Bókastaðir

Margir eggjuðu Þorstein að fara á fund Haralds konungs og gerast honum handgenginn en hann tók ekki undir það. Margir eggjuðu Þorstein at fara á fund Haralds konungs ok gerast honum handgenginn en hann tók ekki undir þat.

Þá mælti Spes: " Það vil eg Þorsteinn, " sagði hún, " að þú farir ekki á fund Haralds konungs því að við eigum öðrum konungi meira vangoldið og þarf fyrir því að hugsa. Þá mǽlti Spes: " Þat vil ek Þorsteinn, " sagði hon, " at þú farir ekki á fund Haralds konungs því at við eigum ǫðrum konungi meira vangoldit ok þarf fyrir því at hugsa. En við gerumst nú gömul bæði og af æskuskeiði en okkur hefir meir gengið eftir ástundan en kristilegum kenningum eða röksemdum réttinda. En við gerumst nú gǫmul bǽði ok af æskuskeiði en okkr hefir meir gengit eftir ástundan en kristilegum kenningum eða röksemdum réttenda. Nú veit eg að þessa okkar skuld mega hvorki leysa okkrir frændur né fémunir utan við sjálf gjöldum skyn fyrir. Nú veit ek at þessa okkar skuld megu hvorki leysa okkrir frǽndr né fémunir útan við sjálf gjǫldum skyn fyrir. Nú vil eg breyta ráðhag okkrum og fara úr landi og á páfagarð því að eg trúi að þar má mitt mál leysast. " Nú vil ek breyta ráðhag okkrum ok fara ór landi ok á páfagarð því at ek trúi at þar má mitt mál leysast. "

Þorsteinn svarar: " Mér eru þessir hlutir jafn kunnigir sem þér er nú talar þú. Þorsteinn svarar: " Mér eru þessir hlutir jafnir kunnigir sem þér er nú talar þú. Er það skylt að þú ráðir þessu er svo gegnir vel er þú lést mig ráða er miklu var óvænlegar á stefnt og svo breyta öllu sem þú segir fyrir. " Er þat skylt at þú ráðir þessu er svá gegnir vel er þú lezt mik ráða er miklu var óvænlegar á stefnt ok svá breyta ǫllu sem þú segir fyrir. "

Þetta kom mjög á menn óvara. Þetta kom mjǫk á menn óvara. Nú var Þorsteinn tveimur vetrum miður en hálfsjötugur og þó hraustur til allra athafna sinna. Nú var Þorsteinn tveimur vetrum miður en hálfsjötugur ok þó hraustr til allra athafna sinna. Bauð hann nú til sín öllum frændum sínum og tengdamönnum og gerði bera fyrir þeim ráðastofnan sína. Bauð hann nú til sín ǫllum frǽndum sínum ok tengdamönnum ok gerði bera fyrir þeim ráðastofnan sína. Tóku vitrir menn vel undir það og þótti þó hinn mesti skaði að burtför þeirra. Tóku vitrir menn vel undir þat ok þótti þó inn mesti skaði at burtför þeira.

Þorsteinn sagði ekki víst um afturkomu sína " vil eg nú þakka yður öllum, " segir Þorsteinn, " hversu þér genguð um mitt góss meðan eg var úr landi næst. Þorsteinn sagði ekki víst um afturkomu sína " vil ek nú þakka yðr ǫllum, " segir Þorsteinn, " hversu þér genguð um mitt góss meðan ek var ór landi nǽst. Nú vil eg bjóða yður og biðja að þér takið við fé barna minna og þeim sjálfum og fæðið þau upp eftir því sem yðar er manndómur því að eg er svo til aldurs kominn að jöfn von er á hvort eg kem aftur þó að eg lifi. Nú vil ek bjóða yðr ok biðja at þér takið við fé barna minna ok þeim sjálfum ok fǿðið þau upp eftir því sem yðvar er manndómur því at ek em svá til aldrs kominn at jǫfn ván er á hvárt ek kem aftr þó at ek lifa. Skuluð þér svo fyrir öllu sjá því sem eg á hér allt eftir sem eg mun ekki aftur vitja til Noregs. " Skuluð þér svá fyrir ǫllu sjá því sem ek á hér allt eftir sem ek mun ekki aftr vitja til Noregs. "

Þá svöruðu menn að margt væri gott til ráða " ef húsfreyja er eftir til umsjár. " Þá svǫruðu menn at margt vǽri gott til ráða " ef húsfreyja er eftir til umsjár. "

Þá mælti hún: " Því fór eg utan úr löndum og úr Miklagarði með Þorsteini, og fyrirlét eg bæði frændur og fé, að eg vildi að eitt gengi yfir okkur bæði. Þá mǽlti hon: " Því fór ek útan ór lǫndum ok ór Miklagarði með Þorsteini, ok fyrirlét ek bǽði frǽndr ok fé, at ek vilda at eitt gengi yfir okkr bǽði. Nú hefir mér hér gott þótt. Nú hefir mér hér gott þótt. En ekki slægir mig hér til langvista í Noregi eða hér í Norðurlöndum ef hann fer á burt. En ekki slǿgir mik hér til langvista í Noregi eða hér í Norðurlöndum ef hann ferr á brott. Hefir og jafnan þokki með okkur verið og ekki að áskilnaði orðið. Hefir ok jafnan þokki með okkr verit ok ekki at áskilnaði orðit. Nú munum við bæði ásamt fara því að okkur er kunnigast um þá hluti marga er orðið hafa síðan við fundumst. " Nú munum við bǽði ásamt fara því at okkr er kunnigast um þá hluti marga er orðit hafa síðan við fundumsk. "

Og er þau höfðu þenna veg á gert um hagi sína þá bað Þorsteinn valinkunna menn skipta í sundur fénu í helminga. Ok er þau hǫfðu þenna veg á gert um hagi sína þá bað Þorsteinn valinkunna menn skipta í sundr fénu í helminga. Tóku frændur Þorsteins þann helming er börnin skyldu eiga og fæddust þau upp með föðurfrændum sínum og urðu síðan hinir mestu þroskamenn og er mikil ætt frá þeim komin þar í Víkinni. Tóku frǽndr Þorsteins þann helming er börnin skuldu eiga ok fǿddusk þau upp með fǫðurfrǽndum sínum ok urðu síðan inir mestu þroskamenn ok er mikil ǽtt frá þeim komin þar í Víkinni. En Þorsteinn og þau Spes skiptu í sundur sínum hlut fjárins og gáfu sumt til kirkna fyrir sál sinni en sumt höfðu þau með sér. En Þorsteinn ok þau Spes skiptu í sundr sínum hlut fjárins ok gáfu sumt til kirkna fyrir sál sinni en sumt hǫfðu þau með sér. Réðust þau nú til Rómferðar og báðu margir vel fyrir þeim. Réðusk þau nú til Rómferðar ok báðu margir vel fyrir þeim.

Fóru þau nú allan veg þar til er þau komu til Rómaborgar. Fóru þau nú allan veg þar til er þau kómu til Rómaborgar. Svo sem þau komu fram fyrir þann er til þess var skipaður að heyra skriftamál manna þá sögðu þau sannlega allt hversu farið hafði og með hverjum klókskap þau höfðu sinn hjúskap bundið. Svá sem þau kómu fram fyrir þann er til þess var skipaðr at heyra skriftamál manna þá sǫgðu þau sannlega allt hversu farit hafði ok með hverjum klókskap þau hǫfðu sinn hjúskap bundit. Þau gáfu sig auðmjúklega undir þvílíkar skriftir sér til yfirbóta sem hann vildi á þau leggja. Þau gáfu sik auðmjúklega undir þvílíkar skriftir sér til yfirbóta sem hann vildi á þau leggja. En fyrir þann skuld að þau höfðu sjálf orkast hugar á að bæta sína meinbugi án allri þröngvan og hatri af kirkjunnar formönnum þá var þeim létt um allar álögur svo sem fremst mátti vera en beðin með blíðu að þau skipuðu nú sem skynsamlegast fyrir sinni sál og lifðu hreinlega þaðan í frá að fenginni lausn allra sinna mála. En fyrir þann skuld at þau hǫfðu sjálf orkast hugar á at bǿta sína meinbugi án allri þrǫngvan ok hatri af kirkjunnar formönnum þá var þeim létt um allar álögur svá sem fremst mátti vera en beðin með blíðu at þau skipuðu nú sem skynsamlegast fyrir sinni sál ok lifðu hreinlega þaðan í frá at fenginni lausn allra sinna mála. Þóttu þau vel og viturlega farið hafa. Þóttu þau vel ok viturlega farit hafa.

Þá mælti Spes: " Nú þykir mér vel farið hafa og lyktast okkart mál. Þá mǽlti Spes: " Nú þykkir mér vel farit hafa ok lyktast okkart mál. Höfum við nú eigi ógæfu saman átt eina. Hǫfum við nú eigi ógǽfu saman átt eina. Kann vera að heimskir menn dragi sér til eftirdæma okkra hina fyrri ævi. Kann vera at heimskir menn dragi sér til eftirdæma okkra ina fyrri ǽvi. Skulum við nú gera þá endalykt okkars lífs að góðum mönnum sé þar eftir líkjanda. Skulum við nú gera þá endalykt okkars lífs at góðum mǫnnum sé þar eftir líkjanda. Nú skulum við kaupa að þeim mönnum sem hagir eru á steinsmíði að þeir geri sinn stein hvoru okkru og mættum við svo bæta það sem við höfum brotið við guð. " Nú skulum við kaupa at þeim mǫnnum sem hagir eru á steinsmíði at þeir geri sinn stein hvoru okkru ok mǽttim við svá bǿta þat sem við hǫfum brotit við guð. "

Nú lét Þorsteinn lagða verða peninga til steinsmíðar báðum þeim og þvílíks annars sem þau þurftu og þau máttu eigi missa til viðurlífis. Nú lét Þorsteinn lagða verða peninga til steinsmíðar báðum þeim ok þvílíks annars sem þau þurftu ok þau máttu eigi missa til viðurlífis. Og að lyktaðri þessari smíð og á viðurkvæmilegum tíma og öllum hlutum tilbúnum skildu þau sína stundlega samvist að sjálfráði sínu að þau mættu því heldur njótandi verða heilagrar samvistu annars heims. Ok at lyktaðri þessari smíð ok á viðurkvæmilegum tíma ok ǫllum hlutum tilbúnum skilðu þau sína stundlega samvist at sjálfráði sínu at þau mǽtti því heldr njótandi verða heilagrar samvistu annars heims. Settist þá í sinn stein hvort þeirra og lifðu svo langan tíma sem guð vildi skipa og entu svo sína ævi. Settisk þá í sinn stein hvárt þeira ok lifðu svá langan tíma sem guð vildi skipa ok entu svá sína ǽvi.

Hafa það flestir menn sagt að Þorsteinn drómundur og hans kona Spes þykja verið hafa hinir mestu gæfumenn úr því sem ráða var. Hafa þat flestir menn sagt at Þorsteinn drómundur ok hans kona Spes þykkja verit hafa inir mestu gǽfumenn ór því sem ráða var. En ekki hafa börn hans né afkvæmi til Íslands komið svo að saga sé frá ger. En ekki hafa bǫrn hans né afkvǽmi til Íslands komit svá at saga sé frá ger.

Hefir Sturla lögmaður svo sagt að enginn sekur maður þykir honum jafnmikill fyrir sér hafa verið sem Grettir hinn sterki. Hefir Sturla lǫgmaðr svá sagt at enginn sekr maðr þykkir honum jafnmikill fyrir sér hafa verit sem Grettir inn sterki. Finnur hann til þess þrjár greinir. Finnr hann til þess þrjár greinir. Þá fyrst að honum þykir hann vitrastur verið hafa því að hann hefir verðið lengst í sekt einnhver manna og varð aldrei unninn meðan hann var heill. Þá fyrst at honum þykkir hann vitrastr verit hafa því at hann hefir verðit lengst í sekt einnhverr manna ok varð aldrei unninn meðan hann var heill. Þá aðra að hann var sterkastur á landinu sinna jafnaldra og meir laginn til að koma af afturgöngum og reimleikum en aðrir menn. Þá aðra at hann var sterkastr á landinu sinna jafnaldra ok meir laginn til at koma af afturgöngum ok reimleikum en aðrir menn. Sú hin þriðja að hans var hefnt út í Miklagarði sem einskis annars íslensks manns og það með hver giftumaður Þorsteinn drómundur varð á sínum efstum dögum, sá hinn sami er hans hefndi. Sú in þriðja at hans var hefnt út í Miklagarði sem einskis annars íslensks manns ok þat með hverr giftumaður Þorsteinn drómundr varð á sínum efstum dǫgum, sá inn sami er hans hefndi.

Lýkur hér sögu Grettis Ásmundarsonar, vors samlanda. Lýkur hér sǫgu Grettis Ásmundarsonar, vors samlanda. Hafi þeir þökk er hlýddu en sá litla sem krabbað hefir söguna. Hafi þeir þǫkk er hlýddu en sá lítla sem krabbat hefir sǫguna.

Amen. Amen.