Þessu næst gerist þat úfriðar efni í bygðinni enn at nýju, meðal kirkjunnar ok Kolbeins, at einn klerkr, akolitus at gslu úsiðsamr í vápnaburð, lifnaði ok klæðaskurð, ráðspellaði konu nökkura í vernd ok garði bræðra sinna. Bræðr konunnar taka þat ráð, sem þá var kært, sækja Ko [l] bein at málafylgi uppá skaða klerksins. Klerkr leitar fyrir sér í öðrum stað, ferr til biskups ok biðr hann ásjá, gefr þar með sik ok allt sitt góðs í vald ok vernd heilagrar kirkju.Klerkr leitar fyrir sèr í öðrum stað, ferr til biskups ok biðr hann ásjá, gefr þar með sik ok allt sitt góðs í vald ok vernd heilagrar kirkju. Við þetta tiltæki grimmast Kolbeinn at marki ok býr til sóknar legorðs sökina. Herra biskup býðr fram klerkinum til frelsis vj hundrat vaðmála, ok kallar þat tvenn fullrétti svá fallinnar konu.Herra biskup býðr fram klerkinum til frelsis vj hundrat vaðmála, ok kallar þat tvenn fullrètti svá fallinnar konu. Þessu boði neitar Kolbeinn mest fyrir þá sök, at hann segir öngum vinna at semja við biskupinn, segir hann æ fyrst rjúfa hvat er hann talar, ok því ferr hann fram málaferlum ok tilbúnaði sem hann hugsaði. Herra biskup sér enn þar komit, at guð drottinn fyrir spámanninn býðr honum upp stíga til verndar ok skipast múr fyrir húsi Ísrael, ok standa í bardaga á degi drottins, því fyrirbýðr hann, undir banns viðrlögu, at Kolbeinn dragi kirkjunnar rétt undir sik eðr sína blástrsmenn í fordæmi klerksins.Herra biskup sèr enn þar komit, at guð drottinn fyrir spámanninn býðr honum upp stíga til verndar ok skipast múr fyrir húsi Ísrael, ok standa í bardaga á degi drottins, því fyrirbýðr hann, undir banns viðrlögu, at Kolbeinn dragi kirkjunnar rètt undir sik eðr sína blástrsmenn í fordæmi klerksins. Kolbeinn ansar öngu hvat hann segir, lætr tumba málit á gallhörðum landslaga lit allt til útlegðar. Herra biskup sér sik krafðan til framferðar af kirkjunnar álfu, ok gerir fyrst lögligar ok föðurligar áminníngar til afláts ok yfirbótar, en forboðar síðan Kolbein ok alla þá sem sátu þann útlegðardóm.Herra biskup sèr sik krafðan til framferðar af kirkjunnar álfu, ok gerir fyrst lögligar ok föðurligar áminníngar til afláts ok yfirbótar, en forboðar síðan Kolbein ok alla þá sem sátu þann útlegðardóm. Kolbeinn harðnar því meirr, dregr nú at sér Sigurð Ormsson til fylgis ok framferða móti biskupinum, at þat hér vel sannist, sem fyrr var ritað, at þeir tveir stóðu fremst í fylkíngu móti biskupinum, sem honum áttu bezt at lúka.Kolbeinn harðnar því meirr, dregr nú at sèr Sigurð Ormsson til fylgis ok framferða móti biskupinum, at þat hèr vel sannist, sem fyrr var ritað, at þeir tveir stóðu fremst í fylkíngu móti biskupinum, sem honum áttu bezt at lúka. Þeir byrja fjársókn innan xiiij nátta eptir dóminn, at allt þat góðs, er klerkrinn hafði átt, skal falla upptækt í þeirra garð. Herra biskup fyrirbýðr þeim ranga sókn ok yfirgirnd fjárins, segir, at hverr sá penfngr er kirkjunnar eign. Þeir gefa því öngan gaum, ok grípa slétt upp undir sik.Þeir gefa því öngan gaum, ok grípa slètt upp undir sik. Herra biskup bannfærir þá báða fyrir svá guðrækilig rán; stendr nú í þeirri hörmúng, at vesligir vikja ei tilbaka, heldr verða af vándum verri, þvíat þetta sumar fjölmenna þeir til alþíngis. Því er alþíngi kallat, at þat skal vera eitt höfuðþíng á hverju ári í sama stað sunnanlands ok sama tíma, í enda Junii en upphafi Julii; heldu þann tíma þíngit formenn landsins, en nú stjórna lögmenn, síðan landit var svarit Noregs konúngi;hèldu þann tíma þíngit formenn landsins, en nú stjórna lögmenn, síðan landit var svarit Noregs konúngi; skulu sýslumenn nefna svá [marga] skilvænustu menn til þíngreiðar ór hverju heraðsþíngi, sem bók váttar.skulu sýslumenn nefna svá [marga] skilvænustu menn til þíngreiðar ór hverju hèraðsþíngi, sem bók váttar. Þessir nefndarmenn skulu dæma í lögréttu öll þau mál, er þangat bjóðast, með prófuðu skilríki, ok ei verða samin í héraði.