Bókastaðir

Sem Hánefr heyrði þetta, sagði hann Kolbeini bróður sínum ok Snækolli. Taka nú þetta fyrir sannleik; ok gera ráð sín, at þeir skulu verða fyrri at bragði. Biðja nú sveitina vápna sik. En ofdrykkjan bjó svá um, at ǫllum þeim þótti þetta gott ráð, er þeir tóku upp.

Sem þeir vóru vápnaðir, gengu þeir at þeim herbergjum, sem jarl lá í, með ófriði ok eldi, ok báru þegar vápn á þá sem fyrir vóru. En er jarl varð varr við ófriðinn, þá leitaði hann undan í undirklefa nǫkkurn, ok ætlaði at fela sik þar. En þeir fengu njósn [af] hvar [hann var]. Hljópu þeir þangat [í klefann] Snækollr, Sumarliði Hrólfsson, ok Ǫlvir íllt-eitt, Þorkell ok Rafn, ok enn fleiri. Snækollr fann jarl við tunnu eina; ok veittu [þeir] honum þar bana-sár. Þar létusk með jarli nǫkkurir menn fyrir þeim Hánefi. Jarl hafði níu sár.

Eptir þetta verk fóru þeir Hánefr brott af Katanesi ok út í Orkneyjar. Þeir fóru í Vigr; ok settusk í kastalann, er Kolbeinn hrúga hafði gera látit. Þeir drógu at sér nóg fǫng ok fjǫlða nauta, ok varð-veittu í út-kastalanum.

En er þetta spurðu vinir jarls í Orkneyjar, sǫmnuðu þeir miklu liði, ok fóru út í Vigr, ok settusk um kastalann. En þar var óhœgt atsókn við at koma. Þá sǫmnuðusk ok saman frændr Hánefs, Kolbeinn í Rennadali, ok margir aðrir, ok leituðu um sættir með þeim. Ok svá kom, at þeim vóru grið gefin. Skyldu vera um vetrinn í Orkneyjum, ok fara um sumarit í Noreg á fund Hákonar konungs; ok skyldi hann skipa þessu máli. Raufsk þá samnaðrinn; ok stóð þetta mál vandræða-laust um vetrinn.

Um [várit] eptir fóru þeir til Noregs, Hánefr ok hans félagar; en á ǫðru skipi fóru frændr jarls ok vinir, ok nær allir enir beztu menn ór Orkneyjum.

Þenna vetr sat konungr í Bjǫrgyn. Ok var þessi inn fimtándi hans konungdóms.

Um várit hafði konungr farit austr í Vík at ørendum sínum, ok var hann eigi austan kominn þá er þeir Hánefr kómu til Bjǫrgynjar. Þeir fóru í garð Aura-Páls. Ok er þeir hǫfðu lítla hríð dvalizk í bœnum, kom Skúli jarl norðan ór Þróndheimi; hann átti fátt við þá Hánef.

Nǫkkuru síðarr kom konungr austan. Þar var ok herra Knútr. Ok er hann hafði lítla hríð dvalizk í bœnum, lét hann blása til hirð-stefnu ǫllum handgengnum mǫnnum. Ok er þeir kómu á stefnuna, Hánefr ok hans félagar, tóku skutil-sveinar þá brœðr, Hánef ok Kolbein, ok sonu Rólfs ketlings, Sumarliða ok Andrés, ok leiddu upp til borgar; ok vóru [þar] inn settir. En þeir Ǫlver íllt-eitt, ok þeir sem vóru at víginu, vóru fluttir út í Tǫlu-hólm.

Bjǫrn hét gestr einn, er enn hafði verit at víginu með þeim. Hann var þá kominn gegnt Máríu-kirkju, er þar hóf messu, ok ætlaði at ganga á hirð-stefnuna. Hann mælti: "Skyldra ætli ek mér, at ganga til messunnar en stefnunnar;" Snýr inn í kirkju. Ok fyrr en lokit var messunni, var honum sagt, at þeir Ǫlver vóru teknir. Ok gaf honum þat líf er hann fór í kirkjuna.

