Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 26

Ótta keisari dró saman her mikinn; hann hafði lið af Saxlandi ok Fraklandi, Fríslandi, ok af Vindlandi fylgði honum Búrizláfr konungr með mikinn her, ok í liði var með honum Óláfr Tryggvason, mágr hans. Keisari hafði riddaraher mikinn ok miklu meira fótgǫnguher; hann hafði ok af Holtsetalandi mikinn her. Haraldr Dana-konungr sendi Hákon jarl með Norðmanna-her þann, sem honum fylgði, suðr til Danavirkis at verja þar landit; svá segir í Velleklu:

Hitt vas auk, es eykir
aurborðs á vit norðan
und sigrunni svinnum
sunnr Danmarkar runnu,
ok holmfjǫturs hjalmi
Hǫrða valdr of faldinn
Dofra danskra jǫfra
dróttinn fund of sótti.
Ok, við frost, at freista
fémildr konungr vildi
myrk- Hlǫðvinjar -markar
morðalfs, þess ' s kom norðan,
þás valserkjar virki
veðrhirði bað stirðan
fyr hlymnjǫrðum hurðar
Hagbarða gramr varða.

Ótta keisari kom með her sinn sunnan til Danavirkis, en Hákon jarl varði með sínu liði borgarveggina. Danavirki er svá háttat, at firðir ii. ganga í landit, sínum megin landz hvárr, en milli fjarðarbotna hǫfðu Danir gǫrt borgarvegg mikinn af grjóti ok torfi ok viðum ok grafit díki breitt ok djúpt fyrir utan, en kastalar fyrir borgarhliðum. Þá varð orrosta mikil; þess getr í Velleklu:

Vasat í gǫgn, þótt gerði
garðrǫgnir styr harðan,
gengiligt at ganga,
geirrásar, her þeira,
þás með fylki Frísa
fór gunnviðurr sunnan
(kvaddi vígs) ok Venda
(vágs blakriði) Frakka.

Hákon jarl setti fylkingar yfir ǫll borgarhlið, en hitt var þó meiri hlutr liðs, er hann lét fara alt með borgarveggjunum ok verja þar, sem helzt var at sótt; fell þar mart af keisarans liði, en þeir fengu ekki unnit at borginni. Snýr þá keisari í brot ok leitaði þar ekki lengr til; svá segir í Velleklu:

Þrymr varð logs, þars lǫgðu
leikmiðjungar, Þriðja,
(arngreddir varð) odda
(andvígr) saman randir;
sundfaxa kom Sǫxum
sœkiþróttr á flótta,
þar svát gramr með gumnum
garð yrþjóðum varði.

Eptir þessa orrostu fór Hákon jarl aptr til skipa sinna ok ætlaði þá at sigla norðr aptr í Nóreg, en honum gaf eigi byr; lá hann þá út í Limafirði.

Chapter 27

Ótta keisari snýr þá her sínum til Slés, dregr hann þar at sér skipaher, flytr þar liðit yfir fjǫrðinn á Jótland. En er þat spyrr Haraldr Dana-konungr, þá ferr hann í móti með sinn her, ok verðr þar orrosta mikil, ok at lykðum fær keisari sigr, en Dana-konungr flýði undan til Limafjarðar ok fór út í Márasey; fóru þá menn milli þeira konungs ok var komit griðum á ok stefnulagi. Fundusk þeir Ótta keisari ok Dana-konungr í Márasey. En þá boðaði Poppó byskup heilagr, trú fyrir Haraldi konungi ok hann bar glóanda járn í hendi sér ok sýndi Haraldi konungi hǫnd sína óbrunna. Síðan lét Haraldr konungr skírask með allan Dana-her. Haraldr konungr hafði áðr orð send Hákoni jarli, þá er konungr sat í Márasey, at jarl skyldi koma til liðveizlu við hann; var jarl þá kominn til eyjarinnar, er konungr hafði skírask látit; sendir þá konungr orð, at jarl skyldi koma til fundar við hann. En er þeir hittask, þá nauðgar konungr jarli til at láta skírask; var þá Hákon jarl skírðr ok þeir menn allir, er þar fylgðu honum. Fekk þá konungr í hendr honum presta ok aðra lærða menn ok segir, at jarl skal láta skíra alt lið í Nóregi; skilðusk þeir þá, ferr Hákon jarl út til hafs ok bíðr þar byrjar. En er veðr þat kømr, er honum þótti sem hann myndi í haf bera, þá skaut hann á land upp ǫllum lærðum mǫnnum, en hann siglði þá út á haf, en veðr gekk til útsuðrs ok vestrs. Siglir jarl þá austr í gǫgnum Eyrarsund, herjar hann þá á hvártveggja land; síðan siglir hann austr fyrir Skáneyrarsíðu ok herjaði þar ok hvar sem hann kom við land; en er hann kom austr fyrir Gautasker, þá lagði hann at landi, gerði hann þá blót mikit; þá kómu þar fljúgandi hrafnar ii. ok gullu hátt; þá þykkisk jarl vita, at Óðinn hefir þegit blótit ok þá mun jarl hafa dagráð til at berjask. Þá brennir jarl skip sín ǫll ok gengr á land upp með liði sínu ǫllu ok fór alt herskildi. Þá kom at móti honum Óttarr jarl; hann réð fyrir Gautlandi; áttu þeir saman orrostu mikla; fær þar Hákon jarl sigr, en Óttarr jarl fell ok mikill hluti liðs með honum. Hákon jarl ferr um Gautland hvártveggja ok alt með herskildi, til þess er hann kømr í Nóreg; ferr síðan landveg alt norðr í Þrándheim; frá þessu segir í Velleklu:

Flótta gekk til fréttar
fellinjǫrðr á velli,
draugr gat dolga Sǫgu
dagráð Heðins váða,
ok haldboði hildar
hrægamma sá ramma;
Týr vildi sá týna
teinlautar fjǫr Gauta.
Háði jarl, þars áðan
engi mannr, und ranni
hyrjar þing, at herja,
hjǫrlautar, kom, Sǫrla;
bara maðr lyngs en lengra
loptvarðaðar barða
(alt vann gramr of gengit
Gautland) frá sæ randir.
Valfǫllum hlóð vǫllu,
varð ragna konr gagni,
hríðar ǫss, at hrósa,
(hlaut Óðinn val) Fróða;
hver séi if, nema jǫfra
ættrýri goð stýra?
Rammaukin kveðk ríki
rǫgn Hǫkonar magna.
Chapter 28

Ótta keisari fór aptr í Saxland í ríki sitt; skilðusk þeir Dana-konungr með vináttu. Svá segja menn, at Ótta keisari gerði guðsifjar við Svein, son Haraldz konungs, ok gaf honum nafn sitt, ok var hann svá skírðr, at hann hét Ótta Sveinn. Haraldr Dana-konungr helt vel kristni alt til dauðadags. Búrizláfr konungr fór þá til Vindlandz ok með honum Óláfr, mágr hans. Þessar orrostu getr Hallfrøðr vendræðaskáld í Óláfsdrápu:

Bǫðserkjar hjó birki
barklaust í Danmǫrku
hleypimeiðr fyr Heiða
hlunnviggja bý sunnan.
Chapter 29

Óláfr Tryggvason var iii. vetr á Vindlandi, áðr Geira kona hans tók sótt, þá er hana leiddi til bana. Óláfi þótti þat svá mikill skaði, at hann festi ekki ynði á Vindlandi síðan; réð hann sér þá til herskipa ok fór enn í hernað, herjaði fyrst um Frísland ok þar næst um Saxland ok alt í Flæmingjaland; svá segir Hallfrøðr vendræðaskáld:

Tíðhǫggvit lét tyggi,
Tryggva sonr, fyr styggvan
Leiknar hest á lesti
ljótvaxinn hræ Saxa;
vinhróðigr gaf víða
vísi margra Frísa
blǫkku brúnt at drekka
blóð kveldriðu stóði.
Rógs brá rekka lægir
ríkr Valkera líki;
herstefnir lét hrǫfnum
hold Flæmingja goldit.
Chapter 30

Síðan helt Óláfr Tryggvason til Englandz ok herjaði víða um landit; hann siglði alt norðr til Norðimbralandz ok herjaði þar; þaðan helt hann norðr til Skotlandz ok herjaði þar víða. Þaðan siglði hann til Suðreyja ok átti þar nǫkkurar orrostur; síðan helt hann suðr til Manar ok barðisk þar. Hann herjaði ok víða um Írland; þá helt hann til Bretlandz ok herjaði víða þat land, ok svá þar, er kallat er Kumraland. Þaðan siglði hann vestr til Vallandz ok herjaði þar; þá sigldi hann vestan ok ætlaði til Englandz; þá kom hann í eyjar þær, er Syllingar heita, vestr í hafit frá Englandi; svá segir Hallfrøðr vendræðaskáld:

Gerðisk ungr við Engla
ofvægr konungr bægja,
naddskúrar réð nœrir
Norðimbra sá morði;
eyddi ulfa greddir
ógnblíðr Skotum víða
(gerði seims) með sverði
(sverðleik í Mǫn skerðir).
Ýdrógar lét œgir
eyverskan her deyja
(Týr vas tjǫrva dýrra
tírar gjarn) ok Íra;
barði brezkrar jarðar
byggvendr, ok hjó tyggi
(gróðr þvarr geira hríðar
gjóði) kumrskar þjóðir.

Óláfr Tryggvason var iiii. vetr í hernaði, síðan er hann fór af Vindlandi, til þess er hann kom í Syllingar.