Bókastaðir

Yngvi ok Álfr váru synir Alreks, er konungdóm tóku í Svíþjóð þar næst. Var Yngvi hermaðr mikill ok allsigrsæll, fríðr ok íþróttamaðr inn mesti, sterkr ok inn snarpasti í orrostum, mildr af fé ok gleðimaðr mikill; af sliku ǫllu varð hann frægr ok vinsæll. Álfr konungr, bróðir hans, sat at lǫndum ok var ekki í hernaði; hann var kallaðr Elfsi; hann var maðr þǫgull, ríklundaðr ok óþýðr; móðir hans hét Dageiðr, dóttir Dags konungs ins ríka, er Dǫglingar eru frá komnir. Álfr konungr átti konu, er Bera hét, kvinna fríðust ok skǫrungr mikill, gleðimaðr inn mesti. Yngvi Alreksson var þá enn eitt haust kominn ór víkingu til Upsala ok var þá inn frægsti. Hann sat opt við drykkju lengi um kveldum; Álfr konungr gekk opt snimma at sofa. Bera drótning sat opt á kveldum ok hjǫluðu þau Yngvi sín í millum; Álfr rœddi opt um, bað hana fara fyrr at sofa, sagði, at hann vildi ekki vaka eptir henni. Hon svarar ok segir, at sú kona væri sæl, er heldr skyldi eiga Yngva en Álf; hann reiddisk því mjǫk, er hon mælti þat opt. Eitt kveld gekk Álfr inn í hǫllina, þá er þau Yngvi ok Bera sátu í hásæti ok tǫluðusk viðr. Hafði Yngvi um kné sér mæki. Menn váru mjǫk druknir ok gáfu engan gaum at, er konungrinn kom inn. Álfr konungr gekk at hásætinu, brá sverði undan skikkju ok lagði í gegnum Yngva, bróður sinn. Yngvi hljóp upp ok brá mækinum ok hjó Álf banahǫgg, ok fellu þeir báðir dauðir á gólfit. Váru þeir Álfr ok Yngvi heygðir á Fýrisvǫllum; svá segir Þjóðólfr:

Hugleikr hét sonr Álfs, er konungdóm tók yfir Svíum eptir þá brœðr, þvíat synir Yngva váru þá bǫrn at aldri. Hugleikr konungr var engi hermaðr ok sat hann at lǫndum í kyrrsæti; hann var auðigr mjǫk ok sínkr af fé; hann hafði mjǫk í hirð sinni allz konar leikara, harpara ok gígjara ok fiðlara; hann hafði ok með sér seiðmenn ok allz konar fjǫlkunnigt fólk. Haki ok Hagbarðr hétu brœðr ok váru ágætir mjǫk; þeir váru sækonungar ok hǫfðu lið mikit, fóru stundum báðir samt, stundum sér hvárr. Margir kappar váru með hvárum tveggja þeira. Haki konungr fór með her sinn til Svíþjóðar á hendr Hugleiki konungi, en Hugleikr konungr samnaði her fyrir. Þá kómu til liðs við hann brœðr tveir, Svipdagr ok Geigaðr, ágætir menn báðir ok inir mestu kappar. Haki konungr hafði með sér xii. kappa; þar var þá Starkaðr gamli með honum; Haki konungr var ok inn mesti kappi. Þeir hittusk á Fýrisvǫllum; varð þar mikil orrosta; fell brátt lið Hugleiks; þá sóttu fram kapparnir Svipdagr ok Geigaðr, en kappar Haka gengu vi. móti hvárum þeira, ok urðu þeir handteknir; þá gekk Haki konungr inn í skjaldborg at Hugleiki konungi ok drap hann þar ok sonu hans ii.; eptir þat flýðu Svíar, en Haki konungr lagði lǫnd undir sik ok gerðisk konungr yfir Svíum. Hann sat þá at lǫndum iii. vetr, en í því kyrrsæti fóru kappar hans frá honum ok í víking ok fengu sér svá fjár.

Jǫrundr ok Eiríkr váru synir Yngva Alrekssonar; þeir lágu úti á herskipum þessa hríð alla ok váru hermenn miklir. Á einu sumri herjuðu þeir í Danmǫrk, ok þá hittu þeir Guðlaug Háleygja-konung ok áttu við hann orrostu, ok lauk svá, at skip Guðlaugs var hroðit, en hann varð handtekinn; þeir fluttu hann til landz á Straumeyjarnes ok hengðu hann þar; urpu menn hans þar haug eptir hann; svá segir Eyvindr skáldaspillir:

