Bókastaðir

Óláfr Tryggvason var þessar hríðir allar í Garðaríki ok hafði þar it mesta yfirlát af Valdimar konungi ok kærleika af drótningu. Valdimarr konungr setti hann hǫfðingja yfir herlið þat, er hann sendi til at verja land sitt. Átti Óláfr þar nǫkkurar orrostur ok varð herstjórnin vel í hendi; helt hann þá sjálfr sveit mikla hermanna með sínum kostnaði, þeim er konungr veitti honum. Óláfr var ǫrr maðr við sína menn, varð hann af því vinsæll. En varð þat, sem optliga kann verða, þar er útlendir menn hefjask til ríkis eða til svá mikillar frægðar, at þat verði umfram innlenzka menn, at margir ǫfunduðu þat, hversu kærr hann var konungi ok eigi síðr drótningu; mæltu menn þat fyrir konungi, at hann skyldi varask at gera Óláf eigi ofstóran — "fyrir því at slíkr maðr er þér hættastr, ef hann vill sik til þess ljá, at gera yðr mein eða yðru ríki, er svá er búinn at atgørvi ok vinsæld, sem hann er; vitum vér ok eigi, hvat þau drótning tala jafnan". Þat var siðr mikill inna ríku konunga, at drótning skyldi eiga hálfa hirðina ok halda með sínum kostnaði ok hafa þar til skatta ok skyldir, svá sem þyrpti; var þar ok svá með Valdimar konungi, at drótning hafði eigi minni hirð, en konungr, ok kepðusk þau mjǫk um ágætismenn, vildi hvártveggja til sín hafa. Nú gerðisk svá, at konungr festi trúnað á slíkar rœður, sem mælt var fyrir honum, ok gerðisk hann nǫkkut fár ok styggr til Óláfs; en er Óláfr fann þat, þá segir hann drótningu, ok þat með, at hann fýstisk at fara í norðrlǫnd, ok segir, at frændr hans hafa þar fyrr ríki haft, ok honum þykkir líkast, at þar myni þroski hans mestr verða. Drótning biðr hann vel fara, segir, at hann myni þar gǫfugr þykkja, sem hann væri. Síðan býr Óláfr ferð sína ok gekk á skip ok helt svá út í hafit í Eystrasalt. En er hann siglði austan, þá kom hann við Borgundarhólm ok veitti þar uprás ok herjaði, en landzmenn sóttu ofan ok heldu orrostu við hann, ok fekk Óláfr sigr ok herfang mikit.

Óláfr lá við Borgundarhólm ok fengu þar veðr hvast ok storm sjávar, ok megu þeir þar eigi við festask ok sigla þaðan suðr undir Vindland ok fá þar hǫfn góða, fara þar alt með friði ok dvǫlðusk þar um hríð. Búrizláfr hét konungr í Vindlandi; hans dœtr váru þær Geira, Gunnhildr ok Ástríðr. Geira konungsdóttir hafði þar vald ok ríki, sem þeir Óláfr kómu at landi. Dixin er sá maðr nefndr, er mest forráð hafði með Geiru drótningu. En er þau hǫfðu spurt, at þar váru við land komnir ókunnir menn, þeir er tíguliga létu yfir sér ok þeir fóru þar með friði, þá fór Dixin á fund þeira með orðsending drótningar Geiru, þá, at hon vill bjóða þeim mǫnnum til vetrvistar, er þar váru komnir, þvíat þá var mjǫk liðit á sumarit, en veðrátta hǫrð ok stormar miklir. En er Dixin kom þar, þá varð hann brátt þess varr, at þar réð fyrir ágætr maðr bæði at ætt ok ásýnum. Dixin segir þeim, at drótning bauð þeim til sín með vináttu-boði. Óláfr þekðisk þat boð ok fór um vetrinn til Geiru drótningar, ok sýndisk hvárt þeira ǫðru afarvel, svá at Óláfr hefir uppi orð sín ok biðr Geiru drótningar, ok verðr þat at ráði gǫrt, at Óláfr fær Geiru drótningar þann vetr. Gerðisk hann þar þá forráðamaðr þess ríkis með henni. Hallfrøðr vandræðaskáld getr þess í drápu þeiri, er hann orti um Óláf konung:

Hákon jarl réð fyrir Nóregi ok galt engan skatt fyrir þá sǫk, at Dana-konungr veitti honum skatta alla, þá er konungr átti í Nóregi til starfs ok kostnaðar, er jarl hafði til at verja landit fyrir Gunnhildarsonum.

Ótta keisari var þá í Saxlandi. Hann sendi boð Haraldi Dana-konungi, at hann skyldi taka skírn ok trú rétta ok þat landzfólk, er hann stýrði, en at ǫðrum kosti sagði keisari, at hann myndi fara með her á hendr honum. Þá lét Dana-konungr búa landvarnir sínar, lét þá vel upp halda Danavirki ok búa herskip sín; þá sendi konungr boð í Nóreg Hákoni jarli, at hann skyldi koma til hans snimma um várit með allan her þann, sem hann fengi. Bauð Hákon jarl her út um várit af ǫllu ríki sínu ok varð hann allfjǫlmeðr ok helt hann liði því til Danmerkr ok fór til fundar við Dana-konung. Tók konungr allsœmiliga við honum. Margir aðrir hǫfðingjar váru þá með Dana-konungi, þeir er honum veittu lið; hafði hann þá allmikit lið.

Óláfr Tryggvason hafði verit um vetrinn í Vindlandi, sem fyrr er ritit. Hann fór um vetrinn til þeira heraða þar á Vindlandi, er legit hǫfðu undir Geiru drótningu ok hǫfðu þá undan horfit allri hlýðni ok skattgjǫfum þannug. Þar herjar Óláfr ok drap marga menn, brendi fyrir sumum, tók fé mikit ok lagði undir sik þau ríki, fór síðan aptr til borgar sinnar. Snimma um várit bjó Óláfr skip sín ok siglði síðan í haf. Hann siglði undir Skáni, veitti þar upgǫngu, en landzmenn sǫmnuðusk saman ok heldu orrostu, ok hafði Óláfr sigr ok fekk herfang mikit. Síðan siglði hann austr til Gotlandz; þar tók hann kaupskip, er Jamtr áttu. Þeir veittu vǫrn mikla ok lauk svá, at Óláfr hrauð skipit ok drap mart manna ok tók fé alt. Þriðju orrostu átti hann á Gotlandi, hafði Óláfr þar sigr ok fekk mikit herfang; svá segir Hallfrøðr vandræðaskáld: