Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 11

Nú verðr þar til at taka, er þeir Þorbjǫrn eru ok Hávarðr; þeir leggja frá landi; var þat langt sund, þar til Þorbjǫrn kom í eitt sker, er þar liggr frammi fyrir. Ok er hann kemr í skerit, þá kom Hávarðr at framan. Ok er Þorbjǫrn sér þat, var hann vápnlauss fyrir; þrífr þá upp stein mikinn ok ætlaði at keyra í hǫfuð honum. Ok er Hávarðr sér þat, kom honum í hug, at hann hafði heyrt sagt utan ór lǫndum, at þar var annarr siðr boðaðr, enn norðr í lǫnd, ok með því ef nǫkkur kynni honum þat at segja, at sú trúa væri betri ok fegri, þá skyldi hann því trúa, ef hann sigraði Þorbjǫrn. Ok eftir þat lagði hann sem harðast at skerinu. Ok er Þorbjǫrn ætlaði at kasta steininum, skruppu honum fœtrnir ok varð honum hált á grjótinu, svá at hann fell á bak aftr, enn steinninn fellr ofan á bringspalir honum, ok verðr honum ósvipt við; ok í því kom Hávarðr í skerit, ok lagði hann þegar í gegnum með sverðinu Gunnloga. Hallgrímr var þá upp kominn í skerit. Hávarðr hjó þá um þvert andlitit ok klauf tennr ok jaxla, ok þar niðr í gegnum.

Hallgrímr spurði, hví hann gerði svá við dauðan mann.

Hávarðr svaraði: "Þat var mér þá í hug, er Þorbjǫrn rak knýtilskautann á nasir mér; hrundu þar ór tenn ok jaxlar, er hann hafði hǫggvit ór Óláfi syni mínum með énu sama sverði".

Síðan lǫgðusk þeir til lands. Þótti mǫnnum síðan, þeim sem um tǫluðu, Hávarði hraustlega farit hafa, er hann lagðisk út á fjǫrðinn, enn vissi eigi til at skerit væri út undan; var þat þó alllangt sund.

Ok er þeir kómu upp at mǫlinni, hljóp maðr mót þeim með reidda øxi; sá var í blám stakki ok gyrðr í brækr. Þeir snúa í mót honum; ok er þeir fundusk, kenna þeir þar Torfa Valbrandsson, ok fǫgnuðu þeir honum vel. Spurði Torfi, hvárt Þorbjǫrn væri dauðr.

Hávarðr kvað vísu:

Mótreyni klaufk mána
malma brags í jagsla;
segg létk alms í augum
eitrdǫgg staðar leita;
sákatk hitt at hrykki
hringmerkðr fetilstingi,
þás gunnloga grenni
gallharðan sák falla.

Hávarðr spurði, hvat þeir hefði at gert. Torfi sagði, at Sturla væri fallinn ok húskarlarnir, — "enda er Ánn dauðr".

Hávarðr kvað vísu:

Vér hǫfum felda fjóra,
feng telk í því drengjum,
brátt, þeims blóðgan létu
Bjargeyjar son deyja;
enn af órum mǫnnum
einn, hversollins gera
Ánn vas hœfðr með hlunni,
Hallgrímr kveðr nú fallinn.

Þeir gengu þá upp at naustinu; váru þeir þar fyrir félagar, ok fǫgnuðu þeim vel. Þá spyrr Eyjólfr Valbrandsson, hvárt eigi skyldi drepa þrælana.

Hávarðr kvað eigi at hefndara Óláfs sonar síns, þó at þeir dræpi þrælana, — "veri þeir hér í nátt, ok geymi svá at engir steli af rekunum".

Þá spurði Hallgrímr, hvat þeir skyldi þá at hafask.

Hávarðr svaraði: "Vér skulum taka skútuna, ok alt þat oss þykir slœgr til, ok halda undir Mánaberg ok finna Ljót kappann; væri heldr hefnd í slíkum manni, sem hann er, ef svá vildi verða.

Þeir taka nú skútuna ok marga gripi, þá er þeir frændr hǫfðu átt, ok róa út eftir firði ok framan at Mánabergi.

Þá mælti Hávarðr: "Nú munum vér verða með ráðum at at fara; er Ljótr varr um sik; á hann jafnan sǫkótt. Hann lætr vaka yfir sér hverja nátt; hann liggr í lokrekkju læstri hverja nátt; jarðhús er í hvílugólfinu, ok er annarr jarðhússmunninn á baki húsunum; hefir hann ok mart manna með sér".

Þá mælti Torfi Valbrandsson: "Þat er mitt ráð, at vér berim eld at bœnum, ok brennum inni hvert mannsbarn".

Hávarðr sagði, at eigi skyldi svá vera, — "skulu þit Hallgrímr frændi vera uppi á húsunum ok gæta þess jarðhússmunnans, er út má ganga, trúi ek ykkr bezt til; hér eru ok tvennar dyrr framan á bœnum; á skálanum eru ok tvennar dyrr; nú skulu vit Eyjólfr ganga inn aðrar, enn þeir brœðr Oddr ok Þórir aðrar ok svá í skálann, enn þú Þórhallr skalt gæta hér skútunnar ok verja með karlmensku, þó at þess þurfi með".

Ok er hann hefir til skipat, svá sem hann vill, þá ganga þeir heim at bœnum. Útibúr mikit stóð í túni, ok maðr einn sat undir veggnum með vápnum. Ok er þeir koma mjǫk svá at upp, sér hann mennina ok sprettr upp ok hleypr ok ætlar at gera vart við komu þeira. Hallgrímr gekk fyrstr þeira félaga; hann skaut spjóti eftir honum, ok rak í gegnum hann við vegginn. Dó hann þegar þar á spjótinu. Eftir þat gengu þeir þangat sem ætlat var; þeir Torfi ok Hallgrímr þangat sem útganga var á bœnum.

Chapter 12

Svá er sagt, at Hávarðr snarar inn í skálann; brann þar ljós hit efra, enn dimt hit neðra; hann gekk þar at hvílugólfinu. Bar þá svá til, at húsfreyja var eigi í sæng komin; var hon í stofu ok konur hjá henni; var þá eigi læst hvílugólfit. Hávarðr slær flǫtu sverðinu á hurðina. Ljótr vaknaði við ok spurði, hverr harkaðisk. Hávarðr karl segir til sín.

Ljótr mælti þá: "Hví ertu hér, Hávarðr karl? Var oss sagt í fyrra dag, at þú værir at dauða kominn".

Hávarðr svaraði: "Annars dauða máttu fyrr spyrja; kann ek at segja þér víg brœðra þinna, Þorbjarnar ok Sturlu".

Ok er hann heyrir þetta, hljóp hann upp í rúminu ok grípr ofan sverð, er hekk yfir honum. Ljótr bað menn upp standa í skálanum ok taka til vápna. Hávarðr hljóp þá upp í hvílugólfit ok hjó til Ljóts á ǫxlina vinstri; enn Ljótr brásk við hart, ok berr sverðit út af ǫxlinni ok flusti ofan handlegginn ok af hǫndina í ǫlnbogabót. Ljótr hljóp fram ór rúminu með brugðit sverðit, ok ætlaði at hǫggva til Hávarðs. Þá var Eyjólfr upp kominn, ok hjó á ǫxlina hœgri ok af hǫndina, ok feldu þeir þar Ljót. Þá var yss mikill í skálanum. Vildu húskarlar Ljóts þá upp standa ok taka til vápna. Váru Þorbrands synir þá inn komnir. Fengu menn þá einstaka slǫg ok skeinur.

Þá mælti Hávarðr, bað menn vera sem kyrrasta, ok sýna ekki ilt af sér, — "ella drepum vér hvert mannsbarn á fœtr ǫðru".

Þykkir þeim þá betr at liggja sem kyrrastir. Var Ljótr fám harmdauði, þó at þeir hefði verit með honum. Eftir þat snúa þeir út; vildi Hávarðr þar eigi at gera fleira. Þá kómu þeir á móti þeim Torfi ok Hallgrímr; hǫfðu þeir þá ætlat til inngǫngu, ok spurðu, hvat at hefði gerzk.

Hávarðr kvað þá vísu:

Brátt gekk sonr, þás sótti
sunnu bekks at runni,
Knǫttr sák hvar brá bitrum
blóðisi, Geirdísar;
enn réð Eyjólfr minnask
eggleiks við kyn seggja
geymibaldri at gjalda
gunnbliks fúra kunnum.

Síðan gengu þeir ofan til skútunnar, ok heilsaði Þórhallr þeim vel. Þá spurði Torfi Valbrandsson, hvat nú skyldi at hafask.

"Nú skal leita til trausts nǫkkurs; þó at eigi verði hefndin jafnmikil sem ek vilda, þá munum vér þó eigi einhlítir til at halda oss eftir þessi verk; eru enn margir frændr Þorbjarnar þeir er mikils eru verðir; þykkir mér líkast at leita til Steinþórs á Eyri; hefir hann helzt haft tilmæli við mik, ef ek þyrfta nǫkkurs við".

Allir þeir báðu hann fyrir sjá, ok sǫgðusk þat vilja gera sem hann vildi, ok eigi fyrr við skiljask, enn hann sæi ráð fyrir. Eftir þat halda þeir út á fjǫrðinn. Tóku þeir at spenna árarnar, enn Hávarðr settisk við stjórn. Þá mælti Hallgrímr, ok bað Hávarð kveða vísu nǫkkura.

Hávarðr kvað þá vísu:

Heldr hǫfum heiftir goldit,
Hallgrímr, saman allir
— vígs iðrumsk þess þeygi —
Þjóðreks sonum stórar.
Urðu œski-Nirðir
oddregns of sǫk vegnir,
— ǫrþjóða veitk eyða
ímgjarna, — Þorbjarnar.
Chapter 13

Nú er ekki at segja frá þeira ferð fyrr enn þeir koma á Eyri; var þat þann tíma dags, er Steinþórr sat at borðum með menn sína. Þeir ganga í stofuna fjórir saman með vápnum; gekk Hávarðr fyrir Steinþór, ok kvaddi hann. Steinþórr tók kveðju hans ok spurði, hverr hann væri. Hann kvaðsk Hávarðr heita.

"Vartu í búð várri í fyrra sumar?"

Hann kvað svá verit hafa.

Steinþórr mælti: "Hafi þér sét ólíkara mann, piltar, sjálfum sér, er hann er nú, eða þá var hann; sýndisk mér sem hann gæti varla gengit staflauss á milli búða, ok oss þótti líklegr til kararmanns, með því at honum skapraunaði mjǫk; enn nú sýnisk mér maðrinn hinn gervilegasti undir vápnum; eða segi þér nǫkkut tíðenda"?

Hávarðr svaraði: "Vér segjum víg Þorbjarnar Þjóðrekssonar ok brœðra hans Ljóts ok Sturlu Þjóðrekssona, Brands hins sterka ok þeira sjau saman".

Steinþórr svaraði: "Þetta eru mikil tíðendi; eða hverir hafa þetta gert, er drepit hafa niðr kappa hina mestu ok stóreflismenn"?

Hávarðr mælti ok segir, at þeir frændr hafi þat gert. Steinþórr mælti ok spurði, hvert Hávarðr ætlaði at leita trausts eftir slíkt stórvirki.

Hávarðr svaraði: "Þat hefi ek ætlat, sem nú er orðit, at leita til þín; þótti mér þú þat mæla í fyrra sumar á þingi, ef ek þyrfta lítillar liðveizlu, at ek munda eigi síðr koma til þín, enn til annarra hǫfðingja".

Steinþórr svaraði: "Eigi veit ek nær þú þykkisk mikillar þurfa, ef nú þarftu lítillar; enn þat máttu hugsa, at eigi munda ek þá góðr viðtakna, ef nǫkkurs þyrfti við, er nú læt ek seint við; skal ok eigi svá vera; vil ek bjóða þér, Hávarðr, hér at sitja með félǫgum þínum þar til er þessi mál koma til vegar; vil ek ok því heita, at rétta yður mál, því mér lízk svá á yður, at sá mun betr hafa, er við yðr tekr, ok er eigi víst at jafnrǫskva menn fái sem þér eruð; hefir þetta meir gengit eftir málefnum, enn líkindum".

Hávarðr kvað þá vísu:

Nús jafnǫndum efni
angrsólar fram ganga
várar elds þeims vilja
vígstemjendr fremja;
vera kveða hǫgg enn hǫggvit
hjǫrs saklausra Bǫrva,
Ísfirðinga orðit
eirlaust, farit trausti.

Þeir þǫkkuðu Steinþóri mikilmannlegt boð. Hann bað taka við klæðum þeira ok vápnum ok fá þeim þur klæði. Ok er Hávarðr tók af sér hjálminn ok steypir af sér brynjunni, þá kvað hann:

Hlógu hirðidraugar
hvinnis um sǫk minni
sónar, þás syni mínum
svells, nam ísarn bella:
nú tér, síz vegnir váru
viðmiðjungar Þriðja,
bǫrgs í hverju bjargi
blóts annan veg þjóta.

Steinþórr bað Hávarð at ganga til bekkjar ok sitja gegnt sér, ok skipa þar félǫgum sínum hjá sér. Hávarðr gerði ok svá; skipar Hallgrími frænda sínum innar frá sér, enn innar frá honum sitja þeir Þórir ok Oddr Þorbrandssynir, enn utar frá Hávarði sátu þeir Torfi ok Eyjólfr Valbrandssynir, þá Þórhallr, þá heimamenn þeir sem áðr sátu.

Ok er þeir setjask niðr, kvað Hávarðr vísu:

Hallgrímr skulum heiman,
hlít es vættugi níta,
uggi ek ógnir seggja,
oddhríð, ór stað bíða:
enn víg þau es vér vágum,
vilda ek aldrigi gjalda
geira gæti-áru,
gjǫrvall í strá falli.

Þá mælti Steinþórr: "Auðheyrt er þat nú, Hávarðr, at þér gengr nú flest eftir vilja, enda væri þá svá ok, ef ekki eftirmál mundi verða eftir jafnhrausta menn ok ríka, sem þeir váru allir frændr, ok svá miklir menn, sem enn eru til eftirmálsins".

Hávarðr kveðsk aldri hugsa um eftirmál; kvað lokit því heðan af, at hann mundi hafa nǫkkura sorg eða angr í sínu hjarta, ok þykkja eigi þann veg vel, sem af reiddi hans mál. Var hann ok svá kátr ok glaðr við hvert mannsbarn sem ungr væri.

Spyrjask nú þessi tíðendi víða, ok þótti með mestum ólíkendum verða. Sátu þeir nú á Eyri með Steinþóri bónda. Skorti þar eigi fjǫlmenni mikit ok hinn mesta fagnað; þar var eigi færa enn sex tigir vígra manna.

Hverfum nú frá er þeir sitja á Eyri með Steinþóri bónda í góðum fagnaði ok með miklum kostnaði.

Chapter 14

Ljótr hét maðr; hann bjó á Rauðasandi; hann var kallaðr hólmgǫngu-Ljótr. Var hann bæði mikill ok sterkr ok hinn mesti hólmgǫngumaðr. Systur hans hafði átta Þorbjǫrn Þjóðreksson. Er svá sagt, at Ljótr var hinn mesti ójafnaðarmaðr, ok hafði øxi í hǫfði hverjum manni, er eigi vildi laust láta fyrir honum þat er hann vildi, ok báru engir menn frjálst hǫfuð fyrir honum þar um Rauðasand ok víðar annarsstaðar.

Þorbjǫrn hét maðr; hann bjó þar sem heitir á Eyri; hann var auðigr maðr at fé, ok kominn mjǫk á hinn efra aldr, ok eigi mikilmenni at skapi. Hann átti tvá sonu; hét annarr Grímr, enn annarr Þorsteinn.

Svá er sagt, at þeir Ljótr ok Þorbjǫrn áttu eitt veitiengi báðir saman; var þat hit mesta gersimi. Var svá skilit, at sitt sumar skyldu hafa hvárir, enn sá lœkr fell fyrir neðan bœ Ljóts, er hljóp á engit á várit. Váru þar í stíflur ok vel um búit. Fór svá jafnan, þá er Þorbjǫrn átti at hafa engit, at hann náði aldri lœknum, ok fór svá, at Ljótr lét næsta þau orð um fara, at Þorbjǫrn ætti eigi engit, ok skyldi hann eigi þora at eigna sér. Ok er Þorbjǫrn heyrði þetta, þykkisk hann vita, at Ljótr mun þat efna, sem hann hefir heitit. Var skamt milli bœja þeira.

Ok einn dag fundusk þeir; spurði Þorbjǫrn, hvárt Ljótr ætlaði at taka af honum engit.

Ljótr svaraði, ok bað hann ekki orð til leggja, — "skal þér eigi duga heldr enn ǫðrum at kvarta um þat, er ek vil vera láta; ger annat hvárt, at þú lát þér vel líka þat er ek vil gera, elligar rek ek þik brott af eignum þínum; skaltu hvárki hafa engit né annat".

Ok er Þorbjǫrn vissi ójafnað Ljóts, enn hann hafði of fjár, þá kaupir hann engit eftir því sem Ljótr kvað á, ok gaf fyrir sextigu hundruð þegar í stað, ok skilja at því. Ok er sveinarnir spyrja þetta, verða þeir stórilla við ok kalla þetta hið mesta arfrán, at kaupa þat, er hann átti áðr. Spyrsk þetta nú víða. Þeir brœðr gættu fjár fǫður síns; var Þorsteinn tólf vetra, enn Grímr tíu.

Þat var einn dag á ǫndverðum vetri, at þeir brœðr gengu til fjárhúsa; hafði veðr komit mikit, ok ætluðu at vita, hvárt heim væri kominn allr fénaðrinn. Þat bar saman, at Ljótr hafði gengit um morguninn til reka sinna. Hann var umsvifsmaðr mikill um bú sitt. Þat var í þann tíma, er sveinarnir váru komnir at fjárhúsum, þá sjá þeir, at Ljótr gengr neðan frá sjónum.

Þá mælti Grímr við Þorstein bróður sinn: "Sér þú hólmgǫngu-Ljót, þar sem hann gengr neðan frá sjónum"?

"Hví mun ek eigi sjá hann"? segir Grímr.

Þá mælti Þorsteinn: "Mikinn ójǫfnuð gerir Ljótr þessi oss ok ǫðrum mǫnnum, ok er mér þat í skapi at hefna, ef ek gæti".

Grímr mælti: "Þetta er óvitrlega mælt, at þú mundir sýna nǫkkura óvísu af þér við slíkan kappa sem Ljótr er, ok gildari enn fjórir eða fimm menn aðrir, þó at mjǫk sé vaxnir, ok er hann eigi barna fœri".

Þorsteinn svaraði: "Eigi gerir at letja mik; skal ek til ráða alt at einu, enn þú munt líkjask fǫður þínum ok vilja vera ræningi Ljóts sem margir aðrir".

Grímr svaraði: "Með því þér er þetta í hug, frændi, þá mun þér verða of lítit gagn at mér, enn slíkt sem er, þá mun ek veita þér eftir megni".

"Þá ferr þér vel", segir Þorsteinn, "ok má vera at gangi eftir málaefnum".

Þeir hǫfðu handǫxar í hendi, ok váru þær litlar ok bitrlegar. Standa þeir nú ok bíða til þess er Ljót berr at húsinu. Hann snarask fram hjá þeim; hafði Ljótr bolǫxi í hendi. Hann gengr leið sína ok lætr sem hann sjái eigi sveinana. Ok er hann berr fram hjá þeim, þá hǫggr Þorsteinn á ǫxlina á Ljóti; øxin beit eigi, enn þó varð hǫggit svá mikit, at hǫndin gekk ór axlarliðnum. Enn er Ljótr sá, at sveinarnir vildu glettask við hann, snarask hann við ok hóf upp øxina ok ætlaði at slá Þorstein með øxinni; ok í því er hann reiðir upp øxina, hleypr Grímr at, ok hǫggr af Ljóti hǫndina fyrir ofan úlflið; fellr þá niðr hǫndin með øxinni. Láta þeir þá skamt hǫggva í milli, ok er eigi sagt líklegra enn svá, at þeir fella þar hólmgǫngu-Ljót, enn verða eigi sárir; grafa þeir hann niðr í fǫnnina ok gengu þar frá.

Ok er þeir koma heim, var faðir þeira í durum úti ok spurði, hví þeim hefði svá seint orðit, eða hví blóðug væri klæði þeira. Þeir segja víg Ljóts. Hann spyrr, hvárt þeir hefði drepit hann. Þeir segja at svá var.

Þá mælti hann: "Verðit í brott, vándir óhappamenn; hafi þit unnit hit mesta óhappaverk, ok drepit hinn mesta hǫfðingja ok várn formann. Munu þit þat hafa at gert, at ek mun gerr af eignum mínum, ok ǫllu því er ek á, enn þit munut drepnir, ok er þat allvel". Þorbjǫrn hljóp þá brott ok út frá bœnum.

Grímr mælti: "Fáumsk vit aldri við skrattakarl þenna, er svá lætr leiðinlega, ok er þetta eigi meðalvesalingr, hversu sér lætr".

Þorsteinn svaraði: "Finnum vér hann, því at þat grunar mik, at hann sé eigi jafnreiðr sem hann lætr til reiðulega".

Eftir þat ganga þeir at honum. Þorbjǫrn mælti glaðlega við þá ok bað þá bíða sín þar. Hann gekk þá heim, ok var litla stund á brott; hann kom aftr með hesta tvá vel búna.

Þá mælti Þorbjǫrn, at þeir skyldi stíga á bak, — "vil ek senda ykkr á Eyri til Steinþórs vinar míns; biðit hann taka við ykkr; er hér gullhringr, mikil gersemi, er þit skulut gefa honum; hefir hann oft til mælt, ok fengit aldri, enn nú skal lausan láta fyrir ykkra nauðsyn". Eftir þat minnisk karl við sonu sína, ok bað þá vel fara ok heila hittask.

Er nú eigi sagt frá þeira ferð, fyrr enn þeir koma á Eyri; var þat snemma dags. Ganga þeir til stofunnar, ok var hon altjǫlduð ok skipuð á báða bekki; skorti þar eigi glaum né gleði. Þeir ganga fyrir Steinþór ok kveðja hann vel. Hann tók vel kveðju þeira. Hann spurði, hverir þeir væri. Þeir sǫgðu nǫfn sín ok fǫður síns.

Þá mælti Þorsteinn: "Hér er hringr, er faðir minn sendi þér, ok með kveðju sína ok bað þess, at þú veitir okkr vetrvist í vetr, eða lengr þó at vit þyrftim".

Steinþórr tók við hringnum ok mælti: "Segi þit nǫkkur tíðendi"?

Þeir segja þá víg Ljóts ok svá þat, at þeir hefði drepit hann.

Steinþórr svaraði: "Þetta er enn orðit undarlega, at tvau ungmenni hafa orðit at skaða þvílíkum kappa sem Ljótr var; eða hvat var til saka"?

Þeir sǫgðu slíkt sem þeim þótti vera.

Steinþórr mælti: "Þat er ráð mitt, at þit gangið yfir fyrir hann Hávarð hærukarlinn, er sitr gegnt mér; spyrið hann eftir, hvárt hann vill taka við ykkr eða eigi í sveit með sér".

Þeir gera nú svá; ganga fyrir Hávarð. Hann fagnar þeim vel ok spurði tíðenda, ok lét sem hann hefði ekki heyrt, enn þeir sǫgðu honum frá sem innilegast. Ok er lokit var rœðu þeira, sprettr Hávarðr upp í móti þeim ok kvað vísu:

Þǫkk eigu vér víga,
váruð hollir mér, þollum,
ann ek æskirunnum
ógólegum, sólar:
þann vissak mér manna
mest alls at hlít fallinn,
orðin spyri fárleg fyrðar
flest andskotum vestan.

Hávarðr skipar þeim brœðrum utar frá sér. Sátu þeir þar glaðir ok kátir.

Spyrjask nú þessi tíðendi um allan Rauðasand ok víða annarsstaðar. Finsk Ljótr þar dauðr undir veggnum. Var þá farit til Þorbjarnar, ok hann at spurðr. Þrætti Þorbjǫrn eigi, at synir hans hefði drepit hann. Ok með því at Ljótr var óvinsæll um Rauðasand, ok Þorbjǫrn kvaðsk hafa illa við orðit ok rekit þá á brott, ok þat bera heimamenn með honum, þá verðr þar eigi eftirmál at sinni. Sezk Þorbjǫrn um kyrt í búi sínu.

Chapter 15

Nú er þar til at taka, at þeir sitja á Eyri allir saman vel haldnir. Verðr Steinþóri kostnaðarsamt, svá mart fjǫlmenni sem hann hafði, ok þurfti stóran kostnað til at leggja, svá mikla rausn sem hann helt.

Atli hét maðr, er bjó í Otradal, ok átti systur Steinþórs á Eyri, er Þórdís hét. Atli var manna minstr ok vesallegstr, ok svá er sagt, at þar eftir væri skaplyndi hans, at hann væri hinn mesti vesalingr, ok var þó stórra manna, ok svá auðigr, at hann vissi varla aura sinna tal; hafði Þórdís verit gift Atla til fjár.

Svá er sagt, at bœrinn í Otradal væri mjǫk af almannaveg; þat var út ǫðrum megin fjarðarins gegnt Eyri. Atli tímdi eigi at halda vinnumenn; vann hann bæði nátt ok dag slíkt er hann mátti. Hann var ok svá einþykkr, at hann vildi ekki eiga við aðra menn, hvárki gott né ilt. Hann var hinn mesti búmaðr; hann átti útibúr mikit; váru þar í alls konar gœði; þar váru inni hlaðar stórir ok alls konar slátr, skreið ok ostar ok alt þat er hafa þurfti. Atli hafði þar gert sæng sína, ok lágu þau þar hverja nátt.

Svá er sagt, at einn morgin var Steinþórr snemma á fótum; hann gekk at sæng Hávarðar ok tók á fótum hans ok bað hann upp standa. Hávarðr spratt upp skjótt ok fram á gólfit. Ok er hann stóð upp, þá stóð upp hverr at ǫðrum þeira félaga, því at þat var vandi þeira, at allir gengu hvert er einn þurfti at fara. Ok er þeir váru allir búnir, gengu þeir út í túnit. Steinþórr var þar fyrir með nǫkkura menn.

Þá mælti Hávarðr: "Búnir erum vér, bóndi, at fara hvert er þér vilið láta fara; viljum vér gjarna þér fylgja hvárt sem er ríflegt eða óríflegt, enn þat er eftir metnaðar míns, at ek vil eigi vera í þeiri ferð, er ek veit eigi, hvert ek skal fara".

Steinþórr mælti: "Ek ætla at fara til Atla mágs míns, ok vil ek, at þér veitið mér brautargengi".

Þeir gengu ofan til sjóvar; var þar skúta, sú er þeir hǫfðu tekit af Þorbirni. Þeir hrundu fram skútunni ok tóku til ára, ok reru yfir á fjǫrðinn. Þótti Steinþóri þeir félagar til alls harðfengilega taka.

Þenna morgin stóð Atli bóndi snimma upp ok gekk af sæng sinni. Atli var svá búinn, at hann var í hvítum stakki, stuttum ok þrǫngum; var maðrinn eigi skjótlegr á fœti; var hann bæði vesalmannlegr ok ljótr at sjá, skǫllóttr ok inneygr. Hann gekk út ok sá til veðrs. Veðr var kalt ok frost mikit. Hann sá at skip fór handan yfir fjǫrðinn, ok komit mjǫk at landi, ok kendi þar Steinþór bónda mág sinn, ok varð eigi gott við. Garðr stóð í túninu ok meir út á vǫllinn; stóð þar í heykleggi, ok dregit af ǫllum megin. Þat var bragð Atla, at hann hljóp í garðinn ok velti kleggjanum ofan á sik, ok lá Atli þar undir.

Nú er at segja frá Steinþóri ok þeim ǫllum saman, at þeir koma at landi ok ganga upp til bœjar, ok er þeir koma í útibúrit, þá spratt Þórdís upp ok fagnaði vel bróður sínum ok ǫllum þeim, ok kvað hann sjaldsénan þar. Steinþórr spyrr, hvar Atli mágr hans var. Hon kvað hann fyrir litlu út genginn. Steinþórr bað þá leita hans. Þeir leituðu hans um bœinn, ok fundu eigi, ok segja síðan Steinþóri.

Þá mælti Þórdís: "Hvat viltu frændi til vár"?

Hann svarar: "Þat hafða ek ætlat, at Atli skyldi hafa gefit mér eða selt mér fǫng nǫkkur".

Hon svaraði: "Eigi þykkisk ek síðr ráða eiga, enn Atli; vil ek at þú hafir slíkt er þú vilt".

Hann kvaðsk þat gjarna vilja. Ryðja þeir búrit, ok bera ofan á skútuna til þess at hon var hlaðin; váru þat alls konar fǫng.

Þá mælti Steinþórr: "Nú skulu þér fara heim á skútunni, enn ek skal hér eftir vera hjá systur minni; er mér forvitni á at vita, hversu Atli mágr minn lætr sér þá er hann kemr aftr".

Hon svaraði: "Þarfleysu eina ætla ek þetta vera, frændi minn", sagði Þórdís; "mun þér eigi þykkja gaman í at heyra til hans, enn þó skaltu ráða; eða því skaltu heita mér, at vera eigi verri vin Atla enn áðr, hvat sem hann mælir eða gerir".

Steinþórr játaði þessu. Hon lét hann vera undir fortjaldi nǫkkuru þar sem enginn mátti sjá hann; enn þeir halda heim aftr á skútunni. Þeir hǫfðu hvast mjǫk á fjǫrðinn, ok fengu mjǫk innanvátt áðr þeir kómu at landi.