Bókastaðir

Iðgotalandi.

Í þann tíma kom hallæri mikit á Reiðgotaland, svá at til landauðna þótti horfa;Í þann tíma kom hallæri mikit á Reiðgotaland, svâ at til landauðna þótti horfa; voru þá gjörðir hlutir af vísendamönnum, ok feldr blótspónn til; en svá gekk fréttin, at aldri mundi ár fyrri koma á Reiðgotaland, enn þeim sveini væri blótat, er æðstr væri þar í landi.en svâ gekk fréttin, at aldri mundi ár fyrri koma á Reiðgotaland, enn þeim sveini væri blótat, er æðstr væri þar í landi. Síðan var þíng stefnt, ok kom þat öllum ásamt, at Ángantýr Heiðreksson væri þar æðstr fyrir ættar sakir, en þat þorði enginn upp at bera. Tóku menn þat þá til ráðs, at dæma þetta mál undir úrskurð Höfundar konúngs á Glæsisvöllum, skyldu hinir æðstu menn til þessarar ferðar veljast; en allir töldust undan. Bað þá Haraldr konúngr ok margir aðrir Heiðrek konúng, at orka um úrlausn þessara mála; konúngr kvað svá vera skyldi;konúngr kvað svâ vera skyldi; lét hann þegar búa eitt skip úr landi, ok sté þár á, ok margir ágætir menn með honum;lèt hann þegar búa eitt skip úr landi, ok stè þár á, ok margir ágætir menn með honum; sigldi hann svá til Risalands.sigldi hann svâ til Risalands. Ok er Höfundr konúngr spurði komu hans, vildi hann þegar láta drepa hann; en Hervör drottníng mælti ímóti, ok fekk hún svá tilstillt, at þeir feðgar sættust heilum sáttum.en Hervör drottníng mælti ímóti, ok fèkk hún svâ tilstillt, at þeir feðgar sættust heilum sáttum. Bar þá Heiðrekr fram eyrendi sitt fyri konúng, ok baðst dóms á þessu; en Höfundr segir, at son hans væri þar æðstr í því landi. Heiðrekr konúngr skipti þá litum, ok þótti vandast málit, bað hann þá föður sinn leggja sér ráð, at hjálpa lífi sveinsins.Heiðrekr konúngr skipti þá litum, ok þótti vandast málit, bað hann þá föður sinn leggja sèr ráð, at hjálpa lífi sveinsins. Höfundr mælti: þá þú kemr heim í Reiðgotaland, skaltu stefna saman mönnum til þíngs af beggja ykkar Haralds konúngs ríkjum, ok seg þar upp gjörð mína um son þinn; skaltu þá spyrja, hvörju þeir muni launa vilja, ef þú lætr þeim hann til blóta; seg þú, at þú sért útlendr, ok muni land gánga undan þér, ok svá fólk, ef þessu skal fram fara;seg þú, at þú sèrt útlendr, ok muni land gánga undan þèr, ok svâ fólk, ef þessu skal fram fara; gjöri þú þá þann kost, at annarhvárr af Haralds mönnum sé á þínu valdi, sem á þínginu er staddr, ella munir þú eigi láta son þinn, ok skal þat eiðum bundit;gjöri þú þá þann kost, at annarhvârr af Haralds mönnum sè á þínu valdi, sem á þínginu er staddr, ella munir þú eigi láta son þinn, ok skal þat eiðum bundit; ok ef þat fæst, mun ek eigi ráð þurfa at kenna þér síðan, hvat þú skalt athafast;ok ef þat fæst, mun ek eigi ráð þurfa at kenna þèr síðan, hvat þú skalt athafast; kveðr hann síðan föður sinn ok móður, ok siglir burt af Risalandi.

Nú sem Heiðrekr kom heim í Reiðgotaland, lét hann þíngs kveðja.Nú sem Heiðrekr kom heim í Reiðgotaland, lèt hann þíngs kveðja. Heiðrekr tekr svá til orða: þat er atkvæði Höfundar konúngs, föður míns, at son minn sé ágætastr í landi hér, ok til blóts kosinn, en þar ámóti vil ek eiga ráð á öðrum hvörjum manni Haralds konúngs, er kominn er til þíngs þessa, ok vil ek þér handfestið mér þetta;Heiðrekr tekr svâ til orða: þat er atkvæði Höfundar konúngs, föður míns, at son minn sè ágætastr í landi hèr, ok til blóts kosinn, en þar ámóti vil ek eiga ráð á öðrum hvörjum manni Haralds konúngs, er kominn er til þíngs þessa, ok vil ek þèr handfestið mèr þetta; var nú svá gjört, ok síðan heimtust þeir í lið hans;var nú svâ gjört, ok síðan heimtust þeir í lið hans; þá báðu bændr, at hann léti fram son sinn, ok bætti svá árferði þeirra.þá báðu bændr, at hann lèti fram son sinn, ok bætti svâ árferði þeirra. En er skilit var liðit, beiddist Heiðrekr trúnaðareiða af mönnum sínum; þeir gjörðu svá, ok sóru honum svoddan eið, at þeir vildu honum fylgja utanlands ok innan, til þess, sem hann vildi.En er skilit var liðit, beiddist Heiðrekr trúnaðareiða af mönnum sínum; þeir gjörðu svâ, ok sóru honum svoddan eið, at þeir vildu honum fylgja utanlands ok innan, til þess, sem hann vildi. Hann mælti þá: svá lízt mér, at goldit muni vera Óðni fyrir einn svein, ef þar kemr fyrir Haraldr konúngr ok son hans, ok herr hans allr;Hann mælti þá: svâ lízt mèr, at goldit muni vera Óðni fyrir einn svein, ef þar kemr fyrir Haraldr konúngr ok son hans, ok herr hans allr; hann bað nú setja upp merki sitt, ok veita Haraldi konúngi atgaungu, ok drepa hann, ok allt hans lið. Eptir þetta lét hann blása í herlúðra, ok gánga at Haraldi ok hans mönnum;Eptir þetta lèt hann blása í herlúðra, ok gánga at Haraldi ok hans mönnum; hallaðist skjótt á þá bardaginn, því þeir feðgar höfðu lið miklu minna, ok voru þarmeð óviðbúnir; ok er þeir sáu, at eigi var undanfæri, börðust þeir með miklum drengskap, ok drápu niðr lið Heiðreks konúngs svá ákafliga, at ósýnt þótti, hvorr sigrast mundi.ok er þeir sáu, at eigi var undanfæri, börðust þeir með miklum drengskap, ok drápu niðr lið Heiðreks konúngs svâ ákafliga, at ósýnt þótti, hvorr sigrast mundi. Ok er Heiðrekr sér lið sitt falla svá unnvörpum, óð hann fram með sverðit Tyrfíng, ok feldi hvörn á fætr öðrum;Ok er Heiðrekr sèr lið sitt falla svâ unnvörpum, óð hann fram með sverðit Tyrfíng, ok feldi hvörn á fætr öðrum; ok lauk svá, at þeir fellu þar feðgar, ok mikill hluti liðs þeirra, ok varð Heiðrekr konúngr banamaðr mága sinna;ok lauk svâ, at þeir fèllu þar feðgar, ok mikill hluti liðs þeirra, ok varð Heiðrekr konúngr banamaðr mága sinna; er þat talit annat níðíngsverk unnit með Tyrfíngi, eptir álögum dvergsins. Lét Heiðrekr konúngr þá rjóða goðastalla blóði Haralds konúngs ok Hálfdánar, en fal Óðni allan þann val, er þar hafði fallit, til árbótar, í stað Ángantýrs sonar síns.Lèt Heiðrekr konúngr þá rjóða goðastalla blóði Haralds konúngs ok Hálfdánar, en fal Óðni allan þann val, er þar hafði fallit, til árbótar, í stað Ángantýrs sonar síns. Ok er Helga drottníng frétti fall föður síns, fengu henni svá mikils þessi tíðendi, at hún heingdi sik í dísarsal.Ok er Helga drottníng frètti fall föður síns, fengu henni svâ mikils þessi tíðendi, at hún heingdi sik í dísarsal. Heiðrekr lagði nú land allt undir sik, ok gjörðist konúngr yfir, varð hann mjök víðfrægr, ok þótti varla hans líki vera í þann tíma.

Þat var eitt sinn, at Heiðrekr konúngr fór með her sinn suðr um Húnaland, ok barðist við konúng þann, er Humli hét, ok fekk sigr, en Humli flýði;Þat var eitt sinn, at Heiðrekr konúngr fór með her sinn suðr um Húnaland, ok barðist við konúng þann, er Humli hèt, ok fèkk sigr, en Humli flýði; tók hann þar fé mikit, ok dóttur Humla konúngs, er Svafa hét, ok hafði hana heim með sér, tók hana síðan til frillu, ok hafði hana við hönd sér um stund;tók hann þar fè mikit, ok dóttur Humla konúngs, er Svafa hèt, ok hafði hana heim með sèr, tók hana síðan til frillu, ok hafði hana við hönd sèr um stund; en at öðru sumri sendi hann hana heim aptr til föður síns, ok var hún þá með barni. Litlu síðarr fæddi hún sveinbarn, ok var hann kallaðr Hlöðr; hann var allra manna fríðastr sýnum, ok þótti afbragð annarra manna þegar á únga aldri; óx hann þar upp á Húnalandi með Humla, móðurföður sínum. Á einu sumri fór Heiðrekr til Saxlands með her sinn; sá konúngr hét Áki, er þar réð fyrir;sá konúngr hèt Áki, er þar rèð fyrir; hann gjörði veizlu ímóti Heiðreki konúngi, ok biðr hann hafa þat af sínu ríki, sem honum líkaði; þetta þiggr Heiðrekr konúngr. At þeirri veizlu sá hann dóttur konúngs, er Óluf hét, ok leizt honum allvel á hana, ok þeirrar meyjar biðr hann sér til handa, var hún honum gipt;At þeirri veizlu sá hann dóttur konúngs, er Óluf hèt, ok leizt honum allvel á hana, ok þeirrar meyjar biðr hann sèr til handa, var hún honum gipt; var þá aukin veizlan, ok drukkit brullaup þeirra; leysti konúngr út mund dóttur sinnar í gulli ok dýrmætum gripum; stóð hófit í 20 daga, ok at því enduðu, fór Heiðrekr konúngr heim með Ólufu konu sína ok ógrynni fjár. Heiðrekr gjörðist þá hermaðr mikill, ok jók á marga vegu ríki sitt. Drottníng beiddist optliga at fara til Saxlands, á fund frænda sinna ok vina, ok veitti Heiðrekr henni þat; sveinninn Ángantýr fór jafnan með henni. Ok eitt sinn, er konúngr var í hernaði, fór drottníng til Saxlands, á fund frænda sinna, at vanda sínum; konúngs son fór með henni. Heiðrekr konúngr spurði þetta, ok heldt skipum sínum til Saxlands, ok eigi allnær konúngs atsetri;Heiðrekr konúngr spurði þetta, ok hèldt skipum sínum til Saxlands, ok eigi allnær konúngs atsetri; síðan bjó hann eina snekkju, ok siglði til hafnar, ok lendti í leynivog nokkrum; hann gengr á land, ok einn maðr með honum. Þeir komu um nótt á konúngsbæinn, ok vendu at skemmu þeirri, er kona hans var vön at sofa í, ok urðu varðhaldsmenn eigi varir við komu þeirra. Þeir gengu nú inní skemmuna, ok sáu, at maðr einn hvíldi hjá drottníngu; hann hafði mikit hár ok fagrt; konúngr skar lokk úr hári hans, ok hafði með sér.konúngr skar lokk úr hári hans, ok hafði með sèr. Sá maðr, er með honum var, kvað hann vera hefnisaman um minni sakir; eigi mun ek þess at sinni hefna, sagði hann; hann sá, hvar Ángantýr lá í annari hvílu, ok hafði hann burt með sér.hann sá, hvar Ángantýr lá í annari hvílu, ok hafði hann burt með sèr. Gengu þeir síðan til skips, ok léttir konúngr eigi fyrr, enn hann hittir lið sitt.Gengu þeir síðan til skips, ok lèttir konúngr eigi fyrr, enn hann hittir lið sitt. Um morguninn, er drottníng vaknar, saknar hún Ángantýrs, varð hún þá mjök hrædd ok harmsfull; tók hún þá þat ráð, at hún hjúpaði einn hund, ok sagði konúngs son bráðdauðan orðit hafa. Nú er at segja frá Heiðreki, at hann held skipum sínum á hafnir Saxa konúngs. Ok er konúngr varð þess varr, lét hann veizlu búa, ok gekk sjálfr ímóti honum, ok fagnaði