Bókastaðir

Grjótgarðr, sonr Ǫlvis ok bróðir Þóris, hann var ellri þeira brœðra; var hann ok inn gǫfugligsti maðr ok hafði sveit um sik; hann var þá ok staddr á Heiðmǫrk. En er hann spurði aftǫku Þóris, þá veitti hann árásir, þar sem fyrir váru menn konungs eða fé hans, eða at ǫðru hverju hafðisk hann við á skógum eða í ǫðrum fylgsnum. En er konungr spurði ófrið þann, þá lét hann njósnum til halda um ferðir Grjótgarðz. Verðr konungr varr við ferðir hans; hafði Grjótgarðr tekit náttstað eigi langt frá því, er konungr var. Óláfr konungr fór þegar um nóttina, kom þar, er dagaði; slógu mannhring um stofuna, þar er þeir Grjótgarðr váru inni. Þeir Grjótgarðr vǫknuðu við mannagný ok vápnabrak; hljópu þeir þá þegar til vápna; hljóp Grjótgarðr út í forstofuna. Grjótgarðr spurði, hverr fyrir liði því réði; honum var sagt, at þar var kominn Óláfr konungr. Grjótgarðr spurði, ef konungr mætti nema orð hans. Konungr stóð fyrir durunum; hann segir, at Grjótgarðr mátti mæla slíkt, er hann vildi — "heyri ek orð þín" segir konungr. Grjótgarðr mælti: "ekki mun ek griða biðja". Þá hljóp Grjótgarðr út, hafði skjǫld yfir hǫfði sér, en sverð brugðit í hendi; lítt var lýst ok sá hann ógǫrla; hann lagði sverði til konungs, en þar varð fyrir Arnbjǫrn Árnason; kom lagit undir brynjuna ok renndi upp í kviðinn; fekk Arnbjǫrn þar bana; Grjótgarðr var ok þegar drepinn ok flest alt lið hans. Eptir þessa atburði snøri konungr ferðinni aptr suðr til Víkrinnar.

Nú er Óláfr konungr kom til Túnsbergs, þá gerði hann menn í allar sýslur, ok krafði konungr sér liðs ok leiðangrs. Skipakostr hans var þá lítill; váru þá engi skip nema bóandafǫr, en lið drósk vel til hans þar ór heruðum, en fátt kom um langan veg, ok fanzk þat brátt, at landfólkit myndi þá vera snúit frá einǫrðinni við konung. Óláfr konungr gerði lið sitt austr á Gautland, sendi þá eptir skipum sínum ok þeim varnaði, er þeir létu eptir um haustit. En ferð þeira manna varð sein, þvíat þá varð eigi betra en um haustit at fara í gǫgnum Danmǫrk, þvíat Knútr konungr hafði her úti um várit um alt Danaveldi ok hafði eigi færa en tólf hundruð skipa.

Þau tíðendi spurðusk í Nóreg, at Knútr inn ríki dró saman her óvígjan í Danmǫrku, ok þat með, at hann ætlaði at halda liði því ǫllu til Nóregs ok leggja þar land undir sik. En er slíkt spurðisk, þá urðu Óláfi konungi menninir því verri tiltaks ok fekk hann síðan lítit af bóndum. Hans menn tǫluðu opt um þetta sín í milli. Þá kvað Sigvatr þetta:

Konungr átti hirðstefnur, en stundum húsþing við lið sitt alt, ok spyrr menn ráðs, hvat þá sýnisk tiltœkiligast — "þurfu vér ekki í at dyljask, segir hann, at Knútr konungr mun koma at vitja vár í sumar, ok hefir hann her mikinn, sem þér munuð spurt hafa, en vér hǫfum lið lítit at svá búnu til móts við her hans, en landzfólk er oss nú ekki trúligt". En rœðu konungs svǫruðu menn misjafnt, þeir er hann orti orða á; en hér er frá því sagt, er Sigvatr segir:

Þat sama vár gerðusk þau tíðendi á Hálogalandi, at Hárekr ór Þjóttu mintisk þess, at Ásmundr Grankelsson hafði rænta ok barða húskarla hans. Skip þat, er Hárekr átti, xx. -sessa, flaut fyrir bœ hans tjǫlduð ok þilið. Gerði hann þat orð á, at hann ætlaði at fara suðr til Þrándheims. Eitt hvert kveld gekk Hárekr til skips með húskarlalið sitt ok hafði nær lxxx. manna. Rœru þeir um nóttina ok kómu, er mornaði, til bœjar Grankels, slógu þar hring um hús; veittu þar síðan atgǫngu, lǫgðu síðan eld í hús; brann þar Grankell inni ok menn með honum, en sumir váru úti drepnir; létusk þar allz xxx. manna. Fór Hárekr heim eptir verk þat ok sat í búi sínu. Ásmundr var með Óláfi konungi. Var þar bæði um þá menn, er á Hálogalandi váru, at engi beiddi Hárek bóta fyrir verk þat, enda bauð hann eigi.

Knútr inn ríki dró saman her sinn ok helt til Limafjarðar. En er hann var búinn, þá siglði hann þaðan ǫllu liði til Nóregs, fór skyndiliga ok lá ekki við land austan fjarðar; siglði þá yfir Foldina ok lagði at á Ǫgðum, krafði þar þinga; kómu bœndr ofan ok heldu þing við Knút konung. Var þar Knútr til konungs tekinn um land alt; setti hann þar þá menn í sýslur, en tók gíslar af bóndum; mælti engi maðr í móti honum. Óláfr konungr var þá í Túnsbergi, er herr Knúts fór it ýtra um Foldina. Knútr konungr fór norðr með landi. Kómu þar til hans menn ór heruðum ok játuðu honum þá allir hlýðni. Knútr konungr lá í Eikundasundi nǫkkura hríð. Kom þar til hans Erlingr Skjálgsson með lið mikit. Þá bundu þeir Knútr konungr vináttu sína enn at nýju. Var þat í heitum við Erling af hendi Knúts konungs, at hann skyldi hafa land alt til forráða milli Staðar ok Rygjarbits. Síðan fór Knútr konungr leiðar sinnar, ok er þat skjótast frá ferð hans at segja, at hann létti eigi fyrr, en hann kom norðr í Þrándheim ok helt til Niðaróss. Stefndi hann þá í Þrándheimi viii. fylkna þing, var á því þingi Knútr til konungs tekinn um allan Nóreg. Þórir hundr hafði farit ór Danmǫrk með Knúti konungi ok var hann þar. Hárekr ór Þjóttu var ok þá þar kominn. Gerðusk þeir Þórir lendir menn Knúts konungs þá ok bundu þat svardǫgum. Knútr konungr gaf þeim veizlur stórar ok fekk þeim Finnferð; gaf þeim gjafir stórar á þat ofan. Alla lenda menn, þá er til hans vildu snúask, gœddi hann bæði at veizlum ok at lausafé; lét þá alla hafa meira ríki, en þeir hǫfðu áðr haft.