Bókastaðir

Þetta sumar kom skip út í Gönguskarðsósi. Þetta sumar kom skip út í Gönguskarðsósi. Þar var á sá maður á skipi er Hæringur hét. Þar var á sá maðr á skipi er Hæringur hét. Hann var ungur maður og fær svo vel að hann kleif hvert bjarg. Hann var ungr maðr ok fær svá vel at hann kleif hvert bjarg. Hann fór til vistar með Þorbirni öngli og var þar fram á haust. Hann fór til vistar með Þorbirni öngli ok var þar fram á haust. Hann fýsti Þorbjörn mjög til að fara til Drangeyjar og kvaðst vildu sjá hvort hún væri svo mikið bjarg að hvergi mætti upp komast. Hann fýsti Þorbjǫrn mjǫk til at fara til Drangeyjar ok kvazk vildu sjá hvárt hon vǽri svá mikit bjarg at hvergi mǽtti upp komast. Þorbjörn kvað hann eigi til einskis vinna skyldu ef hann kæmist upp á eyna og fengi veitt Gretti áverka eða drepið hann. Þorbjǫrn kvað hann eigi til einskis vinna skyldu ef hann kǿmisk upp á eyna ok fengi veitt Gretti áverka eða drepit hann. Gerði hann þetta ágengilegt fyrir Hæringi. Gerði hann þetta ágengilegt fyrir Hæringi.

Og eftir þetta fóru þeir til Drangeyjar og skutu honum, Austmanninum, upp í einhverjum stað og skyldi hann leynast að ef hann kæmist upp á eyna en þeir lögðu að stiganum og tóku tal við þá Gretti. Ok eftir þetta fóru þeir til Drangeyjar ok skutu honum, Austmanninum, upp í einhverjum stað ok skyldi hann leynast at ef hann kǿmisk upp á eyna en þeir lǫgðu at stiganum ok tóku tal við þá Gretti. Spurði Þorbjörn Gretti hvort hann ætlaði ekki úr eyjunni. Spurði Þorbjǫrn Gretti hvárt hann ǽtlaði ekki ór eyjunni. Hann kveðst í öngu jafnráðinn. Hann kvezk í öngu jafnráðinn.

" Mjög hefir þú á oss leikið, " segir Þorbjörn, " nær sem vér fáum þess hefnt en eigi uggir þú mart að þér. " " Mjǫk hefir þú á oss leikit, " segir Þorbjǫrn, " nǽr sem vér fám þess hefnt en eigi uggir þú margt at þér. "

Lengi áttust þeir þetta við og kom ekki ásamt með þeim. Lengi áttusk þeir þetta við ok kom ekki ásamt með þeim.

En frá Hæringi er það að segja að hann kleif aftur og fram um bjargið og fékk upp komist í einhverjum stað þar sem hvorki hefir maður farið áður né síðan. En frá Hæringi er þat at segja at hann kleif aftr ok fram um bjargit ok fekk upp komist í einhverjum stað þar sem hvorki hefir maðr farit áðr né síðan. En er hann kom upp á bjargið sér hann hvar þeir bræður voru og horfðu baki við honum. En er hann kom upp á bjargit sér hann hvar þeir brǿðr váru ok horfðu baki við honum. Hugðist hann nú á skammri stundu að vinna bæði til fjár og frægðar. Hugðisk hann nú á skammri stundu at vinna bǽði til fjár ok frǽgðar. Þá varði einskis um hans ferðir því að þeir hugðu að hvergi mátti upp komast nema þar sem stigarnir voru. Þá varði einskis um hans ferðir því at þeir hugðu at hvergi mátti upp komast nema þar sem stigarnir váru. Grettir fékkst við þá Þorbjörn og skorti þar eigi tygileg orð af hvorumtveggja. Grettir fekksk við þá Þorbjǫrn ok skorti þar eigi tygileg orð af hvárumtveggjum. Þá varð Illuga litið hjá sér og sá mann kominn mjög að þeim. Þá varð Illuga litit hjá sér ok sá mann kominn mjǫk at þeim.

Hann mælti þá: " Maður er hér kominn að okkur með reidda öxi og sýnist mér heldur ófriðlega láta. " Hann mǽlti þá: " Maðr er hér kominn at okkr með reidda øxi ok sýnisk mér heldr ófriðlega láta. "

" Snú þú í móti honum þá, " segir Grettir, " en eg mun geyma stigans. " " Snú þú í móti honum þá, " segir Grettir, " en ek mun geyma stigans. "

Illugi réðst í móti Hæringi og er Austmaðurinn sá það sneri hann undan einhvers staðar eftir eyjunni. Illugi rézk í móti Hæringi ok er Austmaðrinn sá þat sneri hann undan einhvers staðar eftir eyjunni. Illugi elti hann meðan eyin vannst og þegar hann kom fram á bjargið hljóp Hæringur þá ofan fyrir og brotnaði í honum hvert bein. Illugi elti hann meðan eyin vannst ok þegar hann kom fram á bjargit hljóp Hæringur þá ofan fyrir ok brotnaði í honum hvert bein. Lauk hans ævi svo. Lauk hans ǽvi svá. Þar heitir Hæringshlaup síðan sem hann týndist. Þar heitir Hæringshlaup síðan sem hann týndisk.

Illugi kom aftur og spurði Grettir hversu hann hefði við þenna skilið er honum var ætlaður. Illugi kom aftr ok spurði Gretti hversu hann hefði við þenna skilit er honum var ǽtlaðr.

" Ekki vildi hann mér að hlíta, " segir Illugi, " að sjá ráð fyrir sér og braut hann bekrann ofan fyrir bjargið og biðji bændur fyrir honum sem hann sé dauður. " " Ekki vildi hann mér at hlíta, " segir Illugi, " at sjá ráð fyrir sér ok braut hann bekrann ofan fyrir bjargit ok biði bǿndr fyrir honum sem hann sé dauðr. "

Og er Öngull heyrði það bað hann þá burt leggja " hefi eg nú farið tvær ferðir til móts við Gretti en eg mun eigi fara í þriðja sinn ef eg verð þá einskis vísari. Ok er Öngull heyrði þat bað hann þá brott leggja " hefi ek nú farit tvǽr ferðir til móts við Gretti en ek mun eigi fara í þriðja sinn ef ek verð þá einskis vísari. En nú þykir mér meiri von að þeir megi sitja í Drangey fyrir mínum sökum. En nú þykkir mér meiri ván at þeir megi sitja í Drangey fyrir mínum sǫkum. En það ætla eg að Grettir muni skemur sitja héðan af en hingað til. " En þat ǽtla ek at Grettir muni skemr sitja héðan af en hingat til. "

Nú fóru þeir heim. Nú fóru þeir heim. Þótti þessi ferð verri en hin fyrri og sat Grettir þenna vetur í Drangey og hittust þeir Þorbjörn ekki þann vetur. Þótti þessi ferð verri en in fyrri ok sat Grettir þenna vetr í Drangey ok hittusk þeir Þorbjǫrn ekki þann vetr.

Á þessum misserum andast Skafti lögmaður Þóroddsson. Á þessum misserum andask Skafti lǫgmaðr Þóroddsson. Var Gretti það skaði mikill því að hann hafði heitið að ganga fyrir um sýknu hans þegar Grettir hefði tuttugu vetur í sekt, en sjá var hinn nítjándi sektar hans er nú var frá sagt um hríð. Var Gretti þat skaði mikill því at hann hafði heitit at ganga fyrir um sýknu hans þegar Grettir hefði tuttugu vetr í sekt, en sjá var inn nítjándi sektar hans er nú var frá sagt um hríð.

Um vorið andaðist Snorri goði og mart bar til tíðinda á þessum misserum það sem ekki kemur við þessa sögu. Um várit andaðisk Snorri goði ok margt bar til tíðenda á þessum misserum þat sem ekki kemr við þessa sǫgu.

