Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 16

Dómarr hét sonr Dómalda, er þar næst réð ríki. Hann réð lengi fyrir lǫndum, ok var þá góð árferð ok friðr um hans daga. Frá honum er ekki sagt annat, en hann varð sóttdauðr at Upsǫlum ok var fœrðr á Fýrisvǫllu ok brendr þar á árbakkanum, ok eru þar bautasteinar hans; svá segir Þjóðólfr:

Ok ek þess opt
of yngva hrør
fróða menn
of fregit hafðak,
hvar Dómarr
á dynjanda
bana Hǫalfs
of borinn væri.
Nú ek þat veit,
at verkbitinn
Fjǫlnis niðr
við Fýri brann.
Chapter 17

Dyggvi hét sonr hans, er þar næst réð lǫndum, ok er frá honum ekki sagt annat, en hann varð sóttdauðr; svá segir Þjóðólfr:

Kveðkat dul,
nema Dyggva hrør
Glitnis gnó
at gamni hefr,
þvít jódís
Ulfs ok Narfa
konungmann
kjósa skyldi,
ok allvald
Yngva þjóðar
Loka mær
of leikinn hefr.

Móðir Dyggva var Drótt, dóttir Danps konungs, sonar Rígs, er fyrstr var konungr kallaðr á danska tungu. Hans áttmenn hǫfðu ávalt síðan konungsnafn fyrir it œzta tígnarnafn. Dyggvi var fyrst konungr kallaðr sinna ættmanna, en áðr váru þeir drótnar kallaðir, en konur þeira drótningar, en drótt hirðsveitin. En Yngvi eða Ynguni var kallaðr hverr þeira ættmanna alla ævi, en Ynglingar allir saman. Drótt drótning var systir Dans konungs ins mikilláta, er Danmǫrk er við kend.

Chapter 18

Dagr hét sonr Dyggva konungs, er konungdóm tók eptir hann; hann var maðr svá spakr, at hann skildi fugls rǫdd. Hann átti spǫrr einn, er honum sagði mǫrg tíðendi; flaug hann á ýmsi lǫnd. Þat var eitt sinn, at spǫrrinn flaug á Reiðgotaland á bœ þann, er á Vǫrva hét; hann flaug í akr karls ok fekk þar matar; karl kom þar ok tók upp stein ok laust spǫrrinn til bana. Dagr konungr varð illa við, er spǫrrinn kom eigi heim; gekk hann þá til sonarblóts til fréttar ok fekk þau svǫr, at spǫrr hans var drepinn á Vǫrva. Síðan bauð hann út her miklum ok fór til Gotlandz; en er hann kom á Vǫrva, gekk hann upp með her sinn ok herjaði; fólkit flýði víðs vegar undan. Dagr konungr snøri herinum til skipa, er kveldaði, ok hafði drepit mart fólk ok mart handtekit. En er þeir fóru yfir á nǫkkura, þar sem hét Skjótansvað eða Vápnavað, þá rann fram ór skógi einn verkþræll á árbakkann ok skaut heytjúgu í lið þeira, ok kom í hǫfuð konungi skotit; fell hann þegar af hestinum ok fekk bana. Í þann tíma var sá hǫfðingi gramr kallaðr, er herjaði, en hermenninir gramir. Svá segir Þjóðólfr:

Frák at Dagr
dauðaorði
frægðar fúss
of fara skyldi,
þás valteins
til Vǫrva kom
spakfrǫmuðr,
spǫrs at hefna.
Ok þat orð
á austrvega
vísa ferð
frá vígi bar,
at þann gram
of geta skyldi
sløngviþref
sleipnis verðar.
Chapter 19

Agni hét sonr Dags, er konungr var eptir hann, ríkr maðr ok ágætr, hermaðr mikill, atgørvimaðr mikill um alla hluti. Þat var eitt sumar, er Agni konungr fór með her sinn á Finnland, gekk þar upp ok herjaði. Finnar drógu saman lið mikit ok fóru til orrostu; Frosti er nefndr hǫfðingi þeira. Varð þar orrosta mikil ok fekk Agni konungr sigr; þar fell Frosti ok mikit lið með honum. Agni konungr fór herskildi um Finnland ok lagði undir sik ok fekk stórmikit herfang; hann tók ok hafði með sér Skjálf, dóttur Frosta, ok Loga, bróður hennar. En er hann kom austan, lagði hann til Stoksunda; hann setti tjǫld sín suðr á fitina; þar var þá skógr. Agni konungr átti þá gullmenit, þat er Vísburr hafði átt. Agni konungr gekk at eiga Skjálf; hon bað konung at gera erfi eptir fǫður sinn; hann bauð þá til sin mǫrgum ríkismǫnnum ok gerði veizlu mikla. Hann var allfrægr orðinn af fǫr þessi. Þá váru þar drykkjur miklar. En er Agni konungr gerðisk drukkinn, þá bað Skjálf hann gæta mensins, er hann hafði á hálsi; hann tók til ok batt ramliga menit á háls sér, áðr hann gengi at sofa. En landtjaldit stóð við skóginn ok hátt tré yfir tjaldinu, þat er skýla skyldi við sólarhita. En er Agni konungr var sofnaðr, þá tók Skjálf digrt snœri ok festi undir menit, menn hennar slógu þá tjaldstǫngunum, en kǫstuðu lykkju snœrisins upp í limar trésins, drógu þá síðan, svá at konungr hekk næst uppi við limar, ok var þat hans bani. Skjálf ok hennar menn hljópu á skip ok røru í brot. Agni konungr var þar brendr ok er þar síðan kǫlluð Agnafit á austanverðum Taurinum vestr frá Stokssundi. Svá segir Þjóðólfr:

Þat telk undr,
ef Agna her
Skjalfar rǫð
at skǫpum þóttu,
þás gœðing
með gollmeni
Loga dís
at lopti hóf,
hinns við Taur
temja skyldi
svalan hest
Signýjar vers.
Chapter 20

Alrekr ok Eiríkr hétu synir Agna, er konungar váru eptir hann; þeir váru ríkir menn ok hermenn miklir ok íþróttamenn. Þat var siðvenja þeira, at ríða hesta, temja bæði við gang ok hlaup; kunnu þeir þat allra manna bezt; lǫgðu þeir á þat it mesta kapp, hvárr betr reið eða betri hesta átti. Þat var eitt sinn, at þeir brœðr riðu ii. frá ǫðrum mǫnnum með ina beztu hesta sína, ok riðu út á vǫllu nǫkkura ok kómu eigi aptr, ok var þeira leita farit, ok funnusk þeir báðir dauðir ok lamit hǫfuð á báðum, en ekki vápn hǫfðu þeir, nema bitlana af hestunum, ok þat hyggja menn, at þeir hafi drepizk þar með; svá segir Þjóðólfr:

Fell Alrekr,
þars Eireki
bróður vǫpn
at bana urðu,
ok hnakkmars
með hǫfuðfetlum
Dags fríendr
of drepask kóðu.
Frát maðr áðr
eykja greiði
Freys afspring
í folk hafa.