Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 66

Finnr jarl Árnason varð handtekinn í orrostu, sem fyrr var ritat; hann var leiddr til konungsins. Haraldr konungr var þá allkátr ok mælti: "hér fundumk vit nú, Finnr, en næst í Nóregi; hefir hirðin sú in danska eigi staðit allfast fyrir þér, ok hafa Norðmenn ilt at verki, draga þik blindan eptir sér ok vinna þat til lífs þér". Þá svarar jarl: "mart verða Norðmenn ilt at gera ok þat verst alt, er þú býðr". Þá mælti Haraldr konungr: "viltu nú grið, þóttu sér ómakligr?". Þá svarar jarl: "eigi af hundinum þínum". Konungr mælti: "viltu þá, at Magnús frændi þinn gefi þér grið?". Magnús, sonr Haraldz konungs, stýrði þá skipi. Þá svarar jarl: "hvat mun hvelpr sá ráða griðum?". Þá hló konungr ok þótti skemtan at erta hann ok mælti: "viltu taka grið af Þóru, frændkonu þinni?". Þá segir jarl: "er hon hér?". "Hér er hon" segir konungr. Þá mælti Finnr jarl orðskrœpi þat, er síðan er uppi haft, hversu reiðr hann var, er hann fekk eigi stilt orðum sínum: "eigi er nú undarligt, at þú hafir vel bitizk, er merrin hefir fylgt þér". Finni jarli váru gefin grið, ok hafði Haraldr konungr hann með sér um hríð; var Finnr heldr ókátr ok ómjúkr í orðum. Þá mælti Haraldr konungr: "sé ek þat, Finnr, at þú vilt nú ekki þýðask við mik ok við frændr þína; vil ek nú gefa þér orlof at fara til Sveins, konungs þíns". Jarl svarar: "þat vil ek þiggja ok því þakksamligarr, er ek køm fyrr í brot heðan". Síðan lét konungr flytja ferð jarls upp á land; tóku Hallandzfarar vel við honum. Haraldr konungr helt þá liði sínu norðr í Nóreg, fór fyrst til Óslóar, gaf þá heimleyfi ǫllu liði sínu, því er fara

Chapter 67

Vildi.

Svá segja menn, at Sveinn konungr sat í Danmǫrk þann vetr ok helt ríki sínu sem áðr. Hann sendi menn um vetrinn norðr á Halland eptir Karli ok þeim hjónum; en er þau kómu til konungs, þá kallar hann Karl til sín; síðan spurði konungr, ef Karl kendi hann eða þœttisk sét hafa hann fyrr. Karl svarar: "kenni ek þik nú, konungr, ok kenda ek þik fyrr, þegar ek sá þik, ok er þat guði at þakka, er þér kom til gagns sá lítli forbeini, er ek veitta þér". Konungr svarar: "alla þá daga, er ek lifi síðan, á ek þér at launa. Nú skal þat it fyrsta, at ek gef þér bú þat á Sjálandi, er þú kýss þér, ok þat með, at ek skal gera þik mikinn mann, ef þú kant þat með hǫndum hafa". Karl þakkaði konungi vel orð sín ok segir, at enn er eptir bœn sú — "er ek vil biðja". Konungr spurði, hvat þat væri. Karl segir: "ek vil biðja þess, at þú, konungr, látir mik hafa með mér konu mína". Konungr segir svá: "þat mun ek þér eigi veita, þvíat ek skal fá þér miklu betri konu ok vitrari; en kona þín fari með búkot þat, er þit hafið áðr haft; þat mun henni framflutning". Konungr gaf Karli mikit bú ok gǫfugligt, fekk honum gott kvánfang, ok varð hann þá mikill maðr fyrir sér. Varð þat frægt ok spurðisk víða; þat kom norðr í Nóreg.

Chapter 68

Haraldr konungr sat þann vetr eptir Nizar-orrostu í Ósló. Um haustit, er lið kom sunnan, þá var mikil umbrœða ok frásǫgn um orrostu þá, er verit hafði um haustit fyrir Nizi; þóttisk hverr sá, er þar hafði verit, nǫkkut kunna at segja frá. Þat var eitt sinn, at menn nǫkkurir sátu í undirskemmu einni ok drukku ok váru allmálgir; þeir rœddu um Nizarorrostu ok þat með, hverir þaðan hǫfðu borit orðztír mestan. Þeir urðu allir á eitt sáttir, at engi maðr hefði þar slíkr verit sem Hákon jarl — "hann var vápndjarfastr ok hann var kœnstr ok hann var gæfumestr, ok þat varð alt at mestu liði, er hann gerði, ok hann vann sigrinn".

