Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 16

Hrókr enn svarti var með Haka konúngi; dóttir Haka konúngs var Brynhildr. Sveinn hinn sigrsæli hét sá konúngr, er beðit hafði Brynhildar, en Haki konúngr synjaði;Sveinn hinn sigrsæli hèt sá konúngr, er beðit hafði Brynhildar, en Haki konúngr synjaði; Sveinn strengdi heit, at verða bani þess manns, er ætti Brynhildi, ok svá föður hennar.Sveinn strengdi heit, at verða bani þess manns, er ætti Brynhildi, ok svâ föður hennar. Heðinn hét jarl Haka konúngs, en Vífill son hans;Hèðinn hèt jarl Haka konúngs, en Vífill son hans; hann bað Brynhildar, ok var honum heitit, ef hann verði land fyri Sveini. Hrókr enn svarti var þar ekki kendr, ok var hann í engum metnaði, ok sat í gestasæti. Þat var einn dag, at hirðin fór á dýraveiðar, en konur á hnetskóg; Brynhildr konúngsdóttir sá, hvar maðr stórr stóð við eyk eina; hún heyrði at hann kvað:

Nú mun segja
sonr Hámundar,
hvert eðli var
okkart bræðra:
minn var faðir
miklu fremri,
haukr gjörr at hug,
enn Haki yðvarr.
Vildi engi
við Vífil jafnast,
þóat Hámundar
hjarðar gætti:
sá ek aungan þar
svínahirði
huglausari,
enn Heðins arfa.
Vildi engi
við Vífil jafnast,
þóat Hámundar
hjarðar gætti:
sá ek aungan þar
svínahirði
huglausari,
enn Hèðins arfa.
Mín var æfi
miklu æðri,
þá er vér Hálfi konúngi
hoskum fylgdum;
bárum allir
eitt ráð saman,
ok herjuðum
hvert land yfir.
Mín var æfi
miklu æðri,
þá er vèr Hálfi konúngi
hoskum fylgdum;
bárum allir
eitt ráð saman,
ok herjuðum
hvert land yfir.
Höfðu vér allir
haukmanna lið,
hvar sem fróðhugaðr
frama kostaði;
gengu vér ígegnum
með grá hjálma
fullstór öll
fóstrlönd níu.
Höfðu vèr allir
haukmanna lið,
hvar sem fróðhugaðr
frama kostaði;
gengu vèr ígegnum
með grá hjálma
fullstór öll
fóstrlönd níu.
Hálf sá ek höggva
höndum báðum,
hafði ei hilmir
hlífskjöld fyri sér;
finnr engi maðr,
þó fari víða,
hæfra hjarta
ok hugprúðara.
Hálf sá ek höggva
höndum báðum,
hafði ei hilmir
hlífskjöld fyri sèr;
finnr engi maðr,
þó fari víða,
hæfra hjarta
ok hugprúðara.
Mæla virðar,
þeir er vitu eigi,
at Hálfs frami
heimsku sætti;
kann eigi sá
konúng Háleyskan,
er heimsku þrótt
honum eignaði.
Bað hann ei við dauða
drengi kvíða,
né æðruorð
ekki mæla;
engi skyldi
jöfri fylgja,
nema forlögum
fylkis héldi.
Bað hann ei við dauða
drengi kvíða,
nè æðruorð
ekki mæla;
engi skyldi
jöfri fylgja,
nema forlögum
fylkis hèldi.
Skyldi ei stynja,
þóat stór hlyti
sár í sóknum
siklíngs vinir,
né benjar sér
binda láta,
fyrr enn annars dags
jafnlengd kæmi.
Skyldi ei stynja,
þóat stór hlyti
sár í sóknum
siklíngs vinir,
nè benjar sèr
binda láta,
fyrr enn annars dags
jafnlengd kæmi.
Bað ei hann í her
höptum græta,
né manns konu
mein at vinna;
mey bað hann hverja
mundi kaupa
fögru gulli
at föður ráði.
Bað ei hann í her
höptum græta,
nè manns konu
mein at vinna;
mey bað hann hverja
mundi kaupa
fögru gulli
at föður ráði.
Voru ei svá margir
menn á skeiðum,
at vér á flótta
fyrir héldum,
þóat miklu lið
minna hefðum,
svá at ellifu
einum gegndi.
Voru ei svâ margir
menn á skeiðum,
at vèr á flótta
fyrir hèldum,
þóat miklu lið
minna hefðum,
svâ at ellifu
einum gegndi.
Höfðu vér allir
enn efra hlut,
hvar sem Hildar
hlífar knúði;
einn vissa ek
jafnsnjallan gram,
Sigurð konúng,
at sölum Gjúka.
Höfðu vèr allir
enn efra hlut,
hvar sem Hildar
hlífar knúði;
einn vissa ek
jafnsnjallan gram,
Sigurð konúng,
at sölum Gjúka.
Margir voru
menn á skeiðum
góðir ok fræknir
með gram sjálfum:
Börkr ok Brynjólfr,
Bölverkr ok Haki,
Egill ok Erlíngr
Ásláks synir.
Mest voru mér
manna hugðir:
Hrókr, bróðir minn,
ok Hálfr konúngr:
Styrr ok Steinarr,
sterkir báðir,
snarráðir menn,
synir Gunnlaðar:
Mest voru mèr
manna hugðir:
Hrókr, bróðir minn,
ok Hálfr konúngr:
Styrr ok Steinarr,
sterkir báðir,
snarráðir menn,
synir Gunnlaðar:
Hríngr ok Hálfdán,
Haukar báðir,
réttir dómendr
Dana þjóðar,
Dagr hinn prúði,
Stari ok Steingrímr,
Styrr ok Gauti;
finnr þú aldrí
fríðari drengi.
Hríngr ok Hálfdán,
Haukar báðir,
rèttir dómendr
Dana þjóðar,
Dagr hinn prúði,
Stari ok Steingrímr,
Styrr ok Gauti;
finnr þú aldrí
fríðari drengi.
Valr ok Haukr
í víkíngu
báðir fræknir,
buðlúngs vinir;
fáir mundu þeim
fylkis rekkum
hæfir þikkja
úr Haka veldi.
Hvergi þótta ek
í því liði
opt auðkvisi
ættar minnar;
mik kvóðu þeir
mann snarpastan,
þvíat hverr öðrum
hróðrs leitaði.
Vo barr Vemundr,
er vega þorði,
Björn ok Bersi,
fyri buðlúngi;
fylgdi sínu
sá framligast
lofðúngr liði,
meðan lifa mátti.
Naut eigi svá
aldrs, sem skyldi,
frækn landreki
við frama dáðir;
tólf vetra nam
tiggi at herja,
en þá var þengill
þrítugr, er dó.
Naut eigi svâ
aldrs, sem skyldi,
frækn landreki
við frama dáðir;
tólf vetra nam
tiggi at herja,
en þá var þengill
þrítugr, er dó.
Slíkt kennir mér
at sofa lítit
marga grímu,
ok mjök vaka,
er bróðir minn
brenna skyldi
kvikr í eldi
með konúngs rekkum.
Slíkt kennir mèr
at sofa lítit
marga grímu,
ok mjök vaka,
er bróðir minn
brenna skyldi
kvikr í eldi
með konúngs rekkum.
Sá hefir dagr um mik
daprastr komit
miklu í heimi,
svá at menn vitu;
muna þikkjumst vér
allir síðan,
at fylgja máttum
fræðum hollum.
Sá hefir dagr um mik
daprastr komit
miklu í heimi,
svâ at menn vitu;
muna þikkjumst vèr
allir síðan,
at fylgja máttum
fræðum hollum.
Alls mundi mér
ángrs léttara,
ef ek Hálfs konúngs
hefna mættak,
svá at Ásmundi
eggfránan hjör
bruna baugspjót
brjóst raufgaðak.
Alls mundi mèr
ángrs lèttara,
ef ek Hálfs konúngs
hefna mættak,
svâ at Ásmundi
eggfránan hjör
bruna baugspjót
brjóst raufgaðak.
Hefnt man verða
Hálfs ens frækna,
þvíat þeir göfgan gram
í griðum væltu;
olli morði
ok mannskaða
Ásmundr konúngr
illu heilli.
Þá man reyna,
ok raun gefa,
ef við Sveinn komum
saman í rómu,
hvorir í vígi
verða hæfri,
Hámundar bur,
eðr Haka þegnar.
Segi ek svá kveðit
snotru vífi,
at ek Brynhildar
biðja mundak,
ef vita þættumst,
at vildi hún
Hróki unna,
Hámundar bur.
Segi ek svâ kveðit
snotru vífi,
at ek Brynhildar
biðja mundak,
ef vita þættumst,
at vildi hún
Hróki unna,
Hámundar bur.
Von væri mér
vitra manna,
snarpra seggja,
ef vér saman ætlim;
þvíat ek fann ei mey
margsvinnari
hvergi landa,
enn Haka dóttur.
Von væri mèr
vitra manna,
snarpra seggja,
ef vèr saman ætlim;
þvíat ek fann ei mey
margsvinnari
hvergi landa,
enn Haka dóttur.
Fann ek aldrí,
þó hefik farit víða,
hugþekkri mey,
enn Haka dóttur,
hún er at öllu
sem ek æskja man.
Hér þikki ek nú
í Haka veldi
hornúngr vera
hverrar þjóðar;
allir egu
innarr at sitja
hálfu gjarnarr,
enn Hálfsrekkar.
Hèr þikki ek nú
í Haka veldi
hornúngr vera
hverrar þjóðar;
allir egu
innarr at sitja
hálfu gjarnarr,
enn Hálfsrekkar.

Brynhildr, dóttir Haka konúngs, sagði föður sínum þat, er hún hafði heyrt, ok kvað þar mundu kominn einn af Hálfsrekkum; en er konúngr vissi þat, þá leiddi hann Hrók til sætis í öndugi, ok var hann þá í hinum mesta kærleik við konúng. Hrókr hinn svarti fekk Brynhildar, dóttur Haka konúngs.Hrókr hinn svarti fèkk Brynhildar, dóttur Haka konúngs. Eptir um vorit fór Hrókr með her ímóti Sveini hinum sigrsæla, ok áttu þeir orrostu; þar fell Sveinn, en Hrókr kom aptr með sigri til Haka konúngs.þar fèll Sveinn, en Hrókr kom aptr með sigri til Haka konúngs. Eptir um sumarit höfðu þeir her úti, Sölvi konúngr ok Haki konúngr ok Hrókr hinn svarti, Eysteinn konúngr ok Útsteinn með honum; þeir fóru til Noregs, áttu orrostu við Ásmund konúng, ok feldu hann. Hjörr hét son Hálfs konúngs, er þá var konúngr yfir Hörðalandi.Hjörr hèt son Hálfs konúngs, er þá var konúngr yfir Hörðalandi. Hrókr ok Útsteinn voru lengi síðan í víkíngu, ok voru enir mestu ágætismenn. Dóttir Hróks hins svarta ok Brynhildar var Gunnlöð, móðir Hrómundar Gripssonar.

Chapter 17

Hjörr konúngr Hálfsson átti Hagnýju, dóttur Haka konúngs Hámundarsonar. Hjörr konúngr fór í konúngastefnu; en meðan fæddi Hagný 2 sonu, ok voru svartir ok furðu ljótir, ok hét annarr Hámundr, en annarr Geirmundr.en meðan fæddi Hagný 2 sonu, ok voru svartir ok furðu ljótir, ok hèt annarr Hámundr, en annarr Geirmundr. Þá fæddi ambátt ok son, ok hét Leifr;Þá fæddi ambátt ok son, ok hèt Leifr; hann var enn fríðasti; drottníng keypti um sonu við ambátt, ok færði þann konúngi. Konúngr fór enn annat sinn í leiðángr, þá voru sveinarnir þrévetrir.Konúngr fór enn annat sinn í leiðángr, þá voru sveinarnir þrèvetrir. Leifr gugnaði, svá sem á aldr hans leið;Leifr gugnaði, svâ sem á aldr hans leið; en Hámundr ok Geirmundr voru geysimiklir ok orðvísir. Bragi skáld kom þar at heimboði. Þat var einn dag, at karlar allir fóru á skóg, en konur á hnetskóg, ok var ekki heima manna í höllinni, nema Bragi sat í öndugi, en drottníng leyndist þar, ok var hulin klæðum. Leifr sat í hásæti, ok lék sér at gulli, en Hámundr ok Geirmundr voru í hálminum niðrá gólfinu;Leifr sat í hásæti, ok lèk sèr at gulli, en Hámundr ok Geirmundr voru í hálminum niðrá gólfinu; þá fóru þeir til Leifs, ok skúfuðu honum úr sætinu, ok tóku þeir af honum gullit allt; hann grét þá.hann grèt þá. Þá stóð Bragi upp, ok gekk þartil, er drottníng lá, ok drap staf ofaná klæðin, ok kvað:

Tveir eru,
ok trúek vel báðum,
Hámundr ok Geirmundr
Hjörvi bornir,
en Leifr þriðl,
Loðhattarson,
fæddir eigi þú
þann mög, kona!

Síðan skipti Hagný aptr sveinunum við ambátt; en er Hjörr konúngr kom heim, þá barr hún sveinana til hans, ok sagði, at þeir voru hans synir. Konúngr svarar: berr íburt! sagði hann, eigi sá ek slík heljarskinn; þeir voru báðir svá kallaðir síðan.þeir voru báðir svâ kallaðir síðan. Þeir voru miklir afreksmenn at afli, ok mikil ætt er frá þeim komin á Íslandi; Þórir á Espihóli var son Hámundar; þaðan eru komnir Espelíngar. Geirmundr heljarskinn nam Meðalfellsströnd í Breiðafirði; Yri hét dóttir hans, ok er þaðan mikil ætt komin.Yri hèt dóttir hans, ok er þaðan mikil ætt komin.