Þessir nefndarmenn skulu dæma í lögrèttu öll þau mál, er þangat bjóðast, með prófuðu skilríki, ok ei verða samin í hèraði. Optliga sóttu biskupar í þann tíma til alþíngis, annathvárt at vernda kirkjuna fyrir rangindum leikmanna, eðr eitthvert frammi at hafa til styrktar kristindóminum, en þó ríðr herra Guðmundr eigi til þíngs þetta sumar; því eru þeir Kolbeinn ok Sigurðr eigi iðjulausir: þat fyrst, at þeir svívirða þíngit í samneyti viðr sik, þat annat, at þeir sækja vj menn af hús biskupsins at Hólum fyrir bjargir ok samlag viðr klerkinn, er þeir kalla sinn útlaga, því at hverr er hjálpaði alsekum manni skyldi fá sama tjón lífs ok aleigu. Fyrir þá sök hafa þeir liðdrátt í heruðum eptir þingit, með þeim orðflaugum, at þeir munu veita herra biskupi heimsókn enn um sinn með þessum her, ok taka út með afla mun líf ok lán þeirra manna, er þeir kalla sekja.Fyrir þá sök hafa þeir liðdrátt í hèruðum eptir þingit, með þeim orðflaugum, at þeir munu veita herra biskupi heimsókn enn um sinn með þessum her, ok taka út með afla mun líf ok lán þeirra manna, er þeir kalla sekja. Vinum herra biskups sýnist eigi traust at sitja fámennt fyrir svá miklum mannstormi ok þeirra forsligum fjándskap, því biðja menn, at biskupinn hættleggi eigi þat, heldr rými hann með visiteran sýslu sinnar. Herra biskup er seinn at láta sígast með forflótta, en fyrir þá grein, at gott er erindit til bata kirkjunnar, lætr [hann] eptir tillögum ok byrjar ferð sína norðr í sýslu; fara þeir allir með honum, er sekir vóru kallaðir. Ok er hann víkr norðan at áliðnu sumri í Augusto mánaði, fregn hann þat einu vestan yfir fjöllin, at eigi er fagrt: Bannsettir menn ganga í kirkjur ok heyra guðs embætti, einn veg fyrir manna augum sem synir kirkjunnar; lærðir menn vóru svá lítt fengnir, at þeir flytja guðs embætti yfir þeirra höfut, sumir kúgaðir en aðrir leiddir af eiginligum vándskap sinnar úhlýðni, þat er lengi síðan var þeim haldsamt at officera yfir afsniðnum, hvárt sem kirkjan bauð eðr bannaði. Má ok merkja hvílíkir þeir mundu vera í embættisgjörðinni með óhlýðni móti biskupinum, sem glaðir gengu í orrustur ok umsátir með hans opinberum óvinum, vóru ok at öllu grimmari en úlærðir, sem brátt mun lýsast í því sem eptir ferr. Svá veraldarfullir vóru þessir tímar, at þeir máttu sannligar heita samhaldin nátt en lýsandi dagar, þvíat andligt ljós var mörgu hjarta löngu horfit, en sá inntekinn í leiðsögu, sem alla sína tíma gekk í myrkrum. Herra biskup harmar af huggæði svá mikla eymd ok angran heilagrar kristni, en fær eigi vikit í þann veg, er honum líkar, heldr fara þau orð vestan móti honum, sem hann um ríðr Eyjafjörð, at herr manns muni samhlaupast, ef hann ríðr heim til Hóla, ok þeir er sekir kallast af hans fylgð, munu utan alla miskunn láta sinn háls. Fyrir þenna kurr koma saman frendr ok vinir biskupsins, meirr af sinni vild ok manndómi en hans bænarstað; var þeirra foríngi einn röskr maðr, er Ögmundr hét;var þeirra foríngi einn röskr maðr, er Ögmundr hèt; þeir [vóru] bræðra synir ok biskupinn.
Nú berr svá til í veginum, at herra biskup ríðr um þann bý, sem búgarðr Sigurðar Ormssonar stendr; þar er kirkja fögr, skrín vænt með helgum dómum, ok bækr góðar. Herra biskup víkr hér til með sinni fylgð ok tekr skrínit í sitt vald ok bækr nökkurar, segir úfallit, at bannsettir menn hafi nökkura drottnan yfir þvílíkum hlutum.Herra biskup víkr hèr til með sinni fylgð ok tekr skrínit í sitt vald ok bækr nökkurar, segir úfallit, at bannsettir menn hafi nökkura drottnan yfir þvílíkum hlutum. Sigurðr var heima, ok í þann tíma með honum bróðir [Kolbeins], Arnórr at nafni, er einn finnst aumastr maðr í sögu þessi, þvíat hann tók at erfðum bróðurligt hatr ok illsku. Þeir standa eigi fyrir, at biskupinn skipi kirkjunnar gózi sem honum líkar, utan túngur sínar hvessa þeir sem tvieggjat sverð, ok hleypa sendiboð vestr til Kolbeins, at biskup ætlar vestr til Hóla ok dregr eptir sér útlaga þeirra, en ferr um land með rán ok rifs.Þeir standa eigi fyrir, at biskupinn skipi kirkjunnar gózi sem honum líkar, utan túngur sínar hvessa þeir sem tvieggjat sverð, ok hleypa sendiboð vestr til Kolbeins, at biskup ætlar vestr til Hóla ok dregr eptir sèr útlaga þeirra, en ferr um land með rán ok rifs. Kolbeinn samnar liði fyrir vestan, en Sigurðr ok Arnórr fyrir norðan, ok ei því síðr, hvat sem brakat er, segist herra biskup heim vilja til kirkju sinnar at hennar vígsludegi, er þá stóð in Festo nativitatis beatæ virginis, at biskup eignaðist þat er ritað er: justus, ut leo confidens absque terrore erat, et cet. En fyrir þá hræríng, sem nú gengr í héruðin, með úbæriligum ótta dugandis manna, sækir fjölmennt á fund biskupsins, bæði lærðir ok leikar, hann at styðja ok styrkja ef þörf gerist: ábótar báðir norðanlands ok nær fjórum tigum presta, en svá mart leikfólk, at dró í þúsundrat áðr lauk.En fyrir þá hræríng, sem nú gengr í hèruðin, með úbæriligum ótta dugandis manna, sækir fjölmennt á fund biskupsins, bæði lærðir ok leikar, hann at styðja ok styrkja ef þörf gerist: ábótar báðir norðanlands ok nær fjórum tigum presta, en svá mart leikfólk, at dró í þúsundrat áðr lauk.
Svá gerist, at herra biskup kemr heim á staðinn á næsta kveld fyrir kirkjudaginn með allt þat fólk er honum fylgir; segir sjálfr messu á kirkjudaginn, ok predikar einkar fagrliga. Þenna sama dag kemr Kolbeinn með þúsund manna ok sezt um staðinn; fara þá menn í miðil af hvárratveggju liði ok vilja koma sáttum á. Er herra biskup enn sem fyrr víkjanligr til friðarins, ok segist búinn at veita Kolbeini líkn, ef hann vildi þess alvarliga biðja, með þeirri grein, at allir hans menn hafi grið ok góðan frið, en þat er þvert af Kolbeini at gefa sektir upp, heldr líkar honum þat eina, at þeir menn, sem hann kallar sekja, sé gefnir í hans vald.Er herra biskup enn sem fyrr víkjanligr til friðarins, ok segist búinn at veita Kolbeini líkn, ef hann vildi þess alvarliga biðja, með þeirri grein, at allir hans menn hafi grið ok góðan frið, en þat er þvert af Kolbeini at gefa sektir upp, heldr líkar honum þat eina, at þeir menn, sem hann kallar sekja, sè gefnir í hans vald. Biskupinn segist eigi vilja selja menn sína undir öxi, segist ok þat hyggja, at Kolbeini muni nógu þúngt á höndum, þótt hann beri eigi með sér saklaust blóð.Biskupinn segist eigi vilja selja menn sína undir öxi, segist ok þat hyggja, at Kolbeini muni nógu þúngt á höndum, þótt hann beri eigi með sèr saklaust blóð. Ögmundr biskups frendi leggr sik allan til at draga saman með þeim, þykkist hann kominn í vandan púnkt: annan veg stendr at biskup hans ok náfrændi, en annan veg námægðir. En meðr því, at Kolbeinn er ekki til hallr friðargjörðinni, er þess leitað, at biskupinn muni liðugr fara, ef hann rýmir undan honum, en Kolbeinn geldr þar þögn í mót. Ok er þat kemr fyrir biskupinn, svarar hann: stríðr er Kolbeinn nú, at mér skal ei játta friði, þótt ek gerist flóttamaðr frá kirkju minni.Ok er þat kemr fyrir biskupinn, svarar hann: stríðr er Kolbeinn nú, at mèr skal ei játta friði, þótt ek gerist flóttamaðr frá kirkju minni. En fyrir þá grein, at þat finnst boðit, at fyrir utan sálutjón firri maðr mann foraði, skal í myrgin, sem þér biðit, í brött riða, ok ei fyrr, en ek hefir gjört mitt embætti guði til tignar ok hans mæðr.En fyrir þá grein, at þat finnst boðit, at fyrir utan sálutjón firri maðr mann foraði, skal í myrgin, sem þèr biðit, í brött riða, ok ei fyrr, en ek hefir gjört mitt embætti guði til tignar ok hans mæðr. Er nú þat ráðit, at biskupinn skal undan láta með sitt lið. Kolbeinn ok hans menn sitja í útgarði nökkurum, svá langt sem vart ördrag norðr af staðnum; ok svá er sagt með sannindum, at þeir heyrðu eigi nökkurskyns hljóð, þá er hringdust allar klukkur at Hólakirkju. Birtist í þeima lut, hver guðs reiði lá yfir þeima lýð, at allir vóru samdæmdir svá sem með einu banni. En er á leið kveldit, segist, at Kolbeinn tekr svá til orðs: reiðr er Guðmundr mágr várr, er hann lætr klukkur þegja svá dýra hátíð. Þá svarar einn maðr í liðinu: kann vera, bóndi, segir hann, at hríngt hafi verit þótt vér hafim eigi heyrt.Þá svarar einn maðr í liðinu: kann vera, bóndi, segir hann, at hríngt hafi verit þótt vèr hafim eigi heyrt. En eptir þetta, segist at Kolbeinn kvæði vísur þessar:
hvers skáldit biðr,
komi mjúk til mín
miskunin þín;
því heit ek á þik
þú hefir skaptan mik,
ek em þrællinn þinn,
þú ert drottinn minn.
at þú græðir mik,
minnstu mildíngr mín,
mest þurfum þín;
rittu röðla gramr
ríklyndr ok framr
hölds hverri sorg
ór hjarta borg.
mjök þurfum þín,
haulz hverja stund
á hölda grund;
settu meyjar mögr
málsefnin fögr,
hjálpin öll af þér,
í hjarta mér. Gæt mildíngr míu,
mjök þurfum þín,
haulz hverja stund
á hölda grund;
settu meyjar mögr
málsefnin fögr,
hjálpin öll af þèr,
í hjarta mèr.
Vóru nökkurir svá illir menn með Kolbeini, at þegar vildu hafa strítt upp á staðinn um kveldit, en Kolbeinn fyritekr þat, sakir guðs móður hátíðar, þvíat hann veit biskupinn svá einarðan, at ei lætr hann kirkjuna officerast í þeirra nákvæmd; liggr hann í sama stað um náttina, en Ögmundr með sína fylgð er á verði alla þá nátt, en biskupinn vakir náliga alla þá nátt allt til myrgins, ok biðr fyrir sínum mótgangs mönnum, felandi sik ok kirkjunnar sök í várs drottins vald ok verðleika várrar frú.
Á næsta morgin, sem tíðum er lokit fagrliga ok herra biskup er albúinn í veg, lyptir hann sinni ferð, með allri þeirri fylgð er fyrr var reiknuð; var [þat] it bezta mannval. Þeir víkja á fram þær flata foldir, er liggja norðr ok niðr frá staðnum. Í fylgð með Kolbeini var einn vansignaðr maðr, er rétt má kallast krúnaðr son Plutonis, en prestr, Brúsi at nafni, þvíat hans eitrlig túnga talar sér sjálfum ok [enn] mörgum öðrum bráðan höfuðsbana, þá er hann segir svá, sem lið herra biskupsins nálgast í ferðar brodd niðr á eyrarnar, þar sem heitir Víðines: sé, Kolbeinn, segir hann, þar riðr nú biskup í brott með beggja ykkra virðíng.Í fylgð með Kolbeini var einn vansignaðr maðr, er rètt má kallast krúnaðr son Plutonis, en prestr, Brúsi at nafni, þvíat hans eitrlig túnga talar sèr sjálfum ok [enn] mörgum öðrum bráðan höfuðsbana, þá er hann segir svá, sem lið herra biskupsins nálgast í ferðar brodd niðr á eyrarnar, þar sem heitir Víðines: sè, Kolbeinn, segir hann, þar riðr nú biskup í brott með beggja ykkra virðíng. Við þessa eggjan býðr Kolbeinn at menn herklæðist ok hlaupi á bak; renna síðan sem hvatast fram í veginn þvert á eyrarnar, stökkva af baki ok fylkja. En er herra biskup sér þat, at forsát er skiput, býðr hann sinni fylgð bæði með orði ok hendi, at þeir víki annan veg út í frá;En er herra biskup sèr þat, at forsát er skiput, býðr hann sinni fylgð bæði með orði ok hendi, at þeir víki annan veg út í frá; en þegar sem þeir víkja, lætr Kolbeinn síga sína fylkíng fram fyrir þá, ok hefr höggorustu þegar brjóstin mætast. Herra biskupinn kallar hátt um herinn, fyrirbjóðandi af guðs álfu at menn berist á svá dýrri hátíð, en hvat hann talar geymir engi maðr, þvíat árásin varð hin snarpasta sakir þess at fullhugar fundust, þótt ei veri mótið fagrt. Ögmundr biskupsfrendi var svá framr maðr til vápns, at í einu höggvi tvískipti hann miðjan mann í þessarri sókn. En hví skulu bækr lengja slíka atburði, er ekki gera heyrandum utan hörmúng, nema segja þat er at lýtr þess dýrðligs manns lofi ok verðleik, er þá verðr frá sagt? — Sem litla hríð hafði sóknin staðit, fær Kolbeinn sár mikit á hægra fót, sem kálfinn er digrastr, en litlu síðarr kemr honum steinn í ennit svá snart, at þegar tumbar [hann] í úvit á bak aptr, en við hans fall fellr ok orustan í stað; standa menn yfir honum, ok finna þvísa næst, at vit hans er veitt brjóstinu, en mál er honum enn bannat. Herra biskupinn, sem hann heyrir