honum vel.Ok er konúngr varð þess varr, lèt hann veizlu búa, ok gekk sjálfr ímóti honum, ok fagnaði honum vel. Heiðrekr konúngr gengr til borgar með öllu liði sínu, ok settist undir drykkjuborð. Ok er þeir höfðu drukkit um stund, gekk Óluf drottníng í höllina, ok fagnaði vel Heiðreki konúngi, ok breiddi báðar hendr um háls honum; hann tók því fáliga; ok leið svá af nóttin.ok leið svâ af nóttin. Um morguninn frétti hann drottníngu at sveininum Ángantýr;Um morguninn frètti hann drottníngu at sveininum Ángantýr; en hún kvað hann bráðdauðan orðit hafa, ok væri í mold lagðr; konúngr baðst at sjá lík hans; drottníng kvað honum þat mikinn harms auka; varð Heiðrekr þó at ráða; var honum þá þángat fylgt; lét hann þegar ryðja moldu af leiðinu, var þar dúkr samanvafðr ok hundr innaní.lèt hann þegar ryðja moldu af leiðinu, var þar dúkr samanvafðr ok hundr innaní. Heiðrekr konúngr mælti: illa hefir nú sonr minn skipazt, er hann er orðinn at hundi; síðan lét hann leiða fram sveininn, ok kvaðst hafa reynt mikil svik af drottníngu, ok téði allan atburð;síðan lèt hann leiða fram sveininn, ok kvaðst hafa reynt mikil svik af drottníngu, ok tèði allan atburð; biðr hann nú þíngs stefna, ok safna þángat öllum mönnum í borginni, er til máttu sækja. Ok er alþýða manna var komín, mælti konúngr: eigi er enn gullhárinn kominn. Þá var enn leitat, ok fannst maðr í steikarahúsi með band um höfuð; margir undruðust, þat hann skyldi til þíngs, leiðr þræll. Ok er hann kom á þíngit, mælti Heiðrekr: hér megi þér þann sjá, er konúngs dóttir vill heldr eiga, enn mik;Ok er hann kom á þíngit, mælti Heiðrekr: hèr megi þèr þann sjá, er konúngs dóttir vill heldr eiga, enn mik; tók hann þá upp lokkinn, ok bar við hárit, ok fell þat saman;tók hann þá upp lokkinn, ok bar við hárit, ok fèll þat saman; lét konúngr hann nú segja allan sannleik um þetta mál.lèt konúngr hann nú segja allan sannleik um þetta mál. Áki konúngr verðr nú reiðr dóttur sinni, ok biðr Heiðrek umdæma, sem honum líkaði. Heiðrekr svarar: þú, Áki konúngr! hefir oss jafnan gott gjört, ok skal af því ríki þitt standa í friði fyrir oss, en dóttur þína vil ek eigi eiga lengr, ok skal skílit með okkr, dæmi ek mér fé þat allt, er henni fylgdi heiman;Heiðrekr svarar: þú, Áki konúngr! hefir oss jafnan gott gjört, ok skal af því ríki þitt standa í friði fyrir oss, en dóttur þína vil ek eigi eiga lengr, ok skal skílit með okkr, dæmi ek mèr fè þat allt, er henni fylgdi heiman; en sá, er með henni hefir legit, skal fara útlægr af beggja okkar ríki, en verði hann í þeim fundinn, skal hann dræpr; þökkuðu menn konúngi þessa gjörð, ok þótti réttdæmi;þökkuðu menn konúngi þessa gjörð, ok þótti rèttdæmi; helzt samt vinátta með þeim konúngunum, ok skildu at svá mæltu.hèlzt samt vinátta með þeim konúngunum, ok skildu at svâ mæltu. Ferr nú Heiðrekr konúngr heim í ríki sitt, ok sonr hans Ángantýr með honum; heldt hann þá enn í hernað, ok fór svá fram um hríð.hèldt hann þá enn í hernað, ok fór svâ fram um hríð. Hann herjaði eitt sinn norðr á Finnland, ok gjörði þar mikit hervirki;Hann hèrjaði eitt sinn norðr á Finnland, ok gjörði þar mikit hervirki; þar tók hann eina mey, þá er Sifka hét;þar tók hann eina mey, þá er Sifka hèt; aungva þóttust menn fríðari sét hafa;aungva þóttust menn fríðari sèt hafa; konúngr heldt mikit til hennar, ok flutti hana heim með sér, ok gjörðist hún frilla hans.konúngr hèldt mikit til hennar, ok flutti hana heim með sèr, ok gjörðist hún frilla hans.

