Bókastaðir

Sveinn Úlfsson var þat haust staddr á Skáni ok byrjaði ferð sína austr í Svía-veldi ok ætlaði at gefa upp tígnarnafn þat, er hann hafði tekit í Danmǫrk. En er hann var kominn til hests síns, þá riðu þar til hans menn nǫkkurir ok segja honum tíðendin, þau in fyrstu, at andaðr er Magnús konungr Óláfsson ok þat með, at allr Norðmanna-herr var í brot farinn ór Danmǫrk.

Sveinn svarar því skjótt ok mælti: "því skýt ek til guðs, at aldri síðan skal ek flýja Dana-veldi, meðan ek lifi"; stígr hann þá á hest sinn ok ríðr þá suðr á Skáni; dreif þá þegar mikit lið til hans. Þann vetr lagði hann undir sik alt Dana-veldi, tóku þá allir Danir hann til konungs.

Þórir, bróðir Magnús konungs, kom til Sveins um haustit með orðsendingum Magnús konungs, svá sem fyrr var ritat; tók Sveinn vel við honum, ok var Þórir lengi með honum síðan í góðu yfirlæti.

Haraldr konungr Sigurðarson tók konungdóm yfir ǫllum Nóregi eptir andlát Magnús konungs Óláfssonar. En er hann hafði ráðit Nóregi einn vetr ok er at vári kom, þá bauð hann leiðangri út af ǫllu landi, hálfum almenningi at liði ok skipum, ok helt suðr til Jótlands; hann herjaði um sumarit víða ok brendi ok lagði í Goðnarfjǫrð. Þá orti Haraldr konungr þetta:

Þá mælti hann til Þjóðólfs skálds, bað hann þar við yrkja; hann kvað:

Til þess vísar Bǫlverkr í sinni drápu, at Haraldr fór it næsta sumar eptir andlát Magnús konungs til Danmerkr:

Þá brendu þeir bœ Þorkels geysu; hann var hǫfðingi mikill; váru þá leiddar dœtr hans bundnar til skipa. Þær hǫfðu gǫrt spott mikit áðr um vetrinn um þat, at Haraldr konungr myndi fara til Danmerkr með herskipum; þær skáru ór osti akkeri ok segja, at slík myndi vel mega halda skipum Nóregs konungs; þá var þetta kveðit:

Svá segja menn, at njósnarmaðr mælti, sá er sét hafði flota Haralds konungs, við dœtr Þorkels geysu: "þat sǫgðu þér, Geysudœtr, at Haraldr myndi eigi koma til Danmerkr".

Dótta segir: "svá var í gjárna".

Þorkell leysti út dœtr sínar með ógrynni fjár; svá segir Grani:

Haraldr konungr herjaði alt þetta sumar Dana-veldi ok fekk ógrynni fjár, en ekki varð hann ílendr á því sumri í Danmǫrk. Fór hann aptr um haustit til Nóregs ok var þar um vetrinn.

Haraldr konungr fekk Þóru Þorbergsdóttur Árnasonar inn næsta vetr eptir en Magnús konungr inn góði andaðisk. Þau áttu tvá sonu, hét inn ellri Magnús en annarr Óláfr. Haraldr konungr ok Ellisif drótning áttu dœtr tvær, hét ǫnnur María, en ǫnnur Ingigerðr.

En it næsta vár eptir þessa herfǫr, er nú var áðr frá sagt, bauð Haraldr konungr liði út ok fór um sumarit til Danmerkr ok herjaði, ok síðan hvert sumar eptir annat; svá segir Stúfr skáld:

Sveinn konungr réð fyrir ǫllu Dana-veldi, síðan er Magnús konungr andaðisk; hann sat um kyrt á vetrum, en lá úti með almenning á sumrum ok heitaðisk at fara norðr í Nóreg með Dana-her ok gera þar eigi minna ilt, en Haraldr konungr gerði í Dana-veldi. Sveinn konungr bauð Haraldi konungi um vetrinn, at þeir skyldi finnask um sumarit eptir í Elfinni ok berjask þar til þrautar eða sættask ella. Þá tóku hvárirtveggju allan vetrinn at búa skip sín, ok hafa úti hálfan almenning báðir eptir um sumarit.

