Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 11

Hálfr konungr fór til ríkis síns úr hernaði; þeir fengu storm mikinn í hafi; skip þeirra varð ekki ausit; þá var þat ráðs tekit, at hluta menn fyri borð at fara, en þess þurfti eigi, þvíat hverr bauð sínum félaga fyri borð at fara; en er þeir stigu fyri borð, þá mæltu þeir: "strálaust er fyri stokkum."

En er Hálfr konungr kom til Hǫrðalands, þá fór Ásmundr konungr á fund hans, ok gerðisk hans maðr, ok sór honum eiða, ok bauð honum til veizlu ok hálfu liði hans. En annan morgin, er konungr bjósk, ok sagði, at helmingr liðs skyldi eptir vera á skipum, kvað Innsteinn:

Upp mundu vér
allir gánga,
skatna beztir,
af skipum vorum,
láta brenna
bragnínga sveit,
ok Ásmundar lið
aldri týna.

Konungr kvað:

Vér skulum hálfir
herjar þessa
sáttir sækja
frá sjó neðan;
Ásmundr hefir
oss umboðna
hrínga rauða,
sem hafa viljum.

Innsteinn kvað:

Sér ei þú allan
Ásmundar hug,
hefir fylkir sá
flærð í brjósti;
mundir þú, þengill!
ef vér því réðum,
mági þínum
mjǫk lítt trúa.

Konungr kvað:

Ásmundr hefir
oss um unnit
margar trygðir,
sem menn vitu;
man ei góðr konúngr
gánga á sáttir,
né gramr annann
í griðum væla.

Innsteinn kvað:

Þér er orðinn
Óðinn til gramr,
er þú Ásmundi
allvel trúir;
hann mun alla
oss um væla,
nema þú víti
viðsjár fáir.

Konungr kvað:

Æ lystir þik
æðru at mæla,
man ei sá konúngr
sáttir rjúfa;
gull egum þar
ok gersimar,
hrínga rauða,
frá hans búum.

Innsteinn kvað:

Hálfr! dreymdi mik,
hygðu at slíku!
at logi léki
um liði voru;
íllt væri þar
or at leysask;
hvat kvað þú, þengill!
þann draum vita?

Konungr kvað:

Hrynja um herðar
þeim, er hamalt fylgja
grams verðúngu
gyldnar brynjur;
þat man á ǫxlum
ǫðlíngs vinum
ljóst at líta,
sem logi brenni.

Innsteinn kvað:

Enn dreymdi mik
ǫðru sinni:
hugða ek á ǫxlum
elda brenna;
gruna tek ek nokkut,
at þat gott viti;
hvat-kvað þú, þengill!
þann draum vita?

Konungr kvað:

Gefa man ek hverjum
hjálm ok brynju
frœknra drengja,
er fylgja mér;
þat man at líta,
sem logi brenni
skjǫldúngs liði
of skararfjǫllum.

Innsteinn kvað:

Þat dreymði mik
þriðja sinni,
at vér í kaf niðr
komnir værum;
ega mun allstórt
um at væla;
hvat kvað þú, þengill!
þann draum vita?

Konungr kvað:

Fulllángt er sjá
fíflskapr talaðr;
vera kveð ek ekki
undir slíku;
seg þú aungva,
svá at heyri,
drauma þína
í degi síðan!

Innsteinn kvað:

Illýði Hrókar
ok herkonúngr
orðum mínum,
Útsteinn þriði:
gaungum allir
uppfrá strǫndu,
kunnum ekki
konúngs mál um þat.

Útsteinn kvað:

Konúng látu vér
keppinn ráða
fyri fólki
um farir vorar;
hættum, bróðir!
svá honum líki,
fjǫrvi okkru
með frǫmum vísi.

Innsteinn kvað:

Illýtt hefir fylkir
í fǫrum úti
mínum ráðum
mǫrgu sinni;
nú kveð ek aungu,
er ek mæli,
hlýða vilja,
sízt híngat komum.
Chapter 12

Hálfr konungr gekk upp til bœjar Ásmundar konungs með helming liðs síns; þar var fyri fjǫlmenni mikit; veizla var kappsamlig, ok drykkr svá sterkr, at Álfsrekkar sofnuðu fast. Ásmundr konungr ok hirðin lǫgðu eld í hǫllina.

En sá, er fyrst vaknaði af Hálfsrekkum, sá hǫllina nær fulla af reyk; hann mælti: "rjúka mun um hauka vára nú," sagði hann; síðan lagðisk hann niðr ok svaf.

Þá vaknaði annarr, ok sá, at hǫllin logaði, ok mælti: "drjúpa mun nú vax af sǫxum;" Sá lagðisk niðr.

Ok þá vaknaði Hálfr konungr; hann stóð upp, ok vakti liðit, ok bað þá vápnask; þeir hlupu þá á veggina, svá at af gengu nafarnir af timbrstokkunum. Þá kvað Innsteinn:

Rýkr um hauka
í hǫll konúngs;
von er, at rjúki
vax af sǫxum;
mál er gulli
ok gersimum
hjálmum skipta
með Álfsrekkum.
Hins fýsi ek nú,
at Hálfr vaki;
er ei af eklu
eldar kyndnir;
áttu, mannbrjótr!
mági þínum
grímmlunduðum
gjafir at launa.
Hryndum heilir
hallar bjóri!
nú taka súlur
í sundrþoka;
æ man uppi,
meðan ǫld lifir,
Hálfsrekka fǫr
til hertuga.
Hart skulum gánga
ok hlífa ekki við,
verðr vísis lið
at vega með sǫxum;
þeir skulu sjálfir
á sér bera
blóðgar benjar,
áðr braki létti.
Snúisk snarliga,
snyrtidrengir!
útor eldi
með auðbrota;
enginn er ýta,
sá er æ lifir;
mun ei baugbroti
við bana kvíða.
Chapter 13

Svá er hér sagt, at Hálfr konungr ok Hálfsrekkar kœmisk útor eldinum, ok Hálfr konungr felli fyrir ofrefli liðs, ok sveit hans. Innsteinn kvað, er konungr var fallinn:

Hér sá ek alla
einum fylgja
jafnrǫskliga
ǫðlíngs syni;
hittumsk heilir,
þá heðan líðum;
er eigi léttara
líf, enn dauði.

Þá komu Hálfsrekkar til orrostu, þeir sem við skip hǫfðu verit. Þar fell mikill hlutr Hálfsrekka; orrostan helzk allttil nætr, áðr Innsteinn fell; Innsteinn kvað:

Hrókr er fallinn
með hertoga,
frœkn á fótum
fólks oddvitinn;
egum Óðni
íllt at gjalda,
er hann slíkan konúng
sigri rænti.
Ek hefi úti
átján sumr
fylgt fullhuga,
flein at rjóða;
skal ek eigi annann
ega drottinn
gunnar gjarnan,
né gamall verða.
Hér man Innsteinn
til jarðar hníga,
hoskr, at hǫfði
hers oddvita;
þat munu seggir
at sǫgum gjöra,
at Hálfr konúngr
hlæjandi dó.
Chapter 14

Gunnlǫð fór til valsins um nóttina, at leita sona sinna; hon fann Innstein dauðan, en Útstein særðan til ólífis, ok Bárð ok Bjǫrn; hon ók þeim til bœjar, ok grœddi þá á laun, ok sendi þá síðan suðr til Svíþjóðar; fóru þeir Bjǫrn ok Bárðr á fund Sǫlva konungs, móðurbróður Hálfs konungs, en Útsteinn fór til Danmerkr til Eysteins konungs, frænda síns.

Hrókr enn svarti hafði mǫrg sár ok stór; hann gekk um nóttina frá orrostu, ok kom til kotbónda eins, er Skógkarl hét; þar var hann, ok váru bundin sár hans; karl flutti hann norðr í Sogn til Geirmundar hersis, fǫðurbróður síns; þar var hann grœddr á laun, ok fór um haustit til Upplanda, ok austr til Gautlands; hann kom til Haka konungs á Skáney, ok var með honum um vetrinn.

Chapter 15

Útsteinn var með Eysteini konungi.

Úlfr hinn rauði hét ráðgjafi Eysteins konungs; hann átti átta sonu, ok váru þeir allir hinir mestu kappar ok ǫfundsamir; þeir váru illa til Útsteins, ok sló með þeim í kappmæli við drykkju; hitt var fyrr, at Útsteinn sagði frá falli Álfs konungs; hann kvað þá:

Hitt hlæir mik
helzt í máli,
mun eigi Ásmundi
ǫll vo sofa;
þrír eru fallnir
af því liði,
Eynefs synir,
en einn lifir.

Útsteinn kvað, er Úlfr jafnaði sér við hann, ok eggjaði hann:

Upp skulum rísa,
út skulum gánga,
ok ramligar
randir knýja;
hygg við hjálmum
híngat komnar
til Danmerkr
dísir várar.

Úlfr kvað:

Yðr munu dauðar
dísir allar,
heill kveð ek horfna
frá Hálfsrekkum;
dreymdi mik í morgin,
at megir vorir
efri yrði,
hvar er vér mœttumsk.

Útsteinn kvað:

Sigrs vænti ek mér
sýnu betra,
enn Úlfr vill
æskja Steini;
yðr mun snimma
á sverðtogi
haus um hǫgginn,
en háls roðinn.

Úlfr kvað:

Munu þeir efri verða
Úlfssynir,
Oddr ok Ǫrnólfr,
Atli hinn svarti,
Bǫrkr ok Brynjólfr,
Búi, Harðskafi,
Rauðr hinn rammi,
ef þú reynir til.

Útsteinn kvað:

Mundi ei Steini
með Stara þikkja
ógn at etja
við Úlfssonum,
þvíat eigi var
vorum bróður
við dritmenni þitt
dramb at setja.
Þótti ei Hrókum,
né Hálfdáni,
raun at berjask
við ragmenni,
þá er vér fjórir
falla létum
átta jarla
fyrir Annisnesi.
Fari Úlfssynir
út at berjask,
átta drengir,
við eitt hǫfuð!
mun ei støkkva,
þó Steinn hafi
færra nokkut
í flokki lið.
Hálfr, dreymdi mik,
hvati, at ek berðumsk,
ok kveðsk mér frœkn konúngr
fylgja skyldu;
hefir mér gramr
verit góðr í draumi,
hvar vér orrostu
ega skyldum.

Þá gengu þeir Úlfssynir ok Útsteinn út, ok bǫrðusk; hann drap alla Úlfssonu, ok gekk síðan inn fyri konung, ok kvað:

Nú em ek innkominn,
Úlfi at segja,
at hans synir
hǫggnir liggja,
nú fari, Eysteinn!
ef þér vilið,
fleiri at freista
við fleina við.

Eysteinn kvað:

Sjálft man letja
slíks at freista,
Hálfs eru rekkar
hverjum meiri;
þik veit ek manna
miklu fremstan,
einn snjallastan,
er þú átta vótt.

Útsteinn kvað:

Alla munda ek
Eysteins liða
sverði beita
at sǫmu hófi,
ef ek mér þarfir
þess verks sæi,
eðr íllt með oss
áðr um væri.
Magni fýsir engi
við mik at deila,
þvíat mér var úngum
aldr skapaðr;
ek hefi hjarta
hart í brjósti,
síst mér í æsku
Óðinn framdi.