Sigurðr hét bróðir Ástríðar, sonr Eiríks bjóðaskalla; hann hafði þá lengi verit af landi á brot ok verit austr í Garðaríki með Valdamar konungi, hafði Sigurðr þar metnað mikinn. Fýstisk Ástríðr at fara þannug til Sigurðar, bróður síns. Fekk Hákon gamli henni gott fǫruneyti ok ǫll góð fǫng; fór hon með kaupmǫnnum nǫkkurum. Þá hafði hon verit ii. vetr með Hákoni gamla. Óláfr var þá iii. -vetr. En er þau heldu austr í hafit, þá kómu at þeim víkingar; þat váru Eistr; hertóku þeir bæði menn ok fé, en drápu suma, en sumum skiptu þeir með sér til ánauðar. Þar skilðisk Óláfr við móður sína ok tók við honum Klerkón, eistneskr maðr, ok þeim Þórólfi ok Þorgilsi. Klerkóni þótti Þórólfr gamall til þræls, þótti ok ekki forverk í honum ok drap hann, en hafði sveinana með sér ok seldi þeim manni, er Klerkr hét, ok tók fyrir hafr einn vel góðan. Inn iii. maðr keypti Óláf ok gaf fyrir vesl gott eða slagning; sá hét Réás; kona hans hét Rékón, en sonr þeira Rékóni. Þar var Óláfr lengi ok vel haldinn, ok unni bóandi honum mikit. Óláfr var vi. vetr á Eistlandi í þessarri útlegð.
Sigurðr Eiríksson kom til Eistlandz í sendiferð Valdamars konungs af Hólmgarði, ok skyldi hann heimta þar í landi skatta konungs. Fór Sigurðr ríkuliga með marga menn ok fé mikit. Hann sá á torgi svein, fríðan mjǫk, ok skilði, at sá myndi þar útlendr, ok spyrr hann at nafni ok ætt sinni. Hann nefndi sik Óláf, en Tryggva Óláfsson fǫður sinn, en móður sína Ástríði, dóttur Eiríks bjóðaskalla. Þá kannaðisk Sigurðr við, at sveinninn var systurson hans. Þá spurði Sigurðr sveininn, hví hann væri þar kominn. Óláfr sagði honum alla atburði um sitt mál. Sigurðr bað hann fylgja sér til Réás bóanda. En er hann kom þar, þá keypti hann sveinana báða, Óláf ok Þorgils, ok hafði með sér til Hólmgarðz, ok lét ekki upvíst um ætt Óláfs, en helt hann vel.
Óláfr Tryggvason var staddr einn dag á torgi; var þar fjǫlmenni mikit; þar kendi hann Klerkón, er drepit hafði fóstra hans, Þórólf lúsarskegg. Óláfr hafði lítla øxi í hendi ok setti í hǫfuð Klerkóni, svá at stóð í heila niðri, tók þegar á hlaup heim til herbergis ok sagði Sigurði, frænda sínum, en Sigurðr kom Óláfi þegar í herbergi drótningar, ok segir henni tíðendi; hon hét Allógía; bað Sigurðr hana hjálpa sveininum. Hon svaraði ok leit á sveininn, segir, at eigi má drepa svá fríðan svein, bað kalla menn til sín með alvæpni. Í Hólmgarði var svá mikil friðhelgi, at þat váru lǫg at drepa skyldi hvern, er mann drap ódœmðan; þeystisk allr lýðr eptir sið þeira ok lǫgum ok leitaði eptir sveininum, hvar hann var kominn. Þá var sagt, at hann var í garði drótningar ok þar herr mannz alvápnaðr; var þá sagt konungi. Gekk hann þá til með sínu liði ok vildi eigi, at þeir berðisk; kom hann þá griðum á ok því næst sættum; dœmði konungr bœtr, en drótning helt gjǫldum upp. Síðan var Óláfr með drótningu, ok var hon allkær til hans. Þat váru lǫg í Garðaríki, at þar skyldu ekki vera konungbornir menn, nema at konungs ráði. Þá segir Sigurðr drótningu, hverrar ættar Óláfr var, eða fyrir hverja sǫk hann var þar kominn, at hann mátti ekki vera heima í sínu landi fyrir ófriði, bað hana þetta rœða við konung. Hon gerði svá, bað konung hjálpa við konungssyni þessum, svá harðliga sem hann var leikinn, ok kómu svá fortǫlur hennar, at konungr játti henni þessu, tók þá Óláf í sitt vald ok helt hann vegliga, svá sem konungssøni byrjaði at vera haldinn. Óláfr var ix. vetra, er hann kom í Garðaríki, en dvalðisk þar með Valdamar konungi aðra ix. vetr. Óláfr var allra manna fríðastr ok mestr, sterkastr ok um fram alla menn at íþróttum, þá er frá er sagt af Norðmǫnnum.
Hákon jarl Sigurðarson var með Haraldi Gormssyni, Danakonungi, um vetrinn eptir, er hann hafði flýit Nóreg fyrir Gunnhildarsonum. Hákon hafði svá stórar áhyggjur um vetrinn, at hann lagðisk í rekkju ok hafði andvǫkur miklar, át ok drakk þat einu, er hann mátti halda við styrk sinn. Þá sendi hann menn sína leyniliga norðr í Þrándheim til vina sinna ok lagði ráð fyrir þá, at þeir skyldu drepa Erling konung, ef þeir mætti við komask, sagði, at hann myndi aptr hverfa til ríkis síns, þá er sumraði. Þann vetr drápu Þrœndir Erling, sem fyrr er ritat. Með Hákoni ok Gull-Haraldi var kær vinátta, bar Haraldr fyrir Hákon ráðagørðir sínar, segir Haraldr, at hann vildi þá setjask at landi ok vera eigi lengr á herskipum, spurði hann Hákon, hvat hann hygði, hvárt Haraldr konungr myndi vilja skipta ríki við hann, ef hann krefði. "Þat hygg ek, segir Hákon, at Dana-konungr mun engra varna þér réttenda; en þó veiztu þá gǫrr þetta mál, ef þú rœðir fyrir konungi; vætti ek, at þú fáir eigi ríkit, ef þú krefr eigi". Brátt eptir þessa rœðu talaði Gull-Haraldr við Harald konung, svá at nær váru margir ríkismenn, beggja vinir. Krafði þá Gull-Haraldr Harald konung, at hann skipti ríki við hann í helminga, svá sem burðir hans váru til ok ætt þar í Danaveldi. Við þetta ákall varð Haraldr konungr reiðr mjǫk, sagði, at engi maðr krefði þess Gorm konung, fǫður hans, at hann skyldi gerask hálfkonungr yfir Danaveldi, eigi heldr hans fǫður Hǫrða-Knút eða Sigurð orm-í-auga eða Ragnar loðbrók — gerði sik þá svá reiðan ok óðan, at ekki mátti við hann mæla.
Gull-Haraldr unði þá miklu verr en áðr, hann hafði þá ekki ríki heldr en fyrr, en reiði konungs. Kom hann þá til Hákonar vinar síns ok kærði sín vandræði fyrir honum ok bað hann heilla ráða, ef til væri, þau er hann mætti ríki ná, sagði, at hann hafði þat helzt hugsat, at sœkja ríki með styrk ok vápnum. Hákon bað hann þat fyrir engum manni mæla, svá at spyrðisk, segir hann, — "liggr þar líf yðart við, hugsa þetta með sjálfum þér, til hvers þú munt fœrr verða; þarf til slíkra stórræða, at maðr sé djarfr ok øruggr, spara hvárki til góða hluti né illa, at þá megi fram ganga þat, er upp er tekit. En hitt er ófœrt, at hefja upp stór ráð ok leggja niðr síðan með ósœmð". Gull-Haraldr svarar: "svá skal ek þetta upp taka tilkallit, at eigi skal ek mínar hendr til spara, at drepa konung sjálfan, ef ek kem í fœri, með því er hann vill synja mér þess ríkis, er ek á at hafa at réttu". Skilja þeir þá rœðu sína. Haraldr konungr gekk þá til fundar við Hákon, ok taka þeir tal sitt. Segir konungr jarli, hvert ákall Gull-Haraldr hefir haft við hann til ríkis, ok svǫr þau, er hann veitti, segir svá, at hann vill fyrir engan mun minka ríki sitt, — "en ef Gull-Haraldr vill nǫkkut halda á þessu tilkalli, þá er mér lítit fyrir, at láta drepa hann, þvíat ek trúi honum illa, ef hann vill eigi af þessu láta". Jarl svarar: "þat hygg ek, at Haraldr hafi svá fremmi þetta upp kveðit, at hann mun eigi þetta láta niðr falla. Er mér þess ván, ef hann reisir ófrið hér í landi, at honum verði gott til liðs ok mest fyrir sakir vinsælda fǫður hans, en þat er yðr in mesta ófœra, at drepa frænda yðarn, þvíat allir menn munu hann kalla saklausan at svá búnu. Eigi vil ek ok þat mitt ráð kalla, at þú gerir þik minna konung, en faðir þinn var, Gormr, jók hann ok mjǫk sitt ríki, en minkaði í engan stað". Þá segir konungr: "hvert er þá þitt ráð Hákon?, skal ek eigi miðla ríki ok ráða eigi af hendi mér þenna ugg?". "Vit skulum finnask nǫkkurum dǫgum síðarr, segir Hákon jarl, vil ek hugsa áðr þetta vandamál ok veita þá nǫkkurn órskurð". Gekk þá konungr í brot ok allir hans menn.