Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 91

Sveinn Dana-konungr tjúguskegg átti Gunnhildi, dóttur Búrizláfs Vinða-konungs. En í þenna tíma, sem nú var áðr frá sagt, var þá þat til tíðenda, at Gunnhildr drótning tók sótt ok andaðisk, en lítlu síðarr fekk Sveinn konungr Sigríðar innar stórráðu, dóttur Skǫglar-Tósta, móður Óláfs ins sœnska, Svíakonungs. Tóksk þar þá með tengðum konunga kærleikar ok með ǫllum þeim Eiríki jarli Hákonarsyni.

Chapter 92

Búrizláfr Vinða-konungr kærði mál þat fyrir Sigvalda jarli, mági sínum, at sættargǫrð sú var rofin, er Sigvaldi jarl hafði gǫrt milli Sveins konungs ok Búrizláfs konungs. Búrizláfr konungr skyldi fá Þyri Haraldzdóttur, systur Sveins konungs, en þat ráð hafði ekki fram gengit, þvíat Þyri setti þar þvert nei fyrir, at hon myndi giptask vilja heiðnum manni ok gǫmlum. Nú segir Búrizláfr konungr jarli, at hann vili heimta þann máldaga ok bað jarl fara til Danmerkr ok hafa Þyri drótningu til sín. Sigvaldi jarl lagðisk þá ferð eigi undir hǫfuð ok ferr á fund Sveins Dana-konungs ok berr þetta mál fyrir hann, ok kømr jarl svá fortǫlum sínum, at Sveinn konungr fær í hendr honum Þyri, systur sína, ok fylgðu henni konur nǫkkurar ok fóstrfaðir hennar, er nefndr er Ǫzurr Agason, ríkr maðr, ok nǫkkurir menn aðrir. Kom þat í einkamál með konungi ok jarli, at eignir þær í Vindlandi, er átt hafði Gunnhildr drótning, skyldi þá hafa Þyri til eiginorðz ok þar með aðrar stórar eignir í tilgjǫf sína. Þyri grét sárliga ok fór mjǫk nauðig. En er þau jarl kómu í Vindland, þá gerði Búrizláfr konungr brullaup sitt ok fekk Þyri drótningar. En er hon var með heiðnum mǫnnum, þá vildi hon hvárki þiggja mat né drykk af þeim, ok fór svá fram vii. nætr. En þá var þat á einni nótt, at Þyri drótning ok Ǫzurr hljópusk í brot í náttmyrkri ok til skógar. Er þat skjótast frá þeira ferð at segja, at þau koma fram í Danmǫrk, ok þorir Þyri þar fyrir engan mun at vera fyrir þá sǫk, at hon veit, ef Sveinn konungr spyrr, bróðir hennar, til hennar þar, at hann mun skjótt senda hana aptr til Vindlandz. Fara þau alt huldu hǫfði, þar til er þau koma í Nóreg. Létti Þyri ferðinni eigi fyrr, en þau koma á fund Óláfs konungs; tók hann við þeim vel ok váru þau þar í góðum fagnaði; segir Þyri konungi alt um sín vendræði ok biðr hann hjálpráða, biðr sér friðar í hans ríki. Þyri var kona orðsnjǫll ok virðisk konungi vel rœður hennar, sá hann, at hon var fríð kona, ok kømr í hug, at þetta myni vera gott kvánfang, ok víkr þannug rœðunni, spyrr, ef hon vill giptask honum. En svá sem þá var hennar ráði komit, þótti henni vandi mikill ór at ráða, en í annan stað sá hon, hversu farsæligt gjaforð þetta var, at giptask svá ágætum konungi, ok bað hann ráða fyrir sér ok sínu ráði. Ok svá sem um þetta var talat, þá fekk Óláfr konungr Þyri drótningar. Þetta brullaup var gǫrt um haustit, þá er konungr hafði komit norðan af Hálogalandi. Var Óláfr konungr ok Þyri drótning í Niðarósi um vetrinn. En eptir um várit þá kærði Þyri drótning opt fyrir Óláfi konungi ok grét sárliga þat er eignir hennar váru svá miklar í Vindlandi, en hon hafði eigi fjárhlut þar í landi, svá sem drótningu sœmði, stundum bað hon konung fǫgrum orðum, at hann skyldi fá henni eign sína, segir, at Búrizláfr konungr var svá mikill vin Óláfs konungs, at þegar, er þeir fynnisk, myndi konungr fá Óláfi konungi alt þat, er hann beiddisk. En er þessar rœðu urðu varir vinir Óláfs konungs, þá lǫttu allir konung þessarrar farar. Svá segir, at þat var einn dag snimma um várit, at konungr gekk eptir stræti, en við torg gekk maðr í móti honum með hvannir margar ok undarliga stórar þann tíma várs. Konungr tók einn hvannnjóla mikinn í hǫnd sér ok gekk heim til herbergis Þyri drótningar. Þyri sat inn í stofunni ok grét, er konungr kom inn. Konungr mælti: "sé hér hvannjóla mikinn, er ek gef þér". Hon laust við hendinni ok mælti: "stœrrum gaf Haraldr Gormsson, en miðr æðraðisk hann at fara af landi ok sœkja eign sína, en þú gerir nú, ok reyndisk þat þá, er hann fór hingat í Nóreg ok eyddi mestan hlut landz þessa, en eignaðisk alt at skyldum ok skǫttum, en þú þorir eigi at fara í gǫgnum Danaveldi fyrir Sveini konungi, bróður mínum". Óláfr konungr hljóp upp við, er hon mælti þetta, ok mælti hátt ok svarði við: "aldri skal ek hræddr fara fyrir Sveini konungi, bróður þínum, ok ef okrir fundir verða, þá skal hann fyrir láta".

