Bókastaðir

Leifr, sonr Eiríks rauða, þess er fyrstr byggði Grœnland, var þetta sumar kominn af Grœnlandi til Nóregs; fór hann á fund Óláfs konungs ok tók við kristni ok var um vetrinn með Óláfi konungi.

Guðrøðr, sonr Eiríks blóðøxar ok Gunnhildar, hafði verit í hernaði í vestrlǫndum, síðan er hann flýði land fyrir Hákoni jarli. En á þessu sumri, er nú er áðr frá sagt, þá er Óláfr konungr Tryggvason hafði iiii. vetr ráðit fyrir Nóregi, þá kom Guðrøðr til Nóregs ok hafði mǫrg herskip; hann hafði þá siglt út af Englandi, ok er hann kom í landván við Nóreg, þá stefndi hann suðr með landinu, þangat er honum var minni ván fyrir Óláfs konungs; siglir Guðrøðr suðr til Víkrinnar. En þegar er hann kom til landz, tók hann at herja ok brjóta undir sik landzfólk, en beiddi sér viðtǫku. En er landzmenn sá, at herr mikill var kominn á hendr þeim, þá leita menn sér griða ok sætta ok bjóða konungi, at þingboð skyli fara yfir land ok bjóða honum heldr viðtǫku en þola her hans, ok váru þar lǫgð frest á, meðan þingboð fœri yfir. Krafði þá konungr vistagjaldz, meðan sú bíðandi skyldi vera. En bœndr kjósa hinn kost heldr, at búa konungi veizlur þá stund alla, er hann þurfti, til þess, ok tók konungr þann kost, at hann fór um land at veizlum með sumt lið sitt, en sumt gætti skipa hans. En er þetta spyrja þeir brœðr, Hyrningr ok Þorgeirr, mágar Óláfs konungs, þá samna þeir sér liði ok ráða sér til skipa, fara síðan norðr í Víkina ok koma á einni nótt með liði sínu, þar sem Guðrøðr konungr var á veizlu, veita þar atgǫngu með eldi ok vápnum; fell þar Guðrøðr konungr ok flest alt liðit hans, en þat, er á skipunum hafði verit, var sumt drepit, en sumt komsk undan ok flýði víz vegar. Váru þá dauðir allir synir Eiríks ok Gunnhildar.

Þann vetr eptir, er Óláfr konungr hafði komit af Hálogalandi, lét hann reisa skip mikit inn undir Hlaðhǫmrum, þat er meira var miklu, en ǫnnur þau skip, er þá váru í landinu, ok eru enn þar bakkastokkar þeir, svá at sjá má. Þorbergr skafhǫgg er nefndr sá maðr, er stafnasmiðr var at skipinu, en þar váru margir aðrir at, sumir at fella, sumir at telgja, sumir saum at slá, sumir til at flytja viðu. Váru þar allir hlutir vandaðir mjǫk til; var skipit bæði langt ok breitt ok borðmikit ok stórviðat. En er þeir báru skipit borði, þá átti Þorbergr nauðsynjaørendi at fara heim til bús síns ok dvalðisk þar mjǫk lengi. En er hann kom aptr, þá var skipit fullborða. Fór konungr þegar um kveldit ok Þorbergr með honum ok sjá þá skipit, hvernug orðit sé, ok mælti hverr maðr, at aldri hefði sét langskip jammikit eða jamfrítt. Ferr þá konungr aptr í bœinn. En snimma eptir um morgininn ferr konungr enn til skipsins ok þeir Þorbergr; váru þá smiðar þar áðr komnir, stóðu þeir allir ok hǫfðusk ekki at. Konungr spurði, hví þeir fœri svá. Þeir segja, at spilt var skipinu ok maðr myndi gengit hafa frá framstafni til lyptingar ok sett í borðit ofan hvert skýlihǫgg at ǫðru. Gekk konungr þá til ok sá, at satt var, mælti þegar ok svarði um, at sá maðr skyldi deyja, ef konungr vissi, hverr fyrir ǫfundar sakir hefði spilt skipinu — "en sá, er mér kann þat segja, skal mikil gœði af mér hljóta". Þá segir Þorbergr: "ek mun kunna segja yðr, konungr, hverr þetta verk mun gǫrt hafa". "Mér er eigi þess at ǫðrum manni meiri ván, segir konungr, at þetta happ myni henda, en at þér, at verða þess víss ok kunna mér segja". "Segja mun ek þér, konungr, segir hann, hverr gǫrt hefir — ek hefi gǫrt". Þá svarar konungr: "þá skaltu bœta svá, at jamvel sé, sem áðr var; þar skal líf þitt við liggja". Síðan gekk Þorbergr til ok teglði borðit, svá at ǫll gengu ór skýlihǫggin. Konungr mælti þá ok allir aðrir, at skipit væri miklu fríðara á þat borð, er Þorbergr hafði skorit; bað konungr hann þá svá gera á bæði borð ok bað hann hafa mikla þǫkk fyrir. Var þá Þorbergr hǫfuðsmiðr fyrir skipinu, þar til er gǫrt var; var þat dreki ok gǫrr eptir því, sem Ormr sá, er konungr hafði haft af Hálogalandi, en þetta skip var miklu meira ok at ǫllum hlutum meir vandat; þat kallaði hann Orm inn langa, en hinn Orm inn skamma. Á Orminum langa váru iiii. rúm ok xxx. Hǫfuðin ok krókrinn var alt gullbúit; svá váru há borðin, sem á hafskipum. Þat hefir skip verit bezt gǫrt ok með mestum kostnaði í Nóregi.

