Bókastaðir

Þá bað konungr Þóri lǫgmann af inum syðra hlut Upplanda birta sína sǫgu. Hann segir svá: "Þó at ek væra svá vitlauss eða íllviljaðr, at ek vilda annat segja en þessir lǫgmenn hafa áðr sagt, þá mundu mín orð einkis [virð]. En nú veit ek þat fyrir Guði, at aldri hefi ek annat mælt hér til; ok þat segi ek enn til, at Hákon konungr á allan Noreg með réttum erfðum; ok þat legg ek til, at vér allir Nóregs-menn fylgim konungs-syni meðan til berr, þvíat þá ferr Nóregs-ríki vel, hversu sem síðarr ferr."

Guttormr erkibiskup tók þá til orða, er lǫgmenn hǫfðu lukt ørendum sínum: "Nú hǫfum vér heyrt á," segir hann, "hvat lǫgmenn várir hafa talat; þótt sína leið hafi hverr þeirra greint, þá hafa þeir þó allir eitt sagt, sem vér vissum áðr at satt var. Ok játu vér gjarna, at Hákon konungr er einn rétt kominn til alls Noregs eptir fǫður sinn ok forellri af þeim ǫllum mǫnnum er lifa. En þó viljum vér, at sú skipan standi ǫll ok sættar-gerð, milli Hákonar konungs ok Skúla jarls, sem áðr var mælt um landa-skipti; þvíat [þat] er líkast til friðar, at þeir sé sem bezt sáttir sín í milli. Ok þess biðjum [vér] konung, at hann geri [sem] bezt til Guttorms frænda síns. En um Sigurð Ribbung kunnu vér færra at tala."

Eptir þetta talaði sitt ørendi hvárr þeirra, Gunnars grjónbaks ok Dagfinns bónda; ok um þat mest, at fýsa sætta ok samþykkis með konungi ok jarli. Ok lauk svá þessi stefnu.

Eptir þetta finnask þeir [hversdagliga], konungr ok jarl, ok tǫluðu um ráða-gerðir sínar. Ok þá er um þriðjunga-skipti skyldi tala, vildi jarl inn synnsta þriðjung allt norðr til Salt-síru. En konungr segir, at hann var þó meiri en fyrr væri dœmi til, þó at hann væri frá Rygjar-biti ok austr til Landsenda; en kvazk þó þat vilja fyrir sakir félagsskapar ok friðar. Ok skilðusk at því sinni.

Hér eptir gengu til lendir menn, Andrés Jónsson, Loðinn Gunnason, ok sýslumenn ór Víkinni; ok báðu konung, at hann skyldi sjálfr hafa austr þangat, en skipa jarli norðr [um] Þrœnda-lǫg. Nikulás biskup bað ok þessa; ok hét konunginum, at hann skyldi í ǫllum hlutum honum trúr vera, bæði opinberliga ok leyniliga.

Eptir þetta finnask þeir konungr ok jarl; ok segir konungrinn, at hann vildi þá fara austr í land; en hann vildi at jarl fœri norðr í Þróndheim. Ok þá er þessi kostr kom upp, ok um þriðjunga-skipti var talat, þá orðaði konungr þat, at hér skyldi laga-skipti á vera, ok skyldi inn nørðri þriðjungr vera norðan til Sunnmœris; en jarl vildi at hann [væri] allt suðr til Sogn-sæs. Ok þá er skynsamir menn hugðu at, þá skilði eigi meira en tíu skipreiður, at Hákon konungr hefði meirr en hálft. Konungr mælti þessu í mót; ok sagði, at eigi mætti svá vera.

