Núríðaþeirfóstbrœðrþarat,erfyrirsátrsmennvárufyrir.Spruttuþeirþegaruppoktókskþarhinharðastaorrusta.Rauðreggjarfastsínamennoksegirþatskǫmmmikla,efeinirtveirmennkæmiskórhǫndumsvámargra,okkvaðþánúeigiskyldufrátíðendumhafaatsegja.Skiftuskþeirbrátthǫggumvið,okerþarskjóttfráatsegja,atÞórirfeldiþegartvámennokKetilbjǫrneinn,oksválauk,atRauðrokeinnflugumannastóðuppi.FlugumaðrinnhljópþásemfœtrtoguðuáleiðtilHofstaða.]Ketilbjǫrn sneri eftir honum ok fekk eigi náð honum.Enn Rauðr veik þá upp á hálsinn ok Þórir eftir honum.Þeir fundusk við túngarð í Rauðsdali ok bǫrðusk alldjarflega, því at Rauðr var frœkinn maðr, enn svá lauk, at Rauðr fell fyrir Þóri.Eftir þat sneru þeir Þórir heim ok hǫfðu setr á Þórisstǫðum.
Enn síðan var leitat um sættir af Úlfi hinum skjálga, ok sættusk at því, at líkt var látit víg Rauðs ok áverki Þorsteins, enn fyrirsátin kom í mót þeim mǫnnum, er fellu af Halli.Eigi vildi Þórir sættask við Þorbjǫrn um fjártakit, ok kvað þá skyldu greiða með sér í tómi.Lét Þórir nú heim fara alla sína fóstbrœðr, ok var nú kyrt um hríð.
Chapter 13
Þar er nú til at taka, at Guðmundr son Þóris óx upp í Múla með Eyjólfi, þar til er hann er níu vetra gamall;hann var þá ákafamikill ok sterkr.Hann fór þá heim til fǫður síns, ok nú fór svá fram um hríð, at hann þroskaðisk heima.
Þat var einn dag, at Þórir kvaddi hann til ferðar með sér ok riðu inn með Þorskafirði, ok stefndu til Uppsala.Þorbjǫrn var úti ok kendi fǫr Þóris.
Hann mælti við Ǫrn son sinn: "Hér ríðr Þórir ok son hans, ok mun ætla at hefna þess, er vér tókum féit;nú vil ek, at þú farir sem skjótast á Hofstaði ok segir Halli, at hann komi til liðs við mik;enn ek mun á meðan verjask ór húsunum, ok munu eigi skjót umskifti verða með okkr Þóri".Ǫrn hefir sik þegar frá bœnum.
Þetta sér Þórir ok mælti við Guðmund: "Maðr rennr þar út frá bœnum á Uppsǫlum, ok mun sá sendr til Hofstaða til Halls;far þú eftir honum ok dvel hann".
Hann sneri eftir Erni ok bað hann bíða.Ǫrn nam staðar ok reiddi upp øxi mikla, er hann hafði í hendi.Guðmundr hljóp af baki ok rann at honum með spjótit ok lagði í gegnum hann.Enn Ǫrn gekk á lagit, ok hjó til hans ok yfir ǫxlina, ok brotnaði í sundr øxarskaftit, enn hyrnan kom í herðarblað Guðmundi ok varð hann lítt sárr.Eftir þat fell Ǫrn þar á gǫtunni, ok heitir þar nú Trollagata.
Þórir reið heim á bœinn at Uppsǫlum, enn Þorbjǫrn stóð í dyrum með vápnum.Gekk Þórir upp at dyrunum, enn Þorbjǫrn lagði spjóti til hans, enn Þórir hjó þat af skafti.Þá brá Þorbjǫrn sverði ok hjó til Þóris ok kom í hjálminn, enn sverðit brotnaði undir hjǫltunum.Þá brá Þórir Hornhjalta ok hjó til Þorbjarnar, enn hann tók tveim hǫndum skjǫldinn ok bar upp við, er at honum reið hǫggit, ok tók í sundr skjǫldinn fyrir neðan mundriðann.Eftir þat hopar Þorbjǫrn inn undan ok lauk hurðinni í klofa;sveif hann þá til stofunnar ok kom aftr hurðinni ok bar þar fyrir slíkt, er hann fekk til.
Þórir braut upp útihurðina ok hljóp svá til stofudyranna;hjón Þorbjarnar stóðu við hurðina;enn Þorbjǫrn reif upp stokk ok reisti undir skjáinn ok fór þar út ok dró upp stokkinn, ok helt síðan upp til fjalls.Þórir braut upp stofuhurðina ok saknaði Þorbjarnar;hljóp hann þá út skyndilega ok sá fǫr Þorbjarnar;helt Þórir eftir honum, ok varð fundr þeira á hjalla einum.Varðisk Þorbjǫrn þaðan alldrengilega með stokkinum, því at vápn hans hǫfðu verit eftir í stofunni; enn svá lauk, at Þorbjǫrn fell fyrir Þóri, ok heitir þar nú Stokkshjalli.
Guðmundr kom þá at, er Þorbjǫrn var fallinn;þeir huldu hræ hans, ok fóru heim eftir þat í bœinn ok tóku gripi hans alla, ok svá þá, er Þórir átti, ok fóru heim síðan.
Þorbjǫrn hafði verit ísfirzkr at ætt ok kyni ok bjó bróðir hans í Laugardal, er Þórðr hét.Litlu síðar fór Þórir á fund Þórðar ok bar sakir á hendr honum um þat, at hann hafði sendan Þorbjǫrn suðr þangat á fǫðurleifð Þóris, slíkr ójafnaðarmaðr sem hann var.Þeir sættusk með því, at Þórir skyldi einn um gera.Lét hann þá í faðma fallask víg Þorbjarnar ok gripatakit, enn gerði sér til handa lǫndin bæði í Þorskafjarðarbotni ok Uppsali fyrir þann fjandskap, er hann hafði í hlaupit með Halli;enn Ǫrn var bœttr hundraði silfrs.
Chapter 14
Þórir seldi landit at Uppsǫlum Þorgerði í Þorgeirsdal, því at hon þóttisk eigi búa mega fyrir beitingum Helga á Hjǫllum.Þorgerði hafði átta Þorgeirr, er Þorgeirsdalr er við kendr.Þá tók Þórir við Þorgeirsdal ok beitti Helgi eigi at síðr.
Þat vandisk á at Þórisstǫðum, at þar hurfu gymbrlǫmb tvau grákollótt hvert vár ok hǫðnukið tvau með sama lit.Þat var eina nótt um várit, at Þórir mátti eigi sofa.Hann gekk þá út ok var regn mikit.Hann heyrði jarm þangat er stíat var.Þórir gekk þangat ok sá á réttargarðinum, at þar lágu kið tvau bundin ok lǫmb tvau, enn í rétt sátu konur tvær;þær léku at hnettafli, ok var taflit alt steypt af silfri, enn gylt alt hit rauða.Þær brugðusk við fast ok urðu hræddar mjǫk.
Þórir fekk tekit þær ok setti niðr hjá sér, ok spurði, því at þær legðisk á fé hans.Þær buðu alt á hans vald.Hann spurði, hverjar þær væri.Þat var ǫnnur Kerling, dóttir Styrkárs í Barmi, enn ǫnnur kveðsk vera dóttir Varða ofan ór Varðafelli, ok nefnisk hon Flagðkona, enn hin Hamhleypa.Þórir gerði þá sætt með þeim, at þær hefði sauði með sér, enn hann taflit ok þat er fylgdi.Enn á tuglunum taflpungsins var gullbaugr settr steinum, enn annarr silfrbaugr var í borðinu.Þetta alt tók Þórir ok skildu við þat;þá sætt helt Brosa vel, enn Kerling illa.