Eiríkr jarl Hákonarson ok brœðr hans ok margir aðrir gǫfgir frændr þeira fóru af landi á brot eptir fall Hákonar jarls. Fór Eiríkr jarl austr í Svíþjóð á fund Óláfs Svía-konungs ok fengu þeir þar góðar viðtǫkur. Veitti Óláfr konungr þar jarli friðland ok veizlur stórar, svá at hann mátti þar vel halda sik í landi ok lið sitt; þess getr Þórðr Kolbeinsson:

Lið mikit sótti af Nóregi til Eiríks jarls, þat er landflótta varð fyrir Óláfi konungi Tryggvasyni. Tók Eiríkr jarl þá þat ráð, at hann réð sér til skipa ok fór í hernað at fá sér fjár ok liði sínu. Hann helt fyrst til Gotlandz ok lá þar við lengi um sumarit ok sætti kaupskipum, er siglðu til landzins, eða víkingum, stundum gekk hann upp á landit ok herjaði þar víða með sjánum; svá segir í Bandadrápu:

Síðan siglði Eiríkr jarl suðr til Vindlandz ok hitti hann fyrir Staurinum víkingaskip nǫkkur ok lagði til orrostu við þá; þá fekk Eiríkr jarl sigr en drap víkingana; svá segir í Bandadrápu:

Eiríkr jarl siglði um haustit aptr til Svíþjóðar ok var þar vetr annan. En at vári bjó jarl her sinn ok siglði síðan í Austrveg; en þá er hann kom í ríki Valdamars konungs, tók hann at herja ok drepa mannfólkit ok brenna alt þar sem hann fór, ok eyddi landit. Hann kom til Aldeigjuborgar ok settisk þar um, þar til er hann vann staðinn, drap þar mart fólk, en braut ok brendi borgina alla, ok síðan fór hann víða herskildi um Garðaríki; svá segir í Bandadrápu:

Eiríkr jarl var í þessum hernaði ǫllum samt v. sumur, en er hann kom ór Garðaríki, fór hann herskildi um alla Aðalsýslu ok Eysýslu, ok þar tók hann iiii. víkingaskeiðr af Dǫnum ok drap alt af, svá segir í Bandadrápu:

Eiríkr jarl fór til Danmarkar, þá er hann hafði einn vetr verit í Svíaveldi; hann fór á fund Sveins tjúguskeggs Dana-konungs ok bað til handa sér Gyðu, dóttur hans, ok var þat at ráði gǫrt; fekk þá Eiríkr jarl Gyðu; vetri síðarr áttu þau son, er Hákon hét. Eiríkr jarl var á vetrum í Danmǫrk, en stundum í Svíaveldi, en í hernaði á sumrum.