Im anuuordeda thuoerthuungan gumo, Symon Petrusendi seggian bad lieban herron:'Huat sculun uui thes te lone niman ' quathie, guodes te geldethes uui thuru thin iungarduom egan endi erƀiall forlietun, hoƀos endi hiuuiskiendi thi te herren gicurun, folgodun thinero ferdi:huat scal us thes ti frumu uuerthan langes te lone?'Liudeo drohtin sagda im thuo selƀo suno drohtines:'Than ik sittean cumu ' quathie, 'an thia mikulun mahtan them mariun dage, thar ik allon scalirmintheodon duomos adelean,than muotun gi mid iuuuon drohtine thar selƀon sitteanendi muotun thera saca uualdan,muotun gi Israheloedilifolcon adelean after iro dadeon:so muotun gi thar gidiurida uuesan.Than seggiu ik iu te uuaron:so huie so that an thesaro uueroldi giduot that hie thuru mina minneamago gisidli, liob forlatit,thes scal hie hier lon niman tehan sithon tehanfald,ef hie it mid treuuon duot, mid hluttru hugiu.Oƀar that haƀit hie ok himiles leoht, opan euuig lif.'Bigan im thuo after thiu allaro barno bestenn bilithi seggian,quat that thar enn odag manan erdagon uuari under them uuerode:'Hie habda uuelono genoh, sinkes gisamnotendi im sinnon uuas garo midi golduendi mid goduuuebbiu, fagaron fratohonendi im so filo habda guodes an is gardonendi im at is gomon sat allaro dago gihuilikes:habda im diurlic liƀ, blizza an is benki.Than uuas thar eft en biddandi man, gileƀod an is lichamon:Lazarus uuas hie hetan,lag im dago gihuilikesat them duron foran thar hie thena odagan maninna uuissa an is gastseliegoma thiggian, sittean at is sumble,endi hie sinnon bed giaromod thar ute:ni muosta thar inn cuman,ne hie ni mohta gibiddeanthat man im thes brodes tharod gidragan uueldithes thar fan them disce nither antfell under iro fuoti:ne mohta im thar enig froma uuerthan fon them herrosten them thes huses giuueld,neuan that thar gengun is hundos tuo, leccodun is likuundunthar hie liggeandi hungar tholoda:ne quam im thar te helpu uuiht fan them rikeon man.Thuo gifran ik that ina reganugiscapu thena armon manis endago gimanoda magtig mahtiom suith suhtthat hie manno drom ageƀan scolda.Godes engilos antfengun is ferahendi leddun ina forth thanan, that sia an Habrahames barmthes armon mannes seola gisettun:thar muosta hie simle forth uuesan an uunnion.Thuo quamun ok uurdigiscapu them odagen manorlaghuila, that hie thit leoht forliet:letha uuihti bisenkidun is seolaan thena suarton hell, ant that fern innanfiondon te uuilleon,bigruobun ina an gramono hem.Thanan mohta hie thena guodon scauuon, Habrahame gisehan,thar hie uppe uuas libes an luston,endi Lazarus satt bliđi an is barme:bereht lon antfeng allaro is aramuodio,endi lag thie odago man heto an thero helliu,hriep upp thanan:'Fader Habraham ' quathie,'mi ist firinon tharf that thu mi an thinon muodsebonmildi uuerthes, lithe an thesaro lognu:sendi mi Lazarusan herod, that hie mi gifuorean thit fern innan caldes uuateres.Ik hier quik brinnu heto an thesaro helliu:nu is mi thinero helpono tharf, that hie mi aleskiemid is lutticon fingru tungun mina,nu siu tecan haƀit, uƀil araƀediinuuidrado, letharo spraka:alles ist mi nu thes lon cuman. 'Im anduuordida thuo Abraham– that uuas aldfader –:'Gihugi thu an thinemo herten ' quathie,'huat thu habdos iu uuelono an uueroldi.Huat, thu thar alla thina uunnia forsliti godes an gardon,so huat so thi gibidig forth uuerthan scoldi.Uuiti tholoda Lazarus an them leohte,habda thar lethes filo, uuities an uueroldi.Bithiu scal hie nu uuelono egan, libban an luston:thu scalt thia logna tholon, brinnandi fiur:ni mag es thi enig buota cuman hinana te helliu:it habit the helago god so gifastnot mid is fathmon:ni mag thar faran enig thegno thuru that thiustria:it ist hier so thikki undar us. 'Thuo sprac eft Abrahamethie erl tegegnes fan thero hetun hellendi helpono bad, that hie Lazarusean liudo drom selban sandi:'that hie giseggie thar bruothron minonhuo ik hier brinnandi thrauuerc tholon:sia thar under thera thieda sind, sia fiui under them folce:ik an forohton biun that sia im thar foruuirkean,that sia sculin oc an thit uuiti te mi, an so gradog fiur.'Thuo im eft tegegnes sprak Abraham aldfader,quat that sia thar eu godes an them landscipeliudi habdin ' Moyseses gobodendi thar manegero tuo uuarsagono uuord:Ef sia is uuilliga sind that sia that bihaldan,than ni thurƀun sia an thena hell innan an that fern faran,ef sia frummian so so thia gibiodatthie the buok lesat them liudion te leru.Ef sia thes than ni uuelliat lestean uuiht, than ni horiat sia octhem the hinan astet man fan dode.Lata man sia an iro muodsebon selƀon keosanhueder im suotera thunke te giuuinnanneso lango so sia an thesaro uueroldi sind, that sia eft uƀil eftha guodafter hebbian. '
Chapter 42
So lerda hie tho thia liudiliohton uuordon allaro barno bestendi bilithi sagda manag mancunniemahtig drohtin,quat that im en salig gumosamnon bigunni man an moraganendi im meda gihet the herrosto thes hiuuiskes,suitho holdlic lon,quat that hie iro allaro gihuemenna gabi silofrinna scat.Thuo samnodun managa uueros an is uuingardon,endi hie im uuerc bifalah adro an uhtan.Sum quam thar oc an undorn tuo,sum quam thar an middian dagman te them uuerke,sum quam thar te nonu,thuo uuas thiu niguđa tid sumarlanges dages;sum thar oc sithor quam an thia elliftun tid.Thuo geng thar aƀand tuo, sunna ti sedle.Thuo hie selbo gibod is ambahtionerlo drohtin that man thero manno gihuemis meoda forguldi, them erlon arbiđlon;hiet thiem at erist geban thia that lezt uuarunliudi cumana uueros te them uuirke,endi mid is uuordon gibod that man them mannoniro mieda forguldi alles at aftanthem thar quamun at erist tuo uuillendi te them uuerke.Uuandun sia suitho that man im mera longimacod habdi uuid iro arabedie.Than man im allon gaf them liudeon gilico;leth uuas that suitho allon them andothem thar quamun at erist tuo:'Uui quamun hier an moragan ' quathun sia,'endi tholodun hier manag te dage arabiđuuerco,huilon unmet het, scinandia sunna:nu ni gibis thu us scattes than mer thie thu them ođron duos,thia hier ena huila uuaron an thinon uuerke.'Thuo habda eft is uuord garo thie herrosto thes hiuuiskes,quat hie im ni habdi gihetan than mer uuerthes uuid iro uuerke:'Huat, ik giuuald hebbiu ' quathie, that ik iu allon gilico muotlon forgeldan, iuues uuerkes uuerth.'Than uualdandi Crist menda im thoh mera thing,thoh hie obar that manno folc fan them uuingardon souuordon spraki, huo thar unefnuerlos quamun uueros te them uuerke:so sculun fan thero uueroldi duon mancunnies barnan that mario lioht, gumon an godes uuang:Sum biginnit ina giriuuan san an is kindiski:haƀit im gicoran an muod uuillion guodan,uueroldsaca mithit,farlatit is lusta:ni mag ina is likhamo an unspuod forspanan:spahitha linot, godes eu,gramono forlatit uuretharo uuillion,duot im so te is uueroldi forth,lestit so an theson liohteantthat im is liƀes cumit aldres aƀand:giuuitit im than uppuuego, that uuirthit im is araƀediall gilonot, fargoldan mid guoduan godes rikie.That mendun thia uuuruhteonthia an them uuingardon adro an uhtaarbidlico uuerc bigunnunendi thuruuuonodun forth erlos unt aband. –Sum thar oc an undern quam,habda thuo farmerridthia moraganstunda thes daguuerkes forduolon:so duot doloro filo, gimedaro manno:dribit im mislic thing gerno an is iuguthi,habit im gelpquidi letha gilinotendi losuuord manag, antthat is kindiskifarcuman uuirđit, that ina after is iuguthigodes anst manot blithi an is brioston:fahit im te beteron than uuordon endi uuercon,ledit im is uuerold mid thiu, is aldar ant thena endi:cumit im alles lon an godes rikiegodaro uuerko. –Sum mann thann midfirimen farlatid, suara sundiun,fahit im an salig thing,biginnit im thuru godes craftguodaro uuerco,buotit balospraka,latit im is bittrun dad an is hugie hreuuan:cumit im thiu helpa fon gode that im gilestid thie giloƀoso lango so im is liƀ uuarod;farit im forth mid thiu,antfahit is mieda, guod lon at gode:ni sindun eniga geƀa beteran. –Sum biginnit thann oc furthor,than hie ist fruodot mer, is aldares afheldit:than biginnat im is uƀilon uuerc lethon an theson liohte,than ina lera godes gimanod an is muode:uuirđit im mildera hugi,thurugengit im mid guoduendi geld nimit, hoh himilriki,than hie hinan uuendit,uuirđit im is mieda so samaso them mannon uuarth thia thar te noon dagesan thia nigunda tid an thena uingardonuuirkean quamun. –Sum uuirđid than so suitho gifruodot,so hie ni uuili is sundia buotan,ac hie okit sia mid uƀilu gihuilicu,antthat im is aƀand nahit, is aldres endi is uuunnia forslitit:than biginnit he im uuiti andradan,is sundion uuerthat im soroga an muode:gihugit huat hie selƀo gifrumida grimmes thann lang the hie muosta is iuguthi niotan;ni mag than mid ođru guodu gibuotian thia dadi thia hie so dereuia gifrumida,ac hie slahit allaro dago gihuilikes an is briost mid bethion handonendi uuopit sia mid bittron trahnion,hludo hie sia mid hofno cumit,bidit thena helagan drohtin, mahtigna that hie im mildi uuerthe:ni latit im sithor is muod gituiflian.So egrohtfull ist thie thar alles giuualdit:hie ni uuili enigon irminmanno faruuernian uuillion sines:forgiƀit im uualdand selƀo helag himilo riki:than is im giholpan sithor.Alla sculun sia thar era antfahan,thoh sia tharod te enero tidi ne cuman that mancunni,thoh uuill im thie craftigo drohtin gilonon allero liudioso huilicon so hier is giloƀon antfahit:endi himilriki giƀit hieallon thiodon, mannon te miedu.That menda mahtig Crist, barno that bestathuo hie that bilithi sprak, huo thar te them uuingardonuuurohtion quamin, man mislico:thoh nam is mieda gihuie fulla te is frohen.So sculun firio barn at gode selƀongeld antfahan, suitho lioblic lon,thoh sia suma lata uuerthan.
Chapter 43
Hiet im thuo thia is guoduniungron nahor tuelifi gangan– thia uuarun im triuuistun man oƀar erthu –,sagda im mahtig self othier sithu,huilic im thar arbedi tuouuard uuarun:'Thes ni mag enig tueho uuerthan ' quathie,quat that sia thuo te Ierusaleman that Iudeono folc lithan scoldin:'Thar uuirđit all gilestid so, gifrumit under them folkeso it an furndagon uuisa man bi miuuordon gisprakun.Thar sculun mi farcopanundar thia craftigun thiod helithos te thero heri;thar uuerthat mina hendi gibundan,fathmos uuerthat mi thar gifastnod;filo scal ik thar githolon hoskes gihorianendi harmquidi, bismarsprakaendi bihetuuord manag;sia uuegiat mi te uundronuuapnes eggion,bilosiat mi liƀu:ik te theson liohte scal thuru drohtines craftfon dode astandan an thriddion dage.Ne quam ik undar thesa thioda herod te thiu that min eldibarnaraƀit habdin, that mi thionodi thius theoda:ne uuelliu ik es sia thiggean nu, fergon thit folcscipi,ac ik scal im te frumu uuerthan, thionon im thiolicoendi for alla thesa thioda geƀan seola mina.Ik uuelliu sia selƀo nu losian mid minu liƀuthia hier lango bidun, mancunnies managminera helpa. 'Fuor im thuo forthuuardes– habda im ferhtan hugi, blithian an is briostonbarn drohtines –,uuelda im te HierusalemIudeo folkes uuilleon uuison:hie consta thes uuerodes so garo hetigrimman hugiendi hardon strid, uurethan uuilleon.Uuerod sithoda furi Hierichoburg;uuas thie godes suno mahtig undar thero menigi.Thar satun tuena man bi uuege,blinda uuarun sia bethia:uuas im buotono tharf, that sia giheldiheƀanes uualdand, huand sia so langoleohtes tholodun, managa huila.Sia gihordun thuo that megin faranendi fragodun sanfiriuuitlico reginiblindon,huilik thar riki mann under them folcscipefurista uuari, herrost an hoƀit.Thuo sprac im en helith angegin,quat that thar Iesu Cristfan Galileo lande, helendero bestherrost uuari, fuori mid is folcu.Thuo uuarth fromod hugi bethion them blindon mannon,thuo sia that barn godes uuissun under them uueroda:hreopun im thuo mid iro uuordon tuo hludo te them helagon Criste,badun that hie im helpa giredi:'drohtin Dauides sunu:uuis us mid thinon dadion mildi,neri us af thesaro nodi,so thu ginuogia duos manno cunnies:thu bist manogon guod,hilpis endi helis.'Thuo bigan im that helitho folc uuerian mid uuordon,that sia an uualdand Crist so hludo ni hreopin.Sia ni uueldun es im horian te thiu,ac sia simla mer endi meroƀar that manno folc hludo hreopun.Heland gistuod, allaro barno best,hiet sia thuo brengian te im, ledean thuru thia liudi,sprak im listion tuo mildo for thero menigi:'Huat uuelliat gi minero hier ' quathe, 'helpono biddean?'Sia badun ina helagna that hie im iro ogunopana gidedi, farliuui thieses leohtes,that sia liudio drom, suigli sunnun scingisehan muostin, uulitisconia uuerold.Uualdand frumida,hren sia thuo mid is handon,deda is helpa thar tuo, that them blindon thuobethion uurthun ogun giopanod,that sia ertha endi himil thuru craft godesantkennian mohtun, lioht endi liudi.Thuo sagdun sia lof gode,diuridun is dadithes sia dages liohtes brucan mostun:giuuitun im bethia mid im,folgodun is ferdi:uuas im thiu fruma giƀidig, endi oc uualdandes uuercuuido gicuthit, manogon gimarid.
Chapter 44
Thar uuas so mahtiglic bilithi gibocnitthar thia blindun mann bi them uuege satun,uuiti tholodun leohtes losa:that menit thoh liudio barn, all mancunni,huo sia mahtig god an them anginnethuru is enes craft sinhiuuun tueselƀo giuuarahta, Adam endi Euun:forgaf im uppuuegos, himilo riki;ac thuo uuarth im thie hatulo te nah, fiond mid fecnuendi mid firinuuercon,bisuek sia mid sundion,that sia sinsconi, leoht forlietun:uurthun an letherun stedi, an thesan middilgardmann foruuorpan,tholodun hier an thiustrethiodaraƀedi,uunnun uuracsithos,uuelon tharƀodun:forgaton godes rikies,gramon thionodun, fiondo barnon:sia guldun is im mid fiuru lon an thero hetun hell.Bethiu uuarun sia an iro hugi blinda an thesaro middilgardmenniscono barn, huant sia ina ne antkenduncraftigna god, himiliscan herron,thena the sia mid is handon giscuop, giuuarahta an is uuilleon.Thius uuerold uuas thuo so farhueriƀid, bithuungan an thiestrean thiodaraƀedi, an dođes dalu:satun im thuo bi thero drohtines stratun iamormuoda,godes helpa bidun:siu ni mohta im thoh er uuerthaner than uualdand god an thesan middilgardmahtig drohtin is selƀes sunosendean uuelda, that hie lioht antlukiliudio barnon, opanodi im euuig lif,that sia thena alouualdon mahtin antkennian uuel,craftigna god.Oc mag ik iu tellian,ef gi thar tuo uuelleant huggean endi horean,that gi thes helandes mugun craft ankennian,huo is cumi uurdun an thesaro middilgardmanagon te helpon, gie huuat hie mid them dadiondrohtin selƀo maneges menda,gie bihui thiu maria burg Hiericho hetitthiu thar an Iudeon stet gimacod mid muron:thiu is after them manon ginamod, after them torohton tungle:hie ni mag is tidi bimithan,ac hie dago gihuilikesduot endihueđar,uuanot eftha uuahsit.So duot an thesaro uueroldi hier an thesaro middilgardmenniscono barn:farat endi folgot,fruoda sterebat,uuerthat eft iungaafter cumana, uueros auuahsana,antthat sia eft uurth fornimid.That menda that barn godes,thuo hie fan thero burgi fuor thie guoduo fan Hiericho,that ni mohta er uuerthan gumono barnon thiu blindi gibuotid,that sia that berahta lioht gisauuin sinsconi,er than hie selbo hier an thesaro middilgardmenniski antfeng, flesk endi lichamon.Thuo uurthun thes firio barn giuuaro an thesaro uueroldithia hier an uuitie er satun an sundiongisiunies losa, tholodun an thiustrie:siu afsuoƀun that uuas thero thieda cuman heland te helpufan heƀanrikie, Crist allaro cuningo best;sia mohtun is antkennian san, gifuolian is ferdio.Thuo sia so filo hreopun thia man te them mahtigon gode,that im mildi after thiu uualdand uurđi.Than uueridun im suithuo thiu suarun sundiunthia sia im err selƀon gidedun,lietun sia thes giloƀen.Sia ni mohtun them liudion thoh biuuerian iro uuillion,ac sia an uualdand god hludo hreopun,antthat hie im iro heli forgaf, that sia sinlibigisehan muostun, opan euuig liohtendi an faran an thia berahtun bu.That mendun thia blindun man thia thar bi Hierichoburgte them godes barne hludo hreopun,that hie im iro heli forliuui, liohtes an theson liƀe:than im liudio so filo uueridun met uuordonthia thar an them uuege fuorun biforan endi bihindan:so duot thia firinsundiun an thesaro middilgardmanno cunnie.Horiat nu huo thia blindun,sithor im gibuotit uuarth, that sia sunnun liohtgisehan muostun, huo sia thuo dadun:giuuitun im mid uson drohtine samad,folgodun is ferdi,sprakun filo uuordo them landes hirdie to loƀe:so duot im noh liudio barn uuido after thesaro uueroldi,sithor im uualdand Crist geliuhta mid is lerunendi im lif euuig, godes riki forgafguodon mannon, hoh himiles leohtendi is helpa thar tuo, so huem so that giuuercotthat hie muoti them is uuege folgon.
Chapter 45
Thuo nahidaneriendo Crist thie guodo te Hierusalem.Quam im thar tegegnes filo uuerodes an uuillionuuel huggiandes,antfiengun ina fagaroendi im biforan stroidun thena uueg mid iro giuuadionendi mid uuurtiun so samo, mid berehton bluomonendi mid buomo tuogon, that feld mid fagaron palmon,all so is fard giburida, that thie guodes sunogangan uuelda te thero mariun burg.Huarƀ ina megin umbi, liudi an luston,endi lofsang ahuof that uuerod an uuilleon:sagdun uualdande thanc thes thar selbo quamsuno Dauides uuison thes uuerodes.Thuo gisah uualdand Crist thie godo te Hierusalem,gumono besta blican thena berges uualendi bu Iudeono, hoha hornseliosendi oc that hus godes, allaro uuiho uunsamost.Thuo uuell im an innon hugi um is herta:thuo ni mohta that helaga barn uuopu auuisian,sprac thuo uuordo filo hriuuiglico– uuas im is hugi serag –:'Uue uuarth thi, Hierusalem ' quathie,'thes thu te uuaron ni uuest thia uuurđgiscaputhia thi noh giuuerthan sculun, huo thu noh uuirdis bihaddheries craftu endi thi bisitteatslidmuoddia man, fiond mid folcon.Than ni haƀis thu fritho huergin, munburd mid mannun:lediat thi hier managa tuo ordos endi eggia,orlages uuord,farfehod thin folcscipifiures lioman,thesa uuiki auuosteat,uuallos hoha felliat te foldu:ne afstet is felis negen, sten oƀar ođron,ac uuerthat thesa stedi uuostia umbi HierusalemIudeo liudio, huand sia ne antkenneatthat im cumana sind iro tidi tuouuardes,ac sia hebbeat im tuiflian hugi,ni uuitun that iro uuisoduualdandes craft. 'Giuuet im thuo mid thero menegimanno drohtin an thia berehtun burh.So thuo that barn godes innan Hierusalemmid thiu gumono folcu segg mid thiu gisithu,thuo uuarth thar allaro sango mest, hlud stemna ahaƀanhelagon uuordon,lobodun thena landes uueardliudio menigi, barno that besta;thiu burg uuarth an hruoru,that folc uuarth an forohtonendi fragodun san hue that uuarithat thar mid thiu uuerodu quam, mid thero mikilun menigi.Thuo sprak im en man angegin,quat that thar Iesus Cristfan Galileo lande, fan Nazaretburgneriand quami, uuitag uuarsagothem uuerode te helpu.Thuo uuas them Iudeonthia im err grama uuarun, unholda an hugie,harm an muode that im thia liudi so filolofsang uuarahtun, diuridun iro drohtin.Thuo gengun dolmuoda that sia uuid uualdand Cristuuordon spracun,badun that hie that gisithisuigon hieti, letti thia liudi,that sia im lof so filo uuordon ne uuarahtin:'It is theson uuerode leth ' quathun sia, 'theson burgliudion.'Thuo sprak eft thet barn godes:'Ef gi sia amerriat ' quathie,'that hier ni muotun manno barn uualdandes craftuuordon diurian, than sculun it hruopan thohharda stenos for theson folcscipie,felisos starca, er than it io biliƀe,ni man is lof spreke uuido after thesaro uueroldi.'Thuo hie an thena uuih innan gieng an that godes hus:fand thar Iudeono filo, mislica manmanaga atsamne, thia im thar copstedigicoran habdun, mangodun im thar mid maneges hui:muniterios satun an them uuihe innan,habdun iro uuehsal gidago garo te geƀanne.That uuas them godes barne all an andon:dref sia ut thanan rumo fan them racode,quat that uuari rehtera dad that thar ti bedu fuorinbarn Israheles ' endi an theson minon husehelpono badin, that sia sigidrohtinsundiono tuomie, thon hier thiobos anthingstedi haldan, thia foruuarahtun uuerosuuehsal driƀan, unreht enuuald.Ne gi eniga era ni uuitun thieses godes huses,Iudeo liudi. 'So rumda hie thuo endi recodariki drohtin that helaga husendi an helpon uuas managon mancunnie,them thie is mikilun craft ferran gifrognunendi thar gifaran quamun oƀar langan uueg.Uuarth thar lef so manag, halt gihelidendi haf so samo, blindon gibuotid.So deda that barn godes uuilliandi te them uuerode,huand all an is giuueldi stet umbi thesaro liudio lifendi oc umbi thit land so samo.