Þá bað erkibiskup með jarl, at þat [skipti] skyldi standa með þeim, sem skilr erkibiskups ríki ok Bjǫrgynjar-biskups. Ok með hans ráði var svá staðfest með þeim. Ok eptir þessari skipan vóru bréf gǫr, ok sett fyrir innsigli konungs ok erkibiskups, jarls ok ljóð-biskupa, at þessi skipan skyldi standa þeirra milli. Ok ef ófriðr gengi á ríki konungs, þá skyldi jarl skyldr at fara [svá] austr í land sem norðr, þegar konungr þyrfti.

Ok at þessum hlutum skipaðum, bjoggusk heim biskupar ok lendir menn. Tók konungr menn norðan ór landi, þá er honum þóttu traustastir, ok setti þá austr í Víkina, en jarl tók sína vini, ok hafði þá með sér. Konungr tók Gullbringuna, er hann átti mest skipa, ok sendi austr fyrir sér, ok stýrði Bjǫrn móður-bróðir hans ok Óláfr Inguson. En hann bjósk nǫkkuru seinna.

Sigurðr, er verit hafði Ribbunga konungr, bað konung, at hann skyldi fylgja honum í Vík austr. Konungr játaði honum því. Ok [er] jarl vissi þat, taldi hann þat fyrir Sigurði, at eigi mundi allt tryggt vera. Ok síðan fór Sigurðr með jarli norðr í land.

Hákon konungr mælti svá til jarls, áðr þeir skildu: "Meðr því at [þér] vilit Sigurð með yðr hafa, þá haldit hann sœmiliga, ok sét svá fyrir, at hann geri oss øngva afar-kosti."

Jarl lézk þat fullkomliga varða skyldu. Ferr nú jarl norðr í land með lendum mǫnnum sínum ok liði.

En konungrinn fór austr í Víkina, ok kom þann Sunnudag til Túnsbergs er upp hóf Adventus Domini. Þar tóku allir menn vel við honum. Nikulás biskup var þá í Túnsbergi fyrir kominn, ok fagnaði konungi sœmiliga, ok gaf honum margar gjafir. En konungr veitti honum inn nyrðra hlut Oslóar-sýslu, ok gaf honum áttján-sessu með ǫllum reiða. Fór biskup eigi fyrr ór Túnsbergi en þrimr nóttum fyrir Jól; ok lá í Laufeyjum Jóla-daginn. Þá sendi konungr til hans Jófrey prófast ok Dagfinn bónda, at bjóða honum aptr til konungs um Jólin. Biskup lézk þann kost gjarna taka mundu, ef honum byrjar eigi fyrir þriðja dag. En biskupi gaf þá byr inn til Oslóar. Biskup sendi þá Ívar prófast með mǫrgum fǫgrum sendingum til konungs.

Hákon konungr gerði þessa lenda menn um Jólin: Hallvarð bratta, Símon kýr. Þessi var inn sjaundi vetr konungdóms hans.

Hákon konungr fór í móti Páskum inn til Óslóar; ok var þar mjǫk lengi um várit í garði Þorleiks spaka; því at konungs-garðr var þá eigi upp smíðaðr, síðan brunnit hafði.

Þá kómu menn norðan frá Kórs-brœðrum ok jarli með bréfum, ok sǫgðu andlát Guttorms erkibiskups; ok þat með, at þeir hefði kosit í stað hans Sigurð, er verit hafði ábóti í Tautru; hann var þá útan-lands. Þeir báðu konung leggja þar til sitt samþykki, ok rita með honum til páfans. Konungr talaði þetta mál fyrir Nikulási biskupi. Ok fannsk þeim svá í, at með því at Sigurðr var appellaðr því, er áðr hafði hann, þótti þeim hann eigi til svá stórra hluta fallinn. Bar þat ok til, at hann var lítill vin konungs. Konungr ok biskup rituðu bréf til páfans, þau er í mót stóðu Sigurði. En þeir báðu at Pétr á Húsa-stǫðum skyldi vera erkibiskup, er þá fór með bréfum jarls ok Kórs-brœðra til páfa at flytja mál Sigurðar. Svá varð með Guðs miskunn.