Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 56

Á því sumri liðnu, sem herra Guðmundr fór yflr Borgarfjörð, kemr hann til Þórðar Sturlusonar, er hans var einn trúastr vin sem fyrr sagðist; tekr hann herra biskup báðum höndum ok býðr honum allan sinn kost, fé ok fylgi;tekr hann herra biskup báðum höndum ok býðr honum allan sinn kost, fè ok fylgi; dvelst hann þar um hríð í allgóðum fagnaði. En síðan birtir herra biskup Þórði, at hann ætlar at vitja stól sinn at Hólum, býðst Þórðr til farar með honum, segir, at Skagflrðíngar munu lægra mögla ef hann er í ferðarbroddi. Herra biskup tekr því glaðr ok vill gjarna. Ríða þeir vestan með gott mannval allan beinsta veg heim til Hóla; skilja þeir herra biskup ok Þórðr með einkanligri vináttu; sat herra biskup nú um kyrt litla hríð með sömu mildi ok ölmusugæði. Nú er þar til at taka, at Thumi sitr heima með Sighvati feðr sínum, hann hrærir þat mál við feðr sinn, at hann fái honum góðs ok manna forráð, segist í öngu fjarkomnari til þess en Stulli bróðir hans, þvíat hann hafði vald í vestra luta lands, þat er Sighvatr helt áðr hann kom til Eyjafjarðar.Nú er þar til at taka, at Thumi sitr heima með Sighvati feðr sínum, hann hrærir þat mál við feðr sinn, at hann fái honum góðs ok manna forráð, segist í öngu fjarkomnari til þess en Stulli bróðir hans, þvíat hann hafði vald í vestra luta lands, þat er Sighvatr hèlt áðr hann kom til Eyjafjarðar. Sighvatr fyrirtekr, at hann muni leggja sinn metnað fyrir syni sínum, því hugsar Thumi ráð sín, eðr enn heldr úráð, þat er at fara vestr til Skagafjarðar, ok hafa þíng við bændr. Þat sama gerir hann, tjár ok tínir fyrir þeim, hversu herra Guðmundr var þeim úhagligr, ok allri þeirri bygð, með þann mannfjölda, er hann heldr í hófleysu upp á staðinn at Hólum; segir, at eigi seinna, en kostr er uppgenginn á staðnum, munu biskups menn fara með rán ok rifs yflr alla bygðina ok afla svá fánga. Heraðsbóndum skiljast þessar ráðagjörðir, þvíat þeir höfðu lengi þann meistara haft, er annat lærði optarr en hlýðni við Guðmund biskup;Hèraðsbóndum skiljast þessar ráðagjörðir, þvíat þeir höfðu lengi þann meistara haft, er annat lærði optarr en hlýðni við Guðmund biskup; því spyrja þeir Thuma, hvárt hann mun svá snarr, at hann vili setjast á staðinn ok halda fyrir biskupi ok hans mönnum, ef þeir fá þat gert at biskup rými brott. Thumi játtar at ráða til. Síðan gera héraðs bændr sendimenn til Hóla, at gera biskupi tvá kosti, þann annan, at hann rými staðinn sjálfviljandi, með allt þat fólk, er þeir kalla með þarflausu þar haldit, ella segjast þeir koma skulu ok drepa með harðri hendi þann úaldarflokk.Síðan gera hèraðs bændr sendimenn til Hóla, at gera biskupi tvá kosti, þann annan, at hann rými staðinn sjálfviljandi, með allt þat fólk, er þeir kalla með þarflausu þar haldit, ella segjast þeir koma skulu ok drepa með harðri hendi þann úaldarflokk. Herra biskup kýss at rýma heldr, segir, at hans undirmenn veita þar um lítið brigðmæli, ef þeir heita honum afarkostum, sýnist ei kjörligt, at halda hart mót ofrefli ok láta menn sína með ýmisligum dauða. Eptir stadda ráðagjörð, hvert af skal snúa, vendir herra biskup til skips ok flyzt í þat útsker, er Málmey heitir; þat liggr til norðrættar frá biskupsstólnum, skamt undan landi; þar er prestssetr; þar kemr herra biskup fyrir Adventum, ok sitr þar fram um Purificationem sanctæ Mariæ, þar til tíðindi gerast, en Thumi sezt á Hóla stað með því megni, sem þat sé hans föðurleifð;þar kemr herra biskup fyrir Adventum, ok sitr þar fram um Purificationem sanctæ Mariæ, þar til tíðindi gerast, en Thumi sezt á Hóla stað með því megni, sem þat sè hans föðurleifð; hefir hann varðhöld stór, ok lætr vaka náttligä yfir staðnum um vetrinn, þvíat hann grunar áhlaup biskups manna, sem honum gafst, þvíat á næsta dag eptir Purificationem beate virginis, sem herra biskup gekk frá kirkju um kveldit, nemr hann stað, ok horfir mót veðri; var landnyrðíngr bæði óðr ok kaldr, svá at vökumenn Thuma at Hólum gera sér svefn þetta sama kveld, ok segja at landnyrðíngr skal vaka.var landnyrðíngr bæði óðr ok kaldr, svá at vökumenn Thuma at Hólum gera sèr svefn þetta sama kveld, ok segja at landnyrðíngr skal vaka.

Chapter 57

Herra Guðmundr biskup talar svá, sem menn hans heyra uppá: dýrð er vald þitt, drottinn minn, þvíat vindr ok bára vægir þínu boði. En þeir menn, sem áðr vöndust hans spádóm, skilja svá tilvik þetta, at þótt stormr þjóti en sjór rjúki, mun færiveðr til lands, ef þeir treysta; en sem herra biskup sér víst ætlan þeirra, segir hann svá: guð gæti yðvar, at þér hafit gott erindi, en ef svá verðr, at þér fáit vald yfir Thuma, þá geymit boð mitt, at þér flytið hann heilan á minn fund, en spillit eigi blóði hans, munu vit þá vel semja nökkvern veg;en sem herra biskup sèr víst ætlan þeirra, segir hann svá: guð gæti yðvar, at þèr hafit gott erindi, en ef svá verðr, at þèr fáit vald yfir Thuma, þá geymit boð mitt, at þèr flytið hann heilan á minn fund, en spillit eigi blóði hans, munu vit þá vel semja nökkvern veg; en ef þér brjótið boð mitt hér um, munu þér ella nýjan harm heilagri kirkju ok mér, munu þat ok sumir sanna af yðvarri sveit, at því sé mjök misráðit, áðr þessum málum lykr.en ef þèr brjótið boð mitt hèr um, munu þèr ella nýjan harm heilagri kirkju ok mèr, munu þat ok sumir sanna af yðvarri sveit, at því sè mjök misráðit, áðr þessum málum lykr. Eptir svá talað ráða þeir til skipa ok xxx manna. Ei var gott at ýta, þvíat sjór var hvítr fyrir drifi, en svá sögðu þeir síðan af sinni ferð, til dæmi [s] at draga, sem stormrinn brakaði á báðar hendr í tvá steinveggi, en þar í miðil var sjókyrt ok náliga vindlaust. Gjörr er vegr til Hóla, koma þeir um nóttina með öllu á úvart, ok taka svefnhús yfir Tuma, leiða hann út af sæng, ok válka klæðlausan í því grimdar veðri, því at úgipta þeirra gaf eigi [þá] liðuga til hlýðni síns herra, þar til at einn setr höfuðit bröt af Tuma; fara síðan ok fá maklig eyrindislok, þvíat herra biskup kunni þeim mikla úþökk fyrir sitt verk; fell þeim ok í höfuð sín úhlýðni, sem Thuma tók af lífi móti biskups boði, þvíat litlu síðarr lét hann sjálfs síns líf meðr nasadreyra.fèll þeim ok í höfuð sín úhlýðni, sem Thuma tók af lífi móti biskups boði, þvíat litlu síðarr lèt hann sjálfs síns líf meðr nasadreyra. Líðr nú tíminn fram yfir páskir, svá at herra biskup sitr í Málmey, ok treystir öngvan veg at fara [til] lands fyrir sakir úfriðar, því leggr hann allan hug á at forðast orrustur, hversu stríða útlegð sem hann þolir; hvar fyrir hann gerir stöðugt at halda austr í haf til Grímseyjar, er fyrr var nefnd, ok leiðir guð þann veg, at þeir koma fram með höldnu.

Chapter 58

Sighvatr, sem hann spyrr líftjón Thuma, gerir sér lítið um í fyrstu, en sendir menn þegar um várit vestr á land til Sturlusonar síns, at hann fjölmenni til bróðurhefnda.Sighvatr, sem hann spyrr líftjón Thuma, gerir sèr lítið um í fyrstu, en sendir menn þegar um várit vestr á land til Sturlusonar síns, at hann fjölmenni til bróðurhefnda. Má hér fljótt yfir fara, at þeir draga saman lið ok skip, ccc manna, ok koma til Grímseyjar á várit næsta fyrir Festum Philippi ok Jacobi.Má hèr fljótt yfir fara, at þeir draga saman lið ok skip, ccc manna, ok koma til Grímseyjar á várit næsta fyrir Festum Philippi ok Jacobi. En þvíat þessi fagnaðarlaus ferð stóð með harðligri úhæfu ok greypara glæp en nökkur sú illíng er áðr var lesin, sýnist ei bati gjörr sögunni, þótt þess háttar efni dragist í langmæli, utan [þat] er skyldugt at greina, sem at lýtr píslarvætti herra Guðmundar þrífaldliga: fyrir sjálfan hann, ok fyrir lærdóminn ok fyrir ástvini sína, þótt leikmenn veri. Í þessi hörðu hríð fell Eyjólfr Kársson með ágætum orðstír, ok aðrir viij með honum;Í þessi hörðu hríð fèll Eyjólfr Kársson með ágætum orðstír, ok aðrir viij með honum; sumir vóru særðir til ólífis, var af þeim fremstr maðr Aron, mágr Eyjólfs Kárssonar; hann var svá mikill breystimaðr ok ofrhugi, at hann bar þau vápn ok hlífar móti Sturlu, sem Thumi hafði átt; laut hann síðan fyrir liðsmun, ok stóð á honum spjót svá þykkt, at varla mátti hann hníga. Mátti heðan vel skilja, hversu hans úvinir munu þykkjast öruggir af hans dauða, áðr þeir gengu frá, ok ei því heldr máttu þeir taka líf hans, þvíat spásaga herra Guðmundar varð at standa, þá er hann sagði honum fyrir orrustuna, at þeir mundu sjást síðan;Mátti hèðan vel skilja, hversu hans úvinir munu þykkjast öruggir af hans dauða, áðr þeir gengu frá, ok ei því heldr máttu þeir taka líf hans, þvíat spásaga herra Guðmundar varð at standa, þá er hann sagði honum fyrir orrustuna, at þeir mundu sjást síðan; varð Aron skotið í skip, komst hann til lands ok fekk margar umsátir síðan af Sturlúngum en forðaðist allar, stundum með harðfengi eðr fulltíngi herra Guðmundar, sem þá varð ljóst, er þeir umkríngdu hann í náttmyrkri, ok því næst sýndist öllum hans úvinum sem skært ljós kvæmi fram úr klett einum, ok fyrir undran þessa hlutar gleymdu þeir sókn við Aron, svá at hann tók undan, þvíat drottinn vildi fylla þat er hans þjónustumaðr sagði.varð Aron skotið í skip, komst hann til lands ok fèkk margar umsátir síðan af Sturlúngum en forðaðist allar, stundum með harðfengi eðr fulltíngi herra Guðmundar, sem þá varð ljóst, er þeir umkríngdu hann í náttmyrkri, ok því næst sýndist öllum hans úvinum sem skært ljós kvæmi fram úr klett einum, ok fyrir undran þessa hlutar gleymdu þeir sókn við Aron, svá at hann tók undan, þvíat drottinn vildi fylla þat er hans þjónustumaðr sagði. Nú er at snúa aptr til Grímseyjar: klerkdóminn svívirða þeir svá feðgar, at þeir drepa einn prest, en afeista tvá, nærri kirkju hins heilaga Ólafs þar í eyjunni. Sem þeir hafa limina pínt ok plágat, gengr svá úvinrinn í þá, at ei heldr þyrma þeir nú höfðinu, taka biskupinn höndum, ok farga hann svá þúngt, sem bein hans í heilagri Hólakirkju bera nú vitni, en þó vilja bækr sanna, at þrjú rifin hafi brotnað. Eptir þat fanga þeir [hann] til skips. Sem þeir búa sik til brötlögu, segir Sighvatr, at þeir skulu fara samskipa. Herra biskup fyrirtekr þat, með svá föllnum orðum: illa ok undarliga færr þú at þér búit, þú meingerir heilaga kirkju ok mik með öllu megni, en í öðru lagi lætr þú, sem þér muni nökkut gagn af mér leiða.Herra biskup fyrirtekr þat, með svá föllnum orðum: illa ok undarliga færr þú at þèr búit, þú meingerir heilaga kirkju ok mik með öllu megni, en í öðru lagi lætr þú, sem þèr muni nökkut gagn af mèr leiða. Sighvatr segir: því skal ek ráða, at skrúði þinn fari með mér.Sighvatr segir: því skal ek ráða, at skrúði þinn fari með mèr. Biskupinn svarar: þat vil ek eigi banna, þvíat samvizka þín dæmir þik, munu ok fleiri þann dóm kenna en þú einn. En hvað hefir þat at merkja, er Sighvatr vildi biskup eðr skrúða hans með sér í sjófargangi, utan svá bjartan lífs verðleik biskupsins, at ei leyndist fyrir blindum manni.En hvað hefir þat at merkja, er Sighvatr vildi biskup eðr skrúða hans með sèr í sjófargangi, utan svá bjartan lífs verðleik biskupsins, at ei leyndist fyrir blindum manni. Sem þeir láta undan eyjunni, lystr yfir þeirri óðabríð með guðligri hefnd, at tveir menn ins fjórða tigar létust af þeim ccc, er börðust í mót herra Guðmundi.Sem þeir láta undan eyjunni, lystr yfir þeirri óðabríð með guðligri hefnd, at tveir menn ins fjórða tigar lètust af þeim ccc, er börðust í mót herra Guðmundi. Ok þá er stormrinn geysti sem mest hafit, er getið, að herra biskup tæki svá til orðs: lof sé þér, drottinn minn, því at þeim feðgum verðr gagn at skrúða mínum í dag.Ok þá er stormrinn geysti sem mest hafit, er getið, að herra biskup tæki svá til orðs: lof sè þèr, drottinn minn, því at þeim feðgum verðr gagn at skrúða mínum í dag. Þat er sagt annat, sem hann fór inn til lands um sundit, at hann leit fyrir borð ok mælti: þar liggi þér nú sálugir, mjök fáráðir! — Biskups skip, ok annat þeirra feðga, fá Eyjafjörð með heilu;Þat er sagt annat, sem hann fór inn til lands um sundit, at hann leit fyrir borð ok mælti: þar liggi þèr nú sálugir, mjök fáráðir! — Biskups skip, ok annat þeirra feðga, fá Eyjafjörð með heilu; kendu þat góðir menn verðleikum herra Guðmundar, en eigi farsælu Sighvats. Sem þeir taka land, færr biskupinn með öngu móti liðugan gang, þvíat Sighvatr tekr hann ok heldr undir sínu yfirboði, á þann hátt sem opt verðr í heiminum eptir orrustur, at menn eru þjáðir til verðs; brott eru keyrðir sveinar frá honum með þeirri orðflaugu, at svá skal hann bíða þess, er hann rekst nauðigr í haf ok í skip til Noregs, ok þola þar dóm fyrir fors ok friðbrot. Líðr svá fram á sumar, þar til Noregsför koma til Íslands; í einshverju þeirra eru þau bréf Petri erkibiskups, sem fyrr var af sagt, at hann kallar herra Guðmund ok Sturlúnga á sinn fund.í einshverju þeirra eru þau brèf Petri erkibiskups, sem fyrr var af sagt, at hann kallar herra Guðmund ok Sturlúnga á sinn fund. En sem þessur bréf berast herra biskupi, verðr hann glaðr við, at fara heldr til Noregs með boði erkibiskups en kúgan Sighvats.En sem þessur brèf berast herra biskupi, verðr hann glaðr við, at fara heldr til Noregs með boði erkibiskups en kúgan Sighvats.

Vald

Chapter 59

Yfir Hólastað ok hans góðs halda nú Skagfirðingar eptir fall Thuma; fær biskupinn þaðan öngva rentu sér til kostar eðr farar, því hefir hann þat eina, er hann fær í heruðum af tíundum sínum eðr vina framlögum;fær biskupinn þaðan öngva rentu sèr til kostar eðr farar, því hefir hann þat eina, er hann fær í hèruðum af tíundum sínum eðr vina framlögum; býst hann nú [sem] verða má um vetrinn eptir, en ferr til skips um sumarit, ok hefir minna kost en þvílíkum manni hæfir eðr heyrir, en þó at sinni vill hann gjarna brött fara. Úgjörla veit hann hvað Sighvatr ætlar sinna ráða, eðr þeir fleiri sem nefndir vóru, þvíat honum samskipa var engi þeirra umboðsmaðr. Þegar sem byrr fellr sigla þeir biskup í haf, gefr þá æskiliga til Noregs, koma þó at heldr sunnarr en þeir hugsuðu, ok Þrándheims [förum] til heyrir; spyrr herra biskup þau tíðindi, at herra Pétr erkibiskup er framgenginn en Þórir secundus körinn ok búinn ór landi til kuriam.spyrr herra biskup þau tíðindi, at herra Pètr erkibiskup er framgenginn en Þórir secundus körinn ok búinn ór landi til kuriam. Því sér herra Guðmundr, at honum vinnr eigi at sitja í Þrándheimi með lítinn kost, snýr suðr til Björgynjar, leggr drottinn þá huggan ok gleði sínum þjón, at fyrir þá víðfregð, er hann fekk í fyrrum sínum ferðum, gerir sik margr dugandi maðr skyldugan bæði til fjárframlagá ok sæmiligs yfirlætis.Því sèr herra Guðmundr, at honum vinnr eigi at sitja í Þrándheimi með lítinn kost, snýr suðr til Björgynjar, leggr drottinn þá huggan ok gleði sínum þjón, at fyrir þá víðfregð, er hann fèkk í fyrrum sínum ferðum, gerir sik margr dugandi maðr skyldugan bæði til fjárframlagá ok sæmiligs yfirlætis. Svá víkja bækr til, at herra Guðmundr hafi farit allt austr í Vík, ok setið þar um vetr, ok annan í Hamarkaupangi; má þat vel trúast, at hann hafi svá biðat heimkvámu erkibiskupsins, þvíat þat kann ýmisliga takast, hversu fljót þeim verðr sín ferð í curiam ok aptr þaðan. En svá fljótt sem herra Guðmundr fregn heimkvámu erkibiskups, sækir hann hans fund með öllum skunda, fær þar góða blíðu ok glaða meðtekt í öllum blutum; tjár hann herra erkibiskupi með hógværum orðum hversu sífeldar bænir, únáðir, þ [v] íngan ok þröngving hann hefir þolt um alla daga, síðan hann hefir skilt við herra Gutthorm erkibiskup; greinir hann ok, hversu erkibiskupsins forverarar, þórir ok Gutthormr, höfðu kærliga viðr hann gert, ok hans mál tekit. Hneigist erkibiskup fyrir þessur sannindi til sömu vinátty við herra Guðmund, huggar hann með áminníngum ok fögrum frásögnum, hversu góðir biskupar í kristninni höfðu einarðliga staðit mót ranglátu valdi, en með kirkjunni, ok þar fyrir öðlazt af guði ágetan verðleik ok vináttu með eilífum fagnaði. Herra erkibiskup býðr opt Guðmundi biskupi í boð sitt, ok gerir honum margan sóma, þar til spillendr koma.

Chapter 60

Nú er at segja frá Sturlúngum, sem þeir spyrja at herra erkibiskup er heim kominn, ok flóttamaðr þeirra, herra Guðmundr biskup, vel heyrðr á garðinum, en Arnórr frá fallinn andsvörum, bera þeir saman ráð sín, ok gera statt at hafa sik ok sitt góðs í öngri háttúng lands eðr sjófar, heldr sitja heima í rúmi sínu ok rægja svá biskupinn at eins með sendibréfum, at hann megi muna.Nú er at segja frá Sturlúngum, sem þeir spyrja at herra erkibiskup er heim kominn, ok flóttamaðr þeirra, herra Guðmundr biskup, vel heyrðr á garðinum, en Arnórr frá fallinn andsvörum, bera þeir saman ráð sín, ok gera statt at hafa sik ok sitt góðs í öngri háttúng lands eðr sjófar, heldr sitja heima í rúmi sínu ok rægja svá biskupinn at eins með sendibrèfum, at hann megi muna. Hér til draga þeir eðr kúga þá menn, er þeir hugðu virðast mundu hæstrar raddar á landinu at fráteknum biskupinum, at þessara félagskapr megi þeim samlagast, er psalmista talaði svá til: acuerunt linguas suas sicut serpentes, et cetera, þvíat [til] biskupsins skaða dikta þeir svá þrúngit bréf, at þat stendr með þrimtigum sakargipta;Hèr til draga þeir eðr kúga þá menn, er þeir hugðu virðast mundu hæstrar raddar á landinu at fráteknum biskupinum, at þessara fèlagskapr megi þeim samlagast, er psalmista talaði svá til: acuerunt linguas suas sicut serpentes, et cetera, þvíat [til] biskupsins skaða dikta þeir svá þrúngit brèf, at þat stendr með þrimtigum sakargipta; var þat sumt í letri sanninda litr fyrir mönnum en lygð fyrir guði, þvíat ljót ástundan [er] eigi maklig, at heilug skript kalli hana sannorða, sakir þess, at hún þarnast þá undirstöðu, sem æxta sannleik megi samþykkja, en flest í þessu bréfi var bæði fals af hjarta ok munni, með gamalli grimd ok öfundar austri.var þat sumt í letri sanninda litr fyrir mönnum en lygð fyrir guði, þvíat ljót ástundan [er] eigi maklig, at heilug skript kalli hana sannorða, sakir þess, at hún þarnast þá undirstöðu, sem æxta sannleik megi samþykkja, en flest í þessu brèfi var bæði fals af hjarta ok munni, með gamalli grimd ok öfundar austri. Þetta bréf var styrkt með þeim hætti, sem þá gekk framast um skilríki meðal landa;Þetta brèf var styrkt með þeim hætti, sem þá gekk framast um skilríki meðal landa; ferr þat bréf í haf, byrjar þeim skipum seint, ok koma við Hálogaland eptir vetrnætr, ferðast þeir norðan ok koma til Niðaróss litlu fyrir jól, sækja fund herra erkibiskups ok bera honum bréf Íslendínga.ferr þat brèf í haf, byrjar þeim skipum seint, ok koma við Hálogaland eptir vetrnætr, ferðast þeir norðan ok koma til Niðaróss litlu fyrir jól, sækja fund herra erkibiskups ok bera honum brèf Íslendínga. Herra erkibiskup, [sem] hann hefir þau yfirlesit, verðr mjök óglaðr; líðr svá fram yfir átta dag jóla, en á níunda kallar erkibiskup saman kórsbræðr ok aðra lærða menn á garðinum. Þagat er boðinn herra Guðmundr biskup ok sendimenn. Eru þá upplesin bréf, með svá mörgum sakargiptum sem fyrr var greint;Eru þá upplesin brèf, með svá mörgum sakargiptum sem fyrr var greint; spyrr herra erkibiskupinn, hvað herra Guðmundr eignar sér af sakargiptum þessum;spyrr herra erkibiskupinn, hvað herra Guðmundr eignar sèr af sakargiptum þessum; en hann segir greiniliga, sem fyrra erkibiskupi, hvat [hann] hefir gert, neitar ok þverliga þat hann hefir ei gert, en sakir þess at skipt var um erkibiskupana, beiðist þessi eigi glósuna, heldr svá brátt sem herra Guðmundr hefir nökkura viðgöngu veitt, gengr erkibiskupinn braut af stefnu, ok kallar með sér kórsbræðr í sitt oratorium, biðr þá skoða með athygli, hversu háfar þeim litast þær sakir, er hann kallar herra Guðmund sér á hendr játtað hafa.en hann segir greiniliga, sem fyrra erkibiskupi, hvat [hann] hefir gert, neitar ok þverliga þat hann hefir ei gert, en sakir þess at skipt var um erkibiskupana, beiðist þessi eigi glósuna, heldr svá brátt sem herra Guðmundr hefir nökkura viðgöngu veitt, gengr erkibiskupinn braut af stefnu, ok kallar með sèr kórsbræðr í sitt oratorium, biðr þá skoða með athygli, hversu háfar þeim litast þær sakir, er hann kallar herra Guðmund sèr á hendr játtað hafa. Ok siðan þeir þykkjast þau mál yfir réttlætis vág sett hafa með einu samþykki, kallast herra Guðmundr inn, ok eptir þagnar tíma tekr herra erkibiskup svá til orðs: svá lízt oss ok bræðrum várum, sem þú, Guðmundr, hafir lengra fram vikit setníng lagauna en ritað finnst í reglu biskupanna, ok svá stórt sýnist oss yfirbera, at ei megir þú halda biskupligan stétt, utan þú fáir dispenseran in curia herra páfans, því fjarri stendr þinn málavöxtr váru valdi, því sem vér höldum.Ok siðan þeir þykkjast þau mál yfir rèttlætis vág sett hafa með einu samþykki, kallast herra Guðmundr inn, ok eptir þagnar tíma tekr herra erkibiskup svá til orðs: svá lízt oss ok bræðrum várum, sem þú, Guðmundr, hafir lengra fram vikit setníng lagauna en ritað finnst í reglu biskupanna, ok svá stórt sýnist oss yfirbera, at ei megir þú halda biskupligan stètt, utan þú fáir dispenseran in curia herra páfans, því fjarri stendr þinn málavöxtr váru valdi, því sem vèr höldum. Endir erkibiskup svá þetta mál ok gengr til hámessu, en herra Guðmundr til sinna manna; finnst honum enn um sinn, hversu bjólit kann velta, þvíat þeir sömu þegja nú, er í gær sögðu: góðan dag, herra! — heimboð er í brottu, en byrgðr erkibiskups garðr, ok náliga vörðr haldinn, at herra Guðmundr komi þar ei, sem nökkuð kallzandi um sín málaferli, líðr svá út um Purificationem beatæ virginis, at dagar hans eru daufligir, en lítill svefn á nætr; er ok svá komit heilsu líkamans, at hún veykist mjök, var þat mest fyrir þær meizlur, er hans úvinir höfðu gjört.