Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 11

60.

Hálfr konúngr fór til ríkis síns úr hernaði

; þeir fengu storm mikinn í hafi; skip þeirra varð ekki ausit; þá var þat ráðs tekit, at hluta menn fyri borð at fara, en þess þurfti eigi, þvíat hverr bauð sínum félaga fyri borð at fara;þá var þat ráðs tekit, at hluta menn fyri borð at fara, en þess þurfti eigi, þvíat hverr bauð sínum fèlaga fyri borð at fara; en er þeir stigu fyri borð, þá mæltu þeir: strálaust er fyri stokkum. En er Hálfr konúngr kom til Hörðalands, þá fór Ásmundr konúngr á fund hans, ok gjörðist hans maðr, ok sór honum eiða, ok bauð honum til veizlu ok hálfu liði hans. En annann morgin, er konúngr bjóst, ok sagði, at helmíngr liðs skyldi eptir vera á skipum, kvað Innsteinn:

Upp mundu vér
allir gánga,
skatna beztir,
af skipum vorum,
láta brenna
bragnínga sveit,
ok Ásmundar lið
aldri týna.
Upp mundu vèr
allir gánga,
skatna beztir,
af skipum vorum,
láta brenna
bragnínga sveit,
ok Ásmundar lið
aldri týna.

Konúngr kvað:

Vér skulum hálfir
herjar þessa
sáttir sækja
frá sjó neðan;
Ásmundr hefir
oss umboðna
hrínga rauða,
sem hafa viljum.
Vèr skulum hálfir
herjar þessa
sáttir sækja
frá sjó neðan;
Ásmundr hefir
oss umboðna
hrínga rauða,
sem hafa viljum.

Innsteinn kvað:

Sér ei þú allan
Ásmundar hug,
hefir fylkir sá
flærð í brjósti;
mundir þú, þengill!
ef vér því réðum,
mági þínum
mjök lítt trúa.
Sèr ei þú allan
Ásmundar hug,
hefir fylkir sá
flærð í brjósti;
mundir þú, þengill!
ef vèr því rèðum,
mági þínum
mjök lítt trúa.

Konúngr kvað:

Ásmundr hefir
oss um unnit
margar trygðir,
sem menn vitu;
man ei góðr konúngr
gánga á sáttir,
né gramr annann
í griðum væla.
Ásmundr hefir
oss um unnit
margar trygðir,
sem menn vitu;
man ei góðr konúngr
gánga á sáttir,
nè gramr annann
í griðum væla.

Innsteinn kvað:

Þér er orðinn
Óðinn til gramr,
er þú Ásmundi
allvel trúir;
hann mun alla
oss um væla,
nema þú víti
viðsjár fáir.
Þèr er orðinn
Óðinn til gramr,
er þú Ásmundi
allvel trúir;
hann mun alla
oss um væla,
nema þú víti
viðsjár fáir.

Konúngr kvað:

Æ lystir þik
æðru at mæla,
man ei sá konúngr
sáttir rjúfa;
gull egum þar
ok gersimar,
hrínga rauða,
frá hans búum.

Innsteinn kvað:

Hálfr! dreymdi mik,
hygðu at slíku!
at logi léki
um liði voru;
íllt væri þar
or at leysast;
hvat kvað þú, þengill!
þann draum vita?
Hálfr! dreymdi mik,
hygðu at slíku!
at logi lèki
um liði voru;
íllt væri þar
or at leysast;
hvat kvað þú, þengill!
þann draum vita?

Konúngr kvað:

Hrynja um herðar
þeim, er hamalt fylgja
grams verðúngu
gyldnar brynjur;
þat man á öxlum
öðlíngs vinum
ljóst at líta,
sem logi brenni.

Innsteinn kvað:

Enn dreymdi mik
öðru sinni:
hugða ek á öxlum
elda brenna;
gruna tek ek nokkut,
at þat gott viti;
hvat-kvað þú, þengill!
þann draum vita?

