Eystein ok Guðrøð. Hálfdan eignaðisk mikit af Heiðmǫrk ok Þótn ok Haðaland ok mikit af Vestfold. Hann varð gamall maðr; hann varð sóttdauðr á Þótni ok var síðan fluttr út á Vestfold ok heygðr þar, sem hét Skereið í Skíringssal; svá segir Þjóðólfr:

Þat frá hverr,
at Halfdanar
sǫkmiðlendr
sakna skyldu,
ok hallvarps
hlífinauma
þjóðkonung
á Þótni tók.
Ok Skereið
í Skíringssal
of brynjalfs
beinum drúpir.
Chapter 45

Ingjaldr, bróðir Hálfdanar, var konungr í Vermalandi, en eptir dauða hans lagði Hálfdan konungr Vermaland undir sik ok tók skatta af ok setti þar jarla yfir, meðan hann lifði.