Eiríkr ok Jǫrundr brœðr urðu af verki þessu frægir mjǫk, þóttusk þeir miklu meiri menn en áðr. Þeir spurðu, at Haki konungr í Svíþjóð hafði sent frá sér kappa sína; þá halda þeir til Svíþjóðar, ok draga síðan her at sér. En er Svíar spyrja, at Ynglingar eru þar komnir, þá drífr ógrynni liðs til þeira. Síðan leggja þeir í Lǫginn upp ok halda til Upsala á hendr Haka konungi, en hann ferr í móti þeim á Fýrisvǫllu ok hafði lið miklu minna. Varð þar mikil orrosta, gekk konungr fram svá hart, at hann feldi alla þá, er honum váru næstir, ok at lykðum feldi hann Eirík konung ok hjó niðr merki þeira brœðra; þá flýði Jǫrundr konungr til skipa ok alt lið hans. Haki konungr fekk svá stór sár, at hann sá, at hans lífdagar mundu eigi langir verða; þá lét hann taka skeið, er hann átti, ok lét hlaða dauðum mǫnnum ok vápnum, lét þá flytja út til hafs ok leggja stýri í lag ok draga upp segl, en leggja eld í tyrvið ok gera bál á skipinu; veðr stóð af landi; Haki var þá at kominn dauða eða dauðr, er hann var lagiðr á bálit; siglði skipit síðan loganda út í haf ok var þetta allfrægt lengi síðan.

Jǫrundr, sonr Yngva konungs, var konungr at Upsǫlum; hann réð þá lǫndum ok var optliga á sumrum í hernaði. Á einhverju sumri fór hann með her sinn til Danmerkr; hann herjaði um Jótland ok fór um haustit inn í Limafjǫrð ok herjaði þar; hann lá liði sínu í Oddasundi. Þá kom þar með her mikinn Gýlaugr Háleygja-konungr, sonr Guðlaugs, er fyrr var getit. Hann leggr til orrostu við Jǫrund, en er landzmenn urðu þess varir, drífa þeir til ǫllum áttum bæði með stórum skipum ok smám; verðr þá Jǫrundr ofrliði borinn ok hroðit skip hans; hljóp hann þá á sund ok varð handtekinn ok leiddr á land upp; lét þá Gýlaugr konungr reisa gálga, leiðir hann Jǫrund þar til ok lætr hengja hann; lýkr svá hans ævi; svá segir Þjóðólfr:

Aun eða Áni hét sonr Jǫrundar, er konungr var yfir Svíum eptir fǫður sinn; hann var vitr maðr ok blótmaðr mikill, engi var hann hermaðr, sat hann at lǫndum. Í þann tíma, er þessir konungar váru at Upsǫlum, er nú var frá sagt, var yfir Danmǫrku fyrst Danr inn mikilláti; hann varð allgamall; þá sonr hans, Fróði inn mikilláti eða inn friðsami, þá hans synir Hálfdan ok Friðleifr; þeir váru hermenn miklir. Hálfdan var ellri ok fyrir þeim um alt; hann fór með her sinn til Svíþjóðar á hendr Auni konungi, ok áttu þeir orrostur nǫkkurar ok hafði Hálfdan jafnan sigr ok at lykðum flýði Aun konungr í Vestra-Gautland. Þá hafði hann verit konungr yfir Upsǫlum xx. vetr; hann var ok í Gautlandi xx. vetr, meðan Hálfdan konungr var at Upsǫlum. Hálfdan konungr varð sóttdauðr at Upsǫlum ok en hann þar heygðr. Eptir þat kom Aun konungr enn til Upsala, þá var hann lx.; þá gerði hann blót mikit ok blét til langlífis sér ok gaf Óðni son sinn ok var honum blótinn. Aun konungr fekk andsvǫr af Óðni, at hann skyldi enn lifa lx. vetr. Aun var þá enn konungr at Upsǫlum xx. vetr. Þá kom Áli inn frœkni með her sinn til Svíþjóðar, sonr Frilleifs, á hendr Auni konungi, ok áttu þeir orrostur, ok hafði Áli jafnan sigr; þá flýði Aun konungr í annat sinn ríki sitt ok fór í Vestra-Gautland. Áli var konungr at Upsǫlum xx. vetr, áðr Starkaðr inn gamli drap hann. Eptir fall Ála fór Aun konungr aptr til Upsala ok réð þá ríkinu enn xx. vetr. Þá gerði hann blót mikit ok blótaði ǫðrum syni sínum; þá sagði Óðinn honum, at hann skyldi æ lifa, meðan hann gæfi Óðni son sinn it tíunda hvert ár, ok þat með, at hann skyldi heiti gefa nǫkkuru heraði í landi sínu eptir tǫlu sona sinna, þeira er hann blótaði til Óðins. En þá er hann hafði blótat vii. sonum sínum, þá lifði hann x. vetr, svá at hann mátti ekki ganga; var hann þá á stóli borinn; þá blótaði hann inum viii. syni sínum, ok lifði hann þá enn x. vetr ok lá þá í kǫr; þá blótaði hann inum ix. syni sínum ok lifði þá enn x. vetr; þá drakk hann horn sem lébarn. Þá átti Aun einn son eptir ok vildi hann þá blóta þeim, ok þá vildi hann gefa Óðni Upsali ok þau heruð, er þar liggja til, ok láta kalla þat Tíundaland; Svíar bǫnnuðu honum þat, ok varð þá ekki blót. Síðan andaðisk Aun konungr, ok er hann heygðr at Upsǫlum. Þat er síðan kǫlluð Ánasótt, ef maðr deyr verklauss af elli. Svá segir Þjóðólfr: