Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 56

Óláfr konungr stefndi liði sínu til Gulaþings, þvíat bœndr hafa honum þau orð send, at þeir vilja þar svara máli hans. En er þar koma hvárirtveggju til þings, þá vill konungr fyrst eiga tal sitt við landzhǫfðingja. En er þeir koma á stefnu allir saman, þá berr konungr upp sín ørendi ok býðr þeim at taka við skírn eptir boði hans. Þá segir Ǫlmóðr inn gamli: "rœtt hǫfum vér frændr um mál þetta vár í millum ok munu vér allir hverfa at einu ráði. Með því konungr, at þú ætlar at pynda oss frændr til slíkra hluta, at brjóta lǫg vár, ok brjóta oss undir þik með nǫkkurri nauðung, þá munu vér í móti standa með ǫllu afli, ok fái þeir sigr, er auðit verðr. En ef þú vill, konungr, leggja nǫkkura farsæliga hluti til vár frænda, þá máttu þat gera svá vel, at vér munum allir hverfa til þín með fullkominni þjónostu". Konungr segir: "hvers vilið þér mik beiða til þess, at sætt vár verði sem bezt?". Þá segir Ǫlmóðr: "þat er it fyrsta, ef þú vilt gipta Ástríði, systur þína, Erlingi Skjálgssyni, frænda várum, er vér kǫllum nú mannvænstan allra ungra manna í Nóregi". Óláfr konungr segir, at honum þykkir líkligt, at þat gjaforð myni vera gott, segir, at Erlingr er ættaðr vel ok maðr inn líkligsti sýnum, en þó segir hann at Ástríðr á svǫr þessa máls. Síðan rœddi konungr þetta við systur sína. "Lítt nýt ek nú þess, segir hon, at ek em konungsdóttir ok konungssystir, ef mik skal gipta ótígnum manni; mun ek enn heldr bíða nǫkkura vetr annars gjaforðz" — ok skilðu þau rœðuna at sinni.

Chapter 57

Óláfr konungr lét taka hauk, er Ástríðr átti, ok lét plokka af fjaðrar allar ok sendi henni síðan. Þá mælti Ástríðr: "reiðr er bróðir minn nú". Síðan stóð hon upp ok gekk til konungs; hann fagnaði henni vel. Þá mælti Ástríðr, segir, at hon vill, at konungr sé fyrir hennar ráði, slíkt, sem hann vill. "Þat hugða ek, segir konungr, at ek mynda fá vald til at gera þann tíginn mann, sem ek vil, hér í landi". Lét konungr þá kalla til tals Ǫlmóð ok Erling ok alla þá frændr. Var þá talat bónorð þetta; lauk svá, at Ástríðr var fǫstnuð Erlingi. Síðan lét konungr setja þingit ok bauð bóǫndum kristni; var þá Ǫlmóðr ok Erlingr forgangsmaðr at flytja þetta konungsmál ok þar með allir frændr þeira; bar þá engi maðr traust til at mæla í móti; var þá skírt þat alt fólk ok kristnat.

Chapter 58

Erlingr Skjálgsson gerði um sumarit brullaup sitt ok var þar allmikit fjǫlmenni; þar var Óláfr konungr. Þá bauð konungr at gefa Erlingi jarldóm. Erlingr segir svá: "hersar hafa verit frændr mínir, vil ek ekki hafa nafn hæra en þeir. Hitt vil ek þiggja, konungr, af yðr, at þér látið mik vera mestan með því nafni hér í landi". Konungr játti honum þat. Ok at skilnaði þeira veitti Óláfr konungr Erlingi mági sínum norðan frá Sognsæ ok austr til Líðandisness með þvílíkum hætti, sem Haraldr inn hárfagri hafði veitt sonum sínum ok fyrr er ritit.

Chapter 59

Þetta sama haust stefndi Óláfr konungr iiii. fylkna þing norðr á Staði á Dragseiði; þar skyldu koma Sygnir ok Firðir, Sunnmœrir ok Raumdœlir. Fór Óláfr konungr þannug með allmikit fjǫlmenni, er hann hafði haft austan ór landi, ok svá þat lið, er þá hafði komit til hans á Rogalandi ok Hǫrðalandi. En er Óláfr konungr kom þar til þings, þá boðaði hann þar kristni sem í ǫðrum stǫðum. En fyrir því at konungr hafði þar styrk mikinn fjǫlmennis, ok óttuðusk þeir þat; en at lykðum þess máls, þá bauð konungr þeim ii. kosti, annathvárt at þeir tœki kristni ok léti skírask, eða at ǫðrum kosti, at þeir skyldi halda við hann orrostu. En er bœndr sá eigi fǫng til at berjask við konung, þá var hitt ráð upp tekit, at alt fólk kristnaðisk. En Óláfr konungr ferr þá með liði sínu á Norð-Mœri ok kristnar hann þat fylki. Síðan siglir hann inn á Hlaðir ok lætr brjóta ofan hofit ok taka alt fé ok alt skraut ór hofinu ok af goðinu; hann tók gullhring mikinn ór hofshurðunni, er Hákon jarl hafði látit gera. Síðan lét Óláfr konungr brenna hofit. En er bœndr verða þessa varir, þá láta þeir fara herǫr um ǫll fylki ok stefna her út ok ætla at konungi. Óláfr konungr helt þá liði sínu út eptir firði ok stefnir síðan norðr með landi ok ætlar at fara norðr á Hálogaland ok kristna þar; en er hann kom norðr í Bjarnaura, þá spyrr hann þat af Hálogalandi, at þeir hafa þar her úti ok ætla at verja land fyrir konungi. Eru þeir þar hǫfðingjar fyrir liði Hárekr ór Þjóttu ok Þórir hjǫrtr ór Vágum, Eyvindr kinnrifa. En er Óláfr konungr spyrr þetta, þá snýr hann leið sinni ok siglir suðr með landi. En er hann kom suðr um Stað, þá fór hann alt tómligarr ok kom þó ǫndverðan vetr austr alt í Víkina.

Chapter 60

Sigríðr drótning í Svíþjóð, er kǫlluð var in stórráða, sat at búum sínum. Þann vetr fara menn milli Óláfs konungs ok Sigríðar drótningar, ok hóf Óláfr konungr þar upp bónorð sitt við Sigríði drótningu, en hon tók því líkliga, ok var þat mál fest með einkamálum. Þá sendi Óláfr konungr Sigríði drótningu gullhring þann inn mikla, er hann hafði tekit ór hofshurðinni á Hlǫðum, ok þótti þat hǫfuðgersimi. Stefnulag skyldi vera til þessa mála eptir um várit í Elfinni við landamœri. En er hringr þessi, er Óláfr konungr hafði sent Sigríði drótningu, var svá mjǫk lofaðr af ǫllum mǫnnum, þá váru með drótningu smiðar hennar, brœðr ii. En er þeir hǫfðu hringinn með hǫndum ok handvéttu ok mæla einmæli milli sín, þá lét drótning kalla þá til sín ok spyrr, hvat þeir spottaði at hringinum. Þeir dylja þess; hon segir at þeir skulu fyrir hvern mun láta hana vita, hvat þeir hafa at funnit. Þeir segja, at fals sé í hringinum. Síðan lét hon brjóta í sundr hringinn, ok fansk þar eir í innan. Þá varð drótning reið ok segir, at Óláfr myndi falsa hana at fleira en þessu einu. Þenna sama vetr fór Óláfr konungr upp á Hringaríki ok kristnaði þar. Ásta Guðbrandzdóttir giptisk brátt eptir fall Haraldz grenska þeim manni, er nefndr er Sigurðr sýr; hann var konungr á Hringaríki. Sigurðr var sonr Hálfdanar, en hann var sonr Sigurðar hrísa Haraldzsonar ins hárfagra. Þá var þar með Ástu Óláfr, sonr þeira Haraldz grenska; hann fœddisk upp í œsku með Sigurði sýr, stjúpfǫður sínum. En er Óláfr konungr Tryggvason kom á Hringaríki at boða kristni, þá lét skírask Sigurðr sýr ok Ásta, kona hans, ok Óláfr, sonr hennar, ok gerði Óláfr Tryggvason guðsifjar við Óláf Haraldzson; þá var hann iii. -vetr. Fór Óláfr konungr þá enn út í Víkina ok var þar um vetrinn. Þann var hann inn iii. vetr konungr yfir Nóregi.