Chapter 93

Óláfr konungr stefndi þing í bœnum lítlu síðarr. Hann gerði þá bert fyrir allri alþýðu, at hann mun leiðangr hafa úti um sumarit fyrir landi, ok hann vill nefnd hafa ór hverju fylki bæði at skipum ok liði, segir þá, hversu mǫrg skip hann vill þaðan hafa ór firðinum. Síðan gerir hann orðsending bæði norðr ok suðr með landi it ýtra ok it øfra ok lætr liði út bjóða. Óláfr konungr lætr þá setja fram Orminn langa ok ǫll ǫnnur skip sín, bæði stór ok smá, stýrði hann sjálfr Orminum langa. Ok þá er menn váru þar ráðnir til skipanar, þá var þar svá mjǫk vandat lið ok valit, at engi maðr skyldi vera á Orminum langa ellri en sextøgr eða yngri en tvítøgr, en valðir mjǫk at afli ok hreysti. Þar váru fyrst til skoraðir hirðmenn Óláfs konungs, þvíat þat var valit af innanlandzmǫnnum ok útanlandz alt þat, er sterkast var ok frœknast.

Chapter 94

Úlfr rauði hét maðr, er bar merki Óláfs konungs ok í stafni var á Orminum, ok annarr Kolbjǫrn stallari, Þorsteinn oxafótr, Víkarr af Tíundalandi, bróðir Arnljóts gellina. Þessir váru á rausninni í sǫxum: Vakr elfski Raumason, Bersi inn sterki, Án skyti af Jamtalandi, Þrándr rammi af Þelamǫrk ok Óþyrmir, bróðir hans, þeir Háleygir: Þrándr skjálgi, Ǫgmundr sandi, Hlǫðvir langi ór Saltvík, Hárekr hvassi; þeir innan-Þrœndir: Ketill hávi, Þorfinnr eisli, Hávarðr ok þeir brœðr ór Orkadal. Þessir váru í fyrirrúmi, Bjǫrn af Stuðlu, Þorgrímr ór Hvini Þjóðólfsson, Ásbjǫrn ok Ormr, Þórðr ór Njarðarlaug, Þorsteinn hvíti af Oprostǫðum, Arnórr mœrski, Hallsteinn ok Bǫrkr ór Fjǫrðum, Eyvindr snákr, Bergðórr bestill, Hallkell af Fjǫlum, Óláfr drengr, Arnfinnr sygnski, Sigurðr bíldr, Einarr hǫrzki ok Finnr, Ketill rygski, Grjótgarðr rǫskvi. Þessir váru í krapparúmi: Einarr þambarskelfir; hann þótti þeim eigi hlutgengr, þvíat hann var xviii. vetra; Hallsteinn Hlífarson, Þórólfr, Ívarr smetta, Ormr skógarnef — ok margir aðrir menn, mjǫk ágætir, váru á Orminum, þótt vér kunnim eigi nefna; viii. menn váru í hálfrými á Orminum ok var valit einum manni ok einum; xxx. váru í fyrirrúmi. Þat var mál manna, at þat mannval, er á Orminum var, bar eigi minna af ǫðrum mǫnnum um fríðleika ok afl ok frœknleik, en Ormrinn af ǫðrum skipum. Þorkell nefja, bróðir konungs, stýrði Orminum skamma; Þorkell dyðrill ok Jósteinn, móðurbrœðr konungs, hǫfðu Tranann, ok var hvártveggja þat skip allvel skipat. Ellifu stórskip hafði Óláfr konungr ór Þrándheimi ok umfram tvítøgsessur ok smæri skip.

Chapter 95

En er Óláfr konungr hafði mjǫk búit lið sitt ór Niðarósi, þá skipaði hann mǫnnum um ǫll Þrœndalǫg í sýslur ok ármenningar; þá sendi hann til Íslandz Gizur hvíta ok Hjalta Skeggjason, at boða kristni á Íslandi, ok fekk með þeim prest þann, er Þormóðr er nefndr, ok fleiri vígða menn, en hafði eptir með sér í gisling iiii. íslenzka menn, þá er honum þóttu ágætastir, Kjartan Óláfsson, Haldór Guðmundarson, Kolbein Þórðarson, Sverting Rúnólfsson. Ok er þat sagt af ferð þeira Gizurar ok Hjalta, at þeir kómu til Íslandz fyrir alþingi ok fóru til þings, ok á því þingi var kristni í lǫg tekin á Íslandi, ok þat sumar var skírt alt mannfólk.