Í þann tíma réð fyri Garðaríki konúngr sá, er Hrollaugr hét;Í þann tíma rèð fyri Garðaríki konúngr sá, er Hrollaugr hèt; hann var ríkr ok víðlendr, vinfastr ok bardagamaðr mikill; drottníng hans hét Herborg;drottníng hans hèt Herborg; þau áttu 2 börn, hét sonr þeirra Herlaugr, en Hergerðr dóttir;þau áttu 2 börn, hèt sonr þeirra Herlaugr, en Hergerðr dóttir; var sveinninn þá tvævetr, er hér var komit sögunni, en konúngs dóttir eldri.var sveinninn þá tvævetr, er hèr var komit sögunni, en konúngs dóttir eldri. Heiðrekr konúngr ferr nú til Garðaríkis, ok þiggr þar veizlu; hann hyggr at konúngs börnum vandliga, ok leizt honum vel á; honum kemr nú í hug, at ónýta ráð föður síns, ok býðr Herlaugi konúngs syni til fóstrs. Konúngr kvað þess aungva von, at hann fengi þeim manni son sinn, er kendr er at mörgum illum hlutum. Þá sagði drottníng: mæl ekki svá, herra! heyrt hafi þér, hvat mikill maðr hann er ok sigrsæll, ok er meiri vizka, at taka vel hans boði, stendr annars ríki þitt í mikilli hættu.Þá sagði drottníng: mæl ekki svâ, herra! heyrt hafi þèr, hvat mikill maðr hann er ok sigrsæll, ok er meiri vizka, at taka vel hans boði, stendr annars ríki þitt í mikilli hættu. Konúngr mælti: þú munt mikit ávinna um þetta mál. Réðst þá þat af, at sveinninn Herlaugr var seldr Heiðreki til fóstrs.Rèðst þá þat af, at sveinninn Herlaugr var seldr Heiðreki til fóstrs. Fór Heiðrekr þá í burt úr Garðaríki, ok sveinninn með honum; heldt hann þá enn í hernað, ok fylgdi sveinninn honum jafnan, ok Sifka frilla hans, hvar sem hann barðist;hèldt hann þá enn í hernað, ok fylgdi sveinninn honum jafnan, ok Sifka frilla hans, hvar sem hann barðist; ok liðu svá 5 vetr.ok liðu svâ 5 vetr. Eitt sinn heldt Heiðrekr konúngr skipum sínum til Garðaríkis;Eitt sinn hèldt Heiðrekr konúngr skipum sínum til Garðaríkis; ok er Hrollaugr konúngr spyrr komu hans, lét hann veizlu búa ámóti honum, ok bauð honum heim með liði sínu.ok er Hrollaugr konúngr spyrr komu hans, lèt hann veizlu búa ámóti honum, ok bauð honum heim með liði sínu. Heiðrekr tók því glaðliga; brá hann þá svá háttum, at hann skipti liði sínu í þrjá flokka;brá hann þá svâ háttum, at hann skipti liði sínu í þrjá flokka; lét hann einn gæta skipa, en öðrum skipaði hann, at felast í skóginum, en gekk sjálfr til borgar með hinn þriðja hlut;lèt hann einn gæta skipa, en öðrum skipaði hann, at felast í skóginum, en gekk sjálfr til borgar með hinn þriðja hlut; Hrollaugr konúngr fagnaði honum með allri blíðu, ok leiddi hann til hallar; reis þar upp hin sæmiligasta veizla, ok stóð hún lengi. Menn höfðu þat til skemtunar jafnan, at þeir riðu á dýraveiðar, en hvört sem Heiðrekr fór, þá fylgdi Herlaugr honum. Ok eitt sinn riðu þeir báðir á skóg, Heiðrekr ok konúngs son; sendi þá konúngr sveininn til liðs síns, ok bað hann þar dveljast; reið hann síðan heimleiðis, ok kemr seint heim um kvöldit. Sifka var úti, ok laut honum hæverskliga; hún þóttist sjá hann með hryggvu bragði, ok lagði hendr um háls honum með mikilli sorg, ok mælti síðan: segið mér, herra! hvat ógleði yðar veldr, ok skal ek skjótt bót á vinna, ef ek má.hún þóttist sjá hann með hryggvu bragði, ok lagði hendr um háls honum með mikilli sorg, ok mælti síðan: segið mèr, herra! hvat ógleði yðar veldr, ok skal ek skjótt bót á vinna, ef ek má. Heiðrekr svarar: þér einni þori ek frá at segja, en þó vil ek, at þú birtir þat aungvum manni, því líf mitt liggr við, ef nokkr fær þat at vita;Heiðrekr svarar: þèr einni þori ek frá at segja, en þó vil ek, at þú birtir þat aungvum manni, því líf mitt liggr við, ef nokkr fær þat at vita; hún bað þá konu á báli brenna, er hygði at svíkja hann. Konúngr sagði: ek var á dýraveiði í dag, ok elti einn villigölt; vildi mér svá slisliga til, at ek braut spjót mitt, brá ek þá Tyrfíngi, ok drap dýrit, var þat fyrri gjört, enn ek hugði;vildi mèr svá slisliga til, at ek braut spjót mitt, brá ek þá Tyrfíngi, ok drap dýrit, var þat fyrri gjört, enn ek hugði; hvat við lá; kom mér þá í hug um álög sverðsins, at þat má eigi skeiða, nema með vörmu manns blóði;kom mèr þá í hug um álög sverðsins, at þat má eigi skeiða, nema með vörmu manns blóði; var þá engi maðr hjá mér, nema Herlaugr, ok hlaut ek at deyða hann með sverðinu.var þá engi maðr hjá mèr, nema Herlaugr, ok hlaut ek at deyða hann með sverðinu. Síðan gekk Heiðrekr til hallar, ok fór skömmu síðarr til sængr. Sifka ferr nú á fund drottníngar, ok lætr merkja á sér stóra sorg;Sifka ferr nú á fund drottníngar, ok lætr merkja á sèr stóra sorg; drottníng spurði um ógleði hennar;drottníng spurði um óglèði hennar; Sifka segir henni nú frá öllu, eptir því, sem Heiðrekr hafði henni frásagt; gekk þá drottníng til sængr með miklum harmi. Konúngr fretti, hvat hana ángraði; en hún sagði honum. Konúngr varð þá bæði hryggr ok reiðr, ok stóð upp snemma um morguninn; bað hann þá hirð sína herklæðast, ok drepa Heiðrek konúng, ok alla hans menn; var þá mikit vopnabrak ok lúðragángr. Heiðrekr bjóst til varnar með þat lið, er hjá honum var, ok tókst þar hinn harðasti bardagi; falla menn Heiðreks konúngs sem hráviði, því liðsmunr var mikill. Heiðrekr konúngr barðist allhraustliga, ok drap svá margan mann með Tyrfíngi, at seint er at telja, ok fór hann um herinn sem annat ljón, er þat kemr í sauðaflokk;Heiðrekr konúngr barðist allhraustliga, ok drap svâ margan mann með Tyrfíngi, at seint er at telja, ok fór hann um herinn sem annat ljón, er þat kemr í sauðaflokk; var þá sleginn um hann hríngr; en hann hjó þá alla til bana, er hann náði til með sverðinu. Hrollaugr bað bera at honum skjöldu ok viðu; var þat þegar gjört, ok varð Heiðrekr um síðir höndlaðr; gengu þá til 2 menn, ok lögðu fjötr á hann mjök óþyrmiliga; er þat sögn flestra manna, at þat væri bandíngjar þeir, er Heiðrekr leysti frá dauða fyrrum. Hrollaugr lét þá færa Heiðrek konúng til skógar, ok skyldi hann þar á báli brenna;Hrollaugr lèt þá færa Heiðrek konúng til skógar, ok skyldi hann þar á báli brenna; en áðr þat yrði gjört, heyrðu þeir lúðragáng ok vopnaglumr; var þar komit lið Heiðreks konúngs, ok veittu hina hörðustu atsókn Hrollaugi ok hans mönnum, ok sóktu Heiðrek konúng í hendr þeim, en ráku þá á flótta, ok tóku þar mikit herfáng; fóru síðan til skipa sinna, ok heldt Heiðrekr konúngr heim til Reiðgotalands.fóru síðan til skipa sinna, ok hèldt Heiðrekr konúngr heim til Reiðgotalands. Safnaði hann þá liði miklu, ok heldt við hundrað skipum til Garðaríkis, ok gekk þar á land með eldi ok vopnum, ok gjörði hit mesta hervirki.Safnaði hann þá liði miklu, ok hèldt við hundrað skipum til Garðaríkis, ok gekk þar á land með eldi ok vopnum, ok gjörði hit mesta hervirki. Þetta fréttir Hrollaugr konúngr, ok býst til varnar;Þetta frèttir Hrollaugr konúngr, ok býst til varnar; reið hann þegar útaf borginni með lið sitt á slétta völlu móts við Heiðrek konúng;reið hann þegar útaf borginni með lið sitt á slètta völlu móts við Heiðrek konúng; hafði hann þá spurt, at Herlaugr, son hans, var með Heiðreki konúngi vel haldinn, ok vildi gjarnan at sátt mætti takast með þeim konúngunum; lét hann þá um morguninn snemma halda upp friðarskildi, ok bað Heiðrek konúng gánga á einmæli við sik.lèt hann þá um morguninn snemma halda upp friðarskildi, ok bað Heiðrek konúng gánga á einmæli við sik. Heiðrekr gjörði svá, ok skyldi beggja þeirra lið í kríng standa með vopnum;Heiðrekr gjörði svâ, ok skyldi beggja þeirra lið í kríng standa með vopnum; gjörðu þeir um síðir opinbert, at þeir voru sáttir, ok skyldi Hrollaugr konúngr gipta Heiðreki Hergerði dóttur sína; urðu menn þessu fegnir, ok gengu síðan til hallar, ok var nú Hergerðr fest Heiðreki konúngi. Síðan var við veizlu búizt, ok drukkit brullaup þeirra; þóttist enginn spurn af hafa, at heiðarligra hóf hefði verit haldit í þeim löndum, ok stóð þat í mánuð; ok at því enduðu, voru höfðíngjar með gjöfum á burt leiddir. Greiddi nú Hrollaugr konúngr út mund dóttur sinnar í gulli ok silfri ok góðum gripum; henni skyldi ok heiman fylgja Vindaland, er nærst liggr Reiðgotalandi. Eptir þetta sigldi Heiðrekr konúngr heim með drottníngu sína, ok tókust upp með þeim góðar ástir; létti hann þá öllum hernaði, en setti lög ok landsrétt;lètti hann þá öllum hernaði, en setti lög ok landsrètt; valdi hann til 12 menn, hina vitrustu, at dæma um þau mál, er stórsökum gegndu í hans ríki, en tók af allan hernað innanlands; gjörðist hann hann nú höfðingi mikill, ok hinn vinsælasti. Heiðrekr konúngr lét ala gölt einn;Heiðrekr konúngr lèt ala gölt einn; hann var svá mikill, sem hinn stærsti öldúngr, en svá fagr, at hvört hár þótti úr gulli vera.hann var svâ mikill, sem hinn stærsti öldúngr, en svâ fagr, at hvört hár þótti úr gulli vera. Konúngr lagði hönd sína á höfuð geltinum, en aðra á bust, ok strengdi þess heit, at aldrei skyldi nokkr maðr svá mikit afgjöra, at hann skyldi eigi hafa réttan dóm spekínga hans, ok skyldu þeir 12 gæta galtarins;Konúngr lagði hönd sína á höfuð geltinum, en aðra á bust, ok strengdi þess heit, at aldrei skyldi nokkr maðr svâ mikit afgjöra, at hann skyldi eigi hafa rèttan dóm spekínga hans, ok skyldu þeir 12 gæta galtarins; ella skyldi hann bera upp gátur þær, er konúngr gæti eigi ráðit. Þessu samtíða andaðist Hervör, móðir hans, ok var hennar útför gjör sæmiliga eptir fornum sið. Litlu síðarr fæddi Hergerðr drottníng meyju eina, ok var henni nafn gefit, ok kölluð Hervör, eptir föðurmóður sinni, ok lærði hún skjótt allar riddara íþróttir þegar á únga aldri; konúngr sendi hana til fóstrs jarli þeim, er Ormar hét, ok var hún hin fríðasta.konúngr sendi hana til fóstrs jarli þeim, er Ormar hèt, ok var hún hin fríðasta.

