Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 221

Kálfr setti upp merki ok skipaði þar húskǫrlum sínum undir merkit ok þar með Háreki ór Þjóttu ok hans liði. Þórir hundr með sína sveit var í ǫndurðu brjósti fylkingar fyrir merkjum; þar var ok valit lið af bóndum á tvær hliðar Þóri, þat sem snarpast var ok bazt vápnat. Var sú fylking gǫr bæði lǫng ok þykk, ok váru þar í fylkingu Þrœndir ok Háleygir; en inn hœgra veg frá fylkingunni var ǫnnur fylking; en til vinstri handar frá aðalfylkingu hǫfðu þeir fylking Rygir ok Hǫrðar, Sygnir, Firðir, ok hǫfðu þar it iii. merki.

Chapter 222

Þorsteinn knarrarsmiðr er maðr nefndr; hann var kaupmaðr ok smiðr mikill, maðr mikill ok sterkr, kapsmaðr mikill um alla hluti, vígamaðr mikill. Hann hafði orðit ósáttr við konung, ok hafði konungr tekit af honum kaupskip nýtt ok mikit, er Þorsteinn hafði gǫrt. Var þat fyrir óspekðir Þorsteins ok þegngildi, er konungr átti. Þorsteinn var þar í hernum; hann gekk fyrir framan fylking ok þar til, er stóð Þórir hundr; hann mælti svá: "hér vil ek í sveit vera, Þórir, með yðr, þvíat ek ætla, ef vit Óláfr hittumk, at bera fyrstr vápn á hann, ef ek má svá nær verða staddr, ok gjalda honum skiptǫkuna, er hann rænti mik skipi því, er eitt er bezt haft í kaupferðum". Þeir Þórir tóku við Þorsteini, ok gekk hann í sveit með þeim.

Chapter 223

En er skipat var til fylkingar bóanda, þá tǫluðu lendir menn ok báðu liðsmenn gefa gaum at um stǫður sínar, hvar hverjum var skipat eða undir hverju merki þá skyldi hverr vera eða hvert frá merkinu eða hversu nær honum var skipat merkinu. Báðu þeir menn vera þá vakra ok skjóta at ganga í fylking, er lúðrar kvæði við ok herblástr kœmi upp, ok ganga þá fram í fylking, þvíat þeir áttu þá enn leið mjǫk langa at flytja herinn, ok var þess ván, at fylkingar mundu bregðask í hergǫngunni. Síðan eggjuðu þeir liðit; mælti Kálfr, at allir þeir menn, er harma ok heiptir áttu at gjalda Óláfi konungi, skyldu þá fram ganga undir þau merki, er fara skyldu í móti merki Óláfs, vera þá minnigir þeira meingørða, er hann hafði þeim veitt, segir, at þeir mundu eigi komask í betra fœri at hefna harma sinna ok frelsa sik svá frá þeiri ánauð ok þrældóm, er hann hafði þá undir lagt — "er nú sá, segir hann, bleyðimaðr, er eigi bersk nú sem djarfligast, þvíat eigi er saklaust við þá, er í móti yðr eru; munu þeir eigi yðr spara, ef þeir komask í fœri". At máli hans varð allmikill rómr; varð þá kall mikit ok eggjan um allan herinn.

Chapter 224

Síðan fluttu bœndr her sinn til Stiklarstaða. Þar var Óláfr konungr fyrir með sitt lið. Fór í ǫndurðu liðinu Kálfr ok Hárekr fram með merkinu. En er þeir mœttusk, þá tóksk eigi allskjótt árásin, þvíat bœndr frestuðu atgǫngu fyrir þá sǫk, at lið þeira fór hvergi nær alt jafnfram, ok biðu þeir þess liðs, er síðarr fór. Þórir hundr hafði farit síðarst með sína sveit, þvíat hann skyldi til gæta, at ekki slœgisk aptr liðit, þá er herópit kvæmi upp eða liðit sæisk, ok biðu þeir Kálfr Þóris. Bœndr hǫfðu þat orðtak í her sínum, at eggja lið sitt í orrostu: fram, fram, bóandmenn. Óláfr konungr gerði eigi atgǫnguna fyrr, at hann beið Dags ok þess liðs, er honum fylgði. Sá þeir konungr þá lið Dags, hvar þat fór. Svá er sagt, at bœndr hefði eigi minna lið en hundrað hundraða, en Sigvatr segir svá:

Olmr erumk harmr, sás hilmir
hafði (golli vafðan
jǫfurr kreisti sá) austan
aflfátt (meðalkafla);
gagn fengu því þegnar,
þeir at hǫlfu fleiri,
hvǫtuð tælði þat hildar,
(hvǫrungi frýk) vǫru.
Chapter 225

Þá er liðit hvártveggja stóð ok kendusk menn, þá mælti konungr: "hví ertu þar, Kálfr, þvíat vér skilðumk vinir suðr á Mœri; illa samir þér at berjask í móti oss eða skjóta geigurskot í lið várt, þvíat hér eru iiii. brœðr þínir". Kálfr svarar: "mart ferr nú annan veg, konungr, en bezt myndi sama; skilðuzk þér svá við oss, at nauðsyn bar til at friðask við þá, er eptir váru; verðr nú hverr at vera þar, sem staddr er; en sættask mundu vit enn, ef ek skylda ráða". Þá svarar Finnr: "þat er mark á um Kálf, ef hann mælir vel, at þá er hann ráðinn til at gera illa". Konungr mælti: "vera kann þat, Kálfr, at þú vilir sættask, en ekki friðliga þykki mér þér láta bœndrnir". Þá svarar Þorgeirr af Kvistsstǫðum: "þér skuluð nú hafa slíkan frið, sem margir hafa áðr af yðr haft, ok munuð þér nú þess gjalda". Konungr svarar: "eigi þarftu at fýsask svá mjǫk til várs fundar, þvíat eigi mun þér sigrs auðit í dag á oss, þvíat ek hefi hafit þik til ríkis af lítlum manni".