Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 16

En er hljóð feksk, þá svaraði Sigurðr jarl, sagði, at "þat er vili Hákonar konungs at samþykkja við yðr, bœndr, ok láta aldri skilja yðra vináttu". Bœndr segja, at þeir vilja, at konungr blóti til árs þeim ok friðar, svá sem faðir hans gerði. Staðnar þá kurrinn ok slíta þeir þinginu. Síðan talaði Sigurðr jarl við konung, at hann skyldi eigi fyr taka með ǫllu, at gera, sem bœndr vildu, segir, at eigi myndi annat hlýða — "er þetta, konungr, sem sjálfir þér meguð heyra, vili ok ákafi hǫfðingja ok þar með allz fólks. Skulu vér, konungr, hér finna til gott ráð nǫkkut" — ok samðisk þat með þeim konungi ok jarli.

Chapter 17

Um haustit at vetri var blótveizla á Hlǫðum, ok sótti þar til konungr. Hann hafði jafnan fyrr verit vanr, ef hann var staddr, þar er blót váru, at matask í lítlu húsi með fá menn, en bœndr tǫlðu at því, er hann sat eigi í hásæti sínu, þá er mestr var mannfagnaðr; sagði jarl, at hann skyldi eigi þá svá gera; var ok svá, at konungr sat í hásæti sínu. En er it fyrsta full var skenkt, þá mælti Sigurðr jarl fyrir ok signaði Óðni ok drakk af horninu til konungs. Konungr tók við ok gerði krossmark yfir. Þá mælti Kárr af Grýtingi: "hví ferr konungrinn nú svá; vill hann enn eigi blóta?". Sigurðr jarl svarar: "konungr gerir svá, sem þeir allir, er trúa á mátt sinn ok megin ok signa full sitt Þór. Hann gerði hamarsmark yfir, áðr hann drakk". Var þá kyrt um kveldit. Eptir um daginn, er menn gengu til borða, þá þustu bœndr at konungi, sǫgðu, at hann skyldi eta þá hrossaslátr. Konungr vildi þat fyrir engan mun. Þá báðu þeir hann drekka soðit. Hann vildi þat eigi. Þá báðu þeir hann eta flotit. Hann vildi þat ok eigi, ok var þá við atgǫngu. Sigurðr jarl segir, at hann vill sætta þá, ok bað þá hætta storminum ok bað hann konung gína yfir ketilhǫdduna, er soðreykinn hafði lagt upp af hrossaslátrinu, ok var smjǫr haddan. Þá gekk konungr til ok brá líndúk um hǫdduna ok gein yfir ok gekk síðan til hásætis ok líkaði hvárigum vel.

Chapter 18

Um vetrinn eptir var búit til jóla konungi inn á Mærini; en er at leið jólunum, þá lǫgðu þeir stefnu með sér átta hǫfðingjar, er mest réðu fyrir blótum í ǫllum Þrœndalǫgum. Þeir váru iiii. útan ór Þrándheimi: Kárr af Grýtingi ok Ásbjǫrn af Meðalhúsum, Þorbergr af Varnesi, Ormr af Ljoxu, en af Innþrœndum Blótólfr af Ǫlvishaugi, Narfi af Staf ór Veradal, Þrándr haka af Eggju, Þórir skegg af Húsabœ í eyjunni iðri. Þessir viii. menn bundusk í því, at þeir iiii. af Útþrœndum skyldu eyða kristninni, en þeir iiii. af Innþrœndum skyldu neyða konung til blóta. Útþrœndir fóru iiii. skipum suðr á Mœri ok drápu þar presta iii. ok brendu kirkjur iii., fóru aptr síðan. En er Hákon konungr ok Sigurðr jarl kómu inn á Mærini með her sinn, þá váru þar bœndr komnir allfjǫlment. Inn fyrsta dag at veizlunni veittu bœndr honum atgǫngu ok báðu hann blóta, en hétu honum afarkostum ella. Sigurðr jarl bar þá mál í millum þeira, kømr þá svá, at Hákon konungr át nǫkkura bita af hrosslifr, drakk hann þá ǫll minni krossalaust, þau er bœndr skenktu honum. En er veizlu þeiri var lokit, fór konungr ok jarl þegar út á Hlaðir; var konungr allókátr ok bjósk þegar í brot með ǫllu liði sínu ór Þrándheimi, ok mælti svá, at hann skyldi fjǫlmennari koma í annat sinn í Þrándheim ok gjalda þá Þrœndum þenna fjándskap, er þeir hǫfðu til hans gǫrt. Sigurðr jarl bað konung gefa Þrœndum þetta ekki at sǫk, segir svá, at konungi myni ekki þat duga at heitask eða herja á innanlandzfólk, ok þar sízt, er mestr styrkr var landzins, sem í Þrándheimi var. Konungr var svá reiðr, at ekki mátti orðum við hann koma; fór hann í brot ór Þrándheimi ok suðr á Mœri, dvalðisk þar um vetrinn ok um várit: en er sumraði, dró hann lið at sér, ok váru þau orð á, at hann myndi fara með her þann á hendr Þrœndum.

