Bókastaðir

Hákon jarl fór með liði sínu norðr með landi. En er Gunnhildr ok synir hennar spurðu þessi tíðendi, þá samna þau her, ok varð þeim ilt til liðs; tóku þau enn it sama ráð, sem fyrr, sigla vestr um haf með þat lið, er þeim vill fylgja, fara fyrst til Orkneyja ok dvǫldusk þar um hríð. Þar váru áðr jarlar synir Þorfinnz hausakljúfs Hlǫðvir ok Arnviðr, Ljótr ok Skúli. Hákon jarl lagði þar land alt undir sik ok sat hann vetr í Þrándheimi; þess getr Einarr skálaglamm í Velleklu:

Hákon jarl, er hann fór sunnan með landi um sumarit ok landzfólk gekk undir hann, þá bauð hann þat um ríki sitt alt, at menn skyldu halda upp hofum ok blótum, ok var svá gǫrt; svá segir í Velleklu:

Inn fyrsta vetr, er Hákon réð fyrir landi, þá gekk síld upp um alt land ok áðr um haustit hafði korn vaxit, hvar sem sáit hafði verit. En um várit ǫfluðu menn sér frækorna, svá at flestir bœndr søru jarðir sínar, ok varð þat brátt árvænt.

Ragnfrøðr konungr, sonr Gunnhildar, ok Guðrøðr, annarr sonr Gunnhildar — þeir ii. váru þá á lífi sona Eiríks ok Gunnhildar; svá segir Glúmr Geirason í Gráfeldardrápu:

Ragnfrøðr byrjaði ferð sína um várit, þá er hann hafði i. vetr verit í Orkneyjum. Helt hann þá vestan til Nóregs ok hafði frítt lið ok skip stór. En er hann kom í Nóreg, þá spurði hann, at Hákon jarl var í Þrándheimi. Helt Ragnfrøðr þá norðr um Stað ok herjaði um Sunn-Mœri, en sumt fólk gekk undir hann, sem opt verðr, þá er herflokkar ganga yfir land, at þeir, er fyrir eru, leita sér hjálpar, hverr þannug, sem vænst þykkir. Hákon jarl spyrr þessi tíðendi, at ófriðr var suðr um Mœri. Réð jarl þá til skipa ok lét skera upp herǫr, býsk sem hvatligast ok helt út eptir firði. Varð honum gott til liðs; varð fundr þeira Ragnfrøðar ok Hákonar jarls á Sunn-Mœri norðarliga. Helt Hákon þegar til orrostu, hann hafði lið meira ok skip smæri; orrosta varð hǫrð ok veitti Hákoni þyngra, þeir bǫrðusk um stafna, sem þar var siðr til. Straumr var í sundinu ok hóf ǫll skipin saman inn at landinu. Jarl lét ok hamla at landi, þar er honum þótti bezt til upgǫngu. En er skipin kendu niðr, þá gekk jarl ok alt lið hans af skipunum ok drógu upp, svá at óvinir þeira skyldu eigi mega út draga. Síðan fylkði jarl á vellinum ok eggjaði Ragnfrøð til upgǫngu. Þeir Ragnfrøðr lǫgðu útan at, ok skutusk á langa hríð; vildi Ragnfrøðr ekki á land ganga, ok skilðusk at svá búnu. Helt Ragnfrøðr sínu liði suðr um Stað, þvíat hann óttaðisk landher, ef drifi til Hákonar jarls. En jarl lagði fyrir því eigi optarr til orrostu, at honum þótti borðamunr ofmikill. Fór hann þá um haustit norðr til Þrándheims ok var þar um vetrinn, en Ragnfrøðr konungr hafði þá alt fyrir sunnan Stað Firðafylki, Sogn, Hǫrðaland, Rogaland. Hafði hann fjǫlmenni mikit um vetrinn; ok er váraði, bauð hann leiðangri út ok fekk lið mikit, fór hann þá um ǫll þau fylki at afla sér liðs ok skipa ok annarra fanga, þeira er hann þurpti.

Hákon jarl bauð liði út, þá er váraði, alt norðan ór landi. Hann hafði mikit lið af Hálogalandi ok Naumudali, svá at alt frá Byrðu til Staðs hafði hann lið af ǫllum sjálǫndum, honum drósk herr um ǫll Þrœndalǫg, svá um Raumsdal. Svá er at kveðit, at hann hafði her af iiii. fólklǫndum; honum fylgðu vii. jarlar, ok hǫfðu þeir allir saman ógrynni liðs; svá segir í Velleklu:

Hákon jarl helt liði þessu ǫllu suðr um Stað. Þá spurði hann, at Ragnfrøðr konungr með her sinn væri farinn inn í Sogn, snøri þá þannug sínu liði, ok varð þar fundr þeira Ragnfrøðar. Lagði jarl skipum sínum at landi ok haslaði vǫll Ragnfrøði konungi ok tók orrostustað; svá segir í Velleklu:

Þar varð allmikil orrosta. Hafði Hákon jarl lið miklu meira ok fekk sigr. Þetta var á Þinganesi, þar er mœtisk Sogn ok Hǫrðaland. Ragnfrøðr konungr flýði til skipa sinna, en þar fell af liði hans ccc. manna; svá segir í Velleklu:

Eptir orrostu þessa flýði Ragnfrøðr konungr ór Nóregi, en Hákon jarl friðaði land ok lét fara aptr norðr her þann inn mikla, er honum hafði fylgt um sumarit, en hann dvalðisk þar um haustit ok um vetrinn.

Hákon jarl gekk at eiga konu þá, er hét Þóra, dóttir Skaga Skoptasonar, ríks mannz. Þóra var allra kvinna fríðust; þeira synir váru Sveinn ok Hemingr; Bergljót hét dóttir þeira, er síðan átti Einarr þambarskelfir. Hákon jarl var kvinnamaðr mikill ok átti mǫrg bǫrn. Ragnhildr hét dóttir hans; hana gipti hann Skopta Skagasyni, bróður Þóru. Jarl unni Þóru svá mikit, at hann gerði sér svá miklu kærri, en aðra menn, frændr Þóru, ok var þó Skopti, mágr hans, mest metinn af ǫllum frændum hennar. Jarl veitti honum stórar veizlur á Mœri. En hvert sinn er þeir váru í leiðangri, þá skyldi Skopti leggja skip sitt næst skipi jarls, en engum skyldi þat hlýða, at leggja skip milli skipa þeira.

Þat var á einu sumri, er Hákon jarl hafði leiðangr úti, þá stýrði þar skipi með honum Þorleifr spaki. Eiríkr var ok þar í fǫr; var hann þá x. vetra eða xi. En er þeir lǫgðu til hafnar á kveldum, þá lét Eiríkr sér ekki líka annat, en þeir legði til lægis næst skipi jarls. En er þeir kómu suðr á Mœri, þá kom þar Skopti, mágr jarls, með langskip, vel skipat. En er þeir róa at flotanum, þá kallar Skopti, at Þorleifr skyli rýma hǫfnina fyrir honum ok leggja ór læginu. Eiríkr svarar skjótt, bað Skopta leggja í annat lægi. Þetta heyrði Hákon jarl, at Eiríkr, sonr hans, þóttisk nú svá ríkr, at hann vill ekki vægja fyrir Skopta, kallar jarl þegar, bað þá leggja ór læginu, segir, at þeim myndi annarr vera verri, segir, at þeir mundu vera barðir. En er Þorleifr heyrði þetta, hét hann á menn sína ok bað leggja skipit ór tengslum, ok svá var gǫrt; lagði þá Skopti í lægit, þat sem hann var vanr at hafa næst skipi jarls. Skopti skyldi segja tíðendi ǫll jarli, þá er þeir váru báðir samt, en jarl sagði Skopta tíðendi, ef hann spurði fyrr; hann var kallaðr Tíðenda-Skopti. Um vetrinn eptir var Eiríkr með Þorleifi fóstra sínum, en um várit snimma fekk Eiríkr sér sveit manna. Þorleifr gaf honum skútu xv. -sessu með ǫllum reiða, tjǫldum ok vistum. Helt Eiríkr þá út eptir firði ok síðan suðr á Mœri. Tíðenda-Skopti fór með xv. -sessu, skipaða, millum búa sinna, en Eiríkr leggr til móts við hann ok til bardaga; þar fell Skopti, en Eiríkr gaf grið þeim mǫnnum, er þá stóðu upp; svá segir Eyólfr dáðaskáld í Bandadrápu:

Síðan siglði Eiríkr suðr með landi ok kom fram í Danmǫrk, fór þá á fund Haraldz konungs Gormssonar ok var þar með honum um vetrinn. En eptir um várit sendi Danakonungr Eirík norðr í Nóreg ok gaf honum jarldóm ok þar með Vingulmǫrk ok Raumaríki til yfirsóknar, með þeima hætti, sem fyrr hǫfðu þar haft skattkonungar; svá segir Eyjólfr dáðaskáld:

Eiríkr jarl var síðan hǫfðingi mikill.