Bókastaðir

Ingjaldr, sonr Ǫnundar konungs, var konungr at Upsǫlum. Upsala-konungar váru œztir konunga í Svíþjóð, þá er þar váru margir heraðskonungar, frá því er Óðinn var hǫfðingi í Svíþjóð: váru einvaldzhǫfðingjar þeir, er at Upsǫlum sátu, um alt Svíaveldi, til þess er Agni dó, en þá kom ríkit fyrst í brœðraskipti, svá sem fyrr er ritit, en síðan dreifðisk ríki ok konungdómr í ættir, svá sem þær greindusk, en sumir konungar ruddu marklǫnd stór ok byggðu þar ok jóku þannug ríki sitt. En þá er Ingjaldr tók ríkit ok konungdóm, váru margir heraðskonungar, sem fyrr er ritit. Ingjaldr konungr lét búa veizlu mikla at Upsǫlum ok ætlaði at erfa Ǫnund konung, fǫður sinn; hann lét búa sal einn, engum mun minna eða óvegligra, en Upsalr var, er hann kallaði vii. -konungasal; þar váru í gǫr vii. hásæti. Ingjaldr konungr sendi menn um alla Svíþjóð ok bauð til sín konungum ok jǫrlum ok ǫðrum merkismǫnnum; til þess erfis kom Algautr konungr, mágr Ingjaldz, ok Yngvarr konungr af Fjaðryndalandi ok synir hans tveir, Agnarr ok Álfr, Sporsnjallr konungr af Næríki, Sigverkr konungr af Áttundalandi; Granmarr konungr af Suðrmannalandi var eigi kominn. Þar var vi. konungum skipat í inn nýja sal; var þá eitt hásæti autt, þat er Ingjaldr konungr hafði búa látit. Ǫllu liði því, er til var komit, var skipat í inn nýja sal. Ingjaldr konungr hafði skipat hirð sinni ok ǫllu liði sínu í Upsal. Þat var siðvenja í þann tíma, þar er erfi skyldi gera eptir konunga eða jarla, þá skyldi sá, er gerði ok til arfs skyldi leiða, sitja á skǫrinni fyrir hásætinu alt þar til er inn væri borit full, þat er kallat var Bragafull; skyldi sá þá standa upp í móti Bragafulli ok strengja heit, drekka af fullit síðan; síðan skyldi hann leiða í hásæti, þat sem átti faðir hans; var hann þá kominn til arfs allz eptir hann. Nú var svá hér gǫrt, at þá er Bragafull kom inn, stóð upp Ingjaldr konungr ok tók við einu miklu dýrshorni; strengði hann þá heit, at hann skyldi auka ríki sitt hálfu í hverja hǫfuðátt eða deyja ella, drakk af síðan af horninu. Ok er menn váru druknir um kveldit, þá mælti Ingjaldr konungr til Fólkviðar ok Hulviðar, sona Svipdags, at þeir skyldu vápnask ok lið þeira, sem ætlat var, um kveldit; þeir gengu út ok til ins nýja sals, báru þar eld at, ok því næst tók salrinn at loga, ok brunnu þar inni vi. konungar ok lið þeira alt, ok þeir, er út leituðu, þá váru skjótt drepnir; eptir þetta lagði Ingjaldr konungr undir sik ǫll þessi ríki, er konungar hǫfðu átt, ok tók skatta af.

Granmarr konungr spurði þessi tíðendi, ok þóttisk hann vita, at honum myndi slíkr kostr hugaðr, ef hann gyldi eigi varúð við. Þat sama sumar kømr liði sínu Hjǫrvarðr konungr, er Ylfingr var kallaðr, til Svíþjóðar, ok lagði í fjǫrð þann, er Myrkvafjǫrðr hét. En er Granmarr konungr spyrr þat, sendir hann menn til hans ok býðr honum til veizlu ok ǫllu liði hans; hann þekðisk þetta, þvíat hann hafði ekki herjat á ríki Granmars konungs; ok er hann kom til veizlunnar, þá var þar fagnaðr mikill; ok um kveldit, er full skyldi drekka, þá var þat siðvenja konunga, þeira er at lǫndum sátu eða veizlum, er þeir létu gera, at drekka skyldi á kveldum tvímenning, hvár sér karlmaðr ok kona, svá sem ynnisk, en þeir sér, er fleiri væri saman. En þat váru víkingalǫg, þótt þeir væri at veizlum, at drekka sveitardrykkju. Hásæti Hjǫrvarðs konungs var búit gagnvart hásæti Granmars konungs, ok sátu allir hans menn á þann pall. Þá mælti Granmarr konungr við Hildigunni dóttur sína, at hon skyldi búa sik ok bera ǫl víkingum; hon var allra kvinna fríðust. Þá tók hon silfrkálk einn ok fyldi ok gekk fyrir Hjǫrvarð konung ok mælti: "Allir heilir Ylfingar at Hrólfs minni kraka", ok drakk af til hálfs ok seldi Hjǫrvarði konungi. Nú tók hann kálkinn ok hǫnd hennar með ok mælti, at hon skyldi ganga at sitja hjá honum; hon segir þat ekki víkingasið at drekka hjá konum tvímenning. Hjǫrvarðr lét þess vera meiri ván, at hann myndi þat skipti á gera, at láta heldr víkingalǫgin ok drekka tvímenning við hana. Þá settisk Hildiguðr hjá honum ok drukku þau bæði saman, ok tǫluðu mart um kveldit. Eptir um daginn, er þeir konungar hittusk, Granmarr ok Hjǫrvarðr, þá hóf Hjǫrvarðr upp bónorð sitt ok bað Hildigunnar. Granmarr konungr bar þetta mál fyrir konu sína, Hildi, ok aðra ríkismenn, ok sagði, at þeim myndi vera mikit traust at Hjǫrvarði konungi, ok nú varð rómr at ok þótti þetta ǫllum ráðligt, ok lauk svá, at Hildiguðr var fǫstnuð Hjǫrvarði konungi ok gerði hann brullaup til hennar; skyldi þá Hjǫrvarðr konungr dveljask með Granmar konungi, fyrir því at hann átti engan son til ríkis at varðveita með sér.

Þat sama haust samnaði Ingjaldr konungr sér liði ok ætlar á hendr þeim mágum; hann hefir her af ǫllum þeim ríkjum, er áðr hafði hann undir sik lagt. Ok er þeir spyrja þat mágar, samna þeir liði í sínu ríki, ok kømr til liðs við þá Hǫgni konungr ok Hildir, sonr hans, er réðu fyrir eystra-Gautlandi. Hǫgni var faðir Hildar, er átti Granmarr konungr. Ingjaldr konungr gekk á land með ǫllum her sínum ok hafði lið miklu meira; sígr þá saman orrosta ok er hǫrð; en er lítla hríð hafði barzk verit, þá flýja þeir hǫfðingjar, er réðu fyrir Fjaðryndalandi ok Vestr-Gautum ok af Næríki ok Áttundalandi ok allr sá herr, er af þeim lǫndum hafði farit, ok fóru til skipa sinna. Eptir þetta var Ingjaldr konungr staddr nauðuliga ok fekk sár mǫrg ok komsk við þetta á flótta til skipa sinna, en þar fell Svipdagr blindi, fóstri hans, ok synir hans báðir, Gautviðr ok Hulviðr. Ingjaldr konungr fór aptr við svá búit til Upsala ok unði illa sinni ferð, ok þóttisk þat finna, at honum myndi vera herr sá ótrúr, er hann hafði ór sínu ríki, því er hann fekk með hernaði. Eptir þetta var ófriðr mikill millum Ingjaldz konungs ok Granmars konungs. Nú er langar hríðir hafði þannug fram farit, kómu vinir beggja því við, at þeir sættusk, ok lǫgðu konungar stefnu með sér ok hittusk ok gerðu frið millum sín, Ingjaldr konungr ok Granmarr konungr ok Hjǫrvarðr konungr, mágr hans; skyldi friðr sá standa millum þeira, meðan þeir lifði iii. konungar; var þat bundit eiðum ok tryggðum. Eptir um várit fór Granmarr konungr til Upsala at blóta, sem siðvenja var til, móti sumri, at friðr væri; fell honum þá svá spánn, sem hann myndi eigi lengi lifa; fór hann þá heim í ríki sitt.

Um haustit eptir fór Granmarr konungr ok Hjǫrvarðr konungr, mágr hans, at taka veizlu í ey þeiri, er Síli hét, at búum sínum, ok þá er þeir váru at veizlunni, kømr þar Ingjaldr konungr með her sinn á einni nótt ok tók hús á þeim ok brendi þá inni með ǫllu liði sínu. Eptir þat lagði hann undir sik ríki þat alt, er átt hǫfðu konungar, ok setti yfir hǫfðingja. Hǫgni konungr ok Hildir, sonr hans, riðu opt upp í Sviaveldi ok drápu menn Ingjaldz konungs, þá er hann hafði sett yfir þat ríki, er átt hafði Granmarr konungr, mágr þeira. Stóð þar langa hríð mikil deila millum Ingjaldz konungs ok Hǫgna konungs. Fekk Hǫgni konungr þó haldit sínu ríki fyrir Ingjaldi konungi alt til dauðadags. Ingjaldr konungr átti ii. bǫrn við konu sinni ok hét it ellra Ása, en annat Óláfr trételgja, ok sendir Gauthildr, kona Ingjaldz konungs, sveininn til Bófa, fóstra síns, í Vestra-Gautland. Hann var þar upp fœddr ok Saxi, sonr Bófa, er kallaðr var flettir. Þat er sǫgn manna, at Ingjaldr konungr dræpi xii. konunga ok sviki alla í griðum; hann var kallaðr Ingjaldr inn illráði; hann var konungr yfir mestum hlut Svíþjóðar. Ásu dóttur sína gipti hann Guðrøði konungi á Skáni; hon var skapglík feðr sínum; Ása olli því, er hann drap Hálfdan, bróður sinn. Hálfdan var faðir Ívars ins víðfaðma. Ása réð ok bana Guðrøði bóanda sínum.

Ívarr inn víðfaðmi kom á Skáni eptir fall Guðrøðar, fǫðurbróður síns, ok dró þegar her mikinn saman, fór þegar upp á Svíþjóð. Ása in illráða var áðr farin á fund fǫður síns. Ingjaldr konungr var þá staddr á Ræningi at veizlu, er hann spurði, at herr Ívars konungs var þar nær kominn; þóttisk Ingjaldr engan styrk hafa til at berjask við Ívar; honum þótti ok sá sýnn kostr, ef hann legðisk á flótta, at hvaðanæva mundu fjandmenn hans at drífa. Tóku þau Ása þat ráð, er frægt er orðit, at þau gerðu fólk alt dauðadrukkit, síðan létu þau leggja eld í hǫllina; brann þar hǫllin ok alt fólk, þat er inni var, með Ingjaldi konungi; svá segir Þjóðólfr: