Bókastaðir

Nokkru síðarr býst konúngr heiman, ok vildi skipa lögum um ríki sitt; hann hafði sér náttstað settan undir fjöllum þeim, er Hávaðafjöll voru köllut;hann hafði sèr náttstað settan undir fjöllum þeim, er Hávaðafjöll voru köllut; þótti mönnum hans sú dagferð ærit laung. Konúngr bað velja þann frásta hest sér til reiðar;Konúngr bað velja þann frásta hest sèr til reiðar; valdi hann til ferðar með sér 9 þræla, þá hafði hann tekit í vestrvíking, ok voru þeim fengnir þeir beztu reiðskjótar;valdi hann til ferðar með sèr 9 þræla, þá hafði hann tekit í vestrvíking, ok voru þeim fengnir þeir beztu reiðskjótar; riðu þeir nú með konúngi, ok margir menn aðrir. Konúngr reið svá mikit, at enginn gat fylgt honum, nema þrælarnir, ok fáir menn aðrir;Konúngr reið svâ mikit, at enginn gat fylgt honum, nema þrælarnir, ok fáir menn aðrir; komu þeir um kvöldit undir Hávaðafjöll, ok reistu þar tjöld sín. En er konúngr var sofnaðr með sínum mönnum, stóðu upp þrælarnir ok drápu alla varðmennina; síðan gengu þeir í tjaldit, þángat sem konúngr lá, tóku þeir nú Tyrfíng ok brugðu, ok myrðtu með honum Heiðrek konúng ok alla þá, þar inni voru; er þetta talit hit þriðja níðíngsverk unnit með Tyrfíngi, eptir því, sem dvergrinn hafði fyrimælt, voru nú endut þau álög. Höfðu nú þrælarnir Tyrfíng í burt með sér, ok allt þat í tjaldinu var fémætt.Höfðu nú þrælarnir Tyrfíng í burt með sèr, ok allt þat í tjaldinu var fèmætt. Um morguninn eptir komu menn Heiðreks konúngs, ok fundu hann dauðan; sendu þeir þá heim, at segja Ángantýr tíðendin; hann lætr þegar reisa haug mikinn þar undir Hávaðafjöllum í þeim stað, sem konúngrinn var drepinn; var sá haugr viðum snúinn ok gjörr rambyggiligr; var Heiðrekr þar í lagðr, ok þeir menn, er myrðtir v ò ru með honum. Síðan var þíng stefnt, ok Ángantýr til konúngs tekinn yfir öll þau ríki, er Heiðrekr konúngr hafði átt; á þessu þíngi strengdi hann heit, at aldrei fyrr skyldi hann setjast í hásæti föður síns, enn hann hefði hefnt hans. Litlu síðarr hverfr Ángantýr í burt einnsaman, ok ferr víða at leita þrælanna; eitt sinn gengr hann til sjófar með á þeirri, er Greipá hét;eitt sinn gengr hann til sjófar með á þeirri, er Greipá hèt; þar sá hann menn á báti, ok sátu at fiski; því næst sá hann, at maðr dró fisk, ok kallar, at annar skuli fá honum agnsaxit at höfða fiskinn; en sá kveðst eigi laust mega láta. Hinn mælti: taktu sverðit lyptíngunni, ok fá mér.Hinn mælti: taktu sverðit lyptíngunni, ok fá mèr. En sá tók ok brá, ok sneið höfuð af fiskinum; þá kvað hann vísu:

Þess galdt hún gedda / fyri Greipár ósi, / at Heiðrekr var veginn / undir Hávaðafjöllum.

Ángantýr kendi þegar Tyrfíng; gekk hann þá í burt í skóginn ok dvaldist þar; en fiskimenn þessir reru at landi, ok fóru til tjalds þess, er þeir áttu, ok lögðust til svefns.en fiskimenn þessir rèru at landi, ok fóru til tjalds þess, er þeir áttu, ok lögðust til svefns. En nær miðri nóttu kom Ángantýr þar, ok feldi á þá tjaldit, ok drap þá 9 saman, ok tók sverðit Tyrfíng, ok var þat til marks, at hann hafði hefnt föður síns; fór Ángantýr nú heim. Síðan lét hann efna veizlu mikla á þeim bæ, er Dampstaðir heita í Árheimum, er sumir kalla Ernar hérað, var þat höfuðborg á Reiðgotalandi í þann tíma, ok drakk þar erfi eptir föður sinn.Síðan lèt hann efna veizlu mikla á þeim bæ, er Dampstaðir heita í Árheimum, er sumir kalla Ernar hèrað, var þat höfuðborg á Reiðgotalandi í þann tíma, ok drakk þar erfi eptir föður sinn. Þessir konúngar réðu þá löndum, sem hér segir:Þessir konúngar rèðu þá löndum, sem hèr segir:

Hlöðverr, son Heiðreks konúngs, fæddist upp með Humla konúngi, móðurföður sínum, sem fyrr er sagt, ok var allra manna fríðastr sýnum ok drengiligastr. En þat var fornt mál í þann tíma, at maðr væri borinn með vopnum eðr hestum; en þat var til þess haft, at þat var mælt um þau vopn, er þá voru þeim gjör þann tíma, svá ok fé, ok kvikendi ok hestar, ef þat var þá fædt, ok var þat alltsaman fært til virðingar tignum mönnum, sem hér segir um Hlöðver Heiðreksson:en þat var til þess haft, at þat var mælt um þau vopn, er þá voru þeim gjör þann tíma, svâ ok fè, ok kvikendi ok hestar, ef þat var þá fædt, ok var þat alltsaman fært til virðingar tignum mönnum, sem hèr segir um Hlöðver Heiðreksson:

Nú spyrr Hlöðverr fráfall föður síns, ok þat með, at Ángantýr, bróðir hans, var til konúngs tekinn yfir öll þau ríki, er faðir hans hafði átt. Nú vilja þeir Humli ok Löðr, at hann fari at krefja arfs Ángantýr, bróður sinn, fyrst með góðum orðum; sem hér segir:sem hèr segir:

Nú kom Hlöðr í Árheima með miklu liði, sem hér segir:Nú kom Hlöðr í Árheima með miklu liði, sem hèr segir:

Sá gekk inn fyri konúngsborð, ok kvaddi Ángantýr konúng, ok mælti síðan:

En er konúngr heyrði þetta, þá varpaði hann knífnum á borðit, en sté undan borðinu, ok steypti yfir sik brynju, ok tók hvítan skjöld í hönd sér, en sverð í aðra.En er konúngr heyrði þetta, þá varpaði hann knífnum á borðit, en stè undan borðinu, ok steypti yfir sik brynju, ok tók hvítan skjöld í hönd sèr, en sverð í aðra. Þá gjörðist gnýrr mikill í höllinni, sem hér segir:Þá gjörðist gnýrr mikill í höllinni, sem hèr segir:

Þá mælti Ángantýr: vel þú kominn! vel þú verir! gakk inn með oss til drykkju, ok drekkum mjöð eptir föður okkar, fyrst til sama ok öllum oss til vegs, með öllum vorum sóma. Hlöðr mælti: til annars fóru vér híngat, enn kýla vömb vora;Hlöðr mælti: til annars fóru vèr híngat, enn kýla vömb vora; þá kvað Hlöðr:

Ángantýr kvað:

Ok enn kvað Ángantýr:

Gizr Gertíngaliði, fóstri Heiðreks konúngs, var þá með Ángantýr konúngi; hann var þá ofr gamall; ok er hann heyrði boð Ángantýrs, þótti honum hann ofmikit bjóða, ok mælti:

Hlöðverr reiddist nú mjök, er hann var þýarbarn ok hórnúngr kallaðr, ef hann þægi boð bróður síns; sneri hann þá þaðan burt með alla sína menn, til þess hann kom í Húnaland til Humla konúngs, móðurföður síns, ok sagði honum, at Ángantýr, bróðir hans, hefði unnat honum þriðjúnga skiptis.snèri hann þá þaðan burt með alla sína menn, til þess hann kom í Húnaland til Humla konúngs, móðurföður síns, ok sagði honum, at Ángantýr, bróðir hans, hefði unnat honum þriðjúnga skiptis. Humli konúngr spurði þá allt tal þeirra, ok varð mjök reiðr, er Hlöðr, dótturson hans skyldi ambáttarson heita, ok mælti:

Sitja skulu við í vetr ok sælliga lifa, Ok enn kvað hann:

Þenna vetr sátu þeir Humli konúngr ok Hlöðr um kyrt; um vorit drógu þeir her saman, svá mikinn, at aleyða var eptir í Húnalandi vígra manna.um vorit drógu þeir her saman, svâ mikinn, at aleyða var eptir í Húnalandi vígra manna. Allir menn fóru 12 vetra gamlir, ok þat at sextugs aldri; var þat svá mikill herr, at þúsundum mátti telja, en eigi smærra, enn þúsundir í fylkíngar;var þat svâ mikill herr, at þúsundum mátti telja, en eigi smærra, enn þúsundir í fylkíngar; en höfðíngi var settr yfir þúsund hvörja, en merki yfir hvörja fylkíng, en 5 þúsund í hvörja fylkíng, þeirra er 13 hundruð voru í hvörri, en í hvört hundrað fernir 40, en þessar fylkíngar voru 3 ok 30. Sem þessi herr kom saman, ríða þeir á skóg þann, er Myrkviðr heitir; hann skilr Húnaland ok Reiðgotaland

'. En sem þeir komu af skóginum, þá voru sléttir vellir ok bygðir stórar, en á völlunum stóð borg ein fögur;En sem þeir komu af skóginum, þá voru slèttir vellir ok bygðir stórar, en á völlunum stóð borg ein fögur; þar réð fyrir Hervör, systir Ángantýrs ok Hlöðvers, ok með henni Ormar, fóstri hennar;þar rèð fyrir Hervör, systir Ángantýrs ok Hlöðvers, ok með henni Ormar, fóstri hennar; voru þau sett þar til landgæzlu fyrir her Húna, höfðu þau þar mikit lið.

Einn morgun um sólarupprás, sem Hervör stóð uppá kastala einum yfir borgarhliði, sá hún jórreyki stóra suðr til skógarins, svá laungum fól sólina; því næst sá hún gjörla undir jórreykinn, sem á gull eitt liti, fagra skjöldu ok gull-lagða, gylta hjálma ok hvítar brynjur; sá hún þá, at þat var Húna herr ok mikill mannfjöldi. Hervör gekk ofan skyndiliga, ok kallar á lúðrsvein sinn, ok bað hann blása saman lið. Síðan mælti Hervör: takið vopn yðar, ok búist til orrostu, en þú, Ormar! ríð ímót Húnum, ok bjóð þeim til bardaga fyri borgarhliði enu sýðra. Ormar svarar: svá mikinn her hafa Húnar, at eigi fáu vér viðstaðizt, er þat því mitt ráð, at þú ríðir undan til Ángantýrs konúngs, bróður þíns, ok segir honum, hvörsu komit er.Ormar svarar: svá mikinn her hafa Húnar, at eigi fáu vèr viðstaðizt, er þat því mitt ráð, at þú ríðir undan til Ángantýrs konúngs, bróður þíns, ok segir honum, hvörsu komit er. Hervör mælti: ertu nú hræddr, Ormar! at finna Húna? gjör, sem ek sagða, ok bjóð þeim bardaga! Ormar kvað:

En þá Ángantýr heyrði þetta, brá hann grönum, ok tók seint til orða; hann mælti um síðir: óbróðrliga varstu leikin, hin ágæta systir! ok síðan leit hann yfir hirð sína, ok var ekki margt lið með honum; hann kvað þá:

Gizr gamli sagði:

Húna þjóðum / gunni at bjóða.

Þat voru lög Heiðreks konúngs, ef herr var í landi, at landkonúngr hasláði orrostuvöll, ok lagði orrostustað, þá skyldu víkíngar ekki herja, fyrr enn orrosta væri reynd. Gizr herklæddist nú með góðum vopnum, ok hljóp á sinn hest, sem úngr væri; þá mælti hann til konúngs:

Ángantýr konúngr kvað:

Nú reið Gizr í burt, ok þartil, er hann kom í her Húna; hann reið eigi nærr, enn svá, at hann mátti tala við þá;hann reið eigi nærr, enn svâ, at hann mátti tala við þá; þá kallaði hann hárri röddu, ok kvað:

Ok enn:

Þá Hlöðr hafði heyrt orð Gizrs, kvað hann:

Humli konúngr sagði:

Gizr mælti: eigi gjöra Húnar oss vesaða, né hornbogar yðar.Gizr mælti: eigi gjöra Húnar oss vesaða, nè hornbogar yðar. Gizr drap þá hest sinn sporum, ok reið á fund Ángantýrs, gekk fyrir hann, ok kvaddi hann vel. Konúngr spyrr, hvort hann hefði fundit Húna her; Gizr mælti: talaða ek við hann, ok stefnda ek þeim á vígvöll at Dúnheiði á Dylgjudölum. Ángantýr spyrr, hvat mikit lið Húnar hafa. Gizr mælti: mikit er þeirra mengi: 3 ok 30 eru fylki, í fylki hvörju 5 þúsund, í þúsund 13 hundruð manna, í hundraði hvörju halir 20 fjórtaldir. Ángantýr lét þá herör uppskera, ok sendi menn alla vega frá sér, ok stefndi hvörjum manni til sín, er honum vildi lið veita, ok vopnum mátti valda;Ángantýr lèt þá herör uppskera, ok sendi menn alla vega frá sèr, ok stefndi hvörjum manni til sín, er honum vildi lið veita, ok vopnum mátti valda; fór hann þá á Dúnheiði með lið sitt, ok hafði 50 þúsundir; kom þá ámóti honum Húna herr, ok er svá sagt, at liðsmunr væri svá mikill í fyrstu, at 7 væri um einn Ángantýrs manna.kom þá ámóti honum Húna herr, ok er svâ sagt, at liðsmunr væri svâ mikill í fyrstu, at 7 væri um einn Ángantýrs manna. Reistu nú hvorutveggju sínar herbúðir, ok sváfu af um nóttin

A.

At morgni komanda bjuggust hvorutveggju til orrostu, ok skípuðu fylkíngum; var þá blásit í lúðra, svá at heyrðist um 20 mílur á hvörn veg, en landit allt skalf, sem á þræði léki;var þá blásit í lúðra, svâ at heyrðist um 20 mílur á hvörn veg, en landit allt skalf, sem á þræði lèki; síga nú saman fylkíngar; var fyrst skotit spjótum ok örfum, gaflokum ok flettiskeptum, armbristum ok pálstöfum, ok allt var þat á lopti haft, er mannsbani mátti verða, ok gekk þat lengi. En er skothríðinni létti, brugðu þeir sverðum, ok tókst þá höggorrosta áköf, ok börðust þann dag allan;En er skothríðinni lètti, brugðu þeir sverðum, ok tókst þá höggorrosta áköf, ok börðust þann dag allan; foru síðan til herbúða um kvöldit, ok hafði nú þríðjúngr fallit af liði Ángantýrs, en fátt af Húnum; dreif þá lið til Ángantýrs á nótt ok degi af öllum áttum. Um morguninn í ár tóku þeir til bardaga, ok var hann aungu óákafari, enn hinn fyrra daginn; var þar margr skjöldr brotinn ok brynja slitin, ok margr góðr riddari lét þar sitt líf;var þar margr skjöldr brotinn ok brynja slitin, ok margr góðr riddari lèt þar sitt líf; gekk svá allan daginn;gekk svâ allan daginn; sneri þá enn mannfallinu í lið Ángantýrs, ok skildi nótt bardagann;snèri þá enn mannfallinu í lið Ángantýrs, ok skildi nótt bardagann; gekk þat eins til hinn þriðja daginn, at þeir börðust til kvölds, ok veitti Húnum betr. Hinn fjórða dag blésu þeir öllu liðinu til mótvallar, ok hófu orrostuna með ógrligum trumbuþit ok lúðrs hljóðum, ok varð nú ákafligt mannfall í liði Ángantýrs.Hinn fjórða dag blèsu þeir öllu liðinu til mótvallar, ok hófu orrostuna með ógrligum trumbuþit ok lúðrs hljóðum, ok varð nú ákafligt mannfall í liði Ángantýrs. Þetta getr at líta Gizr hinn gamli, ok eyrir hit versta; reið hann þá fram í her Húna, sem barnúngr væri, ok drap svá margan mann, at seint er at telja;reið hann þá fram í her Húna, sem barnúngr væri, ok drap svâ margan mann, at seint er at telja; var enginn skjöldr svá harðr, eðr hlíf traust, at stæðist fyrir hans höggum.var enginn skjöldr svâ harðr, eðr hlíf traust, at stæðist fyrir hans höggum. Ormar barðist ok ágætavel í liði Gota, var hann þó lítt gróinn sára þeirra, er hann fekk í hinum fyrra bardaganum.Ormar barðist ok ágætavel í liði Gota, var hann þó lítt gróinn sára þeirra, er hann fèkk í hinum fyrra bardaganum. En hvar sem Ángantýr fór um herinn, hrökk allt undan honum; var þeim aungum lífs von, er hann náði til með Tyrfíngi; var nú svá mikit blóð á vígvelli, at í belti tók.var nú svâ mikit blóð á vígvelli, at í belti tók. En sem daginn endaði, fóru þeir til tjalda, ok bundu sár manna sinna; var nú illr kurr í liði Gota, því Húnum veitti jafnan betr. Fóru þeir þó enn til orrostu hinn fimmta daginn, ok vörðu sik vaskliga, því Ángantýr sýndi jafnan hina drengiligustu framgaungu. Ok er áleið daginn, heyrðu þeir herblástr ok trumbuþit; var þar þá kominn Herlaugr með 60 þúsundir manna til liðs við Ángantýr; Ángantýr bað hann velkominn vera sér í þörfum;Ángantýr bað hann velkominn vera sèr í þörfum; síðan settu þeir sér sínar herbúðir.síðan settu þeir sèr sínar herbúðir. Tók nú allr herinn á sik náðir um nóttina. En sem víglj óst var, tóku þeir til órrostu; var svá mikit mannfall þann dag, at enginn vissi tölu á, en hestar óðu blóðit í brjóstgjarðir;var svâ mikit mannfall þann dag, at enginn vissi tölu á, en hestar óðu blóðit í brjóstgjarðir; varð þá eigi barizt lengr á vígvelli fyri dauðra manna búkum, ok hallaðist nú mjök bardaginn á Húna. Hinn níunda daginn sendi Hlöðr boð til Ángantýrs, ok bað, at þeir hvíldust þann dag, til at skepta spjót ok styrkja skildi; Ángantýr játaði því; voru þá höfðíngjar allir heilir. Hafði nú Ángantýr eigi minna lið, enn í fyrstu, er bardaginn hófst, 50 þúsundir, því alltíð hafði safnast at honum lið, bæði á nóttu ok degi; en Hlöðr hafði þá eigi meira eptir af öllum sínum her, enn 40 þúsundir, en af hans liði voru fallnar þrisvarsinnum hundrað þúsundir, þrjátígi þúsundir ok átta hundruð betr; en eigi greinir, hvat margt lið Ángantýr hafði mist, ok nefna fornsögur eina þessa orrostu mesta fyri norðan haf. En er sá tíundi dagr kom, skyldi til stáls sverfa með þeim, svá annarhvárr yrði frjáls at kvöldi;En er sá tíundi dagr kom, skyldi til stáls sverfa með þeim, svâ annarhvârr yrði frjáls at kvöldi; eggjar Hlöðverr nú Húna af megni, ok kvað illt mundi Gota griða at biðja: vilda ek finna Gizr enn gamla, áðr enn lýkr þessari orrostu, því við egum nokkut við skrafast. Í annann stað mælti Ángantýr til sinna manna: sækju vér fram hermannliga, ok verjum frelsi vort ok fóstrjörð;Í annann stað mælti Ángantýr til sinna manna: sækju vèr fram hermannliga, ok verjum frelsi vort ok fóstrjörð; Herlaugr kvaðst honum gjarnan fylgja skyldu, ok sagðist eiga at hefna systurdóttur sinnar á Húnum. Síðan setti hvorutveggi herinn horn at munni sér, ok blésu herblástr, svá fjöllin tóku undir, en heyra mátti vel 20 mílur, er þeir riðu til orrostunnar.Síðan setti hvorutveggi herinn horn at munni sèr, ok blèsu herblástr, svâ fjöllin tóku undir, en heyra mátti vel 20 mílur, er þeir riðu til orrostunnar. Síðan brugðu þeir sverðum, ok tóku at berjast, var þar aungum hugar at frýja. Hlöðr reið nú fram fremstr sinna manna, ok drap liðit á tvær hendr, sem hit ólmasta león, ok hvar sem hann hitti á þykkva fylkíng, hjó hann 12 í höggi til bana; skaut nú mörgum skelk í bríngu, ok sögðu, at engi mundi í hernum hans líki vera, barr hann sína báða arma blóðuga uppá axlir, ok létti aldrí þessari sókn, til þess hrökk undir miðdegi.Hlöðr reið nú fram fremstr sinna manna, ok drap liðit á tvær hendr, sem hit ólmasta león, ok hvar sem hann hitti á þykkva fylkíng, hjó hann 12 í höggi til bana; skaut nú mörgum skelk í bríngu, ok sögðu, at engi mundi í hernum hans líki vera, barr hann sína báða arma blóðuga uppá axlir, ok lètti aldrí þessari sókn, til þess hrökk undir miðdegi. Humli konúngr gekk bezt fram í liði Húna, næst Hlöðvi, ok var þeim laungvum lífs von, er hann kom sverðshöggi á. En í Gotaher sýndu þeir ágætasta framgaungu, Ángantýr konúngr, Herlaugr ok Gizr gamli; feldi Ángantýr jafnan 12 í höggi, ef hann fann þá svá saman;feldi Ángantýr jafnan 12 í höggi, ef hann fann þá svâ saman; sáust þeir bræðr lengi við, ok riðust hjá í orrostunni, svá hvorigr réð at öðrum.sáust þeir bræðr lengi við, ok riðust hjá í orrostunni, svâ hvorigr rèð at öðrum. Var nú margr þykkr hjálmr klofinn, ok sterk brynja rifin; mátti þar líta margan riddara holhöggvinn, ok hest lausan með söðli hlaupa. Flugu þá örvar ok spjót svá þykkt, at eigi sá sólina fyrir, en vopnagnýrinn svá mikill, at enginn skildi, hvat annar talaði;Flugu þá örvar ok spjót svâ þykkt, at eigi sá sólina fyrir, en vopnagnýrinn svâ mikill, at enginn skildi, hvat annar talaði; urðu þá margir skjótir atburðir, þótt hér séu fáir greindir.urðu þá margir