Með þeim Eyjólfi í Múla ok Helga á Hjǫllum var fjandskapr mikill um beiting, ok beittu Hjallamenn fyrir Eyjólfi bæði tún ok eng.Þat var einn veðrdag góðan, at menn váru at heyverki í Múla, at þeir sá, hvar maðr reið sunnan yfir Þorskafjǫrð ok at garði í Múla;enn því var þessa viðgetit, at þessi maðr var ǫðruvís búinn enn þeir menn, er þar riðu hversdaglega.Hann hafði hjálm á hǫfði, enn skjǫld á hlið gyltan;hann reið í steindum sǫðli ok hafði øxi rekna á ǫxl nær alnar fyrir munn.Hann reið ákafa mikinn, ok var hestrinn mjǫk móðr;ok er hestrinn kom í garðshliðit, var hann staðþrotinn.Þá hljóp maðrinn af baki ok setti øxina í hǫfuð hestinum ok var hann þegar dauðr.Hann tók eigi af sǫðulinn ok gekk heim eftir þat.Eyjólfr bóndi spurði hann at nafni.Hann kveðsk Gunnarr heita, austfirzkr maðr at ætt, enn kveðsk Þóri finna vilja.
Hey mikit lá á vǫllunum um daginn, er hirða skyldi, enn naut Helga af Hjǫllum gengu í því.Gunnarr spurði því at eigi skyldi reka nautin ór vellinum.
"Ekki þykkir oss þat tjóa", segir Eyjólfr, "því at jafnskjótt eru aftr rekin nautin sem vér rekum í brott".
Gunnarr segir: "Þat þykki mér yðr skǫmm mikil, venzlamǫnnum Þóris, at sitja ójǫfnuð bœndum hér í Þorskafirði".
"Þann veg rœðir þú um", segir Eyjólfr, "sem þér sé ókunnigt skaplyndi Helga eða Þórarins ákafa sonar hans".
Gunnarr segir: "Eigi ætla ek at ganga ónærr fyrir skaplyndi þeira".Hann hljóp til nautanna, barði ok elti út með sjónum sem gata lá ok ofan fyrir einstigi þat, er var við ána.
Grímr var úti staddr son Eyjólfs ok telgir kylfu.Hann segir feðr sínum um nautin ok spurði, hvárt engi maðr skyldi fylgja þessum manni.Eyjólfr kveðsk letja hvern sinna manna at fylgja honum.Grímr kvað engum tjóa mundu, at letja sik ok hljóp þegar eftir Gunnari með kylfuna.
Enn er Gunnarr kom í einstigit, var þar fyrir Þórarinn ákafi með fimtán menn ok vilja þegar aftr reka nautin.Gunnarr sœkir þá at í ákafa, enn þeir ráða fast í mót.Helgi sat á hesti fyrir utan ok eggjar þaðan liðit.Þar vá Gunnarr Þórarin ok tvá aðra, enn Grímr ok drap einn;Gunnarr kastaði steini fyrir brjóst Helga, svá at hann fell af baki ok lǫmdusk bringspelirnir;fór hann við þat heim ok lá í rekkju lengi.
Enn meðan þetta bar at, tók Eyjólfr sǫðul af hesti Gunnars ok sǫðlar tvá hesta;hann bað þá Grím ok Gunnar fara til Þóris, — "ok segit honum þessi tíðendi ok biðit hann ásjár".
Eftir þat fara þeir á Þórisstaði ok sǫgðu honum til ok leita ráðs við hann.Þórir tók ekki mjǫk á þessum tíðendum ok bað þó Grím fara til sín."Enn eigi vil ek taka við Gunnari", segir hann, "því at þær einar spurnir hefi ek frá honum, at hann hafi meiri verit í hreysti enn hamingju.Enn hér er svá mǫnnum varit, at vér þurfum meir umbótamenn enn þá at auki vár vandræði".
Grímr kveðsk við Gunnar aldri skyldu skilja, — "því at hann varð til þess at reka skǫmm af oss, ok var þat þó eigi minni þín skylda enn hans eða mín".
Þá mælti Þórir við Guðmund son sinn, at hann skyldi fara í Múla eftir fé ok mǫnnum.Er þá rekit alt fé Eyjólfs á Þórisstaði.Gunnarr rak ok þangat fjóra tigu geldinga, er Helgi átti.Enn Þórir vill eigi at síðr reka hann á brott.Enn Grímr vill Gunnari fylgja, enn Guðmundr Grími.Sá Þórir þá hvar komit var ok bað þá alla þar vera, enn kvað sér þungt hug um segja, hversu at til tækisk, er bæði var ván ófriðarins vestan ok sunnan.
Þat var nǫkkuru síðar, er synir Helga eggjuðu hann til hefnda, Frakki ok Blígr;þeir bjuggu í Frakkadal í Kollafirði;Kálfr ok Styrr váru fylgdarmenn þeira;þeir váru allir á laun á Hjǫllum ok sátu um Þóri.
Þeir urðu þess varir, at Þórir fór at skera mǫn á hrossum sínum ok Guðmundr son hans með honum.Þeir Frakki ok Blígr fara til móts við þá ok kom Blígr fyrst at.Hann lagði þegar til Þóris, sem hann var at mǫnskurðinum ok hafði hengt skjǫldinn á hlið sér.Lagit kom í skjǫldinn ok rendi af út ok kom í nára hestinum, ok þar á hol;fell hann þegar dauðr niðr.Enn Þórir snerisk við fast ok laust Blíg með skærahúsanum ok kom í ennit, enn hann fell á bak aftr ok varð hola fyrir húsanum.Bað hann þá Guðmund gæta hans.Þórir tók þá sverð sitt ok hljóp á mýrina ok vá þar Frakka;heitir þar síðan Frakkamýrr.Guðmundr vá Blíg í lœkinum, er síðan heitir Blígslœkr.
Þeir Kálfr ok Styrr tóku undan.Þórir gat náð Styr á brekku upp ok drap hann;þar heitir nú Styrsbrekka.Enn Guðmundr elti Kálf ofan í Kálfárgljúfr ok dó hann þar.
Ekki vill Þórir bœta þessi víg, enn fyrir víg Þórarins ákafa galt hann Þorgeirsdal ok váru þeir Helgi þá sáttir at kalla.
Chapter 15
Þat verðr nú næst til tíðenda, at Gils skeiðarnef tók sótt ok andaðisk;enn mágar Þóris buðu honum til erfis;þeir buðu honum ok at hafa slíkt af búfé, er hann vildi, því at Þórir þurfti þá mikils við um slátrfé, er hann hafði fjǫlment.Þórir bjósk til ferðar þessar ok Guðmundr son hans, Ketilbjǫrn, Gunnarr, Grímr ok allir fóstbrœðr Þóris;þar var ok Gilli hinn suðreyski;þeir váru tuttugu saman, er þeir riðu inn með Gilsfirði.Þar fann Þórir Þórarin krók;hann bað Þóri fara varlega.Þá var sem mestr fjandskapr með þeim Steinólfi, því at þeir deildu um Steinólfsdal.Þórir bað Þórarin halda njósnum til, ef hann yrði varr við nǫkkurar skipaferðir.Nú sat Þórir at erfinu.
Enn þeir feðgar í Óláfsdal sendu orð Steinólfi, at hann léti Þóri þá eigi undan komask.Steinólfr sendi orð Kjarlaki ok sonum hans, ok kómu þeir þann dag margir saman, er Þórir skyldi ríða frá erfinu.Gengu þeir Kjarlakr ok Steinólfr á róðarskútu eina mikla, er Steinólfr átti, við fjóra tigu manna, ok reru til Króksfjarðarness ok stefndu fyrir sunnan nesit.Þórarinn krókr bjó í Nesi;hann sá fǫr þeira, ok grunar, at ófriðr muni vera;reið hann þegar um Geiradal ok safnar mǫnnum.Þeir Óláfr ok Þorgeirr gengu á skip við nǫkkurum mǫnnum ok reru yfir Gilsfjǫrð ok lendu við Laugeyri út frá Gróstǫðum, ok heldu þaðan njósnum um ferðir Þóris.
Þeir Steinólfr lendu fyrir sunnan Króksfjarðarnes ok sendu sex menn upp undir Múla;var þar Blígr ok Árni ok fjórir menn aðrir;skyldu þeir þaðan hyggja at mannaferðum.
Þórir varð heldr seinn frá heimboðinu.Hann dvaldisk í Garpsdal um hríð;þar bjó Halldórr Heðinsson.Halldórr gaf Þóri uxann Garp, er dalrinn var við kendr;var hann þá fimtán vetra gamall.Enn Þórir gaf Halldóri bauginn Brosunaut.Hann reið nú ór Garpsdal ok kom á Gróstaði.Gró húsfreyja segir honum um skipin.Þórir gaf henni gullbaug;enn hon sendi þegar mann í Garpsdal, at segja Halldóri, at meiri ván sé, at Þórir þurfi manna við.
Þeir Þórir riðu út með hlíðum.Þá sá þeir sex menn vera fyrir múlanum, vápnaðir.Litlu síðar sá þeir, hvar þar fóru Kjarlakr ok Steinólfr neðan frá skipi ok váru skjaldaðir.Þórir bað sína menn af baki stíga ok dró á sik glófana Agnarsnauta, ok vill nú fara hǫndum um þá, enn Vǫlu-Gunnar keyrir hestinn sporum fram hjá þeim ok reið hina neðri leið.Hann sá sex menn fyrir sér;þar váru þeir Blígr ok Árni ok þeira félagar;þeir réðu þegar í móti honum.Gunnarr skaut spjóti til Árna, áðr hann hljóp af baki, ok kom spjótit í fang honum ok þegar í gegnum hann.Eftir þat hlaupa þeir at Gunnari, er eftir váru, ok sœkir Gunnar þá fimm.Enn þeir sá þá, hvar þeir Óláfr ok Þorgeirr fóru neðan í brekkuna milli sín ok þeira Þóris ok hlupu þá fjórir fǫrunautar Blígs í lið með þeim, enn Blígr tók undan með rás ok fekk Gunnarr tekit hann í mýri einni ok drap hann þar, ok heitir þar Blígsmýrr ok Blígssteinn þar sem hann var kasaðr.
Í þann tíma finnask þeir Þórir ok Þorgeirr, ok eru þar nítján hvárir;slær þar þegar í bardaga ok snýr Þórir at Þorgeiri ok høggr til hans með Hornhjalta ok kemr á ǫxlina, ok sníðr af hǫndina fyrir utan geirvǫrtuna.Óláfr faðir hans stóð at baki honum ok kom blóðrefillinn í brjóst honum ok rendi ofan í kviðinn, svá út fellu iðrin ok létusk þeir þar báðir feðgar af þessu hǫggvi.Ketilbjǫrn varð þegar manns bani, er þeir fundusk, ok í þessu kómu þeir Kjarlakr ok Steinólfr með þrjá tigu manna.Þá kom Gunnarr at ok barðisk alldjarflega.Þórir bað sína menn hlífa sér ok gæta sín sem bezt;tóksk þá eigi mannfallit skjótt.Þá kom Halldór til liðs við Þóri við tólfta mann.Þeir bǫrðusk nú um hríð;urðu menn sárir af hvárumtveggjum, ok þá kómu njósnarmenn þeira Steinólfs ok segja, at eigi mundi færi menn ríða inn fyrir Króksfjarðarmúla enn fimm tigir;þeir sǫgðu ok mikit lið ríða frá Gróstǫðum.
Þá kallaði Steinólfr á sína menn ok biðr þá halda til skipa ok láta þau gæta sín;snúa þeir Kjarlakr þá útundir bakkana ok til skipa sinna, enn hinir hlupu eftir þeim.Skipit var uppi fjarat.Þeir Jósteinn hrundu fram skipinu, enn Þorvaldr bróðir hans helt uppi bardaganum á eyrinni við Þóri.Vǫlu-Gunnarr kom at þar er Jósteinn hafði flotat skipinu, ok hjó hann sundr í miðju við saxinu, enn brýndi upp skipinu.Þeir Þórarinn koma þá á eyrina, er Þorvaldr var fallinn ok flestir allir hans menn.
Hann bað menn hætta at drepa niðr forystulausa menn, — "hǫldum heldr eftir þeim Steinólfi ok látum nú sverfa til stáls með oss".Þórir kvað þá fyrr ná mundu skipum sínum enn þeir yrðu teknir.
Þórarinn kveðsk eiga teinæring, — "er marga menn mun bera, ok eltum þá suðr yfir fjǫrð".Þórir bað hann ráða, enn kveðsk svá hugr um segja, at þá væri bezt at skilja.Enn Þórarinn vill ekki annat enn at fara eftir þeim.
Reið hann heim til skips við tuttugasta mann, enn Þórir gekk á skip með nǫkkura menn.Menn Þóris váru bæði sárir ok vígmóðir ok gekk seint róðrinn.Enn Þórarinn sótti ákaft róðrinn ok hans menn, er þeir váru hvíldir, ok drógu skjótt eftir þeim Steinólfi.
Kjarlakr bað þá eigi undan róa, at þeir hyrfi fyrir þá aftr, er eftir sóttu, — "því at vera kann, at þeir nenni eigi at bíða hinna, er eftir róa, ok mætti áðr umskifti verða áðr félagar þeira kœmi eftir".
Knútr bóndi á Knútsstǫðum sá at þeir Steinólfr reru fyrir landit.Hann kendi skipit ok sendi þegar menn í Fagradal ok stefndi mǫnnum til naustanna.Hann fór ok þangat með sína menn.Steinólfr stillir svá til um róðrinn, at þeir yrðu mjǫk jafnskjótir til lands ok Þórarinn með sínum mǫnnum.Gengu þeir Kjarlakr þegar upp frá skipi ok námu staðar á strǫndunni.Þórarinn eggjaði þá sína menn til uppgǫngu;váru þeir tuttugu, enn þeir Steinólfr hálfr þriði tigr.Þar varð harðr bardagi á eyrinni, ok er þeir hǫfðu skamma stund barizk, kom Knútr við fimtánda mann ok veitti Steinólfi ok sneri þá skjótt mannfallinu á hendr þeim Þórarni ok fell hann þar ok níu menn með honum, enn fimm af Steinólfi.
Þeir hlupu á kaf er eftir váru, ok tóku þeir Þórir þá af sundi, er þeir kómu eftir, ok drógu upp í skip sitt.Þeir Gunnarr ok Ketilbjǫrn vildu þegar at landi leggja;enn Þórir bannar þeim ok heldr Gunnari, enn Ketilbjǫrn hljóp í framstafn ok dró at sér skip Steinólfs.Skutu þeir þá við forkum ok fluttusk frá landi.Þeir Steinólfr hlupu þá ofan á fjǫruna ok eggja Þóri upp at ganga á land;enn hann kvað — "þeim meira mundu fyrir verða, at standa yfir hǫfuðsvǫrðum mínum".Reri hann þá vestr yfir fjǫrð með bæði skipin enn hinir þóttusk eigi skipakost til hafa at róa eftir þeim.
Þórir lendi við Langeyri, ok lágu þar níu menn dauðir ok allir af Óláfsdœlum.Þorvaldr var græðandi ok var í brott fluttr.Sex menn váru þar dauðir, er þeir hǫfðu fyrst fundizk.Enn lið þat er Steinólfr hafði sét margt fara frá Gróstǫðum, þat váru naut Gró ok breiddi hon klæði á hornin.Enn mannfǫll þessi eru sǫgð eftir kumlum þeim, er fundin eru þar er bardagarnir hafa verit.Eftir þessi tíðendi fór Þórir heim til bús síns ok fóru þá menn í millum ok varð griðum á komit um síðir.Eigi var þessi sætt í saksóknir fœrð, því at þessi tíðendi urðu fyrr enn Úlfljótr flutti lǫg til Íslands út.