Haraldr konungr var þar úti í garðinum ok talaði við menn nǫkkura. Síðan gekk hann fyrir skemmudyrnar ok mælti: "Hákon mundi hér nú hverr heita vilja" — ok gekk leið sína.

Chapter 69

Hákon jarl fór um haustit til Uplanda ok var þar um vetrinn í ríki sínu; hann var allvinsæll til Uplendinga. Þat var um várit, er á leið, eitt sinni, er menn sátu við drykkju, at rœtt var enn um Nizar-orrostu, ok lofuðu menn mjǫk Hákon jarl, en sumir tóku eigi miðr aðra til; en er þeir hǫfðu þat rœtt um hríð, þá svarar maðr einn hverr: "vera kann, at fleiri menn hafi djarfligarr barzk fyrir Nizi en Hákon jarl; en þó mun sá engi þar verit hafa, er ek hygg, at slíkt happ mun hafa sótt sem hann". Þeir segja, at þat myndi mest happ hans, er hann hafði rekit á flótta marga af Dǫnum. Sá sami svarar: "meira happ var þat, er hann gaf líf Sveini konungi". Einn hverr svarar honum: "þat muntu eigi vita, er þú segir". Hann svarar: "þetta veit ek allgǫrla, þvíat sá sagði mér sjálfr, er konung flutti til landz". En þá var, sem opt er mælt, at mǫrg eru konungs eyru; var konungi þetta sagt, ok jamskjótt lét konungr þegar taka marga hesta ok reið þegar um nóttina með cc. manna; reið hann alla þá nótt ok eptir um daginn. Þá riðu í mót þeim menn þeir, er fóru út til bœjar með mjǫl ok malt. Maðr hét Gamall, er í fǫr var með konungi; hann reið at einum bóndanum, — sá var kunningi hans; þeir mæltu einmæli, segir Gamall: "ek vil kaupa at þér, at þú ríðir sem ákafligast launstígu þá, er þú veizt skemsta, ok kom til Hákonar jarls; seg honum, at konungr vill drepa hann, þvíat konungr veit nú, at jarl hefir skotit Sveini konungi á land fyrir Nizi". Kaupa þeir saman; reið sá bóndi ok kom til jarls, sat hann þá ok drakk ok var eigi sofa genginn. En er bóndi hafði sagt sín ørendi, stóð jarl þegar upp ok allir hans menn; lét jarl flytja í brot lausafé sitt alt af bœnum til skógar, váru ok brottu menn allir af býnum um nóttina, þá er konungr kom; dvalðisk hann þar um nóttina, en Hákon jarl reið leið sína ok kom fram austr í Svíaveldi til Steinkels konungs ok dvalðisk með honum um sumarit. Haraldr konungr snøri síðan aptr út til býjar; fór konungr um sumarit norðr til Þrándheims; dvǫlðusk þar um sumarit, en fóru aptr um haustit austr í Vík.

Chapter 70

Hákon jarl fór þegar um sumarit aptr til Uplanda, er hann spurði, at konungr var norðr farinn; dvalðisk þar til þess, er konungr kom norðan. Síðan fór jarl austr í Vermaland ok dvalðisk þar lengi um vetrinn; veitti Steinkell konungr jarli þar yfirsókn. Hann fór um vetrinn, er á leið, vestr á Raumaríki, ok hafði hann lið mikit, er Gautar ok Vermir hǫfðu fengit honum. Þá tók hann landzskyldir sínar ok skatta af Uplendingum, þá er hann átti. Síðan fór hann austr aptr til Gautlandz ok dvalðisk þar um várit. Haraldr konungr sat um vetrinn í Ósló ok gerði menn sína til Uplanda, at heimta þar skatta ok landskyldir ok konungs sakeyri. En Uplendingar segja svá, at þeir myndi greiða allar skyldir, þær er þeir ætti at greiða, ok fá í hendr Hákoni jarli, meðan hann var á lífi ok hann hafði ekki fyrirgǫrt sér eða ríki sínu; ok fekk konungr þaðan engar landskyldir á þeim vetri.