Bókastaðir

Knútr konungr átti margar orrostur á Englandi við sonu Aðalráðs Engla-konungs, ok hǫfðu ýmsir betr. Hann kom þat sumar til Englandz, sem Aðalráðr andaðisk; þá fekk Knútr konungr Emmu drótningar; váru bǫrn þeira Haraldr, Hǫrðaknútr, Gunnhildr. Knútr konungr sættisk við Eaðmund konung; skyldi hafa hálft England hvárr þeira. Á sama mánaði drap Heinrekr strjóna Eaðmund konung. Eptir þat rak Knútr konungr af Englandi alla sonu Aðalráðs konungs; svá segir Sigvatr:

Þat sumar kómu synir Aðalráðs konungs af Englandi til Rúðu í Valland til móðurbrœðra sinna, er Óláfr Haraldzson kom vestan ór víking, ok váru allir þann vetr í Norðmandi ok bundu lag sitt saman með þeim skildaga, at Óláfr konungr skyldi hafa Norðimbraland, ef þeir eignaðisk England af Dǫnum. Þá sendi Óláfr konungr um haustit Hrana, fóstra sinn, til Englandz at eflask þar at liði, ok sendu Aðalráðssynir hann með jartegnum til vina sinna ok frænda, en Óláfr konungr fekk honum lausafé mikit at spenja lið undir þá, ok var Hrani um vetrinn í Englandi ok fekk trúnað margra ríkismanna, ok var landzmǫnnum betr viljat, at hafa samlenda konunga yfir sér, en þó var þá orðinn svá mikill styrkr Dana í Englandi, at alt landzfólk var undir brotit ríki þeira.

Um várit fóru þeir vestan allir saman, Óláfr konungr ok synir Aðalráðs konungs, kómu til Englandz þar er heitir Jungufurða, gengu þar á land upp með liði sínu ok til borgar. Þar váru fyrir margir þeir menn, er þeim hǫfðu liði heitit; þeir unnu borgina ok drápu mart manna. En er við urðu varir Knúts konungs menn, þá drógu þeir her saman ok urðu brátt fjǫlmennir, svá at synir Aðalráðs konungs hǫfðu ekki liðsafla við ok sá þann sinn kost helzt at halda í brot ok aptr vestr til Rúðu. Þá skilðisk Óláfr konungr við þá ok vildi eigi fara til Vallandz. Hann sigldi norðr með Englandi alt til Norðimbralandz, hann lagði at í hǫfn þeiri, er kǫlluð er Furuvald, ok barðisk þar við bœjarmenn ok fekk þar sigr ok fé mikit.

Óláfr konungr lét þar eptir vera langskipin, en bjó þaðan knǫrru tvá ok hafði hann þá xx. menn ok cc., albrynjat ok valit mjǫk. Hann sigldi norðr í haf um haustit, ok fengu ofviðri mikit í hafi, svá at mannhætt var, en með því at þeir hǫfðu liðskost góðan ok hamingju konungs, þá hlýddi vel; svá segir Óttarr:

Ok enn svá:

Hér segir þat, at Óláfr konungr kom útan at miðjum Nóregi, en sú ey heitir Sæla, er þeir tóku land, út frá Staði. Þá mælti konungr, lét þat mundu vera tímadag, er þeir hǫfðu lent við Sælu í Nóregi, ok kvað þat vera mundu góða vitneskju, er svá hafði at borizk. Þá gengu þeir upp á eyna; stígr konungr þar ǫðrum fœti, sem var leira nǫkkur, en studdisk ǫðrum fœti á kné; þá mælti hann: "fell ek nú" segir konungr. Þá segir Hrani: "eigi felltu, konungr, nú festir þú fœtr í landi". Konungr hló við ok mælti: "vera má svá, ef guð vill". Ganga þá ofan til skipa ok siglðu suðr til Úlfasunda. Þar spurðu þeir til Hákonar jarls, at hann var suðr í Sogni, ok var hans þá ván norðr, þegar er byr gæfi, ok hafði hann eitt skip.

Óláfr konungr helt inn af leið skipum sínum, er hann kom suðr yfir Fjalir, ok snøri inn til Sauðungssunda ok lagðisk þar, lágu sínum megin sundzins hváru skipinu ok hǫfðu milli sín kaðal digran. Á þeiri sǫmu stundu røri at sundinu Hákon jarl Eiríksson með skeið skipaðri, ok hugðu þeir vera í sundinu kaupskip ii., róa þeir í sundit fram milli skipanna. Nú draga þeir Óláfr konungr strenginn upp undir miðjan kjǫl skeiðinni ok undu með vindásum; þegar er nǫkkur festi, gekk upp aptr en steypðisk fram, svá at sjárinn fell inn um sǫxin, fyldi skeiðna ok því næst hólfði. Óláfr konungr tók þar af sundi Hákon jarl ok alla þá menn hans, er þeir náðu handtaka, en suma drápu þeir, en sumir sukku niðr; svá segir Óttarr:

Hákon jarl var upp leiddr á skipit konungs; var hann allra manna fríðastr, er menn hǫfðu sét; hann hafði hár mikit ok fagrt sem silki, bundit um hǫfuð sér gullhlaði; settisk hann í fyrirrúmit. Þá mælti Óláfr konungr: "eigi er þat logit af yðr frændum, hversu fríðir menn þér eruð sýnum, en farnir eruð þér nú at hamingju". Þá segir Hákon: "ekki er þetta óhamingja, er oss hefir hent; hefir þat lengi verit, at ýmsir hafa sigraðir verit; svá hefir ok farit með yðrum ok várum frændum, at ýmsir hafa betr haft, en ek lítt kominn af barnsaldri; váru vér nú ok ekki vel við komnir at verja oss, vissum vér nú ekki vánir til ófriðar; kann vera, at oss takisk annat sinn betr til en nú". Þá svarar Óláfr konungr: "grunar þik ekki þat, jarl, at hér hafi svá at borit, at þú mynir hvárki fá heðan í frá sigr né ósigr?". Jarl segir: "þér munuð ráða, konungr, at sinni". Þá segir Óláfr konungr: "hvat viltu til vinna, jarl, at ek láta þik fara, hvert er þú vill, heilan ok ósakaðan?". Jarl spyrr, hvers hann vildi beiðask. Konungr segir: "enskis annars en þú farir ór landi ok gefir svá upp ríki yðart ok sverir þess eiða, at þér haldið eigi orrostu heðan í frá gegn mér". Jarl svarar, lézk svá gera mundu. Nú vinnr Hákon jarl Óláfi konungi eiða, at hann skal aldri síðan berjask í móti honum ok eigi verja Nóreg með ófriði fyrir Óláfi konungi né sœkja hann. Þá gefr Óláfr konungr honum grið ok ǫllum hans mǫnnum; tók jarl við skipi því, er hann hafði áðr haft. Róa menn í brot leið sína. Þess getr Sigvatr skáld: