Bókastaðir

Þórðr er maðr nefndr, er var á skipi því, er skamt lá frá skipi konungs. Hann dreymði um nótt, at hann þóttisk sjá flota Haraldz konungs fara at landi, þóttisk vita, at þat var England; hann sá á landinu fylking mikla, ok þótti sem hvárirtveggju bjoggisk til orrostu ok hǫfðu merki mǫrg á lopti, en fyrir liði landzmanna reið trǫllkona mikil ok sat á vargi, ok hafði vargrinn mannz hræ í munni, ok fell blóð um kjaptana; en er hann hafði þann etit, þá kastaði hon ǫðrum í munn honum ok síðan hverjum at ǫðrum, en hann gleypði hvern; hon kvað:

Harald konung dreymði enn um nótt, at hann var í Niðarósi ok hitti Óláf konung, bróður sinn, ok kvað hann vísu fyrir honum:

Margir aðrir draumar váru þá sagðir ok annars konar fyrirburðir ok flestir daprligir. Haraldr konungr, áðr hann fœri ór Prándheimi, hafði þar látit taka til konungs Magnús son sinn ok setti hann til ríkis í Nóregi, er Haraldr konungr fór í brot. Þóra Þorbergsdóttir var ok eptir, en Ellisif drótning fór með honum ok dœtr hennar María ok Ingigerðr. Óláfr, sonr Haraldz konungs, fór ok með honum ór landi.

En er Haraldr konungr var búinn ok byr gaf, siglði hann út á haf ok kom af hafi við Hjaltland, en sumt lið hans kom við Orkneyjar; lá Haraldr konungr þar lítla hríð, áðr hann siglði til Orkneyja, ok hafði þaðan með sér lið mikit ok jarlana Pál ok Erlend, sonu Þorfinnz jarls, en lét þar eptir Ellisif drótning ok dœtr þeira, Máríu ok Ingigerði. Þaðan siglði hann suðr fyrir Skotland ok svá fyrir England ok kom þar við land, sem heita Kliflǫnd; þar gekk hann á land ok herjaði þegar ok lagði landit undir sik, fekk enga mótstǫðu. Síðan lagði Haraldr konungr til Skarðaborgar ok barðisk þar við borgarmenn; hann gekk upp á bergit, þat sem þar verðr, ok lét þar gera bál mikit ok leggja í eld. En er bálit logaði, tóku þeir forka stóra ok skutu bálinu ofan í býinn; tók þá at brenna hvert hús af ǫðru, gafsk þá upp allr staðrinn; drápu þá Norðmenn þar mart manna, en tóku fé alt þat, er þeir fengu. Var enskum mǫnnum þá engi kostr fyrir hǫndum, ef þeir skyldu halda lífinu, nema ganga til handa Haraldi konungi. Lagði hann þá undir sik land alt, þar sem hann fór. Síðan lagði Haraldr konungr með allan herinn suðr með landi ok lagði at við Hellornes; kom þar samnaðr í mót honum, ok átti Haraldr konungr þar orrostu ok fekk sigr.

Síðan fór Haraldr konungr til Humbru ok upp eptir ánni ok lagði þar við land. Þá váru jarlarnir uppi í Jórvík, Mǫrukári ok Valþjófr jarl, bróðir hans, ok hǫfðu óvígjan her. Þá lá Haraldr konungr í Úsu, er herr jarla sótti ofan. Þá gekk Haraldr konungr á land ok tók at fylkja liði sínu; stóð fylkingararmrinn annarr fram á árbakkann, en annarr vissi upp á landit at díki nǫkkuru; þar var fen djúpt ok breitt ok fult af vatni. Jarlar létu síga fylking sína ofan með ánni með ǫllum múginum; konungsmerkit var nær ánni; var þar allþykt fylkt, en þynzt við díkit ok lið þat ótraustast. Þá sóttu jarlar ofan með díkinu; veik þá fyrir fylkingararmr Norðmanna, sá er vissi at díkinu, en enskir menn sóttu þar fram eptir þeim ok hugðu, at Norðmenn mundu flýja vilja; fór þar fram merki Mǫrukára.

En er Haraldr konungr sá, at fylking enskra manna var komin ofan með díkinu gegnt þeim, þá lét hann blása herblástrinn ok eggjaði herinn ákafliga, lét þá fram bera merkit Landeyðuna; snaraði þá atgǫnguna svá harða, at alt hrǫkk fyrir; gerðisk þá mannfall mikit í liði jarla. Snørisk þá liðit brátt á flótta; flýði sumt upp með ánni ok ofan, ok flest fólkit hljóp út á díkit; lá þar svá þykt valrinn, at Norðmenn máttu ganga þurrfœtis yfir fenit; þar týndisk Mǫrukári jarl; svá segir Steinn Herdísarson:

Þessa drápu orti Steinn Herdísarson um Óláf, son Haraldz konungs, ok getr hér þess, at Óláfr konungr var í orrostu með Haraldi konungi, fǫður sínum. Þessa getr ok í Haraldzstikka:

Valþjófr jarl ok þat lið, er undan komsk, flýði upp til borgarinnar Jork; varð þar it mesta mannfall; orrosta var miðvikudag næsta dag fyrir Mathéús-messu.