skjótir atburðir, þótt hèr sèu fáir greindir. Nú hittast þeir í bardaganum Humli konúngr ok Ormar, ok áttust við hart vopnaskipti, ok lauk svá, at Ormar fell dauðr niðr.Nú hittast þeir í bardaganum Humli konúngr ok Ormar, ok áttust við hart vopnaskipti, ok lauk svâ, at Ormar fèll dauðr niðr. Þetta gat at líta Gizr hinn gamli, ok hjó til Humla konúngs; kom sverðit á öxlina, ok leysti frá höndina með síðunni, fell konúngr þá dauðr af hestinum.kom sverðit á öxlina, ok leysti frá höndina með síðunni, fèll konúngr þá dauðr af hestinum. Þetta sér Hlöðr ok ríðr at Gizuri, ok höggr til hans af öllu afli í hjálminn, ok klýfr hausinn, brynjuna ok búkinn, söðulinn ok hestinn, sundr í miðju;Þetta sèr Hlöðr ok ríðr at Gizuri, ok höggr til hans af öllu afli í hjálminn, ok klýfr hausinn, brynjuna ok búkinn, söðulinn ok hestinn, sundr í miðju; nam sverðit í jörðu staðar. Herlaugr er nú nær staddr, ok reið at Hlöðvi, svá mælandi: Þora mun ek at deyða þetta tröll, ella skal ek fá slíkt högg af honum sem Gizr;Herlaugr er nú nær staddr, ok reið at Hlöðvi, svâ mælandi: Þora mun ek at deyða þetta tröll, ella skal ek fá slíkt högg af honum sem Gizr; hann höggr nú af öllu afli til Hlöðvers, ok kom í hjálminn, ok tók af þat, er nam; hrökk þá sverðit útaf á öxlina, svá brynjan falsaðist, ok varð konúngsson lítt sárr;hrökk þá sverðit útaf á öxlina, svâ brynjan falsaðist, ok varð konúngsson lítt sárr; hann höggr nú ímóti til Herlaugs, en hann veik sér undan;hann höggr nú ímóti til Herlaugs, en hann veik sèr undan; nam þó oddrinn brjóstit, ok risti brynjuna, ok þar með kviðinn. Ángantýr sér nú þetta, ok ríðr fram ímilli þeirra, ok höggr til Hlöðvers með Tyrfíngi;Ángantýr sèr nú þetta, ok ríðr fram ímilli þeirra, ok höggr til Hlöðvers með Tyrfíngi; en hann barr undir sverðit, ok tók Tyrfíngr þat til miðs í sundr; varð hér af gnýrr mikill;varð hèr af gnýrr mikill; börðust þeir svá lengi dags, at Ángantýr kom hvárki á hann höggi né lagi;börðust þeir svâ lengi dags, at Ángantýr kom hvârki á hann höggi nè lagi; höggr þá Ángantýr hjöltun bæði af sverði Hlöðvers með Tyrfíngi, ok sljófgaðist hann eigi við þat. Nú höggr Hlöðr til Ángantýrs í hjálminn, en hann var svá harðr, at ekki sakaði, stökk þá sverðit í sundr þar, sem Tyrfíngr hafði áðr tekit.Nú höggr Hlöðr til Ángantýrs í hjálminn, en hann var svâ harðr, at ekki sakaði, stökk þá sverðit í sundr þar, sem Tyrfíngr hafði áðr tekit. Ángantýr hjó enn til Hlöðvers; en hann barr undir þat, sem eptir var af sverðinu; nam Tyrfíngr öxlina við brjóstit, ok gekk oddrinn á hol; gjörði þá Ángantýr ekki at meira, ok skildu við þat, gafst þegar upp bardaginn; var þá svá fallinn herr Húna, at ekki lifðu eptir meira, enn 3 hundruð manna af öllum þeim mikla fjölda, en þó allir sárir ok móðir;var þá svâ fallinn herr Húna, at ekki lifðu eptir meira, enn 3 hundruð manna af öllum þeim mikla fjölda, en þó allir sárir ok móðir; en 15 þúsundir lifðu eptir af mönnum Ángantýrs ok Herlaugs; býðr nú Ángantýr Húnum grið, ok þáu þeir þat gjarna. Ferr nú Ángantýr at leita Herlaugs, ok fann hann um síðir; hafði Herlaugr riðit lángt í burt af vígvelli til herbúðanna, ok lág nálægt konúngs tjöldum, hafði hann vafit klæðum um lífit, en ekki mátti hann mæla; flutti konúngr hann heim í tjald sitt, ok saumaði saman kviðinn með silkiþræði, ok lagði hann síðan í silkisæng; var þá orðit myrkt af nótt; gengu menn nú til náða, ok sváfu af um nóttina.

