Hákon konungr fór um várit norðr til Bjǫrgynjar. En er hann kom þar, lét hann búa her vestr um haf, þann er fylgja skyldi Óspaki. Til þessarar ferðar fékk Skúli jarl sumt liðit; ok vóru þessir skipstjórnar-menn af hans hendi: Sigurðr sepill, Sigurðr smiðr, Páll Bálkason. En af konungs hendi: Óspakr konungr, Þórmóðr þing-skaun, Sǫrkvir Sygna-kjúka, Ǫlver íllt-eitt, Sveinungr svarti, Páll gás. Ellifu skip hǫfðu þeir af Noregi.
Sem þeir vóru búnir, kom vestan af Suðreyjum Óláfr svarti, Manar-konungr. Hann sagði mikinn ófrið vestan af Eyjunum. Hann kvazk því støkkva af Eyjunum ok ór Mǫn, at Aleinn jarl hafði dregit saman mikinn her, ok ætlaði á hendr Manar-mǫnnum. Hann hermdi mǫrg stór-yrði jarls til Noregs-manna. Hann sagði, at [jarl] kallaði eigi tor-sóttara hafit til Noregs, en af Noregi til Skotlands, ok þar eigi verra til hafna, þeim er herja vildi. En þat var mælt, [en] eigi gǫrt. Óláfr konungr dvaldisk fjórar nætr í bœnum áðr þeir fœri vestr. Óláfr fór á skip með Páli Bálka-syni til Orkneyja. En þá fékk Jón jarl honum skip er Oxinn hét.
Þá er þeir fóru af Orkneyjum, hǫfðu þeir tuttugu skip. Ok er þeir spurðu, Bálki ungi ok Óttarr snækollr, þá fóru þeir fyrir norðr í Skíð, ok fundu þá í Vestr-firði, ok fundu Þorkel Þormóðar son ok bǫrðusk við hann. Féll þar Þorkell, ok synir hans tveir; en Þormóðr son hans komsk undan; með því móti, at hann hljóp í ker eitt er [þar] flaut við skip eitt; ok rak þat með hann at Skotlandi fyrir norðan Hattar-skot. Eptir þetta fóru þeir Óttarr ok Bálki til móts við þá Óspak konung.
Eptir þat kómu þeir saman ǫllum hernum suðr í Ílar-sund. Þá vóru þar brœðr Óspaks tveir, Duggall ok Dungaðr, ok sá hǫfðingi inn þriði er Sumarliði hét, frændi þeirra; ok hǫfðu þeir mikit lið.
Þeir buðu Norðmǫnnum til veizlu, ok hǫfðu vín sterkt. Norðmǫnnum var sagt, at eigi mundi allt vera svika-laust; ok því vildu þeir eigi fara til veizlunnar. Drógu þá hvárir-tveggju saman lið, þvíat hvárigir trúðu ǫðrum. Dungaðr svaf á skipi Óspaks bróður síns. Lítlu síðarr veittu Norðmenn Suðreyingum atgǫngu ok drápu Sumarliða, ok mart manna með honum. Þeir tóku Duggal hǫndum, ok settu í fjǫtra. Fátt féll af Norðmǫnnum. Ekki var Óspakr konungr við þetta. Ok er hann varð varr, skaut hann á brott Dungaði bróður sínum, en Duggal bróður sinn tók hann í sína gæzlu.
Þeir sǫmnuðu nú liði um Eyjarnar, ok fengu með ǫllu saman átta tigi skipa; ok sigldu síðan suðr fyrir Satiris-múla, ok svá inn til Bótar. Ok þar sátu Skotar í kastǫlum; ok var stívarðr fyrir, einn af Skotum. Norðmenn lǫgðu til borgarinnar, ok veittu þar harða atgǫngu. En Skotar vǫrðusk vel, ok steypðu á þá biki vellanda ok blýi. Þá féll mart af Norðmǫnnum, ok mart sárt. Þeir bundu yfir sik fleka af viði, ok hjoggu síðan múrinn, þvíat steinninn var blautr; ok hrapaði veggrinn eptir þeim. Þeir hjoggu við jǫrðina. Sá kertis-sveinn, er Skagi skitrað hét, skaut stívarðinn til bana í því er hann hljóp á borgar-vegginn. Þrjá daga bǫrðusk þeir við borgar-mennina, áðr þeir fengi unnit borgina. Þeir tóku þar mikit fé, ok Riddara einn Skotzkan, er sik leysti út fyrir þrjú hundruð marka brendra. Þar féllu, Sveinungr svarti, ok nǫkkur þrjú hundruð manna af Norðmǫnnum, allt saman, ok af Suðreyingum.
Þeir fengu mikinn storm, ok týndu þar þremr skipum með mǫnnum ok ǫllu því er á var. Þeir spurðu þá, at Aleinn jarl var suðr á Nesjum, ok hafði dregit [saman] hálft annat hundrað skipa, ok ætlaði at þeim. Þeir sigldu þá norðr undir Satiri, ok lágu [þar] um hríð, ok gerðu margar upprásir.
Þá fékk Óspakr konungr sótt, ok lítla hríð; ok andaðisk; ok var hann mjǫk harmdauði af sínum mǫnnum. Þeir fluttu lík hans til graftrar. Eptir þetta gerðisk Óláfr konungr hǫfðingi yfir ǫllum hernum.
Síðan sigldu þeir yfir undir Kaupmanna-eyjar, ok lágu þar lengi vetrar. Þeir fóru suðr til Manar, ok var þar samnaðr fyrir. Sá maðr var fyrir liði því, er Þorkell Njálsson hét. Manar-byggjar vildu eigi berjask móti Óláfi konungi, ok rufu þeir samnaðinn fyrir Þorkatli; ok tóku Norðmenn hann hǫndum, ok hǫfðu hann um hríð í fjǫtrum. Þeir lǫgðu gjald á Manverja, þrjá penninga Enska af hverri kú, ok fœða allan herinn um vetrinn. Sigurðr sepill ok Sigurðr smiðr hleypðu Þorkatli í brott, ok líkaði sumum þat illa.
Sem vára tók, fóru Norðmenn í brott ór Mǫn; en Óláfr konungr var eptir. Þeir sigldu norðr undir Satiri, ok gengu þar á land; en Skotar kómu þar móti þeim, ok bǫrðusk við þá, ok vóru mjǫk lausir við bardagann; hljópu til ok frá. Þar féllu margir menn af hvárumtveggjum. Ok er Norðmenn kómu til skipa sinna, þá hǫfðu Skotar drepit alla sveina þeira, er á landi vóru at búa vistir, ok allir mat-katlar vóru í brottu.
Þeir veittu margar upprásir á Satiri, ok fóru þaðan norðr í Eyjar. Ok er þeir kómu í Ljóðhús, var þar fyrir Þormóðr Þorkelsson. Þeir eltu hann ór Eyjum, ok drápu þar nǫkkura menn af honum, ok tóku ǫll fǫng hans, ok hertóku konu hans. Síðan sigldu þeir norðr til Orkneyja. En Páll Bálkason var eptir í Suðreyjum, ok féll hann fám vikum síðarr fyrir Guðrøði svarta, syni Rǫgnvalds konungs.
Flestir Norðmenn sigldu þegar austr til Noregs; ok hǫfðu í þessari ferð helzt verit unnar konungsins sœmðir fyrir vestan haf. Ok er þeir kómu á fund Hákonar konungs, þakkaði hann þeim vel sína ferð.
Maðr hét Snækollr þar í Eyjunum, ok var Gunnason; móðir hans hét Ragnhildr; hon var dóttir Eireks stagbrellis, ok Ingigerðar, dóttur Rǫgnvalds jarls ins helga. Snækollr kallaði á bú nǫkkur þar í Eyjunum, þau er þeir frændr hǫfðu átt, er af Rǫgnvalds-ætt vóru komnir, en Jón jarl hafði at halda; ok hafði jarl undan-drátt at láta laus búin. En Snækollr kærði þetta opt fyrir honum. Jarl tók þá at svara styggliga; ok spurði, hvárt hann vildi gera eptir Haraldi móður-bróður sínum, ok kalla til Orkneyja í hendr honum. "En at vísu ætla ek at verja þér ríki mitt, svá sem faðir minn gerði við móður-bróður þinn."
Snækollr svarar: "Ván er mér þess, at lítils unnir þú mér af Orkneyjum, er þú vill eigi unna mér eigna þeirra, er ek á at réttum erfðum."
Jarl lagði fæð mikla á Snækoll. Tók hann svá upp, at honum mundi eigi óhætt fyrir jarli. Fór hann þá til þeirra Hánefs, ok gékk þar í sveit ok félags-skap með þeim.
Þeir fóru um haustit hvárir-tveggju yfir á Katanes í Þórsá. Hǫfðu sín herbergi hvárir, jarl ok þeir Hánefr. Hvárir-tveggju hǫfðu mikla sveit. En optliga skilði sveitunga þeirra á, er þeir fundusk drukknir á kveldum.
Þat var eitt kveld, er þeir Hánefr sátu ok drukku ok vóru mjǫk kátir, at hljóp inn maðr fyrir Hánef ok mælti: "Hugsa svá ráð þitt, Hánefr ok þér félagar, at jarl ætlar at láta veita yðr atgǫngu í [nótt], ok láta nú skipta um með yðr; þvíat hann trúir yðr ekki, ef þér búit lengr saman."