Bókastaðir

Gamli Eiríksson flýði ok af hálsinum ok ofan á jǫfnu fyrir sunnan bergit. Þá snørisk Gamli konungr enn í mót ok helt upp orrostu, kom þá enn lið til hans; þá kómu ok allir brœðr hans með miklar sveitir. Egill ullserkr var þá fyrir Hákonar mǫnnum ok veitti harða atgǫngu, ok skiptusk þeir Gamli konungr hǫggum við. Fekk Gamli konungr sár stór, en Egill fell ok mart lið með honum. Þá kom at Hákon konungr með þær sveitir, er honum hǫfðu fylgt; varð þá enn ný orrosta. Sótti þá enn Hákon konungr hart fram ok hjó menn til beggja handa sér ok feldi hvern yfir annan; svá segir Guthormr sindri:

Eiríkssynir sá menn sína alla vega falla frá sér; þá snúask þeir á flótta til skipa sinna, en þeir, er fyrri hǫfðu flýit á skipin, þá hǫfðu þeir út hrundit skipunum, en sum skipin váru þá uppi fjǫruð. Þá hljópu allir Eiríkssynir á sund ok þat lið, er þeim fylgði; þar fell Gamli Eiríksson, en aðrir brœðr hans náðu skipunum ok heldu brot síðan með þat lið, er eptir var, ok heldu síðan suðr til Danmarkar.

Hákon konungr tók þar skip þau, er uppi hafði fjarat, er átt hǫfðu Eiríkssynir, ok lét draga á land upp. Þar lét Hákon konungr leggja Egil ullserk í skip ok með honum alla þá menn, er af þeira liði hǫfðu fallit, lét bera þar at jǫrð ok grjót. Hákon konungr lét ok fleiri skip upp setja ok bera á valinn, ok sér þá hauga enn fyrir sunnan Fræðarberg. Eyvindr skáldaspillir orti vísu þessa, þá er Glúmr Geirason hœlðisk í sinni vísu um fall Hákonar konungs:

Hávir bautasteinar standa hjá haugi Egils ullserks.

Þá er Hákon konungr Aðalsteinsfóstri hafði verit konungr í Nóregi xxvi. vetr, síðan er Eiríkr bróðir hans fór ór landi, þá varð þat til tíðenda, at Hákon konungr var staddr á Hǫrðalandi ok tók veizlu í Storð á Fitjum; hafði hann þar hirð sína ok bœndr marga í boði sínu. En er konungr sat yfir dagverðarborði, þá sá varðmenn, er úti váru, at skip mǫrg sigldu sunnan ok áttu eigi langt til eyjarinnar. Þá mælti hverr við annan, at segja skyldi konungi, at þeir hugðu, at herr myndi at þeim fara, en þat þótti engum dælt, at segja konungi hersǫgu, þvíat hann hafði þar mikit við lagt, hverjum er þat gerði, en þat þótti þó ógeranda, at konungr vissi eigi þetta; en þá gengr einn hverr þeira inn í stofuna ok bað Eyvind Finnzson ganga út með sér skjótt, segir, at in mesta nauðsyn var á. Eyvindr gekk þegar, er hann kom út, þar er sjá mátti til skipanna; þá sá hann þegar, at þar fór herr mikill, gekk aptr þegar í stofuna ok fyrir konung ok mælti: "lítil er líðandi stund, en lǫng matmálsstund". Konungr leit móti honum ok mælti: "hvat ferr"? Eyvindr kvað:

Konungr segir: "ertu svá góðr drengr, Eyvindr, at þú munt eigi hersǫgu segja, nema sǫnn sé". Lét þá konungr taka ofan borðit; gekk hann þá út ok sá til skipanna, sá þá, at þat váru herskip, mælti þátil manna sinna, hvert ráð taka skyldi, hvárt berjask skal með lið þat, er þeir hafa, eða ganga til skipa ok sigla norðr undan. "Er oss þat auðsætt, segir konungr, at vér munum nú berjask við liðsmun miklu meira, en fyrr hǫfum vér átt, ok hefir oss opt þó þótt mikill misjafnaðr liðs várs, þá er vér hǫfum orrostu átt við sonu Gunnhildar". Menn veittu hér ekki skjótan órskurð; þá segir Eyvindr:

Konungr svarar: "hraustliga er þetta mælt ok nær skaplyndi mínu, en þó vil ek heyra fleiri manna órskurð um þetta mál". En er menn þóttusk skilja, hversu konungr vildi vera láta, þá svǫruðu margir, sǫgðu, at heldr vildu falla með drengskap, en flýja fyrir Dǫnum at óreyndu, sǫgðu, at opt hǫfðu þeir sigr fengit, þá er þeir hǫfðu barizk við minna lið. Konungr þakkaði þeim vel orð sín ok bað þá vápnask, ok svá gera menn. Konungr steypir brynju á sik ok gyrðir sik með sverðinu Kvernbít, setr á hǫfuð sér hjálm gullroðinn, tekr kesju í hǫnd sér ok skjǫld á hlið; þá skipar hann hirðinni í eina fylking ok bóndum þar með ok setti upp merki sín.

Haraldr Eiríksson var þá hǫfðingi yfir þeim brœðrum eptir fall Gamla. Þeir brœðr hǫfðu þar her mikinn haft sunnan af Danmǫrku. Þar váru þá í liði með þeim móðurbrœðr þeira, Eyvindr skreyja ok Álfr askmaðr; þeir váru sterkir menn ok hraustir ok inir mestu manndrápamenn. Eiríkssynir heldu skipum sínum til eyjarinnar ok gengu á land upp ok fylkðu, ok er svá sagt, at eigi myndi vera minni liðsmunr, en vi menn mundu vera um einn, at Eiríkssynir mundu fjǫlmennari.

Hákon konungr hafði þá fylkt liði sínu, ok segja menn svá, at konungr steypði af sér brynjunni, áðr orrosta tóksk; svá segir Eyvindr skáldaspillir í Hákonarmálum:

Hákon konungr valði mjǫk menn í hirð með sér at afli ok hreysti, svá sem gǫrt hafði Haraldr konungr, faðir hans. Þórálfr inn sterki Skólmsson var þar ok gekk á aðra hlið konungi; hann hafði hjálm ok skjǫld, kesju ok sverð, þat er kallat var Fetbreiðr. Þat var kallat, at þeir Hákon konungr væri jamsterkir; þess getr Þórðr Sjáreksson í drápu þeiri, er hann orti um Þórálf:

En er fylkingar gengu saman, varð þar orrosta óð ok mannskœð; en er menn hǫfðu skotit spjótum, þá brugðu menn sverðum, gekk þá Hákon konungr ok Þórálfr með honum fram um merkit ok hjó til beggja handa; svá segir Eyvindr skáldaspillir:

Hákon konungr var auðkendr, meiri en aðrir menn, lýsti ok af hjálminum, er sólin skein á; var vápnaburðr mikill at honum; þá tók Eyvindr Finnzson hǫtt ok setti yfir hjálm konungs.