Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 46

Eysteinn, sonr Hálfdanar hvítbeins, er konungr var eptir hann á Raumaríki ok á Vestfold, hann átti Hildi, dóttur Eiríks Agnarssonar, er konungr var á Vestfold. Agnarr, faðir Eiríks, var sonr Sigtryggs konungs af Vindli. Eiríkr konungr átti engan son; hann dó, þá er Hálfdan konungr hvítbeinn lifði. Tóku þeir feðgar, Hálfdan ok Eysteinn, þá undir sik alla Vestfold; réð Eysteinn Vestfold, meðan hann lifði. Þá var sá konungr á Vǫrnu, er Skjǫldr hét; hann var allmjǫk fjǫlkunnigr. Eysteinn konungr fór með herskip nǫkkur yfir á Vǫrnu ok herjaði þar, tók slíkt, er fyrir varð, klæði ok aðra gripi ok gǫgn bóanda, ok hjoggu strandhǫgg; fóru í brot síðan. Skjǫldr konungr kom til strandar með her sinn, var Eysteinn konungr þá í brottu ok kominn yfir fjǫrðinn, ok sá Skjǫldr segl þeira; þá tók hann mǫttul sinn ok veifði ok blés við; þá er þeir sigldu inn um Jarlsey, sat Eysteinn konungr við stýri; skip annat siglði nær þeim; báruskot nǫkkut var í; laust beitiássinn af ǫðru skipi konung fyrir borð; þat var hans bani. Menn hans náðu líkinu; var þat flutt inn á Borró, ok orpinn haugr eptir á rǫðinni út við sjá við Vǫðlu; svá segir Þjóðólfr:

En Eysteinn
fyr ási fór
til Býleists
bróður meyjar,
ok nú liggr
und lagar beinum
rekks lǫðuðr
á raðar broddi,
þars élkaldr
hjá jǫfur gauzkum
Vǫðlu straumr
at vági kømr.
Chapter 47

Hálfdan hét sonr Eysteins konungs, er konungdóm tók eptir hann; hann var kallaðr Hálfdan inn mildi ok inn matarilli; svá er sagt, at hann gaf þar í mála mǫnnum sínum jammarga gullpenninga, sem aðrir konungar silfrpenninga, en hann svelti menn at mat. Hann var hermaðr mikill ok var lǫngum í víkingu ok fekk sér fjár. Hann átti Hlíf, dóttur Dags konungs af Vestmǫrum. Holtar á Vestfold var hǫfuðbœr hans; þar varð hann sóttdauðr ok er hann heygðr á Borró; svá segir Þjóðólfr:

Ok til þings
þriðja jǫfri
hveðrungs mær
ór heimi bauð,
þás Halfdanr,
sás Holtum bjó,
norna dóms
of notit hafði.
Ok buðlung
á Borrói
sigrhafendr
síðan fǫlu.
Chapter 48

Guðrøðr hét sonr Hálfdanar, er konungdóm tók eptir hann; hann var kallaðr Guðrøðr inn gǫfugláti, en sumir kǫlluðu hann veiðikonung. Hann átti þá konu, er Álfhildr hét, dóttir Alfarins konungs ór Álfheimum, ok hafði með henni hálfa Vingulmǫrk; þeira sonr var Óláfr, er síðan var kallaðr Geirstaðaálfr. Álfheimar váru þá kallaðir millum Raumelfar ok Gautelfar. En er Álfhildr var ǫnduð, þá sendi Guðrøðr konungr menn sína vestr á Agðir til konungs þess, er þar réð fyrir; sá er nefndr Haraldr inn granrauði; skyldu þeir biðja Ásu, dóttur hans, til handa konungi, en Haraldr synjaði. Kómu sendimenn aptr ok sǫgðu konungi sitt erendi. En nǫkkurri stundu síðarr skaut Guðrøðr konungr skipum á vatn, fór síðan með liði miklu út á Agðir, kom mjǫk á óvart ok veitti uprás, kom um nótt á bœ Haraldz konungs; en er hann varð varr við, at herr var kominn á hendr honum, þá gekk hann út með þat lið, sem hann hafði; varð þar orrosta, ok liðsmunr mikill. Þar fell Haraldr ok Gyrðr, sonr hans; tók Guðrøðr konungr herfang mikit; hann hafði heim með sér Ásu, dóttur Haraldz konungs, ok gerði brullaup til hennar; þau áttu son, er Hálfdan hét; en þá er Hálfdan var vetrgamall, þat haust fór Guðrøðr konungr at veizlum; hann lá með skipi sínu í Stíflusundi; váru þar drykkjur miklar; var konungr mjǫk drukkinn; ok um kveldit, er myrkt var, gekk konungr af skipi; en er hann kom á bryggjusporð, þá hljóp maðr at honum ok lagði spjóti í gǫgnum hann; var þat hans bani; sá maðr var þegar drepinn. En um morguninn eptir, er ljóst var, þá var maðr sá kendr, var þat skósveinn Ásu drótningar; dulði hon þá ekki, at þat váru hennar ráð; svá segir Þjóðólfr:

Varð Goðrøðr,
enn gǫfugláti,
lómi beittr,
sás lǫngu vas,
ok umbrǫð,
at ǫlum stilli,
hǫfuð heiptrækt
at hilmi dró.
Chapter 49

Óláfr tók konungdóm eptir fǫður sinn; hann var ríkr maðr ok hermaðr mikill; hann var allra manna fríðastr ok mestr vexti. Hann hafði Vestfold, þvíat Álfgeirr konungr tók þá undir sik Vingulmǫrk alla; setti hann þar yfir Gandálf, son sinn. Þá gengu þeir feðgar mjǫk á Raumaríki ok eignuðusk mestan hlut þess ríkis ok fylkis. Hǫgni hét sonr Eysteins ins ríka Uplendingakonungs; hann lagði þá undir sik Heiðmǫrk alla ok Þótn ok Haðaland. Þá hvarf ok undan þeim Guðrøðar-sonum Vermaland, ok snørusk þeir þá at skattgjǫfum til Svía-konungs. Óláfr var þá á tvítøgsaldri, er Guðrøðr andaðisk; en er Hálfdan, bróðir hans, gekk til ríkis með honum, þá skiptu þeir ríkinu með sér; hafði Óláfr inn vestra hlut, en Hálfdan inn syðra. Óláfr konungr hafði atsetu á Geirstǫðum; hann tók fótarverk ok andaðisk þar af, ok er hann heygðr á Geirstǫðum; svá segir Þjóðólfr:

Ok launsigr
enn lómgeði
Ǫsu ǫrr
af jǫfri bar,
ok buðlungr
á beði fornum
Stíflusunds
of stunginn vas.
Ok niðkvísl
í Nóregi
þróttar Þrós
of þróazk hafði;
réð Áleifr
Ofsa forðum
víðri grund
ok Vestmari,
unz fótverkr
við Foldar þrǫm
virða vin
of viða skyldi;
liggr gunndjarfr
á Geirstǫðum
herkonungr
haugi ausinn.
Chapter 50

Rǫgnvaldr hét sonr Óláfs konungs, er konungr var á Vestfold eptir fǫður sinn; hann var kallaðr heiðum-hæri; um hann orti Þjóðólfr inn hvinverski Ynglingatal; þar segir hann svá:

Þat veitk bazt
und blǫum himni
kenninafn,
svát konungr eigi,
es Rǫgnvaldr
reiðar stjóri
heiðum-hárr
of heitinn es.