Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 61
Thuo balg ina se biscop:haƀda bittran hugi, uurethida ina uuiđ them uuerodeendi is giuuadi slet, brac fur is brioston:'Nu ni thurƀun gi bidan leng ' quathie,
'thit uuerod giuuitscipies,nu im sulica uuord farađ,
menspraca fan is muthe.That gihoriđ her nu manno filo,
rinco an theson racođethat hie ina so rikean teliđ,
gihid that hie god si.Huat uuilliat gi Iuđeon thes
adelian te duome?Is hie đođes nu
uuirđig bi sulicon uuordon?'That uuerod all gisprac,
folc Iuđeonothat hie uuari thes ferahes scolo,
vuities so uuirđig.Ni uuas it thoh be is giuurhtion giduan
that ina thar an HierusalemIuđeo liudi
suno drohtinessundia losan
adeldun te dođe.Thuo uuass thero dadio hruom
Iuđeo liudeon,huat sia than godes barne mahtin
so haftin mestharmes gifrummian.
Beuurpun ina thuo mid uueroduendi ina an is uuangun slogun
an is hlier mid iro handon– all uuas im that te hoske giduan –
felgidun im firinuuordfiondo menigi,
bismarspraca.Stuod that barn godes
fast under fiondon:uuarun im is fadmas gibundana,
tholoda mid githuldionso huat so im thiu thioda tuo
bittres brahta:ni balg ina niouuiht
uuiđ thes uuerodes giuuin.Thuo namun ina uuretha mann
so gibundananthat barn godes
endi ina thuo leddunthar thero liudio uuas,
thero thiodo thinghus.Thar thegan manag
huurƀun umbi iro heritogon.Thar uuas iro herren bodo
fan Rumuburgthes thie thuo thes rikies giuueld:
cuman uuas hie fan them kesure,gisendid uuas hie undar that cunni Iuđeono
te rihtianne that riki,uuas thar radgiƀo,
Pilatus uuas hie hetan;hie uuas fan Ponteo lande
knuosles kennid:haƀda im craft mikil
an them thinghusethiodo gisamnod
an huarf uueros.Uuarlosa man
agaƀun thuo thena godes sunoIuđeo liudi
under fiondo folc,quathun that hie uuari thes ferahes scolo,
that man ina uuitnodiuuapnes eggion,
scarpon scuron.Thuo ni uuelda thiu scola Iuđeono
thringan an that thinghus,ac thiu theod ute stuod,
mahlidun thanan uuiđ thia menigi:ni uueldun an that gimang faran,
an elilendiga man,that sia thar unreht uuord
an them dage deruies uuihtadelian ni gihordin,
ac quathun that sia im so hluttrahelaga tidi,
iro pascha haldan uueldin.Pilatus antfeng
at them uuamscathonuualdandes barn
sundia losan.Thuo an sorogon uuarth
Iudases hugi,thuo hie ageƀan gisah
is drohtin te dođe:thuo bigan im thiu dad after thiu
an is hugie hreuuan,that hie haƀda is herron er
sundilosan gisald.Nam im thuo that is siluƀar an hand,
thriti scatto,that man im er uuiđ is thiodne gaf,
geng im thuo te them Iuđeonendi im is grimmun dad,
sundiun sagda,endi im that siluƀar bod
gerno ti geƀanne:'Ik hebbiu it so griolico ' quathie,
'mid mines drohtinesdroru gicopot,
so ik uuet that it mi ni thihiđ.'Thiod Iuđeono
ni uueldun it thuo antfahan,ac hietun ina forth after thiu
umbi sulica sundiaselƀon ahton,
huat hie uuiđ is frohongifrumid haƀdi:
'Thu sauui thi thes selƀo ' quathun sia:'Huat uuil thu thes nu suokian te us? Ni uuit thu that theson uuerode.'Thuo giuuet im eft thanan
Iuđas gangante them godes uuihe
suitho an soragan,endi that siloƀar uuarp
an thena alah innan– ni gidorsta it egan leng –
fuor im thuo so an forahtonso ina fiondo barn
muodaga manodun:haƀdun im thes mannes hugi
gramon undargripana,uuas im god abolgan,
that hie im selƀon thuosimon uuarahta,
hneg thuo an heruselan henginna,
uuarag an uuurigilendi uuiti gicos,
hard helligithuing,hiet endi thiustri,
diop dođes dalu,huand hie er umbi is drohtin suek.
Chapter 62
Than bed that barn godes,bendi tholoda
an them thinghuse,huan er thiu thioda undar im
erlos enuuurdiaalla uuurđin,
huat sia im than te ferahqualufrummian uueldin.
Thuo thar an them benkion aresbodo kesures
fan Rumuburgendi geng im uuiđ that riki Iuđeono
muodag mahlianthar thiu menigi stuod
after them hoƀe huaraƀon:ni uueldun an that hus cuman
an them paschadage.Pilatus bigann
frocno fragonoƀar that folc Iuđeono,
mid hui thie man haƀdimorthes gisculdid,
uuities giuuercod:'Bihui gi im so uuretha sind,
an iuuuon hugi huotia?'Sia quathun that hie im haƀdi harmes so filo,
lethes gilestid:'Ni gaƀin ina thesa liudi thi
thar sia ina er biforanuƀilan ni uuissin,
uuordon faruuarahtan.Hie haƀit thieses uuerodes so filo
farledit mid is lerunendi thesa liudi merriđ,
duot im iro hugi tuiflian,that uui ni motun te them hoƀe kesures
tinsi geldan:that mugun uui ina gitellian an
mid uuaru giuuitscipiu.Hie sprikit oc uuord mikil,
quithit that hie Crist si,cuning oƀar thit riki, begihit ina so gruotes.'Thuo im eft tegegnes sprac
bodo kesures:'Ef hie so baralico ' quathie,
'undar thesaro menigimenuuerc frumit,
antfahat ina than eft undar iuuua folcscipi,ef hie si is ferahes scolo,
endi im so adeliat,ef hie si dođes uuerth,
so it an iuuero aldruonoeuue gibiode. '
Sia quathun thuo that sia ni muostinmanno nigenan
an thia helagun tidte handbanon
uuerthan mid uuapnonan them uuihdage huand it ni uuari iro giuuono.
Thuo uuenda ina fon them uuerodeuurethhudig man,
thegan kesures– hie oƀar thia thioda uuas
bodo fan Rumuburg –:hiet im thuo that barn godes
nahor ganganendi ina niudlico
fragoda fruocnoef hie oƀar that folc cuning
thes uuerodes uuari.Thuo haƀda eft is uuord garo
suno drohtines:'Hueđer thu that fan thi selƀon sprikis ' quathie,
'the it thi ođra hiererlos sagdun,
quathun umbi minan cuningduom?'Thuo sprac eft thie kesures bodo
uulanc endi uuretmuod,thar hie uuiđ uualdand Crist
rethioda an them racode:'Ni biun ik thieses rikies hinan ' quathie,
'Iuđeo liudio,ni gaduling thin,
thesaro manno maguuini,ac mi thik thius menigi bifalah,
agabun thik thina gadolingas mi,Iuđeo liudi
hafton te handon.Huat haƀis thu harmes giduan
that thu so bittra scaltbendi tholian,
qualm under thinon cunnie?'Thuo sprac im Crist eft angegin,
helendero bestthar hie giheftid stuod
an them racode innan:'Nis min riki hinan ' quathie,
'fan thesaro uueroldstundu.Ef it thoh uuari so,
than uuarin so starcmuodauuiđar striđhugi,
uuiđar grama thiedaiungron mina,
so man mik ni gauiIuđeo liudeon,
hettendon an handan herubendion
te uuegianne te uundron.Te thiu uarth ik an thesaro uueroldi giboran
that ik giuuitscipi giuuuares thinges
mid minon cumion cuđdi.That mugun antkennian uuel
thia uueros thei sind fan uuuare cumana:thia mugun min uuord farstandan,
giloƀon minon leron.'Thuo ni mohta lastares uuiht
an them barne godesbodo kesures
findan fecni uuord,that hie is ferahes bethiu
sculdi uuari.Thuo geng hie im eft uuiđ thia scola Iuđeono
muodag mahleanendi thero menigi sagda
oƀar hlust mikil,that hie an themo hafton man
sulica firinspracafindan ni mahti
for them folcscipie,so hie uuari is ferahes scolo,