Sigvaldi Skjálgsson gékk fastast eptir þessu máli. Hann tók Þorkel inn svarta inn í Svartabúðum, ok fœrðu hann út eptir stræti. Ok er þeir kómu fyrir garð þann er Skúli jarl var í, þá stóð hann í svala-glugg einum, ok kallaði á Sigvalda; bað eigi drepa [hann] Þorkel, "Nema hann sé of mjǫk sakaðr."

Sigvaldi svarar: "Hann er því meirr sakaðr en aðrir, at hann vann á dauðum manni, þar jarl var." Fór Þorkell út í Hólm með Ǫlve. Vóru þeir þar háls-hǫggnir fimm menn, Rafn ok Ǫlver ok Þorkell, ok tveir menn aðrir, þeir er at vígi jarls vóru.

Þetta sama haust fóru Orkneyingar vestr, ok gengu allir á eitt skip, inir beztu menn af Eyjunum. Þetta skip týndisk, ok allir þeir er á vóru. Ok hafa margir menn þess seint bœtr beðit.

Skúli jarl fór norðr til Þróndheims um haustit, ok þeir með honum, Hánefr, ok Kolbeinn, ok Snækollr. Var [Hánefr] um vetrinn, ok þeir brœðr, með Páli vaga-skálm norðr á Dynjar-nesi. Fór Hánefr til konungs um várit, ok fékk þá heim-leyfi. Hann varð aptr-reka í Hernar, ok fékk þar sótt ok andaðisk; en Kolbeinn, bróðir hans, andaðisk í Þróndheimi lítlu síðarr. Snækollr var lengi síðan með Skúla jarli ok Hákoni.

Um haustit, er þeir hǫfðu skilizk í Bjǫrgyn, Hákon konungr ok Skúli jarl, þá var fœddr, Marteinsmessu-nótt, Hákon son Hákonar konungs; ok þann vetr eptir sat konungr í Bjǫrgyn. Ok var þessi inn sextándi konungdóms hans.

Þenna vetr kómu upp margar greinir ok sundr-þykki milli Hákonar konungs ok Skúla jarls. Ok er flestra manna [sǫgn], at þat hæfisk mjǫk af orðum lendra manna, þeir er menn vissu, at meirr hǫfðu jafnan sundr dregit þeirra [vináttu] en vera ætti. Jarl hafði þenna vetr skipa-gerðir miklar, ok mǫrg þau tiltæki, er hans óvinir drógu mjǫk grun á, ok virðu til ótrúleika við konung.

Þá var ǫnduð frú Ingiríð dóttir Skúla jarls, er átt hafði herra Knútr; ok var þá ǫll þeirra vinátta, jarls ok hans. Herra Knútr hafði þá hálft Rygja-fylki ok Sogn hálfan, ok þótti honum þat lén minna en hugr hans stóð til. Hann kærði þat, ok lendir menn með honum, at landa-skipti þat væri eigi jafnt, sem verit hafði í Bjǫrgyn, ok þat væri nær helmingi en þriðjungi í Noregi er jarl hafði.

Þenna vetr gerði Sigurðr erkibiskup orð ǫllum biskupum, ok stefndi þeim til móts við sik í Bjǫrgyn um sumarit eptir.

Hákon konungr fór um várit austr til Víkr. Hann sendi menn norðr til Þróndheims með þeim orðum, at Skúli jarl skyldi koma um sumarit suðr til Bjǫrgynjar, ok skyldi þar rœða um greinir þær, er þá fóru milli þeirra. En er konungr kom til Víkr, stefndi hann til sín ǫllum lendum mǫnnum ok sýslumǫnnum þeim er í Víkinni vóru, ok skyldaði þá til alla, at fara með sér til Bjǫrgynjar. Hann hafði þá stór útboð í Víkinni, ok dró saman mikinn her, ok fór síðan til Bjǫrgynjar. Þessir vóru lendir menn: Arnbjǫrn Jónsson, Símon kýr, Loðinn Gunnason, Gunnbjǫrn bóndi. Konungr hafði ór Víkinni mikit lið ok frítt. En er hann kom [norðr] í Gula-þingslǫg, þá stefndi hann ǫllum lendum mǫnnum til sín með stórum sveitum. Þá er konungr kom til Bjǫrgynjar, lagði hann sínu skipi fyrir [konungs-lægi]. Síðan lǫgðu lang-skip allt með endi-lǫngum bryggjum í innan-verðan bœinn.