Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 16

En er Haraldr kom til Hólmgarðz, fagnaði Jarizleifr konungr honum forkunnar vel, dvalðisk hann þar um vetrinn; tók þá í sína varðveizlu gull þat alt, er hann hafði þannug áðr sent útan af Miklagarði, ok margs konar dýrgripi; var þat svá mikit fé, at engi maðr norðr í lǫnd hafði sét slíkt í eins mannz eigu. Haraldr hafði þrisvar komit í pólútasvarf, meðan hann var í Miklagarði. Þat eru þar lǫg, at hvert sinn er Grikkja-konungr deyr, þá skulu Væringjar hafa pólútasvarf; þeir skulu þá ganga um allar pólútir konungs, þar sem féhirzlur hans eru, ok skal hverr þá eignask at frjálsu, er hǫndum kømr á.

Chapter 17

Þann vetr gipti Jarizleifr konungr dóttur sína Haraldi, sú hét Elísabeth, þá kalla Norðmenn Ellisif; þetta tjár Stúfr blindi:

Mægð gat allvaldr Egða
ógnar mildr þás vildi;
golls tók gumna spjalli
gnótt ok bragnings dóttur.

En at vári byrjaði hann ferð sína ór Hólmgarði ok fór um várit til Aldeigjuborgar, fekk sér þar skip ok siglði austan um sumarit; snøri fyrst til Svíþjóðar ok lagði til Sigtúna; svá segir Valgarðr af Velli:

Skauzt und farm enn frízta
(frami veitisk þér) beiti,
farðir goll ór Gǫrðum
(grunlaust) Haraldr austan;
stýrðir hvatt í hǫrðu
hvardyggr jǫfurr glyggvi,
sátt þás sædrif létti
Sigtún, en skip hnigðu.
Chapter 18

Haraldr fann þar Svein Úlfsson; þat haust hafði hann flýit fyrir Magnúsi konungi við Helganes. En er þeir funnusk, fagnaði hvárr ǫðrum vel. Óláfr sœnski Svía-konungr var móðurfaðir Ellisifjar, konu Haraldz, en Ástríðr, móðir Sveins, var systir Óláfs konungs. Gerðu þeir Haraldr ok Sveinn félagskap sinn ok bundu einkamálum. Allir Svíar váru vinir Sveins, þvíat hann átti þar ina stœrstu ætt í landi. Gerðusk þá ok allir Svíar vinir Haraldz ok liðsinnismenn; var þar mart stórmenni bundit í mægðum við hann; svá segir Þjóðólfr:

Reist eikikjǫlr austan
ǫrðigt vatn ór Gǫrðum;
Svíar tœðu þér síðan,
snjallr landreki, allir;
gekk með golli miklu
(glygg fell ótt of tyggja)
hǫll á hléborð (sollit)
Haralds skeið und vef breiðum.
Chapter 19

Síðan réðu þeir sér til skipa Haraldr ok Sveinn, ok drósk þeim brátt herr mikill; ok er lið þat var búit, þá sigla þeir austan til Danmerkr; svá segir Valgarðr:

Eik slǫng und þér, yngvi
ógnblíðr, í haf síðan
(rétt vas yðr of ætlat
óðal) frá Svíþjóðu;
hýnd bar rif, þars renduð
rétt á stag fyr siétta,
skeið, en skelkðuð brúðir,
Skáney, Dǫnum nánar.

Þeir lǫgðu fyrst til Sjálandz ok herjuðu þar ok brendu víða þar. Síðan heldu þeir til Fjóns, gengu þar upp ok herjuðu; svá segir Valgarðr:

Haraldr gǫrva lézt herjat,
(hnyggr andskotum tyggi)
hvatt rann vargr at vitja
valfalls, Selund alla;
gekk á Fjón, en fekkat,
fjǫlmennr konungr, hjǫlmum
(brast) ríkula (ristin
rít) erfiði lítit.
Brann í bý fyr sunnan
bjartr eldr Hróiskeldu;
rǫnn lét ræsir nenninn
reykvell ofan fella;
lǫgu lands-menn gnógir;
ló hel sumum frelsi;
drósk harmvesalt hýski
hljótt í skóg á flótta.
Dvalði daprt of skilða,
drifu þeirs eptir lifðu,
ferð, en fengin urðu
fǫgr sprund, Danir undan;
láss helt líki drósar,
leið fyr yðr til skeiða
(bitu fíkula fjǫtrar)
fljóð mart (hǫrundbjarta).
Chapter 20

Magnús konungr Óláfsson helt um haustit norðr í Nóreg eptir Helganess bardaga. Þá spurði hann þau tíðendi, at Haraldr Sigurðarson, frændi hans, var kominn til Svíþjóðar ok þat með, at þeir Sveinn Úlfsson hǫfðu gǫrt félag sitt ok hǫfðu her úti mikinn ok ætluðu enn at leggja undir sik Dana-veldi, en síðan Nóreg. Magnús konungr býðr leiðangri út ór Nóregi ok dregsk honum brátt herr mikill. Hann spurði þá, at þeir Haraldr ok Sveinn váru komnir til Danmerkr, brendu þar alt ok bældu, en landzmenn gengu víða undir þá. Þat var ok sagt með, at Haraldr væri meiri en aðrir menn ok sterkari ok svá vitr, at honum var ekki ófœrt ok hann hafði ávalt sigr, er hann barðisk; hann var ok svá auðigr at gulli, at engi vissi dœmi til; svá segir Þjóðólfr:

Nú ' s valmeiðum viðis,
veit drótt mikinn ótta,
(skeiðr hefr herr fyr hauðri)
hætt góðs friðar vætta;
mildr vill Magnús halda
morðs hlunngotum norðan,
ítr en ǫnnur skreytir
unnvigg Haraldr sunnan.