Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 81

Þorbjǫrn ǫngull sat nú heima í Viðvík ok unði illa við, er hann gat eigi unnit Gretti. Ok þá er liðin var vel vika, síðan er kerling hafði magnat rótina, þá kemr (hon) at máli við Þorbjǫrn ok spurði, hvárt hann ætlaði ekki at vitja Grettis.

Hann sagðiz í engu jafnráðinn sem því; "eða viltu finna hann, fóstra?" segir Þorbjǫrn.

"Eigi mun ek finna hann," segir kerling, "en sent hef ek honum kveðju mína, ok vænti ek þess, at komit hafi til hans. Ok þat þykki mér ráð, at þú bregðir við skjótt ok farir fljótt til móts við hann, elligar mun þér eigi auðit verða at sigra hann."

Þorbjǫrn svarar: "Svá marga hrakfǫr hef ek þangat farit, at þangat kem ek eigi; er þat ok œrit eitt, at þau stórviðri ganga, at hvergi er fœrt, hver nauðsyn sem á er."

Hon svarar: "Allráðlauss ertu, er þú sér eigi brǫgð til þessa. Nú mun ek enn ráð þar til leggja. Far þú fyrst ok afla þér til manna ok ríð út til Hofs til Halldórs mágs þíns ok tak þá ráð af honum. En ef ek ræð nǫkkuru um heilsufar Grettis, hvat má þá kalla ørvænt, at ek ráða vindblǫku þeiri, er á leikr um stundir?"

Þorbirni þótti verða mega, at kerling sæi lengra fram en hann ætlaði, ok sendi þegar eptir mǫnnum upp í herað. Váru þar skjót svǫr, at engir þeir, sem upp hǫfðu gefit sinn part, vildu nǫkkurn létta undir leggja; kváðu, at Þorbjǫrn skyldi hafa bæði eyjarhlut ok atfǫr við Gretti. Tungu-Steinn fekk honum fylgðarmenn sína tvá; Hjalti bróðir hans sendi honum þrjá menn; Eiríkr í Goðdǫlum sendi honum einn mann. Þá hafði hann heiman sex menn. Riðu þeir tólf ór Viðvík út til Hofs. Halldórr bauð þeim þar at vera ok spurði at ørendum. Þorbjǫrn sagði af et ljósasta. Halldórr spurði, hverr þetta hefði ráðit. Hann sagði, at fóstra hans fýsti hann mjǫk.

"Þat mun eigi góðu reifa," sagði Halldórr, "þvíat hon er fjǫlkunnig, en þat er nú fyrirboðit."

"Ekki má fyrir ǫllu sjá um þat," segir Þorbjǫrn; "en um skal nú lúka á einhvern hátt, ef ek má ráða; eða hversu skal ek fara þess, at ek komumz í eyna?"

"Sjá þykkjumz ek þat," segir Halldórr, "at þú treystir einhverju, en eigi veit ek, hversu gott þat er. Nú ef þú vill áfram halda, þá far þú út í Haganes í Fljót til Bjarnar vinar míns; hann á skútu góða. Seg honum orð mín, at hann ljái þér skipit. Þaðan mun sigla mega inn til Drangeyjar. En ósýn líz mér ferð yður, ef Grettir er ósjúkr ok heill. Viti þér þat ok víst: vinni þér hann eigi með drengskap, at nóga á hann eptirmálsmenn. Drepið eigi Illuga, ef þér megið annat. En sjá þykkjumz ek, at eigi mun allt kristiligt í þessum ráðum." Nú fekk Halldórr þeim sex menn til ferðar. Hét einn Kárr, en annarr Þorleifr, þriði Brandr. Eigi váru nefndir fleiri. En þaðan fóru þeir átján út í Fljót ok kómu í Haganes ok sǫgðu Birni orðsending Halldórs. Hann kvað þat skylt hans vegna, en sagðiz ekki eiga Þorbirni vanlaunat; en honum sýndiz þetta óraferð, ok latti mjǫk. Ekki létuz þeir aptr mundu hverfa; fóru til sævar ok settu fram skipit, ok var þar reiðinn hjá í naustinu. Bjugguz þeir nú til siglingar. Ǫllum sýndiz þeim ófœrt, sem á landi stóðu. Nú vinda þeir á segl. Tók skipit skjótan skrið ok mikinn fram á fjǫrðinn. En svá sem þeir kómu aðaliga fram á djúpit, hœgðiz veðrit svá, at þeim þótti aldri of hvast. Kómu þeir um kveldit, er røkkvat var, inn til Drangeyjar.

Chapter 82

Nú er frá því at segja, at Grettir var svá sjúkr, at hann mátti eigi á fœtr standa. Sat Illugi yfir honum, en Glaumr skyldi halda vǫrð. Hann hafði þá enn mǫrg orð í móti ok kvað þeim svá þykkja, sem falla mundi fjǫr ór þeim, þóat ekki bæri til. Nú fór hann út ór skálanum, ok allnauðigr. Ok er hann kom til stiganna, mæltiz hann við einn saman, ok sagði nú, at hann skyldi eigi upp draga stigann. Tók hann nú at syfja mjǫk, ok lagðiz niðr ok svaf allan daginn ok allt þar til, er Þorbjǫrn kom til eyjarinnar. Þeir sá nú, at stiginn var ekki upp dreginn.

Þá mælti Þorbjǫrn: "Brugðit er nú lagi," segir hann, "ór því sem vant er, at engir eru menn á gangi; enda stendr stiginn þeira. Má vera, at fleira beri til tíðenda í ferð várri en vér hugðum fyrir ǫndverðu. Nú skulu vér flýta oss til skálans ok látum nú eigi áræðisskort verða. Vitum þat fyrir víst, ef þeir eru heilir, at vér munum þurfa, at hverr dugi sem bezt."

Síðan gengu þeir upp á eyna ok lituðuz um ok sá, hvar maðr lá skamt frá uppgangi ok hraut fast. Þorbjǫrn kendi Glaum ok gekk at honum ok rak sverðshjǫltin við eyra honum ok bað mannfýluna vaka; "ok sannliga er sá eigi vel staddr, er líf sitt á undir þínum trúnaði."

Glaumr sez upp ok mælti: "Nú ætla þeir at láta, sem vant er; eða þykkir ykkr of mikit frelsi mitt, þóat ek liggja hér í kulðanum?"

Ǫngull mælti: "Ertu vitlauss, er þú skynjar ekki, at óvinir yðrir eru komnir ok munu drepa yðr alla."

Þá mælti Glaumr ekki, en œpti upp, sem hann mátti, er hann kendi mennina.

"Gerðu annathvárt," segir hann Ǫngull, "at þú þegir í stað, ok seg oss frá hýbýlum yðrum, ella drep ek þik."

Þá þagði Glaumr, sem honum væri í vatn drepit.

Þorbjǫrn mælti: "Eru þeir at skála brœðr, eðr hví eru þeir ekki á ferli?"

"Eigi er þat et hœgra," segir Glaumr, "þvíat Grettir er sjúkr ok kominn at bana, en Illugi sitr yfir honum."

Ǫngull spurði at heilsufari hans, ok hvat til hefði borit; en síðan sagði Glaumr, hversu til hafði borit um skeinu Grettis. Þá hló Ǫngull ok mælti: "Satt er et fornkveðna, at langvinirnir rjúfaz sízt; ok hit annat: illt er at eiga þræl at einkavin, þar sem þú ert, Glaumr! Ok hefir þú skemmiliga svikit þinn lánardróttinn, þóat hann væri eigi góðr." Margir lǫgðu illt til hans fyrir sína ódygð ok lǫmðu hann náliga til bótleysis ok létu hann þar liggja; en þeir gengu heim til skálans, ok drápu við hurðina stundar fast.

Þá mælti Illugi: "Knýr hǫsmagi hurð, bróðir!" segir hann. "Ok knýr heldr fast," sagði Grettir, "ok óþyrmiliga."

Ok í því brast sundr hurðin. Þá hljóp Illugi til vápna ok varði dyrnar, svá at þeir náðu eigi inngǫngu. Sóttuz þeir þá lengi, ok kómu þeir engu við nema spjótalǫgum, ok hjó Illugi ǫll þau af skapti. Ok er þeir sá, at þeir gátu ekki at gǫrt, hlupu þeir upp á skálann ok rufu. Þá fœrðiz Grettir á fœtr ok þreif spjót ok lagði út á milli viða. Þar varð fyrir Kárr, heimamaðr Halldórs frá Hofi, ok stóð þegar í gegnum hann. Ǫngull mælti ok bað þá fara varliga ok geyma sín vel, "þvíat vér megum sigra þá, ef vér geymum ráðs at."

Rufu þeir nú um ásendana ok treystu síðan á ásinn, þar til er hann brast í sundr. Grettir mátti eigi af knjánum rísa. Greip hann þá saxit Kársnaut. Í því hlupu þeir ofan í tóptina, ok varð nú hǫrð svipun með þeim. Grettir hjó með saxinu til Víkars, fylgðarmanns Hjalta Þórðarsonar, ok kom á ǫxlina vinstri, í því er hann hljóp í tóptina, ok sneið um þverar herðarnar ok út undir ena hœgri hǫndina, ok tók þar sundr þvert manninn, ok steyptiz búkrinn ofan á Gretti í tvá hluti. Gat hann þá ekki upp rétt saxit svá skjótt, sem hann vildi; ok í því lagði Þorbjǫrn ǫngull í milli herða honum, ok var þat mikit sár.

Þá mælti Grettir: "Berr er hverr á bakinu, nema sér bróður eigi." Illugi kastaði þá skildi yfir hann, ok varði hann svá rǫskliga, at allir menn ágættu vǫrn hans.

Grettir mælti þá til Ǫnguls: "Hverr vísaði yðr leið í eyna?"

Ǫngull mælti: "Kristr vísaði oss leið."

"En ek get," sagði Grettir, "at en arma kerlingin, fóstra þín, hafi vísat þér, þvíat hennar ráðum muntu treyst hafa."

"Fyrir eitt skal nú yðr koma," sagði Ǫngull, "hverjum sem vér hǫfum treyst."

Þeir sóttu at fast; en Illugi varði þá báða alldrengiliga; en Grettir var með ǫllu óvígr bæði af sárum ok sjúkleika.

Þá bað Ǫngull, at þeir skyldu bera skjǫldu at Illuga; "þvíat ek hefi engan fundit hans líka, eigi eldra mann."

Þeir gerðu nú svá, ok þrøngðu at honum með viðum ok vápnum, svá at hann kom eigi vǫrn við. Gátu þeir þá handtekit hann ok heldu honum. Hann hafði flestum veitt nǫkkura áverka, þeim sem í atsókninni váru, en drepit þrjá fylgðarmenn Ǫnguls. Eptir þat gengu þeir at Gretti. Var hann þá fallinn áfram. Varð þá engi vǫrn af honum, þvíat hann var áðr kominn at bana af fótarsárinu; var lærit allt grafit upp at smáþǫrmum. Veittu þeir honum þá mǫrg sár, svá at lítt eða ekki blœddi. En er þeir hugðu, at hann mundi dauðr, þreif Ǫngull til saxins ok kvað hann nógu lengi hafa borit þat. En Grettir hafði fast knept fingr at meðalkaflanum, ok varð ekki laust. Fóru þeir þá til margir ok gátu ekki at gǫrt. Átta tóku þeir til, áðr en lauk, ok fengu ekki at gǫrt at heldr. Þá mælti Ǫngull: "Hví skulu vér reka sparmælit við skógarmanninn? Ok leggið niðr hǫndina við stokkinum."

Ok er þat var gǫrt, hjuggu þeir af honum hǫndina í úlfliðnum; þá réttuz fingrnir ok losnuðu af meðalkaflanum. Þá tók Ǫngull saxit tveim hǫndum ok hjó í hǫfuð Gretti.

Varð þat allmikit hǫgg, svá at saxit stóz eigi, ok brotnaði skarð í miðri egginni. Ok er þeir sá þat, spurðu þeir, hví hann spilti svá góðum grip.

Ǫngull svarar: "Þá er auðkendara, ef at verðr spurt."

Þeir sǫgðu þessa eigi þurfa, þar sem maðrinn var dauðr áðr.

"At skal þó meira gera," segir Ǫngull.

Hjó hann þá á háls Gretti tvau hǫgg eða þrjú, áðr af tœki hǫfuðit.

"Nú veit ek víst, at Grettir er dauðr, ok hǫfum vér mikinn garp at velli lagt," sagði Þorbjǫrn, "skulu vér nú hafa hǫfuðit með oss til lands, þvíat ek vil ekki missa þess fjár, sem lagt hefir verit til hǫfuðs honum; mega þeir þá eigi dyljaz við, at ek hefi drepit Gretti."

Þeir báðu hann ráða ok létu sér þó fátt um finnaz, þvíat ǫllum þótti óprúðliga at unnit.

Þá mælti Ǫngull við Illuga: "Mikill skaði er þat um svá rǫskvan mann, sem þú ert, er þik hefir hent sú óvizka, at ráðaz til illvirkja með útlegðarmanni þessum ok verða fyrir þat drœpr ok ógildr."

Illugi svarar: "Svá framt veiztu þat, sem úti er alþingi í sumar, hverir útlægir verða. En eigi muntu né kerling fóstra þín dœma þessi mál, þvíat galdrar ykkrir ok forneskja hafa drepit Gretti, þóat þér bæriðjárn á hann dauðvána ok gerðið svá mikit níðingsverk ofan á fordæðuskap."

Þá sagði Ǫngull: "Rǫskliga segir þú, en eigi mun svá vera. Vil ek sýna þat, at mér þykkir mannskaði í þér, ok mun ek gefa þér líf, ef þú vill vinna oss trúnaðareið, at hefna engum þeim, er í þessarri ferð hafa verit."

Illugi mælti: "Þat þœtti mér umtalsmál, ef Grettir hefði mátt verja sik, ok hefði þér unnit hann með drengskap ok harðfengi. En nú er þess engi ván, at ek muna þat til lífs mér vinna, at vera slíkr ódrengr sem þú. Er þat skjótt af at segja, at engi skal yðr óþarfari en ek, ef ek lifi; þvíat seint mun fyrnaz mér, hversu þér hafið unnit á Gretti; kýs ek miklu heldr at deyja."

Þá átti Þorbjǫrn tal við fǫrunauta sína, hvárt þeir skyldu láta Illuga lifa eða eigi. Þeir kváðu hann ráða skyldu atgerðum, þvíat hann hafði ráðit ferðinni. Ǫngull kvaz eigi kunna at eiga þenna mann yfir hǫfði sér, er engum trygðum vildi heita þeim. Ok er Illugi vissi, at þeir ætluðu at hǫggva hann, þá hló hann ok mælti svá: "Nú réðu þér þat af, er mér var nærr skapi."

Leiddu þeir hann þá, er lýsti, austr á eyna, ok hjuggu hann þar, ok lofuðu allir hans hreysti, ok þótti hann ǫllum ólíkr sínum jafnǫldrum. Þeir dysjuðu þá brœðr báða þar í eyjunni, en tóku síðan hǫfuð Grettis ok báru með sér, ok allt þat, sem þar var fémætt í vápnum ok klæðum. Saxit góða lét Ǫngull ekki í skipti koma ok bar þat lengi síðan. Þeir hǫfðu Glaum með sér, ok bar hann sik allilla. Veðr fell þegar um nóttina. Reru þeir til lands um morgininn. Fór Ǫngull þar á land, sem honum þótti gegnast, en sendi út skipit til Bjarnar. Ok er þeir kómu mjǫk inn til Óslands, þá tók Glaumr svá illa at bera sik, at þeir nentu eigi at fara með hann lengra, ok drápu hann þar, ok grét hann hástǫfum, áðr en hann var hǫggvinn. Ǫngull fór heim í Viðvík ok þóttiz vel hafa fram gengit í þessari ferð. Hǫfuð Grettis lǫgðu þeir í salt í útibúri því, er Grettisbúr var kallat, þar í Viðvík. Lá þat þar um vetrinn.

Ǫngull var ópokkaðr mjǫk af þessum verkum, þegar at menn vissu, at Grettir hafði með gerningum unninn verit. Sat Ǫngull um kyrt fram yfir jól. Þá reið hann til móts við Þóri í Garði ok sagði honum af vígum þessum, ok þat með, at hann þóttiz eiga fé þat, er lagt var til hǫfuðs Gretti.

Þórir sagði, at hann mundi eigi dylja þess, at hann hefði ollat sekðum Grettis. "Hef ek ok opt fengit hart af honum; en ekki vilda ek þat til lífs hans vinna, at gera mik at ódáðamanni, sem þú hefir gǫrt. Mun ek síðr leggja þér fé, at mér sýniz þú ólífismaðr vera fyrir galdr ok fjǫlkyngi."

Ǫngull svarar: "Meir ætla ek, at þér komi til féfesti ok vesalmennska, en at þú hirðir, með hverju at Grettir væri unninn."

Þórir sagði, at skjótr væri vegr með þeim, at þeir skyldu bíða alþingis ok hafa þat, er lǫgmanni sýndiz réttast. Skilðu þeir með því, at þar stóð á illu einu með Þóri ok Þorbirni ǫngli.

Chapter 83

Frændum þeira Grettis ok Illuga líkaði stórilla, er þeir fréttu vígin, ok tóku svá, at Ǫngull hefði gǫrt níðingsverk, at drepa dauðvána mann, ok í annarri grein um fjǫlkyngi. Sóttu þeir at enu vitrustu menn, ok mæltiz illa fyrir mál ǫnguls. Hann reið nú vestr til Miðfjarðar, þá (er) fjórar vikur váru af sumri. Ok er fréttiz til ferða hans, stefndi Ásdís at sér mǫnnum, ok váru þar margir hennar vinir, Gamli ok Glúmr, mágar hennar, ok synir þeira, Skeggi, er skammhǫndungr var kallaðr, ok Óspakr, er fyrr var getit. Ásdís var svá vinsæl, at allir Miðfirðingar sneruz til liðs með henni, ok jafnvel þeir, sem áðr váru óvinir Grettis. Var þar enn fyrsti maðr Þóroddr drápustúfr, ok flestir Hrútfirðingar. ǫngull kemr nú til Bjargs með tuttugu menn. Þeir hǫfðu hǫfuð Grettis með sér. Þá váru enn eigi komnir allir þeir, sem henni hǫfðu liði heitit. Þeir gengu inn í stofu með hǫfuðit ok settu niðr á gólf. Húsfreyja var í stofu ok margir menn aðrir. Ekki varð at kveðjum við þá. ǫngull kvað þá vísu:

"Fluttak upp ór eyjo
ómett hǫfoþ Grettes;
þann grætr nála Nauma
nauþogleg hárrauþan.
Hér mátt — galdrs — á golfe
griþbíts hǫfoþ líta,
— þat mon fagrlof fæge —
fúet alt nema saltat."

Húsfreyja sat kyrr, á meðan hann kvað vísuna. Eptir þat kvað hon vísu:

"Mundot síþr en sauþer
sýrgarpar fyr dýre
— komet es norþr at Njǫrþom
nadds skaup — á sæ hlaupa,
ef styrviþer stœþe
stála Frey í eyjo
— kveþet hefk lof of lýþe
létt — ósjúkan Grette."

Þá mæltu menn margir, at eigi væri undarligt, þóat hon ætti hrausta sonu, svá hraust sem hon var, þvílík skapraun sem henni var gǫr. Óspakr var úti ok átti tal við fylgðarmenn Ǫnguls, þá sem eigi hǫfðu inn gengit, ok spurði at vígunum; en allir lofuðu vǫrn Illuga. Þá sǫgðu þeir frá, hversu Grettir hafði haldit fast saxinu, þá er hann var dauðr; þat þótti mǫnnum undarligt. Þá var sén margra manna reið vestan at. Váru þar komnir margir vinir húsfreyju ok þeir Gamli ok Skeggi vestan frá Melum. Ǫngull hafði þar ætlat at hefja féránsdóm eptir Illuga, þvíat þeir kǫlluðu sér allt fé hans. En er fjǫlmennit kom, sá Ǫngull, at hann gat ekki at gǫrt. Váru þeir enir ákǫfustu Óspakr ok Gamli ok vildu veita Ǫngli atgǫngu. En þeir, sem vitrari váru, báðu þá hafa við ráð Þorvalds frænda síns ok annarra hǫfðingja ok sǫgðu, at því verr mundi mál Ǫnguls fyrir mælaz, sem fleiri vitrir menn sæti yfir. Varð þá svá á meðal gengit, at Ǫngull reið brott ok hafði með sér hǫfuð Grettis, þvíat hann ætlaði at hafa þat til alþingis. Reið hann nú heim, ok þótti þungliga á horfaz, þvíat flestir allir hǫfðingjar á landinu váru annathvárt skyldir eða mægðir við þá Gretti ok Illuga. Þetta sumar fekk Skeggi skammhǫndungr dóttur Þórodds drápustúfs. Gekk Þóroddr þá at málum með frændum Grettis.

Chapter 84

Nú riðu menn til alþingis, ok urðu færri liðveizlumenn Ǫnguls, en hann ætlaði, þvíat málit mæltiz illa fyrir. Þá spurði Halldórr, hvárt þeir skyldu hafa hǫfuð Grettis með sér til alþingis. Ǫngull léz þat ætla at hafa.

"Þat er óráðligt," segir Halldórr, "þvíat nógu margir munu vera mótstǫðumenn þínir, þóat þú gerir eigi slíkar áminningar til þess at vekja upp harma manna."

Þá váru þeir komnir á veg ok ætluðu at ríða Sand suðr.

Ǫngull lét þá taka hǫfuðit ok grafa niðr í sandþúfu eina; er þat kǫlluð Grettisþúfa.

Á alþingi var fjǫlment, ok bar Ǫngull fram mál sín ok hrósaði mjǫk verkum sínum, at hann hafði drepit þann skógarmann, er gildastr hefði verit á landinu, ok þóttiz eiga fé þat, sem lagt var til hǫfuðs honum. En Þórir hafði enu sǫmu svǫr, sem fyrr váru sǫgð. Þá var lǫgmaðr beiddr órskurðar. Hann kvaz heyra vilja, ef nǫkkurar gagnsakir kœmi þær í móti, er þar fyrir mætti Ǫngull missa sektarfjárins; elligar mundi hann hafa slíkt, sem til hǫfuðs honum var lagt. Þá kvaddi Þorvaldr Ásgeirsson til Skammhǫndung, at bera fram sǫkina, ok stefndi hann Þorbirni ǫngli annarri stefnu um galdr ok fjǫlkyngi þá, er Grettir mundi hafa bana af fengit, en annarri um þat, er þeir vágu at honum hálfdauðum manni, ok lét varða skóggang. Nú varð mikill sveitardráttr, ok urðu þeir fáir, er sinnuðu Þorbirni. Varð nú ǫðruvís en hann hugði, þvíat Þorvaldi ok Ísleifi mági hans þótti þat ólífisverk, at gera manni gerningar til bana. En með tillǫgum skynsamra manna varð sú lykð á málum þessum, at Þorbjǫrn skyldi sigla samsumars ok koma aldri til Íslands, meðan þeir lifðu eptir, er mál áttu eptir Illuga ok Gretti. Var þá í lǫg tekit, at alla forneskjumenn gerðu þeir útlæga. Ok er hann sá, hverr hans kostr mundi verða, hafði hann sik af þinginu, þvíat þá var búit, at frændr Grettis mundu at honum ganga. Fekk hann ok ekki af því fé, er til hǫfuðs Grettis var lagt, þvíat Steinn lǫgsǫgumaðr vildi eigi, at þat gyldiz fyrir níðingsverk. Engu váru þeir menn bœttir, er fallit hǫfðu með Þorbirni í Drangey; skyldi þat vera jafnt ok víg Illuga; líkaði þat þó frændum hans allilla. Riðu menn nú heim af þinginu, ok fellu niðr allar sakir þær, er menn hǫfðu á hǫndum Gretti. Skeggi, sonr Gamla, en mágr Þórodds drápustúfs en systurson Grettis, fór norðr til Skagafjarðar með atgangi Þorvalds Ásgeirssonar ok Ísleifs, mágs hans, er síðan var biskup í Skálholti ok samþykki alls allmúga, ok fekk sér skip ok fór til Drangeyjar, at sœkja lík þeira brœðra Grettis ok Illuga, ok fœrðu út til Reykja á Reykjastrǫnd ok grófu þar at kirkju; ok þat til marks, at Grettir liggr þar, at um daga Sturlunga, er kirkja var fœrð at Reykjum, váru grafin upp bein Grettis, ok þótti þeim geysistór ok mikil. Bein Illuga váru grafin síðan fyrir norðan kirkju; en hǫfuð Grettis var grafit heima at Bjargi at kirkju. Sat Ásdís húsfreyja at Bjargi ok var svá vinsæl, at aldri váru henni ónáðir gǫrvar ok eigi heldr, meðan Grettir var í sekð. Skeggi skammhǫndungr tók við búi at Bjargi eptir Ásdísi ok var mikill maðr fyrir sér. Hans sonr var Gamli, faðir Skeggja á Skarfsstǫðum ok Álfdísar, móður Odds munks. Margir menn eru frá honum komnir.

Chapter 85

Þorbjǫrn ǫngull réz í skip at Gásum með allt þat, sem hann mátti með komaz af fé sínu; en Hjalti, bróðir hans, tók við jǫrðum. Ǫngull fekk honum ok Drangey. Varð Hjalti síðan hǫfðingi mikill, ok er hans ekki getit lengr við þessa sǫgu. Ǫngull fór til Nóregs ok lét enn mikit um sik. Þóttiz hann mikit þrekvirki unnit hafa í drápi Grettis. Virðu ok margir svá, þeir sem ókunnigt var, hversu þat hafði til borit, en margir vissu, hversu frægr maðr Grettir hafði verit. Sagði hann þat eitt af viðskiptum þeira, sem honum var til frama, en lét hitt liggja niðri í sǫgunni, sem minnr var til frægðar. Þessi saga kom um haustit austr til Túnsbergs. Ok er Þorsteinn drómundr frétti vígin, varð hann mjǫk hljóðr við, þvíat honum var sagt, at Ǫngull væri mjǫk gildr ok harðfengr. Mintiz Þorsteinn ummæla þeira, sem hann hafði, þá er þeir Grettir tǫluðuz við endr fyrir lǫngu um handleggina. Þorsteinn helt nú fréttum til um ferðir Ǫnguls. Váru þeir báðir í Nóregi um vetrinn, ok var Þorbjǫrn norðr í landi, en Þorsteinn í Túnsbergi, ok hafði hvárrgi sét annan; en þó varð Ǫngull víss, at Grettir átti bróður í Nóregi, ok þóttiz vansét við í ókunnu landi, ok því leitaði hann sér ráðs, hvert hann skyldi á leita. Í þenna tíma fór mart Norðmanna út í Miklagarð ok gengu þar á mála. Af því þótti Þorbirni fýsiligt, at fara þangat ok afla sér svá fjár ok frægðar, en hafa sik eigi í Norðrlǫndum fyrir frændum Grettis. Bjó hann nú ferð sína ór Nóregi ok fór út í lǫnd ok létti eigi, fyrr en hann kom út í Miklagarð ok gekk þar á mála.