At morgni komanda lætr konúngr kanna valinn, ok fannst þar enginn lifandi maðr, höfðu þeir allir druknat í blóðinu, er sik báru eigi af vígvelli. Fór þá konúngr at leita Hlöðvers, ok fann hann dauðan á einum háum hól; þá kvað hann þetta:

Ok enn kvað hann:

[Lét Ángantýr síðan heygja hann á þeim sama hól, sem hann hafði fallit, ok þrjá aðra með honum, þá fremstu, sem áðr eru nefndir;[Lèt Ángantýr síðan heygja hann á þeim sama hól, sem hann hafði fallit, ok þrjá aðra með honum, þá fremstu, sem áðr eru nefndir; en öllum almúga var rudt saman í stóra búnka, ok ausit moldu yfir; var þessi orrostustaðr 8 mílur í kríng, sem valrinn hafði fallit; sér nú enn í dag merki til hauganna.sèr nú enn í dag merki til hauganna. Er þat sagt, at Reiðgotaland ok Húnaland sé nú Þýðskaland kallat: Þýðskaland er talit 12 konúngaríki, sem Norvegr.Er þat sagt, at Reiðgotaland ok Húnaland sè nú Þýðskaland kallat: Þýðskaland er talit 12 konúngaríki, sem Norvegr. Ekki er þess getit, hvort Ángantýr tæki undir sik Húnaland eðr eigi. En þá Herlaugr var gróinn sára sinna, fór hann til Garðaríkis, ok þótti hinn bezti drengr; höfu vér eigi heyrt sagt af honum framarr.höfu vèr eigi heyrt sagt af honum framarr. En Ángantýr konúngr stýrði Reiðgotalandi til dauðadags, ok líktist mjök Höfundi konúngi, afa sínum; hans son var Heiðrekr úlfshamr, er ríki tók eptir föður sinn, ok réð hann því lánga tíma;hans son var Heiðrekr úlfshamr, er ríki tók eptir föður sinn, ok rèð hann því lánga tíma; hann átti dóttur, er Hildr hét;hann átti dóttur, er Hildr hèt; hún var móðir Hálfdánar snjalla, föður Ívars hins víðfaðma. Ívar hinn víðfaðmi kom með her sinn í Svíaveldi, sem segir í konúngasögum; en Íngjaldr konúngr hinn illráði hræddist her hans, ok brendi sik sjálfan inni með allri hirð sinni. Ívar hinn víðfaðmi lagði þá undir sik allt Svíaveldi; hann vann ok Danaveldi, Kúrland, Saxland ok Eystland, ok öll austrríki allt til Garðaríkis; hann réð ok Vestra-Saxlandi, ok vann einn hluta Englands, er þat kallat Norðymbraland;hann rèð ok Vestra-Saxlandi, ok vann einn hluta Englands, er þat kallat Norðymbraland; setti hann þá Valdar konúng yfir Danaveldi, ok gipti honum Álfhildi dóttur sína; þeirra ' synir voru þeir Haraldr hilditönn ok Randverr '. Valdar andaðist í Danmörk; en Haraldr hilditönn lét gefa sér konúngsnafn í Gotlandi, ok síðan lagði hann undir sik öll þau ríki, er Ívar konúngr hinn víðfaðmi hafði átt;en Haraldr hilditönn lèt gefa sèr konúngsnafn í Gotlandi, ok síðan lagði hann undir sik öll þau ríki, er Ívar konúngr hinn víðfaðmi hafði átt; sonr Randvers, bróður hans, var Sigurðr hríngr, faðir Ragnars loðbrókar. Sonr Ragnars var Björn járnsíða; hans son var Áslákr; sonr Ásléiks var Haraldr hryggr, faðir Björns byrðusmjörs; hans son var þorðr, er nam fyrstr Höfðaströnd í Skagafirði á Íslandi, var faðir Styrbjarnar hins sterka; á þeirra dögum andaðist Haraldr, konúngr hinn hárfagri. Styrbjörn barðist við Eirek konúng, föðurbróður sinn, á Fírisvöllum; þar féll Styrbjörn; síðan réð Eirekr Sviaríki til dauðadags; hann átti Sigríði ena stórráðu; Olafr hét son þeirra, er til konúngs var tekinn í Svíþjóð eptir Eirek konúng; hann var þá barn, ok báru Sviar hann eptir sér, því kölluðu þeir hann skautkonúng, en síðan Olaf Sænska;hann var þá barn, ok báru Sviar hann eptir sèr, því kölluðu þeir hann skautkonúng, en síðan Olaf Sænska; hann var lengi konúngr ok ríkr; hann tók fyrst kristni Svía-konúnga, ok um hans daga var Svíþjóð kölluð kristin. Önundr hét son Olafs konúngs Sænska, er konúngdóm tók eptir hann, ok varð sóttdauðr; á hans dögum féll