Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 21

Eptir þetta stóð Ívarr upp ok mælti svá: "Þat er fornum Birkibeinum kunnigt," sagði hann, "at ek kom þat vár til Sverris konungs áðr enn barizk var á Strindsjó, hafða ek af konungi gott yfirlæti meðan hann lifði; ok ek þjónaða honum svá, at um síðir vissa ek flest ǫll leyndar-mál [með honum]; ok þó at hann hefði hjá sér ráðgjafa sína ina hæstu, þá var ek eigi úti byrgðr; ok mundi hann eigi svá hafa gǫrt, ef hann hefði mik reynt at nǫkkurum falsara eða ódygðar-manni. Slíkt sama gerði ok Hákon konungr son hans; ok inn sama hátt hafði Guttormr konungr. En síðan þeir tóku ríki, Ingi konungr ok Hákon jarl, þá gerðu þeir enn með sama hætti; ok þat framarr er mér var mjǫk móti skapi, at þeir hlíttu mér til bréfa-gerðar; ok var [ek] jafnan um þat hræddr, at mínir óvinir mætti þat nǫkkut til finna, er mér stœði háski af; því at þá varð sem nú, at eigi skorti ǫfundar-menn þá er mér vildu fyrir koma; ok því vil ek skjóta til allra manna vitnis er nú eru hér, at aldri varð enn því á mik sannat er til fals eða flærðar væri við minn hǫfðingja. En ek veit sjálfr sǫk mína, at þessi inn ungi konungr várr er bernskr ok þarf í heldra lagi [heilla] ráðgjafa [ok] tryggra návistar-manna, þvíat þeir sitja ýrit nærri er þá vildu frá honum spenja sem honum væri hollir ok heilráðir ok mætti jarl í sjálfræði um leika at skipa konungs máli sem þeim líkaði. Nú með því at þessi mín sǫk er svá mikil, at ek sé þess verðr at vera rifinn í sundr kvikr, sem þú sagðir, Gregorius Jónsson, ok þú Páll fliða, fyrir þat [er] ek bað konung sjá bréf [sín] þau er send vóru í ǫnnur lǫnd með hans innsigli, þá skal eigi optarr þess þurfa, því at ek skal mik ór konungs-garði skilja, ok eigi spilla þeirra samþykki, konungs ok jarls. Gefi Guð, at þeir einir sé eptir er báðum þeim sé hollir ok heilráðir, ok þat ráði, at [þá] sœmð hafi hvárr er til er borinn."

Svá lauk [þessi stefnu], at konungs-menn vóru óglaðir en ǫfundar-menn kátir.

Chapter 22

Hákon konungr kom svá til ríkis at hann fékk eigi meira af fǫður-arfi enn eina sylgju, ok fingr-gull af lausa-fé. En Skúli jarl hafði komisk at ǫllu því fé er átt hafði Ingi konungr, ok hann hafði tekit eptir Hákon konung ok svá Sverri konung.

Sem at leið þingstefnu þeirri er Gulaþings-menn hǫfðu sett á Seljumanna-vǫku-dag, kómu fyrst til Bjǫrgynjar lendir menn ok hirðstjórar, ok inir beztu menn ór landinu um ǫll Gulaþings-lǫg. Ok einum degi fyrir þingit hittask þeir konungr ok jarl ok ráðgjafar þeirra. Sǫgðu svá konungs-ráðgjafar, at þeir vildu, [at] jarl sværi konungi trúnaðar-eiða eptir fornri siðvenju. En jarl sagði, at hann vildi þat eigi fyrr enn hann vissi hvat hann ætti í móti taka; ok beiddisk þegar hálfs Noregs ok allra hálfra skattlanda; en ráðgjafar konungs buðu þriðjung af Noregi, en ekki [af] skattlǫndum. Gregorius Jónsson ok Páll fliða svara af jarls hendi, at hann skyldi minnsta hafa þriðjung af skattlǫndum ok Noregi, elligar skyldi hann þangat snúa með sínum styrk sem hann fengi þat honum líkaði. Nú sá ráðgjafar konungs, at honum var ofrefli at standa móti Skúla jarli ok Filipo Bagla-konungi, er þá hafði Víkina ok Upplǫnd með miklum styrk; ok var þat ráðs tekit af konungs hendi ok hans ráðgjafa, at Skúla jarli var játaðr þriðjungr af Noregi ok ǫllum skattlǫndum. Lauk með því þessari stefnu.

Chapter 23

Annan [dag] eptir var blásit til þings út í Kristkirkju-garði; var þingit skipat norðan at kirkju; ok síðan var út borit skrín [innar] helgu Sunnifu ok margir aðrir helgir dómar.

Þá stóð upp Sigurðr af Ónarheimi at hendi allra Gulaþings-manna ok fagnaði konungi [ok] jarli; ok fór þar um mǫrgum fǫgrum orðum.

Ok þar eptir talaði Dagfinnr bóndi; ok hafði þat í sinni rœðu, at þó at þeir í Þróndheimi læsti inni skrín ins helga Óláfs konungs, þá var þat eigi ráð bónda eða vili. Skulu Gula-menn gera glaðliga alla þá sœmd er þeir megu Hákoni konungi, bæði lærðir ok leikmenn.

Chapter 24

Eptir þetta stóð upp sá maðr er Steingrímr hét stryllr, snjallr maðr ok vitr. Hann gaf Hákoni konungs-nafn; ok þokkuðu flestir allir hans verk.

Síðan sór konungrinn at halda lands-rétt; en jarl hafði skipat eiðinum áðr sem honum líkaði; ok var svá eiðrinn, at konungr skyldi halda ǫll einka-mál við jarl, þau er milli þeirra vóru gǫr; en jarl sór, at hann skyldi halda lǫg við landsfólkit; ok fylgði hans eiði, at hann skyldi vera hollr ok þeir Hákoni konungi svá lengi sem hann héldi þau einka-mál er milli þeirra vóru mælt. Síðan stóðu upp lendir menn, Gregorius Jónsson, Páll fliða, Brynjólfr Knútsson, Gautr Jónsson, Árni sturla ok aðrir hirðstjórar, ok sóru konungi eiða; eptir þat sóru bœndr; ok lauk svá því þingi.

Chapter 25

Þá er Hákon var til konungs tekinn, var ár mikit í landinu. Sumar þat var svá gott, at þat var víða um landit at aldin-viðrinn bar tvenan ávǫxt, ok úti-fuglar urpu tysvar. Svá kvað Óláfr hvíta-skáld: —

Mærir glǫddusk miklu ári
menn báru þá ávǫxt tvennan
(veglig sýndisk) viðr ok fuglar
(vísa grein) á sumri einn.

Svá kvað Sturla í Hákonar-kviðu: —

Bar tállaust tvinnan blóma
aldin-viðr einu sumri:
ok ókalt úti-fuglar
ǫndvert ár urpu tysvar.
Þá er allvaldr við jǫfurs nafni
tírar-gjarn of tekit hafði:
ok hans gipt hæstrar tírar
vegi-valit vaxa knáði.
Sá hverr maðr, at hǫfuð-skepnur
fylkis tígn fagna vildu
gǫfuglátz gjálfri kringðum
á vindkers víðum botni.