hversu vorðit er, angrast hann ok hrærist af miðli, sem einvalitker almáttigs guðs, í eptirlíkíng sæls Davíðs konúngs, ok talar svá með andvarpan: drottinn minn ok sancta María! hjálptu skáldi þínu; ok eptir litla stund öðlast hans bæn svá háleita framkvæmd, at Kolbeinn fær bæði skyn ok mál, ok beiðist hófsamliga biskups fundar; er þá biskupinum sagt. Ferr biskupinn þegar feginn til fundar viðr hann, ok spyrr hvört hann vill sættast við guð ok heilaga kirkju. Hann svarar: gjarna, herra, allt mitt mál legg ek upp á guðs vald ok yðvart, þar með bið ek lausnar af heilagri kirkju fyrir öll mín misfelli. Herra biskup svarar: viltu sverja þann trúnaðar eið, at standa á dómi heilagrar Hólakirkju, ok veita henni aldri mótgang meðan líf liggr þér í brjósti.Herra biskup svarar: viltu sverja þann trúnaðar eið, at standa á dómi heilagrar Hólakirkju, ok veita henni aldri mótgang meðan líf liggr þèr í brjósti. Kolbeinn segist þat gjarna vilja, ok sverr; er síðan leystr, skriptaðr ok huslaðr, en andaðist litlu síðarr. Herra biskup lætr flytja líkam Kolbeins til [Hóla], ok veitir honum fagran söng fyrir umsátir, mjúka bæn fyrir mótgjörðir, með sæmiligri graptar þjónustu; þótti þessi tíðindi mörgum mikil, ok þeim mest er vitrastir vóru, því at þeir sá hvat eptir mundi koma. Má hér líkligt þykkja, at enn hafi fyllzt forsögn herra biskups, í hjálp ok heimván Kolbeins, sem hann forðum tilveik í hugganar orðum frendkonu sinnar, sem sagt var.Má hèr líkligt þykkja, at enn hafi fyllzt forsögn herra biskups, í hjálp ok heimván Kolbeins, sem hann forðum tilveik í hugganar orðum frendkonu sinnar, sem sagt var.
Engi maðr veit enn í dag hverr stein þann sendi, er Kolbeini varð at bana, því er þat margra manna ætlan, at meinleysi biskupsins muni hafa slegit hann með guðligri hefnd.
Má þat sýnast líkligt enn fyrir aðra grein, at sá var mismuni í þeirra sókn, at ij menn fellu af liði Ögmundar, en níu af Kolbeini, ok hann sjálf [r] enn tíundi.Má þat sýnast líkligt enn fyrir aðra grein, at sá var mismuni í þeirra sókn, at ij menn fèllu af liði Ögmundar, en níu af Kolbeini, ok hann sjálf [r] enn tíundi. Þat þriðja má hér fylgja, at sá illgirndar prestr, er fyrr var nefndr, fell náliga í fyrstu hríð.Þat þriðja má hèr fylgja, at sá illgirndar prestr, er fyrr var nefndr, fèll náliga í fyrstu hríð.
En þó réttsýnum mönnum, er hlýða sögunni, verði vel ljóst, hversu syrgiliga Kolbeinn þægði saman sínar sakir móti kirkjunni ok fell í því: kollverpa biskupsins úvinir ok svá rangturna þessu máli, at þeir kalla hann meirr en saklausan, ok því skulu hefjast í hans eptirmál fullar mannhefndir í garð biskupsins.En þó rèttsýnum mönnum, er hlýða sögunni, verði vel ljóst, hversu syrgiliga Kolbeinn þægði saman sínar sakir móti kirkjunni ok fèll í því: kollverpa biskupsins úvinir ok svá rangturna þessu máli, at þeir kalla hann meirr en saklausan, ok því skulu hefjast í hans eptirmál fullar mannhefndir í garð biskupsins.
Var þat veitt þar um fyrsta afhroð, at hans náfrendi, góðr maðr, subdjákn at vígslu, er Snorri hét, var settr undir öxi suðr á Kili litlu eptir fundinn;Var þat veitt þar um fyrsta afhroð, at hans náfrendi, góðr maðr, subdjákn at vígslu, er Snorri hèt, var settr undir öxi suðr á Kili litlu eptir fundinn; var formaðr þess verks Þorvaldr Gizurarson, sunnlenzkr maðr, er herra Guðmundr kallaði mesta undirrót allra þeirra únáða, er kirkjan fekk af Kolbeini, þvíat hann var á þeim fundi, er klerkrinn var sekr gjörr, ok nú kominn upp á fjallveg at veita biskupi heimsókn, áðr hann spyrr norðan fall Kolbeins, sem áðr var sagt.var formaðr þess verks Þorvaldr Gizurarson, sunnlenzkr maðr, er herra Guðmundr kallaði mesta undirrót allra þeirra únáða, er kirkjan fèkk af Kolbeini, þvíat hann var á þeim fundi, er klerkrinn var sekr gjörr, ok nú kominn upp á fjallveg at veita biskupi heimsókn, áðr hann spyrr norðan fall Kolbeins, sem áðr var sagt. Hér með styðja at bændr í heruðum, þvíat þann sáttar eið, er þeir vunnu kirkjunni eptir fundinn, rjúfa þeir svá ferliga, at þeir kalla í fyrstu sinn formann rangliga drepinn;Hèr með styðja at bændr í hèruðum, þvíat þann sáttar eið, er þeir vunnu kirkjunni eptir fundinn, rjúfa þeir svá ferliga, at þeir kalla í fyrstu sinn formann rangliga drepinn; þar með segjast þeir ræntir góðsinu, þá er þeir skyldu lúka ölmusu fátækra manna, er biskupinn hafði dæmt hverjum í sína skript fyrir atför ok óhlýðni.
Hér með reis þat efni til meiri framferða, at Kolbeinn var ættstórr maðr, vóru sumir hans frendr, sumir mágar, er mest máttu afla í úfriðinum, ok þann tíma vóru kallaðir landshöfðíngjar.Hèr með reis þat efni til meiri framferða, at Kolbeinn var ættstórr maðr, vóru sumir hans frendr, sumir mágar, er mest máttu afla í úfriðinum, ok þann tíma vóru kallaðir landshöfðíngjar. Þrjá bræðr verðr at nefna, þótt ólíkir væri, er svá hétu: Þórðr, Snorri, Sighvatr, Sturlusynir.Þrjá bræðr verðr at nefna, þótt ólíkir væri, er svá hètu: Þórðr, Snorri, Sighvatr, Sturlusynir. Þórðr var þeirra beztr, Snorri í mið, en Sighvatr vestr; ok því kveðum vér svá at með fulltekun orði, at Þórðr var alla götu inn trúasti vin herra Guðmundar biskups, sem bæði lýsist í sögunni fyrr ok síðarr, þar fyrir fekk hann alvarliga vináttu biskupsins;ok því kveðum vèr svá at með fulltekun orði, at Þórðr var alla götu inn trúasti vin herra Guðmundar biskups, sem bæði lýsist í sögunni fyrr ok síðarr, þar fyrir fèkk hann alvarliga vináttu biskupsins; til marks, at einn tíma sem þeir fundust ok sitja báðir samt, talar Þórðr svá til hans: ek bið þik, vinr minn, at þú vísir nökkut á fyrir mér, hversu lengi ek mun lifa.til marks, at einn tíma sem þeir fundust ok sitja báðir samt, talar Þórðr svá til hans: ek bið þik, vinr minn, at þú vísir nökkut á fyrir mèr, hversu lengi ek mun lifa. Herra biskup færist undan með einfeldi, segir fjarlægt sínu lífi at vita örlög manna. Þórðr sagði, at þat brást engum manni er hann veik á. Hér lendir með þeim, at herra biskup segir svá: þat er hugsan mín, ef ek skal til leggja, at þá er þú spyrr andlát mitt munir þú eigi langt draga.Hèr lendir með þeim, at herra biskup segir svá: þat er hugsan mín, ef ek skal til leggja, at þá er þú spyrr andlát mitt munir þú eigi langt draga. Nú hversu þetta sannprófaðist, er herra biskup sagði, stendr síðarr greint í sögunni. Snorri var í mið, sem vér sögðum, því at hann stóð í úvina flokki herra biskups, en sýndi honum þó stundum nökkvern manndóm, þá er harðast gekk, sem brátt mun lesast.Snorri var í mið, sem vèr sögðum, því at hann stóð í úvina flokki herra biskups, en sýndi honum þó stundum nökkvern manndóm, þá er harðast gekk, sem brátt mun lesast. En Sighvatr finnst í öngum sínum veg annat hafa gjört biskupinum, en mein ok mótgjörðir, með svá máttugri úhæfu, sem segja skilríkir menn, at sjálfar biskups tíundir um allan Eyjafjörð tók hann undir sik, eigi miðr en um viij ár, meðan stormrinn geisaði sem hæst móti kirkjunni; hér með hefði hann verit kátr kaupmaðr, þótt hann hefði tært alla sína eign, at firrast þau atvik sem lesin eru at herra Guðmundr hafi veitt optar en um sinn hans andligri ván.hèr með hefði hann verit kátr kaupmaðr, þótt hann hefði tært alla sína eign, at firrast þau atvik sem lesin eru at herra Guðmundr hafi veitt optar en um sinn hans andligri ván. Sighvatr átti systur Kolbeins; var honum þat mikil framhvöt til illra luta fyrir áeggjan hennar. Arnórr Tumason, bróðir Kolbeins, ok Sigurðr Ormsson sátu sunnanlands næsta vetr eptir fundinn, ok váru heilagri Hólakirkju helzti úþarfir, því at þegar um vetrinn fara sendiboð meðal þeirra, er bandamenn gerast at stríða biskupinum ok hefna Kolbeins, er þar fyrstr Sighvatr, annarr Snorri bróðir hans, þriði ok fjórði Arnórr ok Sigurðr, fimti ok setti þorvaldar tveir, Gizurarson, er fyrr var nefndr, ok annarr Vatnsfirðíngr, er vann þat níðíngsverk, sem fyrr var skrifat af lífláti Rafns bónda, fylgdarmanns Guðmundar biskups.Arnórr Tumason, bróðir Kolbeins, ok Sigurðr Ormsson sátu sunnanlands næsta vetr eptir fundinn, ok váru heilagri Hólakirkju helzti úþarfir, því at þegar um vetrinn fara sendiboð meðal þeirra, er bandamenn gerast at stríða biskupinum ok hefna Kolbeins, er þar fyrstr Sighvatr, annarr Snorri bróðir hans, þriði ok fjórði Arnórr ok Sigurðr, fimti ok sètti þorvaldar tveir, Gizurarson, er fyrr var nefndr, ok annarr Vatnsfirðíngr, er vann þat níðíngsverk, sem fyrr var skrifat af lífláti Rafns bónda, fylgdarmanns Guðmundar biskups. Þessir vj ok aðrir ij samblása þá guðs reiði, at fara með her norðr um land til mannhefnda eptir Kolbein. Sighvatr sendir orð Þórði bróður sínum, at fara með mót, sem mælt var; biðr Sighvatr, at Þórðr ráðist í fylgð með honum. Hann svarar: hversu mikil skulu ráð mín, ef ek ferr? Sighvatr segir: hví muntu eigi ráða því er þér líkar, eðr hvern styrk hefir þú margmennis?Sighvatr segir: hví muntu eigi ráða því er þèr líkar, eðr hvern styrk hefir þú margmennis? Þórðr svarar: þat eru v menn. Sighvatr sagði: hvat vinnr þú þá meira en annarr maðr? Þórðr svarar: þú sér, frendi, en undr þykki mér, er þú gengr í slíka snöru, er langligan úfagnað mun af leiða þér ok mörgum öðrum.Þórðr svarar: þú sèr, frendi, en undr þykki mèr, er þú gengr í slíka snöru, er langligan úfagnað mun af leiða þèr ok mörgum öðrum. Sighvatr reiðist ok hleypr á hest sinn; sagði Þórðr svá, at aldri varð síðan þeirra bróðerni svá blítt sem áðr.