Bókastaðir

Ástríðr hét kona sú, er átt hafði Tryggvi konungr Óláfsson; hon var dóttir Eiríks bjóðaskalla, er bjó á Oprostǫðum, ríks mannz. En eptir fall Tryggva, þá flýði Ástríðr á brot ok fór á launungu með lausafé þat, er hon mátti með sér hafa. Henni fylgði fóstrfaðir hennar, sá er Þórólfr lúsarskegg hét; hann skildisk aldregi við hana, en aðrir trúnaðarmenn hennar fóru á njósn, hvat spurðisk af óvinum hennar eða hvar þeir fóru. Ástríðr gekk með barni Tryggva konungs. Hon lét flytja sik út í vatn eitt, ok leynðisk þar í hólma nǫkkurum ok fáir menn með henni; þar fœddi hon barn, þat var sveinn. En er hann var vatni ausinn, þá var hann kallaðr Óláfr eptir fǫðurfǫður sínum. Þar leynðisk hon um sumarit, en er nótt myrkði ok dag tók at skemma, en veðr at kólna, þá byrjaði Ástríðr ferð sína ok Þórólfr með henni ok fátt manna, fóru þat eina með byggðum, er þau leynðusk um nætr, ok funnu enga menn. Þau kómu fram einn dag at kveldi til Eiríks á Oprostǫðum, fǫður Ástríðar. Þau fóru leyniliga, sendi Ástríðr menn til bœjarins at segja Eiríki, en hann lét fylgja þeim í eina skemmu ok setja þeim borð við inum beztum fǫngum. En er þau Ástríðr hǫfðu þar dvalzk litla hríð, þá fór brot fǫruneyti hennar, en hon var eptir ok ii. þjónostukonur með henni ok sonr hennar Óláfr, Þórólfr lúsarskegg ok Þorgils, sonr hans, vi. vetra gamall; þau váru þar um vetrinn.

Haraldr gráfeldr ok Guðrøðr, bróðir hans, fóru eptir dráp Tryggva Óláfssonar til búa þeira, er Tryggvi hafði átt, en þá var Ástríðr í brott ok spurðu þeir ekki til hennar. Sá pati kom fyrir þá, at hon myndi vera með barni Tryggva konungs. Fóru þeir um haustit norðr í land, svá sem fyrr er ritit. En er þeir funnu Gunnhildi, móður sína, sǫgðu þeir alla atburði um þessi tíðendi, er þá hǫfðu gǫrzk í fǫr þeira. Hon spurði at vendiliga, þar sem var Ástríðr. Þeir segja slíkan kvitt þar af, sem þeir hǫfðu heyrt. En fyrir þá sǫk, at þat haust it sama áttu Gunnhildarsynir deilu við Hákon jarl ok svá um vetrinn eptir, sem fyrr er ritit, varð þá engi eptirleitan hǫfð um Ástríði ok son hennar á þeim vetri.

Eptir um várit sendi Gunnhildr njósnarmenn til Uplanda ok alt í Víkina, at njósna um þat, hvat um hag Ástríðar myndi vera. En er sendimenn koma aptr, þá kunnu þeir þat helzt at segja Gunnhildi, at Ástríðr myndi vera við feðr sínum Eiríki, segja ok þess meiri ván, at hon mun þar upp fœða son þeira Tryggva konungs. Þá gerir Gunnhildr þegar sendimenn ok býr þá vel at vápnum ok hestum, ok hafa þeir xxx. manna, ok var þar til forráða ríkr maðr, vinr Gunnhildar, er Hákon er nefndr. Hon bað þá fara á Oprostaði til Eiríks ok hafa þaðan son Tryggva konungs ok fœra Gunnhildi. Þá fara sendimenn alla leið sína. En er þeir áttu skamma leið til Oprostaða, þá verða varir við ferð þeira vinir Eiríks ok báru honum njósn um ferð sendimanna at kveldi dags. En þegar um nóttina bjó Eiríkr brotferð Ástríðar, fekk henni góða leiðtoga ok sendi hana austr til Svíþjóðar á fund Hákonar ins gamla, vinar síns, ríks mannz. Fóru þau í brot, er mikit lifði nætr. Þau kómu at kveldi dags í herað, er Skaun heitir, ok sá þar bœ mikinn ok fóru þannug til ok báðu sér nætrvistar. Þau duldusk ok hǫfðu vánd klæði. Sá bóndi er nefndr Bjǫrn eitrkveisa, auðigr maðr ok illr þegn, hann rak þau í brot, fóru þau um kveldit í annat þorp skamt þaðan, er hét í Vizkum. Þorsteinn hét þar bóndi sá, er þau herbergði ok veitti þeim góðan forbeina um nóttina; sváfu þau í góðum umbúnaði.

Hákon ok þeir menn Gunnhildar kómu á Oprostaði snemma um morgin ok spyrja at Ástríði ok syni hennar. Eiríkr segir, at hon er ekki þar; þeir Hákon rannsǫkuðu bœinn ok dvǫlðusk lengi um daginn ok fá nǫkkura njósn um ferð Ástríðar; ríða þá sǫmu leið ok koma síðla um kveldit til Bjarnar eitrkveisu í Skaun, taka þar gisting. Þá spyrr Hákon Bjǫrn, ef hann kynni honum nǫkkut segja til Ástríðar. Hann segir, at þar kómu menn um daginn ok báðu gistingar, — "en ek rak þau brot ok munu þau vera herbergð hér nǫkkur í þorpinu". Verkmaðr Þorsteins fór um kveldit ór skógi ok kom til Bjarnar, þvíat þat var á leið hans; varð hann varr við, at gestir váru þar, eða hvert ørendi þeira var; hann segir Þorsteini bónda. En er lifði þriðjungr nætr, vakði Þorsteinn upp gesti sína, bað þau brot fara, mælti styggliga. En er þau váru komin á veg út ór garðinum, þá segir Þorsteinn þeim, at sendimenn Gunnhildar váru at Bjarnar ok fóru at leita þeira. Þau báðu þeim hjálpar nǫkkurrar; hann fekk þeim leiðtoga ok vist nǫkkura; fylgði sá þeim fram á skóginn, þar sem var vatn nǫkkut ok hólmi einum reyri vaxinn. Þau máttu vaða í hólmann út; þar fálu þau sik í reyrnum. Snimma dags reið Hákon frá Bjarnar í byggðina, ok hvar sem hann kom, spurði hann eptir Ástríði. En er hann kom til Þorsteins, þá spyrr hann, ef þau sé þar komin. Hann segir, at þar váru menn nǫkkurir ok fóru móti degi austr á skóginn. Hákon bað Þorstein fara með þeim, er honum var leið kunnig eða leyni. Þorsteinn fór með þeim, en er hann kom í skóginn, vísaði hann þeim þvert frá því, sem Ástríðr var. Fóru þeir þann dag allan at leita ok funnu þau eigi, fara aptr síðan ok segja Gunnhildi sín ørendi. Ástríðr ok hennar fǫruneyti fóru leið sína, kómu fram í Svíþjóð til Hákonar gamla; dvaldisk Ástríðr þar ok sonr hennar, Óláfr, langa hríð í góðum fagnaði.

Gunnhildr konungamóðir spyrr, at Ástríðr ok Óláfr, sonr hennar, eru í Svíaveldi; þá sendi hon enn Hákon ok gott fǫruneyti með honum austr til Eiríks Svía-konungs með góðar gjafar ok vináttumál. Var þar við sendimǫnnum vel tekit; váru þeir þar í góðu yfirlæti. Síðan berr Hákon upp fyrir konungi ørendi sín, segir, at Gunnhildr hafði til þess orð send, at konungr skyldi styrkt fá hann, svá at hann hafi við sér Óláf Tryggvason til Nóregs — "vill Gunnhildr fóstra hann". Konungr fær honum menn, ok ríða þeir á fund Hákonar gamla, býðr Hákon Óláfi at fara við sér með vinsamligum orðum mǫrgum. Hákon gamli svarar vel ok segir, at móðir hans skal ráða ferð hans, en Ástríðr vill fyrir engan mun, at sveinninn fari. Fara sendimenn í brot ok segja svá búit Eiríki konungi; síðan búask sendimenn at fara heim, biðja enn konung, at fá sér styrk nǫkkurn, at hafa sveininn brot, hvárt sem Hákon gamli vill eða eigi. Fær konungr þeim enn sveit manna. Koma sendimenn til Hákonar gamla ok krefja þá, at sveinninn fari við þeim; en er því var seint tekit, þá hafa þeir frammi mikilmæli ok heita afarkostum ok láta reiðuliga. Þá hleypr fram þræll einn, er Bursti er nefndr, ok vill ljósta Hákon, ok komask þeir nauðuliga í brot óbarðir af þrælinum. Fara síðan heim til Nóregs ok segja sína ferð Gunnhildi, ok svá, at þeir hafa sét Óláf Tryggvason.