Olafr konúngr helgi á Stiklastöðum. Eyvindr hét annar son Olafs Sænska, er konúngdóm tók eptir bróður sinn; um hans daga heldu Sviar illa kristni.um hans daga hèldu Sviar illa kristni. Eyvindr var lítla hríð konúngr. Steinkell hét ríkr maðr í Sviaríki ok kynstórr; móðir hans hét Astrúðr, dóttir Njals Finnssonar ens skjálga af Hálogalandi; en faðir hans var Rögnvaldr hinn gamli. Steinkell var fyrstr (fyrst) jarl í Svíþjóð, en eptir dauða Eyvindar konúngs, tóku Sviar hann til konúngs; þá gekk konúngdómrinn úr lángfeðgaætt í Svíþjóð enna fornu konúnga. Steinkell var mikill höfðíngi; hann átti dóttur Eyvindar konúngs; hann varð sóttdauðr í Svíþjóð, nær því, er Haraldr konúngr féll á Englandi. Ingi hét son Steinkels, er Sviar tóku til konúngs næst eptir Steinkel; Íngi var þar lengi konúngr ok vinsæll, ok vel kristinn; hann eyddi blótum í Svíþjóð, ok bað fólk allt þar at kristnast; en Sviar höfðu ofmikinn átrúnað á heiðnum goðum, ok heldu fornum siðum.en Sviar höfðu ofmikinn átrúnað á heiðnum goðum, ok hèldu fornum siðum. Ingi konúngr gekk at eiga þá konu, er Mær hét; bróðir hennar hét Sveinn; Inga konúngi þóknaðist enginn maðr svá vel, ok varð Sveinn því í Svíþjóð hinn ríkasti maðr. Sviúm þótti Ingi konúngr brjóta forn landslög á sér, er hann vandaði um þá hluti marga, er Steinkell, faðir hans, hafði standa látit.Sviúm þótti Ingi konúngr brjóta forn landslög á sèr, er hann vandaði um þá hluti marga, er Steinkell, faðir hans, hafði standa látit. Á þíngi nokkru, er Sviar áttu við Inga konúng, gjörðu þeir honum tvo kosti, hvort hann vildi heldr halda við þá forn lög, eða láta af konúngdómi. þá mælti Ingi konúngr, einn hinn ágætasti landnámsmanna; hann átti 11 syni ok 8 dætr, ok eru miklar ættir frá þeim komnar; ok endum vér svá söguna af Hervöru ok Heiðreki konúngi, syni hennar. ok kvaðst eigi mundi kasta þeirri trú, sem rétt væri;ok endum vèr svâ söguna af Hervöru ok Heiðreki konúngi, syni hennar. ok kvaðst eigi mundi kasta þeirri trú, sem rètt væri; þá æptu Sviar upp, ok þreyngdu honum með grjóti, ok ráku hann af lögþinginu. Sveinn, mágr konúngs, var eptir á þinginu; hann bauð Svíum, at efla blót fyri þeim, ef þeir gæfi honum konúngdóm; því játa þeir allir við Svein; var hann þá til konúngs tekinn yfir alla Svíþjóð; var þá framleidt hross eitt á þingit, ok höggvit í sundr, ok skipt til áts, en rjóðuðu blóðinu blóttré;var þá framleidt hross eitt á þingit, ok höggvit í sundr, ok skipt til áts, en rjóðuðu blóðinu blóttrè; köstuðu þá allir Sviar kristni; ok hófust blót; en þeir ráku Inga konúng í burt, ok fór hann í Vestra-Gautland. Blót-Sveinn var 3 vetr konúngr yfir Svíum. Ingi konúngr fór með hirð sina ok sveit nokkra, hafði þó litinn her; hann reið austr um Smáland ok í Eystra-Gautland, svá í Svíþjóð, reið bæði dag ok nótt, ok kom óvart Sveini, snemma um morgun. Þeir tóku á þeim hús, ok slóu í eldi, ok brendu þat lið, er inni var; þjófr hét lendr maðr, er þar brann inni;þjófr hèt lendr maðr, er þar brann inni; hann hafði áðr fylgt Blót-Sveini; Sveinn gekk út, ok var drepinn. Ingi tók svá konúngdóm at nýu yfir Svíum, ok leiðrétti þá enn kristnina, ok réð rikinu til dauðadags, ok varð sóttdauðr.Ingi tók svâ konúngdóm at nýu yfir Svíum, ok leiðrètti þá enn kristnina, ok rèð rikinu til dauðadags, ok varð sóttdauðr. Hallsteinn hét son Steinkels konúngs, bróðir Inga konúngs, er konúngr var með Inga konúngi, bróður sínum. Synir Hallsteins voru þeir Philippus ok Ingi, er konúngdóm tók í Svíþjóð eptir Inga konúng gamla; Philippus átti Ingigerði, dóttur Haralds konúngs Sigurðsonar; var hann skamma stund konúngr.