Chapter 19

Hákon konungr var þá á skip kominn ok hafði lið mikit. Þá kómu honum tíðendi sunnan ór landi, þau at synir Eiríks konungs váru komnir sunnan af Danmǫrk í Víkina, ok þat fylgði, at þeir hǫfðu elt af skipum Tryggva konung Óláfsson austr við Sótanes; hǫfðu þeir þá víða herjat í Víkinni, ok hǫfðu margir menn undir þá gengit. En er konungr spurði þessi tíðendi, þá þóttisk hann liðs þurfa; sendi hann þá orð Sigurði jarli at koma til sín ok svá ǫðrum hǫfðingjum, þeim er honum var liðs at ván. Sigurðr jarl kom til Hákonar konungs ok hafði allmikit lið; váru þar þá allir Þrœndir, þeir er um vetrinn hǫfðu mest gengit at konunginum, at pynda hann til blóta; váru þeir þá allir í sætt teknir af fortǫlum Sigurðar jarls. Fór Hákon konungr þá suðr með landi, en er hann kom suðr um Stað, þá spurði hann, at Eiríkssynir váru þá komnir á Norðr-Agðir; fóru þá hvárir í móti ǫðrum; varð fundr þeira á Kǫrmt. Gengu þá hvárir af skipum ok bǫrðusk á Ǫgvaldznesi; váru hvárirtveggju allfjǫlmennir; varð þar orrosta mikil, sótti Hákon konungr hart fram, ok var þar fyrir Gothormr konungr Eiríksson með sína sveit, ok eigask þeir hǫggvaskipti við. Þar fell Gothormr konungr ok var merki hans niðr hǫggvit; fell þar þá mart lið um hann; því næst kom flótti í lið Eiríkssona, ok flýðu þeir til skipanna ok røru í brot ok hǫfðu látit mikit lið; þess getr Guthormr sindri:

Valþagnar lét vegnum
vígnest saman bresta
handar vafs of hǫfðum
hlymmildingum gildir;
þar gekk Njǫrðr af Nirði
nadds hámána raddar
valbrands víðra landa
vápnunduðum sunda.

Hákon konungr fór til skipa sinna ok helt austr eptir Gunnhildarsonum; fóru þá hvárir-tveggju, sem mest máttu, þar til er þeir kómu á Austr-Agðir. Þá siglðu Eiríkssynir á haf ok suðr til Jótlandz; þess getr Guthormr sindri:

Almdrógar varð œgis
(opt sinn ek þess minnumk)
barma ǫld fyr Baldri
bensíks vita ríkis;
bǫðsœkir helt bríkar,
brœðr sínum, ok flœðu
undan, allar kindir
Eireks, á haf snekkjum.

Síðan fór Hákon konungr norðr aptr til Nóregs, en Eiríkssynir dvǫlðusk þá enn í Danmǫrk langa hríð.

Chapter 20

Eptir þessa orrostu setti Hákon konungr þat í lǫgum um alt land með sjá ok svá langt upp á land, sem lax gengr ofarst, at hann skipaði allri byggð ok skipti í skipreiður, en hann skipti skipreiðum í fylki. Í hverju fylki var þá á kveðit, hversu mǫrg skip váru eða hversu stór skyldi út gera ór hverju fylki, þá er almenningr væri úti, ok skyldi almenningr vera skyldr út at gera, þegar er útlendr herr væri í landi. Þat skyldi ok fylgja útboði því, at vita skyldi gera á hám fjǫllum, svá at hvern mætti sjá frá ǫðrum. Segja menn svá, at á vii. nóttum fór herboðit frá inum synzta vita í ina nørztu þinghá á Hálogalandi.