Bókastaðir

Nú er at segja frá Skúla jarli, at honum byrjaði heldr seinliga í Víkina. Ok er hann kom fram, bauð hann út leiðangr [ok landskyldir konungs] um alla Víkina. Hann tók af slíkt er hann fékk, ok snøri norðr aftr, ok fór fimm nóttum fyrir Jól ór Túnsbergi. Honum byrjaði vel, ok kom it fjórða kveld Jóla til Bjǫrgvinar. Hann gerði menn [fyrir] til konungs; en konungr gerði menn í móti honum, ok bauð honum með sér alla kosti. Sátu þeir báðir saman um Jólin, ok fór allt sem blíðast með þeim. Þessi var inn fjórði vetr ríkis Hákonar konungs.

En er á tók líða vetrinn, kómu þau orð austan ór Víkinni, at Ribbungar styrktusk mjǫk ok gerðu margar óspektir. Var þá Beni kominn ok Slittungar til Ribbunga; var Beni sveitar-hǫfðingi í hernum; en ekki vildi Sigurðr hann meirr tigna.

Þá er vára tók, gerðu þeir þat ráð, Hákon ok Skúli jarl, at jarl skyldi fara norðr til Þróndheims, ok eflask þaðan at liði, ok fara it efra í Víkina til móts við Ribbunga; en konungr skyldi fara austr með skipa-liði, ok skyldi [þeir] þar finnask. Þegar sem jarl kom í Þróndheim, stefndi hann til sín lendum mǫnnum: Gregorius Jónssyni, Páli vaga-skalm, Pétri Pálssyni. Fóru þeir síðan á land upp sem ætlat var. Jarl hafði frítt lið ok mikit. Þá fór hann it beinsta þar til er hann kom suðr á Heiðmǫrk til Hamars. Þá kómu í móti honum allir sýslumenn Birkibeina, þeir er á Upplǫndum vóru; ok hafði hann þá fréttir austan ór Víkinni, at Ribbungar vóru þar, ok styrktusk mjǫk.

Hafði Sigurðr litlu áðr verit í Osló ok tekit þar tvau skip er biskup átti. Ok hvervitna drógu þeir skip at sér, ok ætluðu at fara til Túnsbergs at Arnbirni Jónssyni ok þeim lendum [mǫnnum] er þar vóru. Þeir Arnbjǫrn gættu sín á berginu. Sem jarl spurði þessi tíðindi, skundaði hann sinni ferð ór Hamri, ok allir sýslumenn [með honum], fyrst til Oslóar.

Nú er at segja frá Hákoni konungi: — at hann fór um sumarit austr til Víkr, sem ráð var fyrir gǫrt. Konungr hafði mikit lið. Þar var Gautr Jónsson, Jón stál, Dagfinnr bóndi. Ok er ekki sagt af hans ferð, fyrr enn hann kom austr, ok sigldi inn eptir Víkinni ok lagði at í Grindhólma-sundi.

Þá var þat tíðinda í Víkinni, at Ribbungar lágu austan-fjarðar við Vǫrnu ok hǫfðu [mǫrg skip ok] mikit lið. En Arnbjǫrn Jónsson, ok þeir lendir menn er í Túnsbergi vóru, hǫfðu dregit lið at sér [ok skip], ok ætluðu at þeim, ok vóru albúnir at halda út. En er þeir kómu út um Skeljasteins-grunn, sigldi byrðingr einn móti þeim. Arnbjǫrn reri til á báti ok spurði tíðinda. Þeir segja, at Hákon konungr var norðan kominn, ok lá í Grindhólma-sundi með mǫrgum skipum. Arnbjǫrn varð þessu mjǫk feginn, ok sneri þegar liði sínu inn um Smjǫrbjǫrg til konungs, ok sagði honum tíðindi um ferð Ribbunga.

Hákon konungr, þá er hann spurði til Ribbunga, lét hann blása. Vóru látin tjǫld af skipum; ok røru þegar suðr eptir sundinu. Ok þá vildu þeir Gautr ok Dagfinnr bóndi láta þegar róa á fjǫrðinn suðr um nóttina. En Arnbjǫrn, ok þeir Víkverjar, sǫgðu at þá var mjǫk liðit degi, ok kvóðu ráðligra at taka út í móti degi á fjǫrðinn. Røru þeir þá þar inn til Jarls-eyjar, ok lágu þar um nóttina.

Ǫndverða nótt kom skúta austan um fjǫrðinn, ok vóru á sveitungar Hallvarðs bratta; ok sǫgðu, at Ribbungar hǫfðu elta þá, "Ok røru þeir þá austan at Rugey er vér skildum; ætluðu þeir hingat at lendum mǫnnum; þvíat þeir hafa spurt, at lendir menn hafa skip fá ok smá; en þeir hafa meirr enn fimm tigi skipa; ok líkt þykkir oss at þeir muni hingat róa á fjǫrðinn í nótt; en ekki vita þeir at konungrinn er norðan kominn."

Þá var kallat upp liðit af skipum. Dagfinnr bóndi talaði fyrir hernum; ok sagði ætlun konungs, at menn skuli liggja tjaldlausir í nótt ok í ǫllum herklæðum, "Þvíat oss þykkir þess von at Ribbungar komi hér í nótt með ǫllum her sínum."

Loðinn Gunnason fór á njósn um nóttina með þrimr skútum. Menn vǫknuðu snemma fyrir dag, þvíat nǫkkut var kalt, ok bjoggusk þegar. Þá kom Loðinn aptr er lýsa tók, ok hafði tekit skútu af Ribbungum ok flutti til konungs. Þeir sǫgðu mart af ætlun Ribbunga, at þeir hǫfðu spurt, at Skúli jarl var kominn af landi ofan [með] mikinn her, ok var þá í Osló; "Ok því þora þeir ekki þangat at halda. Spurt [hafa] þeir ok, at lendir menn eru í Túnsbergi með smá-skipum, ok ætla þeir fyrst at þeim. En ef þeir vinna þá, ætla þeir at fara í mót jarli."