Bókastaðir

Um várit í Fǫstu bjósk Hákon konungr norðr til Þróndheims; fóru með honum Dagfinnr bóndi, Bárǫðr bristeinn, Hákon kavis. Konungr hafði sjau skip.

Um Páskir lá hann í Leirgula, ok sigldi þaðan fjórða dag Páska fyrir Stað mikit ofviðri. Þrim nóttum síðarr sigldi hann inn um Agðanes, svá mikinn storm, at allt tók seglit frá þeim, ok skipin snøru hér ok hvar undir nesit. Konungr fékk øngu ǫðru við komit en halda inn at ánni. Þá var flóð er hann kom í ár-minnit, ok mátti øngum festum við koma fyrir stormi. Rak þá upp á sandinn fyrir Bakka. Fór þá allt fólkit til ór bœnum, ok báru strengi á skipit, ok var nauðuliga upp dregit.

Guttormr erkibiskup var þá í bœnum. Hann fagnaði konungi í ǫllum hlutum sem sœmiligast. Þeir hǫfðu opt tal í milli sín. Konungr spurði erkibiskup eitt sinni, hví hann snøri svá mikilli óvináttu til hans meðan hann var í bernsku sinni. Erkibiskup segir, at annarra manna vǫld gengu eigi miðr til þess en sjálfs hans illvili. Kom þá allt upp it sanna fyrir konungi. Hét erkibiskup þá því, at hann skyldi koma annat sumar til Bjǫrgynjar; ok gera þá sœmð hans því ǫllu meiri sem honum þótti áðr á fátt.

Hákon konungr skipaði Gregorium Jónsson at gæta allra Þrœnda-laga fyrir sakir mikils ófriðar er þá var á Upplǫndum. Konungr bjósk norðan er á leið várit, ok sigldi til Bjǫrgynjar; ok sat þar um sumarit.

Skúli jarl sat í Túnsbergi, en Arnbjǫrn Jónsson var austan-fjarðar ok varði þar landit. Ribbungar vóru á landi uppi ok hǫfðu mikinn styrk. Þeir hǫfðu komit mǫrgum skipum upp í vatn Eyja. Sýslumenn Birkibeina lágu þá í Mjǫrs, ok hǫfðu mikit lið; var fyrir þeim Haraldr stangar-fylja ok Ólafr mókr, Friðrekr slafsi, Þorgeirr biskups-maðr.

Ribbungar kómu upp í Mjǫrs skipum sínum, ok leituðu Birkibeina um vatnit. Sigurðr, konungr þeirra, var fyrir þeim ok margir sveitar-hǫfðingjar með honum. Þeir fundu Birkibeina þar sem heita Íkorna-hólmar, ok varð þar bardagi. Hǫfðu Ribbungar meira lið ok vóru mjǫk ákafir; en Birkibeinar tóku við drengiliga. Ok lauk svá at Birkibeinar fengu sigr en Ribbungar flýðu. Þar féll framarla á ǫðru hundraði af Ribbungum; ok þessir sveitar-hǫfðingjar: Styrr prestr, Ǫrnólfr af Folavelli, Auðunn austan-sjór, Þorbjǫrn rígr. Af Birkibeinum féll fátt. Sigurðr flýði upp á Þótn, ok stefndi þaðan til fjalls.

Þetta sumar spurði Arnbjǫrn Jónsson, at Beni skinnknífr var upp á Raumaríki með sveit mikla, ok gerði þar miklar óspektir. Arnbjǫrn sendi menn til hans, Helga fleskhun, ok þá er honum þóttu frœknastir. Þeir fundu hann upp við vatnit Eyja. Hljóp Beni á skip. Þeir fengu haldit skipinu, ok drápu flesta alla menn. Beni hljóp á kaf ok leyndisk hér ok hvar undir skipum. Lengi var áðr enn þeir gátu fundit hann; en þó varð hann fundinn. Ok lézk Beni þar við lítinn orðs-tír.

Hákon konungr sat í Bjǫrgyn um sumarit ok hafði alla lenda menn norðan ór landi ór Gula-þings-lǫgum. Ok er hann spurði ófrið af Upplǫndum, þá bjó hann ferð sína austr í Vík. En um Máríu-messu-skeið kómu menn norðan ór Þróndheimi frá Gregorius Jónssyni, ok segja at Ribbungar vóru komnir norðr yfir fjall ok ætluðu í Þróndheim. Báðu þessir menn konung skunda norðr. Konungr lét þegar til hirðstefnu blása, ok segir þessi tíðindi; ok lýsti því, at hann mundi norðr snúa; en [allir] létusk honum fylgja vilja. Konungr sendi menn ok bréf eptir Gregorius Jónssyni ok Ívari nef; ok bjoggusk þeir sem ákafast eptir honum.

Þórsdaginn sigldi konungr norðr með hálfan fjórða tøg skipa. Ok er hann sigldi norðr um Sogn-sæ mætti hann þar knerri einum er kominn var af Íslandi. Þar var á Guðmundr biskup, ok sagði hann konungi mǫrg tíðindi af Íslandi: Þat vár hǫfðu þeir barizk í Grímsey, Sighvatr Sturluson ok biskups-menn; en áðr um vetrinn varð Tumi drepinn á Hólum af biskups-mǫnnum. Konungr ætlaði at sigla norðrum Áleyjar-sund.

Þá kómu þar sendimenn Gregorii Jónssonar á hleypi-skútu, ok sǫgðu at Ribbungar hefði komit norðr um fjall með mikinn her ok gǫrt mart illt þar er þeir kómu. Þeir fóru norðr allt í Sóknadal til bús þess er átti Ívarr í Berudal, ok gerðu þar marga ferliga hluti. En er bœndr í Gaulardal spurðu þetta, skáru þeir upp herǫr, ok hver-vitna var samnaðr fyrir þeim. Sem Ribbungar spurðu þetta, þá hurfu þeir austr um fjall, ok sǫgðu sendimenn konungi, at eigi væri minni ván at þeir kœmi ofan í Raumsdal, eða á Mœri. Konungr sigldi norðr til Leirgula, þvíat hann vissi eigi nema Ribbungar kœmi ofan á Mœri. Beið hann þar til þess er hann spurði sannliga at Ribbungar hefði snúit í Eystri-dali.

Hákon konungr snøri suðr aptr. Hann kom eptir Mikkaels-messu til Bjǫrgynjar. Gaf konungr þá lendum [mǫnnum] heimleyfi; en hann efnaði þar til vetr-setu.

Konungr hafði látit út bjóða leiðangri um sumarit áðr í hvárum-tveggja Egða-fylkis-helmingi; en Skúli jarl hafði látit taka drjúgum allan leiðangrinn. Fékk konungr ór nørðra helmingi nǫkkut, en ekki ór inum syðra. Konungr kallaði til sín ráðgjafa sína, ok segir þetta. Ok virðisk svá ǫllum sem jarl vildi þá gera sinn þriðjung mikinn af Noregi, er hann vildi hafa alla Víkina ok ǫll Upplǫnd ok allt norðr til Rygja-fylkis; en Eirekr jarl, bróðir Sverris konungs, ok Filipus Bagla konungr, hlutu þann þriðjung, at hafa millum Svína-sunds ok Rygja-bits; ok svá hǫfðu inir fyrri hǫfðingjar skipt milli sín.

Hákon konungr gerði þá orð til jarls með bréfum; ok sagði svá, at honum mislíkaði þetta landa-skipti lengr; ok jarl mundi eigi við Ribbunga eina eiga ófrið ef hann héldi þessu fram lengr.