Konúngr kvað:

Gefa man ek hverjum
hjálm ok brynju
fræknra drengja,
er fylgja mér;
þat man at líta,
sem logi brenni
skjöldúngs liði
of skararfjöllum.
Gefa man ek hverjum
hjálm ok brynju
fræknra drengja,
er fylgja mèr;
þat man at líta,
sem logi brenni
skjöldúngs liði
of skararfjöllum.

Innsteinn kvað:

Þat dreymði mik
þriðja sinni,
at vér í kaf niðr
komnir værum;
ega mun allstórt
um at væla;
hvat kvað þú, þengill!
þann draum vita?
Þat dreymði mik
þriðja sinni,
at vèr í kaf niðr
komnir værum;
ega mun allstórt
um at væla;
hvat kvað þú, þengill!
þann draum vita?

Konúngr kvað:

Fulllángt er sjá
fíflskapr talaðr;
vera kveð ek ekki
undir slíku;
seg þú aungva,
svá at heyri,
drauma þína
í degi síðan!
Fulllángt er sjá
fíflskapr talaðr;
vera kveð ek ekki
undir slíku;
seg þú aungva,
svâ at heyri,
drauma þína
í degi síðan!

Innsteinn kvað:

Illýði Hrókar
ok herkonúngr
orðum mínum,
Útsteinn þriði:
gaungum allir
uppfrá ströndu,
kunnum ekki
konúngs mál um þat.

Útsteinn kvað:

Konúng látu vér
keppinn ráða
fyri fólki
um farir vorar;
hættum, bróðir!
svá honum líki,
fjörvi okkru
með frömum vísi.
Konúng látu vèr
keppinn ráða
fyri fólki
um farir vorar;
hættum, bróðir!
svâ honum líki,
fjörvi okkru
með frömum vísi.

Innsteinn kvað:

Illýtt hefir fylkir
í förum úti
mínum ráðum
mörgu sinni;
nú kveð ek aungu,
er ek mæli,
hlýða vilja,
sízt híngat komum.
Chapter 12

Hálfr konúngr gekk upp til bæjar Ásmundar konúngs með helmíng liðs síns; þar var fyri fjölmenni mikit; veizla var kappsamlig, ok drykkr svá sterkr, at Álfsrekkar sofnuðu fast.veizla var kappsamlig, ok drykkr svâ sterkr, at Álfsrekkar sofnuðu fast. Ásmundr konúngr ok hirðin lögðu eld í höllina. En sá, er fyrst vaknaði af Hálfsrekkum, sá höllina nær fulla af reyk; hann mælti: rjúka mun um hauka vora nú, sagði hann; síðan lagðist hann niðr ok svaf. Þá vaknaði annarr, ok sá, at höllin logaði, ok mælti: drjúpa mun nú vax af söxum; sá lagðist niðr. Ok þá vaknaði Hálfr konúngr; hann stóð upp, ok vakti liðit, ok bað þá vopnast; þeir hlupu þá á veggina, svá at af gengu nafarnir af timbrstokkunum.þeir hlupu þá á veggina, svâ at af gengu nafarnir af timbrstokkunum. Þá kvað Innsteinn:

Rýkr um hauka
í höll konúngs;
von er, at rjúki
vax af söxum;
mál er gulli
ok gersimum
hjálmum skipta
með Álfsrekkum.
Hins fýsi ek nú,
at Hálfr vaki;
er ei af eklu
eldar kyndnir;
áttu, mannbrjótr!
mági þínum
grímmlunduðum
gjafir at launa.
Hryndum heilir
hallar bjóri!
nú taka súlur
í sundrþoka;
æ man uppi,
meðan öld lifir,
Hálfsrekka för
til hertuga.
Hart skulum gánga
ok hlífa ekki við,
verðr vísis lið
at vega með söxum;
þeir skulu sjálfir
á sér bera
blóðgar benjar,
áðr braki létti.
Hart skulum gánga
ok hlífa ekki við,
verðr vísis lið
at vega með söxum;
þeir skulu sjálfir
á sèr bera
blóðgar benjar,
áðr braki lètti.
Snúist snarliga,
snyrtidrengir!
útor eldi
með auðbrota;
enginn er ýta,
sá er æ lifir;
mun ei baugbroti
við bana kvíða.
Chapter 13

Svá er hér sagt, at Hálfr konúngr ok Hálfsrekkar kæmist útor eldinum, ok Hálfr konúngr felli fyrir ofrefli liðs, ok sveit hans.Svâ er hèr sagt, at Hálfr konúngr ok Hálfsrekkar kæmist útor eldinum, ok Hálfr konúngr fèlli fyrir ofrefli liðs, ok sveit hans. Innsteinn kvað, er konúngr var fallinn:

Hér sá ek alla
einum fylgja
jafnröskliga
öðlíngs syni;
hittumst heilir,
þá heðan líðum;
er eigi léttara
líf, enn dauði.
Hèr sá ek alla
einum fylgja
jafnröskliga
öðlíngs syni;
hittumst heilir,
þá hèðan líðum;
er eigi lèttara
líf, enn dauði.

Þá komu Hálfsrekkar til orrostu, þeir sem við skip höfðu verit. Þar fell mikill hlutr Hálfsrekka;Þar fèll mikill hlutr Hálfsrekka; orrostan helzt allttil nætr, áðr Innsteinn fell;orrostan hèlzt allttil nætr, áðr Innsteinn fèll; Innsteinn kvað:

Hrókr er fallinn
með hertoga,
frækn á fótum
fólks oddvitinn;
egum Óðni
íllt at gjalda,
er hann slíkan konúng
sigri rænti.
Ek hefi úti
átján sumr
fylgt fullhuga,
flein at rjóða;
skal ek eigi annann
ega drottinn
gunnar gjarnan,
né gamall verða.
Ek hefi úti
átján sumr
fylgt fullhuga,
flein at rjóða;
skal ek eigi annann
ega drottinn
gunnar gjarnan,
nè gamall verða.
Hér man Innsteinn
til jarðar hníga,
hoskr, at höfði
hers oddvita;
þat munu seggir
at sögum gjöra,
at Hálfr konúngr
hlæjandi dó.
Hèr man Innsteinn
til jarðar hníga,
hoskr, at höfði
hers oddvita;
þat munu seggir
at sögum gjöra,
at Hálfr konúngr
hlæjandi dó.
Chapter 14

Gunnlöð fór til valsins um nóttina, at leita sona sinna; hún fann Innstein dauðan, en Útstein særðan til ólífis, ok Bárð ok Björn; hún ók þeim til bæjar, ok græddi þá á laun, ok sendi þá síðan suðr til Svíþjóðar; fóru þeir Björn ok Bárðr á fund Sölva konúngs, móðurbróður Hálfs konúngs, en Útsteinn fór til Danmerkr til Eysteins konúngs, frænda síns. Hrókr enn svarti hafði mörg sár ok stór; hann gekk um nóttina frá orrostu, ok kom til kotbónda eins, er Skógkarl hét;hann gekk um nóttina frá orrostu, ok kom til kotbónda eins, er Skógkarl hèt; þar var hann, ok voru bundin sár hans; karl flutti hann norðr í Sogn til Geirmundar hersis, föðurbróður síns; þar var hann græddr á laun, ok fór um haustit til Upplanda, ok austr til Gautlands; hann kom til Haka konúngs á Skáney, ok var með honum um vetrinn.

Chapter 15

Útsteinn var með Eysteini konúngi.

Úlfr hinn rauði hét ráðgjafi Eysteins konúngs;Úlfr hinn rauði hèt ráðgjafi Eysteins konúngs; hann átti 8 sonu, ok voru þeir allir hinir mestu kappar ok öfundsamir; þeir voru illa til Útsteins, ok sló með þeim í kappmæli við drykkju; hitt var fyrr, at Útsteinn sagði frá falli Álfs konúngs; hann kvað þá:

Hitt hlæir mik
helzt í máli,
mun eigi Ásmundi
öll vo sofa;
þrír eru fallnir
af því liði,
Eynefs synir,
en einn lifir.

Útsteinn kvað, er Úlfr jafnaði sér við hann, ok eggjaði hann:Útsteinn kvað, er Úlfr jafnaði sèr við hann, ok eggjaði hann:

Upp skulum rísa,
út skulum gánga,
ok ramligar
randir knýja;
hygg við hjálmum
híngat komnar
til Danmerkr
dísir várar.
Upp skulum rísa,
út skulum gánga,
ok ramligar
randir knýja;
hygg við hjálmum
híngat komnar
til Danmerkr
dísir vârar.

Úlfr kvað:

Yðr munu dauðar
dísir allar,
heill kveð ek horfna
frá Hálfsrekkum;
dreymdi mik í morgin,
at megir vorir
efri yrði,
hvar er vér mættumst.
Yðr munu dauðar
dísir allar,
heill kveð ek horfna
frá Hálfsrekkum;
dreymdi mik í morgin,
at megir vorir
efri yrði,
hvar er vèr mættumst.

Útsteinn kvað:

Sigrs vænti ek mér
sýnu betra,
enn Úlfr vill
æskja Steini;
yðr mun snimma
á sverðtogi
haus um högginn,
en háls roðinn.
Sigrs vænti ek mèr
sýnu betra,
enn Úlfr vill
æskja Steini;
yðr mun snimma
á sverðtogi
haus um högginn,
en háls roðinn.

Úlfr kvað:

Munu þeir efri verða
Úlfssynir,
Oddr ok Örnólfr,
Atli hinn svarti,
Börkr ok Brynjólfr,
Búi, Harðskafi,
Rauðr hinn rammi,
ef þú reynir til.

Útsteinn kvað:

Mundi ei Steini
með Stara þikkja
ógn at etja
við Úlfssonum,
þvíat eigi var
vorum bróður
við dritmenni þitt
dramb at setja.
Þótti ei Hrókum,
né Hálfdáni,
raun at berjast
við ragmenni,
þá er vér fjórir
falla létum
átta jarla
fyrir Annisnesi.
Þótti ei Hrókum,
nè Hálfdáni,
raun at berjast
við ragmenni,
þá er vèr fjórir
falla lètum
átta jarla
fyrir Annisnesi.
Fari Úlfssynir
út at berjast,
átta drengir,
við eitt höfuð!
mun ei stökkva,
þó Steinn hafi
færra nokkut
í flokki lið.
Hálfr, dreymdi mik,
hvati, at ek berðumst,
ok kveðst mér frækn konúngr
fylgja skyldu;
hefir mér gramr
verit góðr í draumi,
hvar vér orrostu
ega skyldum.
Hálfr, dreymdi mik,
hvati, at ek berðumst,
ok kveðst mèr frækn konúngr
fylgja skyldu;
hefir mèr gramr
verit góðr í draumi,
hvar vèr orrostu
ega skyldum.

Þá gengu þeir Úlfssynir ok Útsteinn út, ok börðust; hann drap alla Úlfssonu, ok gekk síðan inn fyri konúng, ok kvað:

Nú er ek innkominn,
Úlfi at segja,
at hans synir
höggnir liggja,
nú fari, Eysteinn!
ef þér vilið,
fleiri at freista
við fleina við.
Nú er ek innkominn,
Úlfi at segja,
at hans synir
höggnir liggja,
nú fari, Eysteinn!
ef þèr vilið,
fleiri at freista
við fleina við.

Eysteinn kvað:

Sjálft man letja
slíks at freista,
Hálfs eru rekkar
hverjum meiri;
þik veit ek manna
miklu fremstan,
einn snjallastan,
er þú átta vótt.

Útsteinn kvað:

Alla munda ek
Eysteins liða
sverði beita
at sömu hófi,
ef ek mér þarfir
þess verks sæi,
eðr íllt með oss
áðr um væri.
Alla munda ek
Eysteins liða
sverði beita
at sömu hófi,
ef ek mèr þarfir
þess verks sæi,
eðr íllt með oss
áðr um væri.
Magni fýsir engi
við mik at deila,
þvíat mér var úngum
aldr skapaðr;
ek hefi hjarta
hart í brjósti,
síst mér í æsku
Óðinn framdi.
Magni fýsir engi
við mik at deila,
þvíat mèr var úngum
aldr skapaðr;
ek hefi hjarta
hart í brjósti,
síst mèr í æsku
Óðinn framdi.