Maðr hét Gestr, ok var kallaðr hinn blindi;Maðr hèt Gestr, ok var kallaðr hinn blindi; hann var hersir ríkr þar á Reiðgotalandi, illr var hann ok ódæll; hann hafði haldit skatti fyrir Heiðreki konúngi, ok var mikill fjandskapr á millum þeirra. Konúngr sendi honum orð, at hann kæmi á sinn fund, ok hlýddi dómi spekínga sinna, eðr héldi bardaga.Konúngr sendi honum orð, at hann kæmi á sinn fund, ok hlýddi dómi spekínga sinna, eðr hèldi bardaga. Þessi kostr þótti Gesti hvorigr góðr, ok gjörðist hann mjök hugsjúkr, þvíat hann vissi margar sakir sér á hendi;Þessi kostr þótti Gesti hvorigr góðr, ok gjörðist hann mjök hugsjúkr, þvíat hann vissi margar sakir sèr á hendi; tók hann þá þat ráð, at hann blótaði Óðinn til fulltýngis sér, ok biðr hann líta á sitt mál, ok heitir honum miklum launum.tók hann þá þat ráð, at hann blótaði Óðinn til fulltýngis sèr, ok biðr hann líta á sitt mál, ok heitir honum miklum launum. Eitt kvöld síðla er þar drepit á dyr, ok gengr Gestr hinn blindi til dyra; hann spyrr þann mann at nafni, er kominn var, en hann kvaðst Gestr heita; síðan spurðust þeir almæltra tíðenda. Komumaðr spurði, ef þat væri nokkut, er hann ángraði; Gestr blindi sagði honum allt hit ljósasta. Komumaðr mælti: ek mun fara þinna vegna á konúngs fund, ok vita, hvörninn gengr, skulu við skipta litum ok klæðum; ok svá gjörðu þeir.ok svâ gjörðu þeir. Ferr nú bóndi burt, ok felr sik, en gestrinn gengr inn, ok er þar um nóttina, ok þikkjast allir kenna Gest hinn blinda. Um daginn eptir gjörir Gestr för sína á konúngs fund, ok léttir eigi fyrr, enn hann kemr í Árheima;Um daginn eptir gjörir Gestr för sína á konúngs fund, ok lèttir eigi fyrr, enn hann kemr í Árheima; hann gengr í höllina, ok kveðr vel konúnginn. Konúngr þagði, ok leit til hans reiðugliga. Herra! segir hann, því kom ek híngat, at ek vil við yðr sættast. Þá svarar konúngr: villtu þola dóm spekínga minna? Hann svarar: eru ekki fleiri undanlausnir? Konúngr mælti: vera skulu fleiri: þú skalt bera upp gátu þá, er ek kann eigi ráða, ok kaupa þik með því í frið. Gestr svarar: lítt er ek til þess færr, enda mun hart á annat borð. Viltu heldr þola dóm spekínganna? segir konúngr. Þat kýs ek fyrr, segir Gestr, at bera upp gátur nokkrar; konúngr kvað þat vel fallit; voru þá teknir tveir stólar, ok settust þeir þar á. Þá mælti Gestr hinn blindi:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Heiðrekr svarar:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr konúngr! hygg þú at gátu. Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:.

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

At vísirs ráði, / ok gekk hún með grísi níu.

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Þá mælti Gestr:

Heiðrekr svarar:

Kom sverðit á vélit, ok tók af, þat er nam, ok því er valrinn vélstuttr ávalt síðan;Kom sverðit á vèlit, ok tók af, þat er nam, ok því er valrinn vèlstuttr ávalt síðan; varð þá fyrir hirðmaðr einn, ok fekk hann þegar bana.varð þá fyrir hirðmaðr einn, ok fèkk hann þegar bana. Óðinn mælti þá: fyri þat, Heiðrekr konúngr! at þú réðst sverði til mín, ok vildir drepa mik, ok gekkst sjálfr á grið þau, er þú settir millum okkar, skulu þér hinir verstu þrælar at bana verða!Óðinn mælti þá: fyri þat, Heiðrekr konúngr! at þú rèðst sverði til mín, ok vildir drepa mik, ok gekkst sjálfr á grið þau, er þú settir millum okkar, skulu þèr hinir verstu þrælar at bana verða! Fló Óðinn þá burt, ok skildi svá með þeim.Fló Óðinn þá burt, ok skildi svâ með þeim.