Bókastaðir

Knútr konungr hafði þá lagt land alt undir sik í Nóregi. Þá átti hann þing fjǫlment bæði af sínu liði ok landzmǫnnum. Þá lýsti Knútr konungr yfir því, at hann vill gefa Hákoni jarli, frænda sínum, at yfirsókn land þat alt, er hann hafði unnit í ferð þeiri; þat fylgði því, at hann leiddi í hásæti hjá sér Hǫrðaknút, son sinn, ok gaf honum konungsnafn ok þar með Dana-veldi. Knútr konungr tók gíslar af ǫllum lendum mǫnnum ok stórbóndum, tók sonu þeira eða brœðr eða aðra náfrændr eða þá menn, er þeim váru kærstir ok honum þóttu bezt til fallnir. Festi konungr svá trúnað manna við sik, sem nú er sagt. Þegar er Hákon jarl hafði tekit við ríki í Nóregi, þá rézk til lags við hann Einarr þambarskelfir, mágr hans; tók hann þá upp veizlur allar, þær sem hann hafði fyrr haft, þá er jarlar réðu landi. Knútr konungr gaf Einari stórar gjafir ok batt hann í kærleikum miklum við sik; hét því, at Einarr skyldi vera mestr ok gǫfgastr ótíginna manna í Nóregi, meðan hans vald stœði yfir landi; en þat lét hann fylgja, at honum þótti Einarr bazt fallinn til at bera tígnarnafn í Nóregi, ef eigi væri jarls við kostr, eða sonr hans Eindriði, fyrir ættar sakir hans. Þau heit virðusk Einari mikils ok hét þar í mót trúnaði sínum. Hófsk þá af nýju hǫfðingskapr Einars.

Þórarinn loftunga var maðr kallaðr; hann var íslenzkr maðr at kyni, skáld mikit ok hafði verit mjǫk með konungum eða ǫðrum hǫfðingjum. Hann var með Knúti konungi inum ríka ok hafði ort um hann flokk; en er konungr vissi, at Þórarinn hafði ort flokk um hann, þá varð hann reiðr ok bað hann fœra sér drápu um daginn eptir, þá er konungr sæti yfir borðum; ef hann gørði eigi svá, þá segir konungr, at Þórarinn myndi uppi hanga fyrir dirfð þá, er hann hafði ort dræpling um Knút konung. Þórarinn orti þá stef ok setti í kvæðit ok jók nǫkkurum ørendum eða vísum; þetta er stefit:

Knútr konungr launaði kvæðit l. marka silfrs; sú drápa er kǫlluð Hǫfuðlausn. Þórarinn orti aðra drápu um Knút konung, er kǫlluð er Tøgdrápa; í þeiri drápu er sagt frá þessum ferðum Knúts konungs, er hann fór ór Danmǫrk sunnan til Nóregs, ok er þetta einn stefjabálkr:

Hér getr þess, at þeim var sjón sǫgu ríkri um ferð Knúts konungs, er þetta kvað; þvíat Þórarinn hrósar því, at hann var þá í fǫr með Knúti konungi, er hann kom í Nóreg.

Menn þeir, er Óláfr konungr hafði sent austr á Gautland eptir skipum sínum, þá fóru þeir með þau skip, er þeim þóttu bǫzt, en hin brendu þeir; hǫfðu með sér reiða ok annan varnað þann, er konungr átti ok menn hans. Þeir sigldu austan, þá er þeir spurðu, at Knútr konungr var farinn norðr í Nóreg; sigldu þá austan um Eyrarsund, svá norðr til Víkrinnar á fund Óláfs konungs, fœrðu honum skip sín; var hann þá í Túnsbergi. En er Óláfr konungr spurði, at Knútr konungr fór liði sínu norðr fyrir land, þá helt Óláfr konungr inn í Oslóarfjǫrð ok upp í vatn þat, er Drǫfn heitir, ok hafðisk hann þar við, til þess er herr Knúts konugs var farinn um suðr. En í ferð þeiri, er Knútr konungr fór norðan með landi, átti hann þing í hverju fylki; en á hverju þingi var honum land svarit ok gefnir gíslar. Fór hann austr yfir Foldina til Borgar ok átti þar þing; var honum þar land svarit sem annars staðar. Síðan fór Knútr konungr til Danmarkur suðr, ok hafði hann Nóreg eignazk orrostulaust; réð hann þá fyrir iii. þjóðlǫndum; svá segir Hallvarðr Háreksblesi, er hann orti um Knút konung:

Óláfr konungr helt skipum sínum út til Túnsbergs, þegar er hann spurði, at Knútr konungr var farinn suðr til Danmarkar. Síðan bjó hann ferð sína með lið þat, er honum vildi fylgja, ok hafði hann þá xiii. skip. Síðan helt hann út eptir Víkinni ok fekk hann lítit af fé ok svá af mǫnnum, nema þeir fylgðu honum, er eyjar byggðu eða útnes. Gekk konungr þá ekki á land upp, hafði slíkt af fé eða mǫnnum, sem á leið hans varð. Hann fann þat, at landit var þá svikit undan honum. Fór hann þá svá sem byrjaði. Var þat ǫndurðan vetr. Þeim byrjaði heldr seint; lágu þeir í Sóleyjum mjǫk lengi ok spurðu þar tíðendi af kaupmǫnnum norðan ór landi. Var konungi þá sagt, at Erlingr Skjálgsson hafði liðsamnað mikinn á Jaðri; skeið hans lá fyrir landi albúin ok fjǫlði annarra skipa, er bœndr áttu; váru þat skútur ok lagnarskip ok róðrarferjur stórar. Konungrinn helt austan liðinu ok lá um hríð í Eikundasundi. Spurðu þá hvárir til annarra. Fjǫlmentisk Erlingr sem mest þá.

Túmásmessu fyrir jól þegar í dagan tók konungr út ór hǫfninni; var þá allgóðr byrr ok heldr hvass; siglði hann þá norðr fyrir Jaðar. Var veðr vátt ok mjǫrkvaflaug nǫkkur. Þegar fór njósn it øfra um Jaðar, er konungr siglði it ýtra. En er Erlingr varð þess varr, at konungr siglði austan, þá lét hann blása liði sínu ǫllu til skipanna; deif þá fólk alt á skipin ok bjósk til bardaga. En skip konungs bar skjótt at norðr um Jaðar. Þá stefndi hann innleið, ætlaði svá ferð sína, at fara í fjǫrðu inn ok fá sér þar lið ok fé. Erlingr siglði eptir honum ok hafði her mannz ok fjǫlða skipa. Váru skip þeira ǫrskreið, er þeir hǫfðu ekki á nema menn ok vápn; gekk þá skeiðin Erlings miklu meira en ǫnnur skipin; þá lét hann hefla seglit ok beið liðs síns. Þá sá Óláfr konungr, at þeir Erlingr sóttu eptir mjǫk, þvíat skip konungs váru sett mjǫk ok sollin, er þau hǫfðu flotit á sæ alt sumarit ok um haustit ok vetrinn þar til; hann sá, at liðsmunr mikill myndi vera, ef mœtti ǫllu í senn liði Erlings. Þá lét hann kalla skip frá skipi, at menn skyldu síga láta seglin ok heldr seint, en svipta af handrifi; ok var svá gǫrt. Þeir Erlingr funnu þat. Þá kallaði Erlingr ok hét á lið sitt, bað þá sigla meira — "sé þér, segir hann, at nú lægir seglin þeira, ok draga þeir undan oss". Lét hann þá hleypa ór heflunum segli á skeiðinni; gekk hon fram brátt.