Þat sumar kom útan af Íslandi Þorleikr fagri ok tók at yrkja flokk um Svein konung Úlfsson; hann spurði, þá er hann kom norðr í Nóreg, at Haraldr konungr var farinn suðr til Elfar móti Sveini konungi; þá kvað Þorleikr þetta:

Ok enn kvað hann þetta:

Haraldr konungr kom til ákveðinnar stefnu með her sinn; þá spurði hann, at Sveinn konungr lá suðr við Sjáland með flota sínum. Þá skipti Haraldr konungr liði sínu, lét aptr fara flestan bóndaherinn; hann fór með hirð sinni ok lendum mǫnnum ok vildarliðinu, ok þat alt af bóndaliðinu, er næst var Dǫnum. Þeir fóru suðr til Jótlands fyrir sunnan Vendilskaga, svá suðr um Þjóðu, fóru þar alt herskildi; svá segir Stúfr skáld:

Alt fóru þeir suðr til Heiðabýjar, tóku kaupstaðinn ok brendu; þá ortu menn Haralds konungs þetta:

Þessa getr Þorleikr ok í sínum flokki, þá er hann hafði spurt, at eigi hafði tekizk orrosta við Elfi:

Þá fór Haraldr norðr ok hafði sex tigu skipa, ok váru flest stór ok hlaðin mjǫk af herfangi, er þeir hǫfðu tekit um sumarit. En er þeir kómu norðr fyrir Þjóðu, þá kom Sveinn konungr ofan af landi með her mikinn; hann bauð þá Haraldi konungi at berjask ok ganga á land. Haraldr konungr hafði lið meirr en hálfu minna; hann bauð þó Sveini konungi at berjask á skipum við sik; svá segir Þorleikr fagri:

Eptir þetta siglði Haraldr norðr fyrir Vendilskaga; bægði þeim þá veðr, ok lǫgðu undir Hlésey ok lágu þar um nótt. Þá gerði mjǫrkva sælægjan.

En er mornaði ok sól rann upp, þá sá þeir annan veg á hafit, sem eldar nǫkkurir brynni. Þá var þat sagt Haraldi konungi; þá sá hann ok mælti þegar: "láti tjǫld af skipunum, ok taki menn róðr; Dana-herr mun kominn at oss; mun hroðit myrkvanum þar sem þeir eru, mun sól skína á drekahǫfuð þeira, þau er gulllǫgð eru".

Svá var sem Haraldr sagði; var þar þá kominn Sveinn Dana-konungr með óvígjan her. Røru þá hvárirtveggju sem mest máttu. Danir hǫfðu skip árfljótari, en Norðmanna skip váru bæði sollin ok sett mjǫk; dró þá saman mjǫk með þeim.

Þá sá Haraldr, at eigi myndi hlýða svá búit. Dreki Haralds konungs fór síðarst allra skipa hans. Þá mælti Haraldr konungr, at kasta skyldi fyrir borð viðum ok láta á koma klæði ok gripi góða. Logn var svá mikit, at þetta hóf fyrir straumi. En er Danir sá fé sitt reka á hafinu, þá viku þeir þar til, er fyrstir fóru, þótti þetta dælla at taka, er laust flaut, en sœkja inn um borð at Norðmǫnnum; dvalðisk þá eptirróðrinn.

En er Sveinn konungr kom eptir þeim með sín skip, eggjaði hann ok kvað skǫmm mikla vera, svá mikinn her sem þeir hǫfðu, ef þeir skyldu eigi fá tekit þá, er þeir hǫfðu lið lítit, ok eiga vald þeira. Þá tóku Danir ok herðu róðrinn í annat sinn. En er Haraldr konungr sá, at meira gengu skipin Dana, þá bað hann sína menn létta skipin ok bera fyrir borð malt ok hveiti ok flesk ok hǫggva niðr drykk sinn; stóð þá við um hríð. Þá lét Haraldr konungr taka víggyrðla ok verpla ok tunnur, er tómar váru, ok kasta fyrir borð, ok þar með herteknum mǫnnum.

En er þat rak alt saman á sjánum, þá bað Sveinn konungr hjálpa mǫnnum, ok var svá gǫrt. Í þeiri dvǫl dró sundr með þeim; snøru þá Danir aptr, en Nóregs-menn fóru leið sína; svá segir Þorleikr fagri:

Sveinn konungr veik aptr flotanum undir Hlésey, hitti þar sjau skip af Norðmǫnnum, þat var leiðangrslið ok bœndr einir; en er Sveinn konungr kom at þeim, þá báðu þeir sér griða ok buðu fé fyrir sik; svá segir Þorleikr fagri: