Bókastaðir

Hákon, sonr Sigurðar jarls, var þá inn í Þrándheimi ok spurði þessi tíðendi; var þegar herhlaup mikit um allan Þrándheim; var þar á vatn dregit hvert skip, er herfœrt var; en er herr sá kom saman, þá tóku þeir til jarls ok hǫfðingja yfir liðit Hákon, son Sigurðar jarls. Heldu þeir liði því út eptir Þrándheimi. En er þetta spyrja Gunnhildarsynir, þá fara þeir suðr í Raumsdal ok á Sunn-Mœri; halda þá hvárir njósnum til annarra. Sigurðr jarl var drepinn ii. vetrum eptir fall Hákonar konungs; Eyvindr skáldaspillir segir svá í Háleygjatali:

Hákon jarl helt Þrándheim með styrk frænda sinna iii. vetr, svá at Gunnhildarsynir fengu engar tekjur í Þrándheimi. Hann átti nǫkkurar orrostur við Gunnhildarsonu, en drápusk marga menn fyrir; þess getr Einarr skálaglamm í Velleklu, er hann orti um Hákon jarl.

Enn getr Einarr, hvernug Hákon jarl hefnði fǫður síns:

Eptir þetta fóru milli beggja vinir ok báru sættarorð milli þeira, þvíat bóndum leiddisk hernaðr ok ófriðr innan landz, ok kømr svá með ráði ríkra manna, at sætt var gǫr milli þeira, svá at Hákon jarl skyldi hafa þvílíkt ríki í Þrándheimi, sem haft hafði Sigurðr jarl faðir hans, en konungar skyldu hafa þvílíkt ríki, sem Hákon konungr hafði haft fyrir þeim, ok var þat þá bundit fullum trúnaði. Þá gerðisk kærleikr mikill með þeim Hákoni jarli ok Gunnhildi, en stundum beittusk þau vélræðum; leið svá fram aðra iii. vetr; sat þá Hákon um kyrt í ríki sínu.

Haraldr konungr sat optast á Hǫrðalandi ok Rogalandi, ok svá þeir fleiri brœðr. Þeir sátu optliga í Harðangri. Þat var á einu sumri, at hafskip kom af Íslandi, er áttu íslenzkir menn. Þat var hlaðit af vararfeldum, ok heldu þeir skipinu til Harðangrs, þvíat þeir spurðu, at þar var fjǫlmenni mest fyrir. En er menn kómu til kaupa við þá, þá vildi engi kaupa vararfeldina. Þá ferr stýrimaðr á fund Haraldz konungs, þvíat honum var hann áðr málkunnigr, ok segir honum til þessa vendræða. Konungr segir, at hann mun koma til þeira, ok hann gerir svá. Haraldr konungr var maðr lítillátr ok gleðimaðr mikill. Hann var þar kominn með skútu alskipaða. Hann leit á varning þeira ok mælti við stýrimann: "viltu gefa mér einn gráfeldinn"? "Gjarna, segir stýrimaðr, þótt fleiri sé". Þá tók konungr einn feldinn ok skikði. Síðan gekk hann ofan í skútuna. En áðr þeir røru í brot, hafði hverr hans manna feld keyptan. Fám dǫgum síðarr kom þar svá mart manna, þeira er hverr vildi feld kaupa, at eigi fengu hálfir, þeir er hafa vildu. Síðan var hann kallaðr Haraldr gráfeldr.

Hákon jarl fór einn vetr til Uplanda ok á nǫkkura gisting ok lagðisk með konu einni, ok var sú lítillar ættar. En þá er þaðan liðu stundir, gekk sú kona með barni, en er barn þat var alit, var þat sveinn, ok var vatni ausinn ok hét Eiríkr. Móðirin flutti sveininn til Hákonar jarls ok segir, at hann var faðirinn. Jarl lét sveininn upp fœðask með manni þeim, er kallaðr var Þorleifr inn spaki; hann bjó upp í Meðaldal; hann var ríkr maðr ok auðigr ok vin mikill jarls; var Eiríkr brátt mannvænn, inn fríðasti sýnum, mikill ok sterkr snimma. Jarl lét fátt um til hans. Hákon jarl var ok allra manna fríðastr sýnum, ekki hár maðr, vel sterkr ok íþróttamaðr mikill, spakr at viti ok hermaðr inn mesti.

Þat var á einu hausti, at Hákon jarl fór til Uplanda, en er hann kom út á Heiðmǫrk, þá kømr þar í móti honum Tryggvi konungr Óláfsson ok Guðrøðr konungr Bjarnarson; þar kom ok Dala-Guðbrandr. Þeir áttu stefnulag með sér ok sátu lengi á einmæli, en þat kom upp, at hverr þeira skyldi vera vin annars, ok skiljask síðan. Fór hverr heim til síns ríkis. Þetta spyrr Gunnhildr ok synir hennar, ok er þeim grunr á, at þeir myni hafa gǫrt landráð nǫkkur við konungana. Tala þau optliga þetta sín á milli. En er váraði, þá lýsa þeir Haraldr konungr ok Guðrøðr konungr, bróðir hans, at þeir munu fara um sumarit í víking vestr um haf eða í Austrveg, sem þeir váru vanir. Þá draga þeir lið at sér ok hrinda skipum á vatn ok búask. En er þeir drukku brotferðarǫl sitt, þá váru drykkjur miklar ok mart mælt við drykkinn; þá kom þar, er mannjǫfnuðr varð ok þá var rœtt um konunga sjálfa, mælti maðr, at Haraldr konungr væri framast þeira brœðra at ǫllum hlutum. Því reiddisk Guðrøðr mjǫk, segir svá, at hann skal í engu hafa minna hlut en Haraldr, segir ok, at hann er búinn, at þeir reyni þat; var þá brátt hvártveggi þeira reiðr, svá at hvárr bauð ǫðrum til vígs ok hljópu til vápna. En þeir, er vitrir váru ok miðr druknir, stǫðvuðu þá ok hljópu í milli, fóru þá hvárir til skipa sinna, en engi var ván þá, at þeir mætti allir saman fara; siglði þá Guðrøðr austr með landi, en Haraldr stefndi til hafs út, sagði, at hann myndi sigla vestr um haf, en er hann kom út um eyjar, þá stefndi hann austr hafleið með landi. Guðrøðr konungr siglði þjóðleið austr til Víkr ok svá austr yfir Foldina. Þá sendi hann Tryggva konungi orð, at hann skyldi koma til móts við hann, ok fœri þeir báðir um sumarit í Austrveg at herja. Tryggvi konungr tók því vel ok líkliga. Hann spurði, at Guðrøðr hafði lítit lið. Fór þá Tryggvi konungr á fund hans með eina skútu. Þeir funnusk fyrir austan Sótanes við Veggina. En er þeir gengu á málstefnu, þá hljópu at menn Guðrøðar ok drápu Tryggva konung ok xii. menn með honum, ok liggr hann þar, sem nú er kallat Tryggva-hrør.

Haraldr konungr siglði mjǫk útleið; hann stefndi inn í Víkina ok kom um nótt til Túnsbergs. Þá spurði hann, at Guðrøðr konungr var á veizlu þar skamt upp á land. Fóru þeir Haraldr konungr upp þannug, kómu þar um nóttina ok taka hús á þeim. Þeir Guðrøðr konungr ganga út, varð þar skǫmm viðrtaka, áðr Guðrøðr konungr fell ok mart manna með honum. Ferr þá Haraldr konungr heim, ok til fundar við Guðrøð konung bróður sinn; leggja þeir þá undir sik Víkina alla.