Bókastaðir

Sveinn jarl samnar liði alt um Þrándheim þegar eptir jólin ok býðr út leiðangri, býr ok skipin. Í þenna tíma var í Nóregi fjǫlði lendra manna; óru þeir margirríkir ok svá ættstórir, at þeir váru komnir af konunga ættum eða jarla ok áttu skamt til at telja, váru ok stórauðgir. Var þar alt traust konunganna eða jarlanna, er fyrir landi réðu, er lendir menn váru; þvíat svá var í hverju fylki, sem lendir menn réðu fyrir bóndaliðinu. Vel var Sveinn jarl vingaðr við lenda menn; varð honum gott til liðs. Einarr þambarskelfir, mágr hans, var með honum ok margir aðrir lendir menn ok margir þeir, er áðr um vetrinn hǫfðu trúnaðareiða svarit Óláfi konungi bæði lendir menn ok bœndr. Þeir fóru þegar ór firðinum, er þeir váru búnir, ok heldu suðr með landi ok drógu at sér lið ór hverju fylki. En er þeir kómu suðr fyrir Rogaland, þá kom til móts við þá Erlingr Skjálgsson ok hafði mikit lið, ok með honum margir lendir menn; heldu þá ǫllu liðinu austr til Víkr; þat var, er á leið langafǫstu, er Sveinn jarl sótti inn í Víkina. Jarl helt liðinu inn um Grenmar ok lagðisk við Nesjar.

Þá helt Óláfr konungr sínu liði út eptir Víkinni; var þá skamt í milli þeira, vissu þá hvárir til annarra laugardag fyrir pálmsunnudag. Óláfr konungr hafði þat skip, er kallat var Karlhǫfði, þar var á framstafni skorit konungshǫfuð; hann sjálfr hafði þat skorit. Þat hǫfuð var lengi síðan haft í Nóregi á skipum þeim, er hǫfðingjar stýrðu.

Sunnudagsmorgininn, þegar er lýsti, stóð Óláfr konungr upp ok klæddisk, gekk á land, lét þá blása ǫllu liðinu til landgǫngu. Þá átti hann tal við liðit ok segir alþýðu, at hann hefir þá spurt, at skamt mun milli þeira Sveins jarls: "skulum vér nú, segir hann, við búask, þvíat skamt mun vera til fundar várs; vápnisk menn nú ok búi hverr sik ok sitt rúm, þar er áðr er skipat, svá at allir sé þá búnir, er ek læt blása til brautlǫgunnar; róum síðan samfast, fari engir fyrr en allr ferr flotinn, dvelisk ok engi þá eptir, er ek rœ ór hǫfninni, þvíat eigi megum vér vita, hvárt vér munum jarlinn hitta, þar er nú liggr hann, eða munu þeir sœkja í móti oss; en ef fund várn berr saman ok takisk orrosta, þá heimti várir menn saman skipin ok sé búnir at tengja; hlífum oss fyrst ok gætum vápna várra, at vér berim eigi á sæ eða kastim á glæ; en er festisk orrosta ok skipin hafa saman bundizk, gerið þá sem harðasta hríðna, ok dugi hverr sem mannligast".

Óláfr konungr hafði á sínu skipi c. manna, ok hǫfðu allir hringabrynjur ok valska hjálma; flestir hans menn hǫfðu hvíta skjǫldu ok á lagðr inn helgi kross með gulli, en sumir dregnir rauðum steini eða blám; kross lét hann ok draga í enni á ǫllum hjálmum með bleiku. Hann hafði hvítt merki, þat var ormr. Þá lét hann veita sér tíðir; gekk síðan á skip sitt ok bað menn snæða ok drekka nǫkkut. Síðan lét hann blása herblástr ok leggja út ór hǫfninni. En er þeir kómu fyrir hǫfnina, þar er jarl hafði legit, þá var lið jarls vápnat ok ætlaði þá at róa út ór hǫfninni; en er þeir sá konungslið, þá tóku þeir at tengja skipin ok settu upp merki ok bjoggusk við. En er Óláfr konungr sá þat, þá greiddu þeir atróðrinn, lagði konungr at jarls skipi; tóksk þar þá orrosta; svá segir Sigvatr skáld:

Hér segir þat, at Óláfr konungr helt til orrostu, en Sveinn lá fyrir í hǫfninni. Sigvatr skáld var þar í orrostu; hann orti þegar um sumarit eptir orrostu flokk þann, er Nesjavísur eru kallaðar, ok segir þar vandliga frá þessum tíðendum:

Orrosta var in snarpasta, ok var þat langa hríð, er ekki mátti yfir sjá, hvernug hníga myndi; fell þá mart af hvárumtveggjum ok fjǫlði varð sárt; svá segir Sigvatr:

Jarl hafði lið meira, en konungr hafði einvala lið á sínu skipi, þat er honum hafði fylgt í hernaði, ok búit svá forkunnliga, sem fyrr var sagt, at hverr maðr hafði hringabrynju; urðu þeir ekki sárir; svá segir Sigvatr:

En er lið tók at falla á skipum jarls, en sumt sárt, ok þyntisk þá skipanin á borðunum.

Þá réðu til upgǫngu menn Óláfs konungs; var þá merkit upp borit á þat skip, er næst var jarlsskipi, en konungr sjálfr fylgði fram merkinu; svá segir Sigvatr:

Þar var snǫrp orrosta, ok fellu mjǫk Sveins menn, en sumir hljópu þá fyrir borð; svá segir Sigvatr:

Ok enn þetta:

Þá tók at snúa mannfallinu upp á lið jarls; sóttu þá konungsmenn at jarlsskipi, ok var við sjálft, at þeir mundu upp ganga á skipit. En er jarl sá, í hvert óefni komit var, þá hét hann á frambyggja, at þeir skyldu hǫggva tengslin ok leysa skipin út; þeir gerðu svá. Þá fœrðu konungsmenn stafnljá á skeiðarkylfuna ok heldu þeim. Þá mælti jarl, at stafnbúar skyldu af hǫggva kylfuna; svá gerðu þeir; svá segir Sigvatr:

Einarr þambarskelfir hafði sitt skip lagt á annat borð jarlsskipi; kǫstuðu þeir þá akkeri í framstafn á jarlsskipi, ok fluttusk þá svá allir samt út á fjǫrðinn. Eptir þat flýði alt lið jarls ok røri út á fjǫrðinn. Bersi Skáldtorfuson var í fyrirrúmi á skipi Sveins jarls; en er skipit leið fram frá flotanum, þá segir Óláfr konungr hátt, er hann kendi Bersa, þvíat hann var auðkendr, — hverjum manni vænni ok búinn forkunnar vel at vápnum ok at klæðum: "farið heilir, Bersi". Hann segir: "verið heilir, konungr". Svá segir Bersi í flokki þeim, er hann orti, þá er hann kom á vald Óláfs konungs ok sat í fjǫtrum: