Bókastaðir

Þorsteinn drómundr var ríkr maðr ok hafði ena mestu virðing. Hann spurði nú, at Ǫngull var farinn ór landi ok út í Miklagarð. Brá hann skjótt við ok seldi frændum sínum eignir sínar í hendr; en hann réz til ferðar ok leitaði eptir Ǫngli ok fór jafnan þar eptir, sem hann fór undan. Vissi Ǫngull ekki til hans ferða. Þorsteinn drómundr kom út í Miklagarð litlu síðar en Ǫngull ok vildi fyrir hvern mun drepa hann; en hvárrgi kendi annan.

Nú vildu þeir koma sér í sveit með Væringjum, ok var því vel tekit, þegar þeir vissu, at þeir váru Norðmenn. Þá var Mikael katalak konungr yfir Miklagarði. Þorsteinn drómundr sat nú um Ǫngul, ef hann mætti at nǫkkuru kenna hann, ok gat þat ekki leikit fyrir fjǫlmenni. Lá hann þar jafnan vakandi ok unði lítt við sinn hag. Þóttiz hann mikils hafa mist.

Nú var þat þessu næst, at Væringjar áttu at fara í herfǫr nǫkkura, at friða landit af hernaði. Ok áðr en þeir fóru heiman, var þat siðr þeira ok lǫg, at eiga vápnaþing, ok enn gerðu þeir svá. Ok þá er vápnaþingit var sett, þá skyldu allir Væringjar þar koma, ok svá þeir, sem þá ætluðu at ráðaz til ferðar með þeim, ok sýna vápn sín. Hér kómu þeir báðir, Þorsteinn ok Ǫngull. Bar Þorbjǫrn fyrr fram sín vápn. Hann hafði þá saxit Grettisnaut. En er hann sýndi þat, þá dáðuz margir at ok sǫgðu, at þat væri allgott vápn, ok kváðu þat mikit lýti á, at skarðit var í miðri egginni, ok spurðu hann, hvat til hefði borit.

Ǫngull sagði þat frásagnarvert; "þvíat þat er þessu næst segjanda, at út á Íslandi," segir hann, "at ek drap kappa þann, er Grettir hét enn sterki, er þar hefir mestr garpr verit ok fullhugi, þvíat hann gat engi unnit, fyrr en ek kom til.

Ok með því, at mér varð auðit at vinna hann, þá bar ek af honum, en þó hafði hann mǫrg mín ǫfl. Hjó ek þá í hǫfuð honum með saxinu, ok þá brotnaði skarð í egginni."

Þeir sǫgðu, er næstir stóðu, at sá hefði verit harðr í haus, ok sýndi hverr ǫðrum. Af þessu þóttiz Þorsteinn vita, hverr Ǫngull var; beiddiz at sjá saxit sem aðrir. Lét Ǫngull þat til reiðu, þvíat flestir lofuðu hreysti hans ok framgǫngu. Hann hugði, at þessi mundi svá gera, en hann vissi enga ván, at Þorsteinn væri þar eða frændi Grettis. Tók Drómundr nú við saxinu, ok jafnskjótt reiddi hann þat upp ok hjó til Ǫnguls. Kom þat hǫgg í hǫfuðit ok varð svá mikit, at í jǫxlum nam staðar; fell Þorbjǫrn ǫngull dauðr til jarðar. Við þetta urðu menn mjǫk ókvæða. Greip gjaldkerinn staðarins þegar Þorstein ok spurði, fyrir hverja sǫk hann gerði slíkt óhœfuverk þar á heilugu þingi. Þorsteinn sagðiz vera bróðir Grettis ens sterka, ok þat með, at hann hefði aldri hefndinni fram komit fyrr en þar. Ok þá tóku margir undir, at þetta væri várkunnarverk, þar sem Þorsteinn hefði rekiz svá langt út í heim at hefna hans. Ráðsmǫnnum staðarins þótti þetta líkligt; en fyrir því, at engi var sá þar, er kynni vitni um at bera með Þorsteini, þá váru þat lǫg þeira, at hverr sá, er mann dræpi, skyldi engu fyrir týna nema lífinu. Fekk Þorsteinn skjótan dóm ok heldr harðan: hann skyldi setja í myrkvastofu í dyblizu eina ok bíða þar bana, ef engi leysti hann út með fé. En er Þorsteinn kom í dyblizuna, var þar maðr fyrir; sá hafði þar lengi verit, ok kominn at bana af vesǫld. Þar var bæði fúlt ok kalt.

Þorsteinn mælti við þenna mann: "Hversu þykki þér ævi þín?"

Hinn svarar: "Harðla ill, þvíat mér vill engi við hjálpa, en ek á enga frændr til at leysa mik."

Þorsteinn mælti: "Mart er fyrir óráðum um slíkt; ok verum kátir, ok gerum okkr nǫkkut at gleði."

Hinn kvað sér at engu gaman verða.

"Þó skulu vit prófa," segir Þorsteinn.

Tók hann þá ok kvað kvæði. Hann var raddmaðr mikill, svá at varla fannz hans líki. Sparði hann nú ekki af. Allmenningsstræti var skamt fram frá dyblizunni. Kvað Þorsteinn svá hátt, at gall í múrnum, ok hinum, er áðr var hálfdauðr, þótti mikit gaman at vera. Lét hann svá ganga fram á kveldit.

Spes hét gǫfug garðshúsfreyja þar í staðnum, harðla rík ok stórættuð. Sigurðr hét bóndi hennar.

Hann var auðigr, ok ættsmæri en hon. Hafði hon verit gefin honum til fjár. Ekki varð ástríki mikit með þeim hjónum, ok þóttiz hon næsta vargefin. Hon var stórlynd ok svarkr mikill. Svá bar til, at þá er Þorsteinn skemti um kveldit, at Spes gekk um strætit nær dyblizunni, at hon heyrði þangat rǫdd svá fagra, at hon kallaðiz enga slíka heyrt hafa. Hon gekk með marga sveina, ok bað þá víkja þangat ok vita, hverr þessa ágætu rǫdd hefði. Þeir kǫlluðu nú ok spurðu, hverr þar væri svá harðliga spentr. Þorsteinn nefndi sik.

Þá mælti Spes: "Ertu þvílíkr atgervismaðr á annat sem á kveðandi?"

Hann sagði lítit bragð at því.

"Hvat hefir þú til saka," segir hon, "er þik skal kvelja hér til bana?"

Hann sagði, at hann hefði drepit mann ok hefnt bróður síns; "en ek gat þat eigi með váttum sýnt," sagði Þorsteinn; "ok því var ek hér settr," sagði hann, "nema nǫkkurr vildi mik út leysa. En mér þykkir þess engi ván, þvíat ek á hér engan skyldan mann."

"Mikill mannskaði mun þat, ef þú ert drepinn. Eða var bróðir þinn slíkr frægðarmaðr, sá er þú hefndir?"

Hann sagði, at sá var meirr en hálfu gildari maðr. Hon spurði, hvat til merkja væri um þat. Þá kvað Þorsteinn vísu þessa:

"Mikil ágæti eru slíkt," sǫgðu þeir, er skilðu vísuna. Ok sem hon vissi þetta, mælti hon svá: "Viltu þiggja líf at mér, ef kostr er?"

"Ek vil gjarna," sagði Þorsteinn, "ef þessi félagi minn er ok út leystr með mér, sem hér sitr; ella munu vit sitja hér báðir."

Hon svarar: "Meira mannkaup ætla ek í þér sé en honum."

"Svá sem þat er," sagði Þorsteinn, "þá munu vit fylgjaz brott heðan annathvárt báðir, eðr hvárrgi okkarr."

Hon gekk þá þangat, sem Væringjar váru, ok beiddi útlausnar fyrir Þorstein ok bauð fé til. Þeir váru þess fúsir. Fekk hon svá um gengit með vinsældum sínum ok ríkdómi, at þeir váru báðir út leystir. En þegar Þorsteinn komz ór dyblizunni, fór hann til móts við Spes húsfreyju. Tók hon hann til sín ok helt hann á laun; en stundum var hann með Væringjum í herferðum, ok reyndiz enn mesti fullhugi í ǫllum framgǫngum.

Í þenna tíma var Haraldr Sigurðarson í Miklagarði, ok kom Þorsteinn sér í vináttu við hann. Þótti Þorsteinn nú mikilhœfr, þvíat Spes lét hann ekki fé skorta. Lǫgðuz þau nú á hugi, Þorsteinn ok Spes. Fannz henni mikit um atgervi hans. Varð henni féskylmt mjǫk, þvíat hon helt sér mjǫk til vinsælda. Bóndi hennar þóttiz ok finna, at hon tók sér háttaskipti, bæði í skaplyndi ok margri breytni ok einkanliga í fjárauðn. Saknaði hann bæði gulls ok gripa, er hurfu ór hennar geymslu. Ok eitthvert sinn talaði Sigurðr bóndi hennar við hana ok segir, at hon tœki undarliga breytni upp: "þú gefr eigi gaum at gózi okkuru ok sukkar því ýmsa vega; en svá er, sem ek sjái þik í svefni; ok viltu aldri vera þar stǫdd, sem ek em. Nú veit ek fyrir víst, at eitthvert berr til."

Hon svarar: "Ek sagða þér, ok svá frændr mínir, þá er vit kómum saman, at ek vilda vera sjálfráð ok frjáls allra þeira hluta, sem mér stœði vel at veita; ok af því spari ek ekki fé þitt; eða viltu nǫkkut aðra hluti við mikt ala, þá sem mér megi blygð í verða?"

Hann svarar: "Eigi er mér þat grunlaust, at þú haldir einhvern þann mann, er þér þykkir betri en ek."

"Eigi veit ek," segir hon, "at mikit sé fyrir því; en þó vil ek þat ætla, at þú megir þat með engum sannendum segja; en eigi munu vit tvau ein við talaz, ef þú berr þessa óvísu at mér."

Hann lét nú falla niðr þetta tal at sinni. Þau Þorsteinn heldu fram hinu sama ok váru eigi viðsjál við orði vándra manna, þvíat hon treysti vizku ok vinsældum. Opt sátu þau á tali ok skemtu sér.

Þat var eitt kveld, er þau sátu í einu lopti, þar sem í váru gripir hennar. Hon bað Þorstein kveða nǫkkut, þvíat hon hugði bónda sitja við drykk, sem hann átti vanða til. Hon strengði aptr dyrnar. Ok er hann hafði kveðit um stund, var brotiz á hurðina ok kallat, at upp skyldi láta. Var þar kominn bóndinn með marga sveina. Húsfreyja hafði lokit upp einni stórri kistu ok sýnt Þorsteini gripi sína. En er hon kendi, hverr var, vildi hon ekki lúka upp dyrrnar.

Hon talar við Þorstein: "Skjót er ráðagǫrð mín: hlaup hér niðr í kistuna ok lát hljótt um þik."

Hann gerði svá. Hon rak lás fyrir kistuna ok settiz þar upp á. Í því kom bóndi inn í loptit, ok hǫfðu þeir þá brotit upp loptit.

Húsfreyja mælti: "Hví fari þér með svá miklu harki; eða fara ófriðarmenn eptir yðr?"

Bóndi svarar: "Nú er vel, at þú gefr sjálf raun, hver þú ert; eða hvar er sá maðr, er mest rendi raustum áðan? Get ek, at þér þykki hann fagrhljóðari en ek."

Hon mælti: "Engi er allheimskr, ef þegja má; ferr þér ok svá: þú þykkiz vera slœgr ok ætlar, at þú munir festa á mér lygi þína; en hér mun raun á. Nú ef þú hefr satt at mæla, þá tak þú hann, þvíat eigi mun hann hlaupa út um veggina eðr ræfrit."

Hann leitaði um húsit ok fann ekki.

Hon mælti: "Hví tekr þú hann ekki nú, ef þú þykkiz þó eptir vísu ganga?"

Hann þagnaði þá ok þóttiz ekki vita, við hver brǫgð hann var kominn, ok frétti fylgðarmenn sína, hvárt þeim heyrðiz eigi sem honum. En er þeir sá, at húsfreyju mislíkaði, varð ekki af vitnisburði þeira, ok sǫgðu, at jafnan heyrði eigi eptir því sem var. Gekk bóndi þá út ok þóttiz vita sannendin, þóat hann fyndi eigi manninn. Lét hann þá af at forvitnaz um húsfreyju ok hagi hennar langa stund.

Annan tíma var þat enn miklu síðar, at þau Þorsteinn ok Spes sátu í fatabúri einu. Þar váru inni klæði bæði skorin ok óskorin, er þau bóndinn áttu. Sýndi hon Þorsteini marga dúka ok rǫkðu í sundr. Ok er þau varði minst, kom þar at þeim bóndinn með marga menn ok brutu upp loptit. En meðan þeir gerðu þat, rak hon klæðin ofan á Þorstein ok studdiz við klæðahlaðann, er þeir kómu inn í húsit.

"Hvárt muntu enn þræta," segir bóndi, "at hér væri maðr hjá þér? Munu þeir menn vera hér nú, er sá ykkr bæði."

Hon bað þá vera eiga svá óða; "mun yðr nú ekki bresta; en látið mik vera kyrra ok skýfið mér hvergi."

Þeir leituðu nú um húsit ok fundu ekki; gefa upp um síðir.

Þá mælti húsfreyja: "Gott er þat jafnan, at gefa betri raun en margir ætla; ok var þess ván, at eigi mundu þér þat finna, sem ekki var til. Eða viltu nú, bóndi! ganga við heimsku þinni ok bera mik undan þessu illmæli?"

Hann mælti: "Síðr ber ek þik undan, at ek þykkjumz víst vita, at þú ert sǫnn at þessu, sem ek hefi á þik borit. Skaltu ok verða þik við at hafa um þat mál, ef þú getr þat af þér fœrt."

Hon kvað sér þat ekki í móti skapi. Skilðu þau með því tal sitt.

Eptir þetta var Þorsteinn með Væringjum jafnan; ok þat segja menn, at hann hafi leitat ráða undir Harald Sigurðarson; ok ætla menn, at þau hefði eigi svá ór ráðit, ef þau hefði eigi hans við notit ok hans vizku. Ok þá (er) fram liðu stundir, gerði Sigurðr bóndi orð á því, at hann mundi fara heiman at einhverjum ørendum sínum. Ekki latti húsfreyja hann þess. Ok er bóndi var á brott, kom Þorsteinn til Spes, ok váru þau þá jafnan bæði saman. Svá var háttat í garði hennar, at hann var húsaðr fram yfir sæinn, ok váru þat nǫkkur hús, er særinn gekk upp undir. Þar sátu þau Spes ok Þorsteinn jafnan. Þar var lítill hlemmr í gólfinu, svá at engi vissi, nema þau tvau. Skyldi hann opinn standa, ef skjótt þyrfti til at taka.

Nú er frá bónda at segja, at hann fór hvergi á brott, nema hann leyndiz, ok vildi speja um húsfreyju. Bar þat ok svá til, at þá er þau varði sízt á einu kveldi, ok þau sátu í sævarloptinu ok skemtu sér, at þar kom bóndinn at þeim óvǫrum með fjǫlða fólks, ok leiddi nú nǫkkura menn til gluggs, er á var á húsinu, ok bað þá sjá, hvárt eptir því væri, sem hann sagði. Allir sǫgðu, at hann hefði rétt talat, ok svá mundi fyrr hafa verit. Hlupu nú á loptit.

Ok er þau heyrðu brakit, mælti hon til Þorsteins: "Hér verðr þú niðr at fara, hvat sem kostar. Ger mér vísbending, ef þú kemz fram undan húsunum."

Hann kvað já við ok steypti sér niðr í gólfit, en húsfreyja spyrndi fœti sínum á hlemminn. Fell hann síðan aptr í lag, ok sá þá hvergi nývirki á gólfinu. Kom bóndi í loptit ok hans menn. Þeir fóru nú leitandi ok fundu ekki, sem ván var. Loptit var autt, svá at þar var engi hlutr inni, nema slétt gólfit ok pallar. Sat húsfreyja þar ok lék at fingrum sínum. Hon gaf sér fátt at þeim ok lét, sem hon ætti ekki um at vera. Nú þótti bónda ǫllu kymiliga, ok spurði fylgðarmenn sína, hvárt þeir hefði eigi sét manninn. Þeir kváðuz fyrir víst hafa sét hann.

Þá mælti húsfreyja: "Hér mun koma at því, sem mælt er, at þrisvar hefir allt orðit forðum. Hefir þér ok svá farit, Sigurðr!" sagði hon; "þú hefir gǫrt mér þrisvar ónáðir, at því sem mér þykkir; eða eru þér nú nǫkkuru hyggnari en fyrir ǫndverðu."

"Ek var nú ekki einn til frásagnar," segir bóndi; "skaltu fyrir allt þat eiga undanfœrslu, þvíat ek vil með engu móti þessa svívirðing hafa óbœtta."

"Ek ætla," sagði húsfreyja, "at þú beiðir þess, er ek vil bjóða, þvíat mér þykkir allgott, at fœraz undan þessum áburð; er hann svá á lopt kominn, at mér verðr mikill vanmetnaðr í, ef ek hrind honum eigi af mér."

"Einnveg skaltu þess synja," segir bóndi, "at þú hafir eigi gefit góz mitt né gripi."

Hon svarar: "Þann tíma, sem ek fœrumz undan, skal ek einnveg hrinda af mér ǫllum þeim greinum, sem þú hefir til mín at tala; en hygg at, hvar niðr skal koma; vil ek þegar nú á morgin fara fram fyrir byskup, ok nefni hann mér fulla undanfœrslu fyrir þenna áburð."

Bóndi lét sér þetta nœgja ok gekk í brott með sína menn.

Nú er frá Þorsteini at segja, at hann lagðiz fram undan húsunum ok gekk upp þar, sem honum líkaði, ok tók sér eina skíðu með loganda eldi ok helt upp, svá at sjá mátti ór garði húsfreyju. Hon var lǫngum úti um kveldit ok um nóttina, þvíat hon vildi vita, ef Þorsteinn kœmi á land. Ok er hon sá eldinn, þóttiz hon vita, at hann var á land kominn, þvíat þau hǫfðu þetta ráð gǫrt með sér. Eptir um morgininn bauð Spes bónda sínum, at þau skyldu við talaz fyrir byskupi um sín mál; ok hann var þess albúinn. Koma þau nú fram fyrir hann; ok hefir bóndi enar sǫmu sakir við hana, sem fyrr var greint. Biskup spurði, hvárt hon hefði við þetta kend verit fyrr; en engi sagðiz þat heyrt hafa. Þá spurði hann, með hverjum líkendum hann bæri þetta at henni. Hann leiddi þá fram menn, er sét hǫfðu, at hon sat í læstu húsi, ok þar einn maðr hjá henni; ok á því sagði bóndinn sér grun, at sá maðr mundi glepja hana. Byskup sagði, at hon mátti vel fœraz undan þessum áburð, ef hon vildi. Hon kvað sér nú allvel líka: "Trúi ek," sagði Spes, "at mér verði gott til eiðakvenna um þetta mál."

Var henni nú nefndr eiðr ok ákveðinn dagr til, at fram skyldi koma. Fór hon eptir þat heim ok lét vel yfir sér. Funduz þau Þorsteinn ok Spes ok gerðu ráð sín.

Nú leið þar til er sá dagr kom, sem Spes skyldi vinna eiðinn; þá býðr hon til ǫllum sínum vinum ok frændum ok setti sik til með enum beztum klæðum, er hon átti. Margar dýrar konur gengu með henni. Þá váru á vátviðri mikil. Vegrinn var vátr, ok ein veisa mikil yfir at fara, áðr en til kirkju kœmi. Ok svá sem Spes ok skari hennar kemr fram at veisunni, var þar fyrir fjǫlmenni mikit ok fjǫlði fátœkra manna, er sér báðu ǫlmusu, þvíat þetta var almenningsstræti. Allir þóttuz þeir skyldir vera at fagna henni, sem kunnu, ok báðu henni góðs fyrir þat, er hon hafði þeim opt vel við hjálpat. Þar var einn stafkarl milli annarra fátœkra manna, mikill vexti ok hafði sítt skegg. Kvendit nam staðar við fenit, þvíat hoffólkinu þótti fenit óhreint yfirferðar; ok svá sem þessi enn mikli stafkarl sá húsfreyjuna, at hon var betr búin en aðrar konur, mælti hann svá til hennar: "Góða húsfreyja!" sagði hann, "haf til lítillæti, at ek bera þik yfir fen þetta, þvíat vér erum skyldir til, stafkarlar, at þjóna þér, þat sem vér kunnum."

"Hvat muntu vel bera mik," sagði hon, "er þú getr eigi borit sjálfan þik?"

"Þó væri þér lítillætisraun," segir hann; "ok má ek eigi bjóða betr en ek hefi til; ok mun þér til alls betr takaz, at þú hafir eigi metnað við fátœkan mann."

"Vit þat fyrir víst," segir hon: "berir þú mik eigi vel, þá verðr þér þat til húðláts."

"Feginn vil ek hætta á þat," sagði hann, ok fœrðiz á fœtr út á díkit.

Hon lét sem hon hugði allillt til, at hann bæri hana, en þó fór hon á bak honum. Stumraði hann allseint ok gekk við tvær hœkjur. Ok er hann kemr á mitt fenit, reiðir hann á ýmsar hliðar.

Hon bað hann herða sik; "ok skaltu aldri verri fǫr farit hafa en þá, ef þú fellir mik hér í niðr."

Leitar nú veslingr áfram ok fœriz nú í aukana. Kostar alls kapps við ok kemz allnær landinu, ok þá drepr hann fœti ok rýkr áfram, svá at hann kastar henni upp á bakkann, en fell sjálfr í díkit upp undir hendr. Ok í því, er hann liggr þanninn, grípr hann til hennar húsfrúinnar ok festi hvergi á klæðunum. Tekr hann þá hendi upp á kné henni ok allt á lærit bert. Hon spratt upp ok bannaði; sagði, at jafnan hlyti illt af vándum fǫrumǫnnum, "ok væri þat makligt, at þú lægir lamðr, ef mér þœtti eigi skǫmm í því sakir vesaldar þinnar."

Hann mælti þá: "Missæl er þjóðin; ek þóttumz gera til góðs við þik, ok hugða ek til ǫlmusu af þér; en ek hefi af þér heitingar ok hrakning en ekki til gagns," ok lét sem honum kœmi í allt skap.

Þótti mǫrgum hann aumligr, en hon kvað hann vera enn mesta bragðakarl. En er margir báðu fyrir hann, tekr hon til pungs síns, ok váru þar í margir gullpenningar. Hon hristir niðr penningana ok mælti: "Haf þat nú, karl! aldri mun þat gott, at þú hafir eigi fullt fyrir þat, er ek hefi hrakit þik; enda er nú við skiliz eptir því, sem þú vant til."

Hann tíndi upp gullit, ok þakkaði henni fyrir vel gǫrt. Gekk Spes til kirkju, ok var þar fjǫlmenni mikit fyrir. Gekk Sigurðr at með kappi ok bað hana fœra sik undan áburði þeim, sem hann hefði á hana borit.

Hon svarar: "Ekki sinna ek þínum áburði; eða hvern mann kallaz þú hafa sét í húsi hjá mér? Þvíat jafnan verðr til einnhverr dugandi maðr at vera hjá mér, ok kalla ek þat blygðarlaust; en fyrir þat vil ek sverja, at engum manni hef ek gull gefit ok af engum manni hef ek saurgaz líkamliga, útan af bónda mínum ok þeim stafkarli, er tók sinni saurugri hendi á lær mér, er ek var borinn yfir díkit í dag."

Nú tóku margir undir, at þetta væri fullr eiðr, ok henni væri þat ekki mannlýti, þóat karl hefði fíflat á henni váveifliga. Hon sagði, at þat mætti telja, sem til væri. Eptir þetta sór hon svá fallinn eið, sem var greint. Mæltu þat margir, at hon mundi þat sanna, sem mælt er, at lítit skyldi í eiði ósœrt. Hon kvez þat ætla, at vitrum mǫnnum skyldi svá lítaz, sem þetta væri eigi um grun gǫrt. Þá tǫluðu til frændr hennar, at slíkt væri mikil skapraun burðugum konum, at hafa bótalausa þvílíka álygi; þvíat þat var þar dauðasǫk, ef kona varð opinber at því, at hon hóraðiz undir bónda sinn. Spes beiddi þá byskup, at hann gerði skilnað þeira Sigurðar, þvíat hon sagðiz eigi vilja þola álygi hans. Fluttu þetta frændr hennar. Varð þá svá með atgangi þeira ok býtingum, at þau váru skilin, ok Sigurðr fekk lítit af gózinu; var hann gǫrr ór landi brott. Fór þar, sem víða eru dœmi til, at enir lægri verða at lúta. Gat hann ok engu fram komit, þóat hann hefði rétt at mæla. Spes tók nú við ǫllum penningum þeira ok þótti enn mesti kvennskǫrungr. Þá er menn hugðu at eiðstaf hennar, þótti mǫnnum, sem grunr hefði í verit, ok ætluðu, at vitrir menn mundu hafa diktat fyrir henni þessi atkvæði. Gátu menn þá upp grafit, at sá stafkarl, sem hana hafði borit, var Þorsteinn drómundr, en þó fekk Sigurðr enga rétting þessa máls.

Þorsteinn drómundr var með Væringjum, meðan mestr orðrómr lék á málum þessum. Virðiz hann svá vel, at þar þótti varla þvílíkr atgervismaðr komit hafa sem hann. Fekk hann af Haraldi Sigurðarsyni enn mesta heiðr, þvíat hann virði frændsemi við hann; ok hans ráðum hefir Þorsteinn fram farit, at því er menn ætla. Bráðliga eptir þat, er Sigurðr var ór landi rekinn, hóf Þorsteinn bónorð við Spes. Tók hon því sœmiliga en veik þó til frænda sinna. Váru þá stefnur at áttar, ok kom þat ásamt með þeim, at hon mundi mestu fyrir ráða. Var þá keypt með þeim, ok urðu þeira samfarir góðar, ok hǫfðu auð fjár. Þótti Þorsteinn mikill gæfumaðr, hversu hann hafði ór ráðit sínum vandræðum. Váru þau ásamt tvá vetr þar í Miklagarði. Eptir þat sagði Þorsteinn húsfreyju sinni, at hann vildi vitja eigna sinna aptr til Nóregs. Hon sagði hann skyldu ráða. Seldi hann þá eignir þær, er hann átti, ok hǫfðu þau of lausafjár. Réðuz þau þá útan ór lǫndum með góðu fǫruneyti ok fóru alla leið, unz þau kómu í Nóreg. Tóku frændr Þorsteins harðla vel við þeim báðum, ok sá þat brátt, at hon var ǫr ok stórlynd. Gerðiz hon brátt harðla vinsæl. Áttu þau þrjú bǫrn saman, ok sátu nú at eignum sínum ok unðu vel sínu ráði. Þá var Magnús konungr enn góði yfir Nóregi. Fór Þorsteinn skjótt á fund hans ok var þar vel tekinn, þvíat hann var mjǫk frægr orðinn af því, er hann hafði hefnt Grettis ens sterka. Vitu menn varla dœmi til, at nǫkkurs manns af Íslandi hafi hefnt verit í Miklagarði annars en Grettis Ásmundarsonar. Svá er sagt, at Þorsteinn yrði hirðmaðr Magnús konungs. Sat Þorsteinn um kyrt níu vetr, síðan hann kom í Nóreg, ok þóttu þau enu mestu sœmðarmenn bæði. Þá kom útan ór Miklagarði Haraldr konungr Sigurðarson, ok gaf Magnús konungr honum hálfan Nóreg við sik. Váru þá báðir konungar í Nóregi um hríð. Eptir andlát Magnús konungs unðu margir lítt, þeir sem hǫfðu verit vinir hans, þvíat allir unnu honum. En mǫnnum varð vangætt til lyndis Haralds konungs, þvíat hann var harðr ok refsingasamr. Þorsteinn drómundr gerðiz þá hnignandi, ok var þó enn hraustasti maðr. Þá var liðit frá drápi Grettis Ásmundarsonar sextán vetr.