dođes uuirđig.Than stuodun dolmuoda,
Iuđeo liudiendi thena godes suno
uuordun uuruogdun:quathun that hie giuuerr erist
bigunni an Galilealande,'endi ofar Iuđeon fuor
heroduuardes thanan,hugi tuiflida,
manno muodseƀon,so hie ist morthes uuerth,
that man ina uuitnouuapnes eggion,
ef eo man mid sulicon dadion magdođes gisculdian. '
Chapter 63
so uuruogdun ina mid uuordonuuerod Iuđeono
thuru huotian hugi.Thuo thie heritogo,
sliđmuodig manseggian gihorda
fan huilicon cunnie uuasCrist afuodid,
manno thie besto:hie uuas fan thero mariun thiod
thie guodo fan Galileo lande;thar uuas gumscipi
edilero manno;Erodes biheld thar
craftigna cuningduom,so ina im thie kesur gaf,
thie riko fan Rumu,that hie thar rehto gihuilic
gifrumidi under them folkeendi fritho lesti,
duomos adeldi.Hie uuas oc an them dage selƀo
an Hierusalemmid is gumscipe,
mid is uuerode an them uuihe:so uuas iro uuisa than,
that sia thar thia helagun tidhaldan scoldun,
pascha Iuđeono.Pilatus gibod thuo
that thena hafton manhelithos namin
so gibundananthat barn godes
endi that sia ina Erodeseerlos brahtin
haftan te handon,huand hie fan is heriscipie uuas,
fan is uuerodes giuuald.Uuigand frumidun
iro herron uuord:helagna Crist
fuordun an feteronfuri thena folctogon
allaro barno bestthero thie gio goboran uurthi
an liudio lioht;an lithobendion geng,
antthat sia ina brahtunthar hie an is benki sat
cuning Erodes:umbihuarf ina craft uuero
uulancan uuigandon:uuas im uuillio mikil
that sia thar selƀan Cristgisehan muostin:
uuandun that hie im sum tekan thartogian scoldi
mari endi mahtig,so hie managon deda
thuru is godcundiIuđeo liudeon.
Fragoda ina thuo thiefolccuning firiuuitlico
managon uuordon,uuolda is muodseƀon
forth undarfindan,huat hie te frumu mohti
mannon gimarcon.Than stuod mahtig Crist,
thagoda endi tholoda:ni uuolda them thiedcuninge
Erodese ne is erlonantsuor geƀan
uuordo nigenon.Than stuod thiu uuretha thiod,
Iuđeo liudiendi thena godes suno
uuurrun endi uuruogdun,anthat im uuarth thie uueroldcuning
an is huge huotiendi all is heriscipi,
farmuonstun ina an iro muode:ni antkendun maht godes,
himiliscan herron,ac uuas im iro hugi thiustri,
baluuues giblandan.Barn drohtines
iro uurethun uuerc,uuord endi dadi
thuru odmuodiall githoloda,
so huat so sia im tionono tuotuogian uuoldun.
Sia hietun im thuo te hoskehuit giuuadi
umbi is lithi leggian,thiu mer hie uurthi them liudion thar
iungron te gamne.Iuđeon faganodun
thuo sia ina te hoschehebbian gisahun
erlos oƀarmuoda.Thuo senda ina eft thanan
Erodes se cuningan that oder folc,
ledian hiet ina lungra mann,endi lastar spracun, felgidun im firinuuord,thar hie an feteron geng
bihlagan mid hoscu:ni uuas im hugi tuifli,
neƀa hie it thuru odmuodiall githoloda;
ne uuelda iro ubilun uuordiduglonon,
hosc endi harmquidi.Thuo brahtun sia ina eft an that hus innan,
an thia palencea uppan,thar Pilatus uuas
an thero thingstedi.Thegnos agabun
barno that bestate banon handon
sundilosian,so hie selƀo gicos:
uuelda manno barnmorthies atuomian,
nerian af nodi.Stuodun nithhuata,
Iuđeon far them gastselie:haƀdun sia gramo barn
thia scola farscundid,that sia ni bescriƀun iouuiht
grimmera dadio.Thuo giuuet im gangan tharod
thegan kesuresuuiđ thia thiod sprecan
hard heritogo:'Huat gi mi thesan haftan mann ' quathie,
'an thesan seli sendunendi selƀon anbudun
that hie iuuues uuerodes so filoauuerdit haƀdi,
farledid mid is leron.Nu ik mid theson liudon ni mag
findan mid thius folkuthat hie is ferahes si
furi thesaro scolu sculdig.Scin uuas that hiudu:
Erodes mohta,thie iuuuan eo bican,
iuuuaro liudo landreht,hie ni mahta is liƀes gifreson,
that hie hier thuru eniga sundia te dagesueltan scoldi,
lif farlatan.Nu uuilliu ik ina for theson liudion hier
githroon mid thingon,thristion uuordon,
buotian im is briosthugi,latan ina brucan forth
ferahes mid is firion.'Folc Iuđeono
hreopun thuo alla samadhludero stemnu,
hietun flitlicoferahes ahtian
Crist mid qualmuendi an cruci slahan,
uuegian te uuundron:'Hie mid is uuordon haƀit
dođes gisculdid:sagit that hie drohtin si,
gegnungo godes suno.That hie ageldan scal,
inuuiđspraca,so is an uson euue giscriƀan,
that man sulica firinquidiferahu copo. '
Chapter 64
Thuo uuarth thie an forahtonthie thes folkes giuueld
mikilon an is muode,thuo hie gihorda thia man sprecan
that sia ina selƀonseggian gihordin,
gehan fur them gumscipethat hie uuari godes suno.
Thuo huarf im eft thie heritogoan that hus innan
te thero thingstedi,thristion uuordon
gruotta thena godes sunoendi fragoda huat hie gumono uuari:
'Huat bist thu manno ' quathie:'Te hui thu mi so thinan muod hilis,
dernis diopgithaht?Uuest thu that it all an minon duome steđ
umbi thines liƀes gilagu?Mi hebbiat thesa liudi fargeƀan,
uuerod Iuđeonothat ik giuualdan muot
so thik te spildiannean speres orde,
so ti quellianne an crucium,so quican latan,
so hueđer so mi selƀonsuotera thunkit
te gifrummianne mid minu folcu.'Thuo sprac eft that frithubarn godes:
'Uuest thu that te uuaron ' quathie,'that thu giuuald oƀar mik
hebbian ni mohtis,ne uuari that it thi helag god
selƀo fargaui?Oc hebbeat thia sundeono mer
thia mik thi bifulhunthuru fiondscipi,
gisaldun an simon haftan.'Thuo uuelda ina siith after thiu
gramhudig mangerno farlatan,
thegan kesures,thar hie is haƀdi for thero thioda giuuald;
ac sia uueridun im thena uuillionuuordu gihuilicu
kunni Iuđeono:'Ni bist thu ' quathun sia, 'thes kesures friund,
thinon herren hold,ef thu ina hinan latis
sithon gisundon:that thi noh te soragan mag
uuerthan te uuite,huand so hue so sulic uuord sprikit,
ahaƀiđ ina so hoho,quithit that hie hebbian mugi
cuningduomes namon,ne si that ina im thie kesur geƀe:
hie uuirriđ im is uueruldrikiendi is uuord farhugiđ,
farman ina an is muode.Bethiu scalt thu sulic men uurekan
hoscuuord manag,ef thu umbi thines herren ruokis
umbi thines frohon friundscipi,than scalt thu ina thiu ferhu beniman. '
Thuo gihorda thie heritogothia hieri Iuđeono
thregian far is thiodne;thuo hie fan thero thingstedi geng
selƀo gisittianthar gisamnod uuas
so mikil huarf uuerodes,hiet uualdand Crist
ledian for thia liudi.Langoda Iudeon
huan er sia that helaga barnhangon gisauuin,
quelan an crucie;sia quathun that sia cuning ođran
ni haƀdin undar iro heriscipie,neuan thena heran kesar
fan Rumuburg:'thie haƀit hier riki ofer us.
