Bókastaðir

Þá nótt hina sǫmu, er Hǫrðr fór ór Hólmi, dreymdi Þórbjǫrgu á Indriðastǫðum, at áttatigir varga rynni þar at bœnum, ok brynni eldr ór munni þeim, ok væri einn í hvítabjǫrn, ok þótti hann heldr dapr, ok dvǫldust nǫkkura stund á bœnum, ok runnu síðan vestr ór garði á hól nǫkkurn, ok lǫgðust þar niðr.Þá nótt hina sömu, er Hörðr fór ór Hólmi, dreymdi Þórbjörgu á Indriðastöðum, at áttatigir varga rynni þar at bœnum, ok brynni eldr ór munni þeim, ok væri einn í hvítabjörn, ok þótti hann heldr dapr, ok dvöldust nökkura stund á bœnum, ok runnu síðan vestr ór garði á hól nökkurn, ok lögðust þar niðr. Enn Indriði sagði þat vera hugi Hólmverja til sín. Þórbjǫrg kveðst ætla, at þeir mundu vera sjálfir, ok koma þar brátt.Þórbjörg kveðst ætla, at þeir mundu vera sjálfir, ok koma þar brátt. Hon bað Indriða veita heim brunnlœk ok þekja yfir, þvíat hon kveðst vera berdreym. Svá var nú gert. Þórbjǫrg lét gera reykháfa stóra; hon lét bera fé upp á þvertré, þvíat vatn stóð í miðjum veggjum; hon hafði ok ekki svá mannfátt fyrir.Þórbjörg lét gera reykháfa stóra; hon lét bera fé upp á þvertré, þvíat vatn stóð í miðjum veggjum; hon hafði ok ekki svá mannfátt fyrir.

Litlu síðar kómu þeir Hǫrðr;Litlu síðar kómu þeir Hörðr; gekk hann at durunum upp ok fór fyrir liðinu; hann drap á dyr. Þórbjǫrg gekk til hurðar ok heilsaði vel Herði, ok bauð honum til sín ok virktaliði hans;Þórbjörg gekk til hurðar ok heilsaði vel Herði, ok bauð honum til sín ok virktaliði hans; vildi hon at hann skildi við harkalið þat, ok kvað marga mundu verða honum þá at liði. Hǫrðr bauð henni út á vǫll til sín, ok kvað hana skyldu velkomna hjá sér, ef hon skildi við Indriða.Hörðr bauð henni út á völl til sín, ok kvað hana skyldu velkomna hjá sér, ef hon skildi við Indriða. Hon kvað þat verr sama, ok létst eigi mundu við hann skilja. Síðan drógu þeir viðkǫst at dyrum, ok lǫgðu eld í bœinn;Síðan drógu þeir viðköst at dyrum, ok lögðu eld í bœinn; enn þeir vǫrðu með vatni, sem fyrir váru;enn þeir vörðu með vatni, sem fyrir váru; þeim sóttist illa. Þat undraðist Geirr.

Hǫrðr mælti: "Þat get ek, at systir mín hafi ráð til gefit um vatnsrás þessa".Hörðr mælti: "Þat get ek, at systir mín hafi ráð til gefit um vatnsrás þessa".

Þeir fóru at leita ok fundu lœkinn, ok veittu af, enn þó var nóg vatn í bœnum, svá hafði mikit innhlaupit áðr. Hǫrðr sá, at maðr stóð í einum reykháfnum ok helt á boga.Hörðr sá, at maðr stóð í einum reykháfnum ok helt á boga. Hǫrðr skaut þann mann með gafloki til bana.Hörðr skaut þann mann með gafloki til bana. Eftir þat sá Hǫrðr fara lið at bœnum, er Þórbjǫrg hafði eftir sent.Eftir þat sá Hörðr fara lið at bœnum, er Þórbjörg hafði eftir sent. Geirr kvað þá mundu verða undan at leita; ekki latti Hǫrðr þess;ekki latti Hörðr þess; hurfu þeir síðan frá. Engin fellu þar hús ofan. Fjǫldi manna kom til Indriðastaða.Fjöldi manna kom til Indriðastaða. Heim fóru Hólmverjar, ok sátu nú um kyrrt um stund.

Bœndr lǫgðu fund á Leiðvelli við Laxá hjá Grunnafirði, at eigi fœi svá lengr fram, at þeim Hólmverjum þyldist ǫll illvirki, þau er þeir gerði.Bœndr lögðu fund á Leiðvelli við Laxá hjá Grunnafirði, at eigi fœi svá lengr fram, at þeim Hólmverjum þyldist öll illvirki, þau er þeir gerði. Ǫllum heraðshǫfðingjum váru orð send, at þeir kœmi til þessarrar stefnu ok ǫllum bœndum ok griðmǫnnum.Öllum heraðshöfðingjum váru orð send, at þeir kœmi til þessarrar stefnu ok öllum bœndum ok griðmönnum. Enn er Indriði bjóst til fundarins, spurði Þórbjǫrg, hvert hann ætlaði at fara.Enn er Indriði bjóst til fundarins, spurði Þórbjörg, hvert hann ætlaði at fara. Hann sagði henni.

"Þá vil ek fara með þér", segir hon, "þvíat þú mátt vita, at ek er þér trú".

Eigi vildi hann at hon fœri til fundarins, ok kvað henni ekki gaman mundu vera í því, at heyra hvat þar er mælt. Hon kveðst þat þykkjast vita. Síðan reið Indriði til fundarins. Litlu síðar lét Þórbjǫrg sǫðla sér hest, ok fór með annan mann til stefnunnar.Litlu síðar lét Þórbjörg söðla sér hest, ok fór með annan mann til stefnunnar. Þar var fyrir mannfjǫldi mikill ok háreysti mikit.Þar var fyrir mannfjöldi mikill ok háreysti mikit. Enn er hon kom, drap klukku þeira hljóð ok þǫgnuðu allir.Enn er hon kom, drap klukku þeira hljóð ok þögnuðu allir.

Hon mælti þá: "Vita þykkjumst ek framferði yðvart ok ætlan, enn ekki skal því leyna yðr, sem mér býr í skapi, at ek skal verða þess manns bani eðr láta verða, sem Hǫrð bróður minn vegr".Hon mælti þá: "Vita þykkjumst ek framferði yðvart ok ætlan, enn ekki skal því leyna yðr, sem mér býr í skapi, at ek skal verða þess manns bani eðr láta verða, sem Hörð bróður minn vegr".

Síðan riðr hon á burt.

Á þessu þingi var Torfi Valbrandsson, Kollr frá Lundi, Indriði, Illugi, Kolgrímr, Refr ok Þórsteinn øxnabroddr ok Ormr ór Hvammi, ok margir aðrir heraðshǫfðingjar.Á þessu þingi var Torfi Valbrandsson, Kollr frá Lundi, Indriði, Illugi, Kolgrímr, Refr ok Þórsteinn öxnabroddr ok Ormr ór Hvammi, ok margir aðrir heraðshöfðingjar.

Torfi mælti þá: "Einsætt er mǫnnum þeim, sem hér eru við staddir, ok verða allir at því samráða, at taka þessa vendismenn af lífi, eðr munu þeir gø vir fyrst alránir sem næstir eru, enn síðan allir aðrir heraðsmenn; megu þér þat sjá, at þeir munu eigi ǫðrum hlífa, er Hǫrðr vildi brenna inni mága sína; snúum brátt at nǫkkuru ráði góðu, svá at engin njósn komi þeim; er þetta ǫllum hit mesta nauðsynjaverk".Torfi mælti þá: "Einsætt er mönnum þeim, sem hér eru við staddir, ok verða allir at því samráða, at taka þessa vendismenn af lífi, eðr munu þeir gø vir fyrst alránir sem næstir eru, enn síðan allir aðrir heraðsmenn; megu þér þat sjá, at þeir munu eigi öðrum hlífa, er Hörðr vildi brenna inni mága sína; snúum brátt at nökkuru ráði góðu, svá at engin njósn komi þeim; er þetta öllum hit mesta nauðsynjaverk".

Illugi lét meiri illvirki af þeim standa, enn svá mætti vera; kvað þar saman komit hit versta fólk: "mun ek þar øngvar tengdir virða;kvað þar saman komit hit versta fólk: "mun ek þar öngvar tengdir virða; hǫfum vær svá spurt til þeira, at þeir hafi oss slíkan hlut ætlat sem Indriða".höfum vær svá spurt til þeira, at þeir hafi oss slíkan hlut ætlat sem Indriða".

Kolgrímr kvað þá mestan kulda af kenna, er næstir eru, enn þó ekki langt at bíða áðrenn aðrir ætti slíkt fyrir hǫndum, þótt firr sæti.Kolgrímr kvað þá mestan kulda af kenna, er næstir eru, enn þó ekki langt at bíða áðrenn aðrir ætti slíkt fyrir höndum, þótt firr sæti. Slíkum orðum mælti hverr at ǫðrum.Slíkum orðum mælti hverr at öðrum. Refr kvað þat eitt til liggja at maðr væri gørr úti Hólm, sá er þeim sverði eiða, at ekki væri í svikum við þá, ok segi, at þat væri vili allra landsmanna, at þeir føri í burt ór Hólmi, hvert sem þeir vildi, ok væri þá sáttir hvárir við aðra.

Torfi var at þessu mestr upphafsmaðr, um ráðagørð þessa ok þat með, at hann biðr þá þegar riða um nóttina inn til fjarðar, svá at eigi yrði Hólmverjar varir við: "þvíat mér sýnist", segir hann, "sumir grunsamligir á Strǫndinni".Torfi var at þessu mestr upphafsmaðr, um ráðagørð þessa ok þat með, at hann biðr þá þegar riða um nóttina inn til fjarðar, svá at eigi yrði Hólmverjar varir við: "þvíat mér sýnist", segir hann, "sumir grunsamligir á Ströndinni".

Þeir riðu þegar um nóttina. Þeir átu dǫgurð um morguninn eftir á nesi því framanverðu, er þeir kǫlluðu Dǫgurðarnes síðan.Þeir átu dögurð um morguninn eftir á nesi því framanverðu, er þeir kölluðu Dögurðarnes síðan.

Þann morgin hinn sama sóttu þeir vatn Þórgeirr gyrðilskeggi ok Sigurðr Torfafóstri, tólf saman á skútu einni. Hólmverjar vissu øngvar vánir til mannsafnaðar eðr nǫkkurra svika við sik.Hólmverjar vissu öngvar vánir til mannsafnaðar eðr nökkurra svika við sik.

Enn er landsmenn urðu varir við ferð þeira Sigurðar, þá sendu þeir Koll Kjallaksson við fjórða mann og tuttuganda; ok er þeir fundust, flýði þegar Þórgeirr gyrðilskeggi við sjaunda mann; enn Sigurðr Torfafóstri bjóst til varnar við fimta mann, ok varð þar allhǫrð atlaga;enn Sigurðr Torfafóstri bjóst til varnar við fimta mann, ok varð þar allhörð atlaga; varðist Sigurðr þá enn allhraustliga, þvíat hann var bæði sterkr ok vápnfimr. Þar til bǫrðust þeir, at fallnir váru allir félagar Sigurðar;Þar til börðust þeir, at fallnir váru allir félagar Sigurðar; enn hann var þá enn ekki sárr. Þórvaldr bláskeggr sótti þá hart at ok margir aðrir; þá váru fallnir fimm menn af Koll. Sigurðr verst þá enn ágæta vel; vegr hann þá enn marga menn, enda berast þá sár á hann. Þórvaldr bláskeggr snarar þá at Sigurði, ok leggr í gegnum hann með spjóti. Sigurðr hafði vegit með øxi;Sigurðr hafði vegit með öxi; hann kastar þá til Þórvalds øxinni, ok kemr øxin í hǫfuðit, ok fell hvárrtveggi dauðr niðr.hann kastar þá til Þórvalds öxinni, ok kemr öxin í höfuðit, ok fell hvárrtveggi dauðr niðr. Þá hafði Sigurðr orðit níu manna bani, enn fylgdarmenn hans hǫfðu drepit þrjá.Þá hafði Sigurðr orðit níu manna bani, enn fylgdarmenn hans höfðu drepit þrjá. Alls fellu þar í árkvíslunum sjautján menn af hvárumtveggjum. Þær eru nú kallaðar Bláskeggsár.

Þórgeirr gyrðilskeggi nam staðar á Arnarvatnsheiði, ok lagðist í helli á Fitjum, ok safnaði sér liði, ok var þartil er Borgfirðingar gerðust til þeira. Þá stǫkk Þorgeirr norðr á Strandir ok var þar drepinn sem segir í Álfgeirsþætti.Þá stökk Þorgeirr norðr á Strandir ok var þar drepinn sem segir í Álfgeirsþætti.

Nú leitast þeir um hǫfðingjarnir, hverr til vill verða, at fara úti í Hólminn, enn flestir tǫldust undan því.Nú leitast þeir um höfðingjarnir, hverr til vill verða, at fara úti í Hólminn, enn flestir töldust undan því. Torfi talar þá um, at þeim mundi aukast mikill frami í, er fœri, ok mundi þykkja síðan meiri maðr enn áðr, enn sagði líkligt, at þeir mundi gæfulausir vera, sem í hólminum váru, sakir illgørða sinna.

Kjartan Kǫtluson, bróðir Refs, hinn mesti garpr ok manna fráligastr, hann kveðst mundu til hætta at fara, ef þeir vildi gefa honum til hringinn Sótanaut, ef Hǫrðr yrði veiddr: "enn ek á þó illt at launa Hólmverjum".Kjartan Kötluson, bróðir Refs, hinn mesti garpr ok manna fráligastr, hann kveðst mundu til hætta at fara, ef þeir vildi gefa honum til hringinn Sótanaut, ef Hörðr yrði veiddr: "enn ek á þó illt at launa Hólmverjum".

Þeir játuðu þessu, ok þótti hann vænligastr til af þeim, er þar váru þá.

Kjartan mælti þá: "Mun eigi þat líkast, at hafa bátinn Þórsteins gullknapps? oft hefir hann oss at óliði farit".

Ǫllum þótti þat vænligt, ok sǫgðu at Hólmverjar mundu þat sist gruna.Öllum þótti þat vænligt, ok sögðu at Hólmverjar mundu þat sist gruna. Kjartan Kǫtluson røri nú út á báti Þórsteins gullknapps;Kjartan Kötluson röri nú út á báti Þórsteins gullknapps; hann var í brynju undir kufli. Enn er hann kom í Hólm, segir hann Herði, at landsmenn vilja sættast; lét Illuga ok vini hans eiga mikinn hlut í, at þeir fœri frjálsir. Geirr trúði þessu, ok þótti líkligt vera, er hann hafði bát Þórsteins gullknapps, þvíat hann hafði þeim eiða unnit, at hann skyldi aldri þeim til svika ganga. Margir váru fúsir í burt, ok leið list þar at vera, ok fýstu, at farit væri með Kjartani í burt ór Hólmi.

Þá mælti Hǫrðr: "Mjǫk oft hǫfum vit Geirr orðit eigi á eitt sáttir, þvíat okkr hefir jafnan eigi einn veg sýnst;Þá mælti Hörðr: "Mjök oft höfum vit Geirr orðit eigi á eitt sáttir, þvíat okkr hefir jafnan eigi einn veg sýnst; þykki mér þeir illan mann hafa til fengit, þar sem Kjartan er, slík hugðarmál at bera, jafnmikil nauðsyn sem við liggr hvárumtveggjum; hǫfum vær ok lítt við Kjartan vingast".höfum vær ok lítt við Kjartan vingast".

Hann mælti þá: "Ekki skulu vær nú á þat minnast, því at þat heyrir eigi þeim, er sáttmál bera; enn satt eitt segi ek yðr, ok sverja mun ek þat, ef yðr þykkir þá fullara".

Herði kveðst svá á hann lítast, at hann mundi eigi eiðvarr vera, ok kvað þá vísu:

Þá fýstu flestir allir burtferðar. Tóku þá þegar sumir sér flutning með Kjartani.

Hǫrðr kveðst hvergi fara mundu: "enn ek læt vel, at þeir reyni, hversu Kjartan væri þeim trúr;Hörðr kveðst hvergi fara mundu: "enn ek læt vel, at þeir reyni, hversu Kjartan væri þeim trúr; enn þat ætla ek", segir hann, "at þér sét ókátari hinn síðara hluta dags".

Kjartani þótti því betr sem hann flytti í burtu fliri. Margir stigu á ferjuna; sagði Kjartan, at þeir skyldu sjálfir fara í mót sínum mǫnnum í annat sinni.sagði Kjartan, at þeir skyldu sjálfir fara í mót sínum mönnum í annat sinni.

Þeir fóru nú frá Hólmi; eigi mátti mannfjǫlda sjá fyrr enn skipit kom fram fyrir tangann.eigi mátti mannfjölda sjá fyrr enn skipit kom fram fyrir tangann. Enn er þeir váru landfastir orðnir, gerðu bœndr at þeim kvíar af mannfjǫlda.Enn er þeir váru landfastir orðnir, gerðu bœndr at þeim kvíar af mannfjölda. Ok er þeir kómu á land, váru þeir teknir allir ok haldnir, ok síðan snúinn vǫndr í hár þeim, ok hǫggnir gǫrvallir.Ok er þeir kómu á land, váru þeir teknir allir ok haldnir, ok síðan snúinn vöndr í hár þeim, ok höggnir görvallir. Þá fǫgnuðu landsmenn, er svá lítit lagðist fyrir slíka illvirkja, ok þótti þeim nú líkliga á horfast, at þeir mundu allir unnir verða.Þá fögnuðu landsmenn, er svá lítit lagðist fyrir slíka illvirkja, ok þótti þeim nú líkliga á horfast, at þeir mundu allir unnir verða.

Kjartan fór í annat sinn út til Hólms. Hólmverjar spurðu, hví félagar þeira hefði ekki farit á móti þeim. Kjartan sagði þá svá fegna orðit hafa friðinum, at þeir hefði hlaupit leikandi á land. Geirr trúði þessu, ok sté á skip með Kjartani við marga menn. Hǫrðr latti þessarrar ferðar, ok sagði til mikils draga mundu;Hörðr latti þessarrar ferðar, ok sagði til mikils draga mundu; ekki vildi hann fara. Helgi Sigmundarson var eftir hjá honum, ok Helga jarlsdóttir, ok synir þeira tveir, ok sex menn aðrir.

Þeir Geirr fóru nú burt frá Hólmi, ok þótti Herði hvergi betr, er Geirr vildi fara með Kjartani. Enn er þeir róa fram fyrir nesit, sá Geirr mannfjǫldann á landi;Enn er þeir róa fram fyrir nesit, sá Geirr mannfjöldann á landi; þóttist hann þá vita, at þeir mundu sviknir vera.

Hann mælti þá: Illa gefast ill ráð ok verða oft til síð um séin, enda hefir Hǫrðr mér oft nær getit, ok enn hygg ek, at svá muni vera, ok er þat nú líkast, at hér verði endir á várum illum framferðum, ok væri vel, ef Hǫrðr kœmist undan, þvíat at honum er einum meiri skaði enn oss ǫllum".Hann mælti þá: Illa gefast ill ráð ok verða oft til síð um séin, enda hefir Hörðr mér oft nær getit, ok enn hygg ek, at svá muni vera, ok er þat nú líkast, at hér verði endir á várum illum framferðum, ok væri vel, ef Hörðr kœmist undan, þvíat at honum er einum meiri skaði enn oss öllum".

Þeir váru mjǫk komnir at landi;Þeir váru mjök komnir at landi; Geirr hljóp þá fyrir borð á sund, ok lagðist fram með berginu. Ormr hét austmaðr, er var með Indriða, ramr maðr at afli; hann skaut manna best ok vel búinn at ǫllum íþróttum.hann skaut manna best ok vel búinn at öllum íþróttum. Hann skaut eftir Geir gaflaki, ok kom í milli herða honum, ok fekk hann af því bana. Hann var lofaðr mjǫk af þessu verki.Hann var lofaðr mjök af þessu verki. Þar heitir Geirstangi, er líkit rak á land.