Bethiu ni scalt thu thesan farlatan:hie haƀit us so filo lethes gisprokan, farduan haƀit hie im mid is dadion.Hie scal dođ tholon,
uuiti endi uundarquala.'Uuerod Iuđeono
so manag mislic thingan mahtigna Crist
sagdun te sundiun.Hie suigondi stuod
thuru ođmuodi,ni antuuordida niouuiht
uuiđ iro uurethun uuord:uuolda thesa uuerold alla
losian mid is liƀu:bithiu liet hie ina thia lethun thiod
uuegian te uundron,all so iro uuillio geng:
ni uuolda im opanlicoallon cuthian
Iuđeo liudeonthat hie uuas god selƀo;
huand uuissin sia that te uuaronthat hie sulica giuuald haƀdi
obar theson middilgard,than uurthi im iro muodseƀo
giblođit an iro brioston;thann ne gidorstin sia that barn godes
handon anthrinan:thann ni uuurthi heƀanriki
antlocan liohto mestliudio barnon.
Bethiu meth hie is so an is muode,ni let that manno folc
uuitan huat sia uuarahtun.Thiu uurth nahida thuo,
mari maht godesendi middi dag,
that sia thia ferahqualafrummian scoldun.
Than lag thar oc an bendionan thero burg innan
en ruob reginscatho,thie habda under them rike so filo
morthes giradanendi manslahta gifrumid,
uuas mari meginthiof:ni uuas thar is gimaco huergin; uuas thar oc bi sinonsundion giheftid, Barrabas uuas hie hetan;hie after them burgion uuas
thuru is mendadimanogon gicuthid.
Than uuas landuuisaliudio Iudeono
that sia iaro gihueman godes minnia
an them helagon dageenna haftan mann
abiddian scoldun,that im iro burges uuard,
iro folctogoferah fargaƀi.
Thuo bigan thie heritogothia heri Iuđeono,
that folc fragoian,thar sia im fora stuodun,
huederon sia thero tueiotuomian uueldin,
ferahes biddian:'thia hier an feteron sind
haft undar theson heriscipie?'Thiu heri Iuđeono
haƀdun thuo thia aramun manalla gispanana
that sia themo landscathenlif abadin,
githingodin them thioƀe,thie oft an thiustria naht
uuam giuuarahta,endi uualdand Crist
quelidin an crucie.Thuo uuarth that cuth oƀar all
huo thiu thiod haƀda duomos adelid.Thuo scoldun sia thia dad frummian,
hahan that helaga barn.That uuarth them heritogen
sithor te sorgon,that hie thia saca uuissa,
that sia thuru nithscipineriendon Crist
hatoda thiu heriendi hie im horda te thiu,
uuarahta iro uuillion:thes hie uuiti antfeng,
lon an theson liohteendi lang after
uuoi sithor uuann,sithor hie thesa uuerold agaf.
Chapter 65
Thuo uuarth thes thie uuretho giuuaro,uuamscathono mest,
Satanas selƀo,thuo thiu seola quam
Iudases an grundgrimmaro helliun:
thuo uuissa hie te uuarenthat that uuas uualdand Crist,
barn drohtinesthat thar gibundan stuod;
uuissa thuo te uuaronthat hie uuellda thesa uuerold alla
mid is henginniahellia githuinges
liudi alosianan lioht godes.
That uuas Satanaseser an muode,
tulgo harm an is hugie:uuelda is helpan thuo
that im liudio barnlif ne binamin,
ni quelidin an crucie,ac hie uuelda that hie quic liƀdi
te thiu that firio barnfernes ne uuurdin,
sundiono sicura.Satanas giuuet im thuo
thar thes heritogenhiuuiski uuas
an thero burg innan.Hie thero is brudi bigann
thera idis opanlicounhiuri fiond
uuunder togian,that sia an uuordhelpon
Criste uuari,that hie muosti quicc libbian
drohtin manno– hie uuas iu than te dođe giscerid –
uuissa that te uuaronthat hie im scoldi thia giuuald biniman,
that hie sia oƀar thesan middilgardso mikila ni haƀdi
oƀar uuida uuerold.That uuif uuarth thuo an forahton,
suitho an sorogonthuo iru thiu gisiuni quamun
thuru thes dernien adan dages liohte,
an helithhelme bihelid.Thuo siu te iru herren anbod
that uuiƀ mid iro uuordonendi im te uuaren hiet
selƀon seggianhuat iro thar te gisiunion quam
thuru thena helagan mann,endi im helpan bad,
formon is ferhe:'Ik hebbiu hier so filo thuru ina
seldlikes giseuuan,so ik uuet that thia sundiun sculun
allaro erlo gihuemuƀilo githihan
so im fruocno tuoferahes ahtiđ. '
Thie segg uuarth thuo an sithie,antat hie sittian fand
thena heritogonan huaraƀe innan
an them stenuuegethar thiu strata uuas
felison gifuogid.Thar hie te is frohon geng,
sagda im thes uuiƀes uuord.Thuo uuarth im uuret hugi
them heritogen,– huaraƀoda an innan –,
giblođit briostgithaht:uuas im bethies uue,
gie that sea ina sluoginsundia losan,
gie it bi them liudion thuoforlatan ni gidorsta
thuru thes uuerodes uuord.Uuarth im giuuendid thuo
hugi an hertenafter thero heri Iuđeono,
te uuerkeanne iro uuillion:ni uuardoda im nieuuiht
thia suarun sundiunthia hie im thar thuo selƀo gideda.
Hiet im thuo te is handon draganhluttran brunnion,
uatar an uuagiethar hie furi them uuerode sat,
thuog ina thar for thero thiodathegan kesures,
hard heritogoendi thuo fur thero heri sprac,
quađ that hie ina thero sundiono tharsicoran dadi,
uurethero uuerco:'Ni uuilliu ik thes uuihtes plegan ' quathie,
'umbi thesan helagan mann,ac hleotad gi thes alles,
gie uordo gie uuerco,thes gi im her te uuitie giduan. '
Thuo hreop all samanheriscipi Iuđeono,
thiu mikila menigi,quathun that sia uueldin umbi thena man plegan
derauoro dadio:'Fare is dror oƀar us,
is bluod endi is banethiendi oƀar usa barn so samo,
oƀar usa aƀaron thar after.Uui uuilliat is alles plegan ' quathun sia,
'umbi thena slegi selƀon,ef uui thar eniga sundia giduan! '
Ageƀan uuarth thar thuo furi them Iuđeonallaro gumono besta
hettendion an hand,an herubendion
narauo ginodid,thar ina nithhuata,
fiond antfengun:folc ina umbihuarf,
menscathono megin.Mahtig drohtin
tholoda githuldionso huat so im thiu thioda deda.
Sia hietun ina thuo fillian,er than sia im ferahes tuo
aldres ahtin,endi im undar is ogun spiuuun,
dedun im that te hoskethat sia mid iro handon slogun
uueros an is uuangunendi im is giuuadi binamun,
rouodun ina thia reginscathonrodes lacanes,
dedun im eft ođer anthuru unhuldi;
hietun thuo hoƀidbandhardaro thorno
uuundron uuindanendi an uualdand Crist
selƀon settean,endi gengun im thia gisithos tuo,
queddun ina an cuninguuisuendi thar an knio fellun, hnigun im mid iro hoƀdu:all uuas im that te hoske giduan,
thoh hie it all githolodithiodo drohtin
mahtig thuru thia minniamanno cunnies.
Hietun sia thuo uuirkianuuapnes eggion
helithos mid iro handonhardes buomes
craftiga cruciendi hietun sia Cristan thuo,
salig barn godesselbon fuorian,
dragan hietun sia usan drohtinthar hie bedroragan scolda,
sueltan sundiono los.Sithodun Iudeon,
uueros an uuillon,leddun uualdand Crist,
drohtin te dođe.Thar mohta man thuo dereui thing
harmlic gihorian:hiouuandi thar after
gengun uuiƀ mid uuopu,uueros gnornodun
thia fan Galileamid im gangan quamun,
folgodun oƀar ferruuegos:uuas im iro frohon dođ
suitho an soragan.Thuo hie selƀo sprak,
barno that bestaendi under bac besah,
hiet that sia ni uuepin:'Ni tharf iu uuiht tregan ' quathie,
'minero hinferdio,ac gi mid hofnu mugun
uuua uurethan uuercuuopu cumian,
tornon trahnon.Noh uuirthiđ thiu tid cuman
that thia muoder thesmendendia sind,
brudi Iuđeonothem gio barn ni uuarth
odan an aldre.Than gi iuuua inuuid sculun
grimmo angeldan;than gi so gerna sind
that iu hier bihlidanhoha bergos,
diopo bedelƀan;dod uuari iu than allon
lioƀera an theson landethan sulic liudio qualm
te githolianneso hier than thesaro thioda cumiđ. '