Þetta sumar á alþingi töluðu frændur Grettis mart um sekt hans og þótti sumum sem hann hefði úti sekt sína ef hann hefði mikið af hinu tuttugasta ári. Þetta sumar á alþingi tǫluðu frǽndr Grettis margt um sekt hans ok þótti sumum sem hann hefði úti sekt sína ef hann hefði mikit af hinu tuttugasta ári. En þeir sem sakir áttu við hann vildu það eigi og kölluðu hann margt útlegðarverk gert hafa síðan og þótti sekt hans eiga að vera því lengur. En þeir sem sakir áttu við hann vildu þat eigi ok kǫlluðu hann margt útlegðarverk gert hafa síðan ok þótti sekt hans eiga at vera því lengr. Þá var nýr lögmaður tekinn, Steinn Þorgestsson, Steinssonar mjögsiglanda, Þórissonar haustmyrkurs. Þá var nýr lǫgmaðr tekinn, Steinn Þorgestsson, Steinssonar mjögsiglanda, Þórissonar haustmyrkurs. Móðir Steins lögmanns var Arnóra dóttir Þórðar gellis. Móðir Steins lǫgmanns var Arnóra dóttir Þórðar gellis. Steinn var vitur maður. Steinn var vitr maðr. Hann var þá beiddur úrskurðar en hann bað þá rannsaka hvort það væri hið tuttugasta sumar síðan hann var sekur ger. Hann var þá beiddr úrskurðar en hann bað þá rannsaka hvárt þat vǽri it tuttugasta sumar síðan hann var sekr ger. En það varð svo. En þat varð svá.

Þá gekk að Þórir úr Garði og leitaði að færa í alla trega þá er mætti og gat hann fundið að Grettir hafði verið einn vetur út hér svo að hann var ósekur og urðu þá nítján vetur þeir sem hann hafði í sekt verið. Þá gekk at Þórir ór Garði ok leitaði at færa í alla trega þá er mætti ok gat hann fundit at Grettir hafði verit einn vetr út hér svá at hann var ósekr ok urðu þá nítján vetr þeir sem hann hafði í sekt verit.

Þá sagði lögsögumaður að engi skyldi lengur í sekt vera en tuttugu vetur alls þó að hann gerði útlegðarverk í þeim tímum " en fyrr mun eg öngvan úr sekt segja. " Þá sagði lǫgsǫgumaðr at engi skyldi lengr í sekt vera en tuttugu vetr alls þó at hann gerði útlegðarverk í þeim tímum " en fyrr mun ek öngvan ór sekt segja. "

Og af þessu eyddist sýkn að sinni en þótti nú að vísu ganga að hann mundi sýkn vera á öðru sumri. Ok af þessu eydðisk sýkn at sinni en þótti nú at vísu ganga at hann mundi sýkn vera á ǫðru sumri.

Þetta líkaði illa Skagfirðingum ef Grettir kæmist úr sektinni, báðu nú Þorbjörn öngul gera annaðhvort, leggja aftur eyjuna eða drepa Gretti. Þetta líkaði illa Skagfirðingum ef Grettir kǿmisk ór sektinni, báðu nú Þorbjǫrn öngul gera annaðhvort, leggja aftr eyjuna eða drepa Gretti. En honum þótti vandi á höndum því að hann kunni eigi ráð til að vinna Gretti en vildi þó halda eyjunni. En honum þótti vandi á hǫndum því at hann kunni eigi ráð til at vinna Gretti en vildi þó halda eyjunni. Leitaði hann allra bragða nú að stíga yfir Gretti, annaðhvort með harðfengi eða brögðum eða á hvern hátt er hann gæti það gert. Leitaði hann allra bragða nú at stíga yfir Gretti, annaðhvort með harðfengi eða brögðum eða á hvern hátt er hann gǽti þat gert.

Fóstru átti Þorbjörn öngull er Þuríður hét. Fóstru átti Þorbjǫrn öngull er Þuríðr hét. Hún var mjög gömul og til lítils fær að því er mönnum þótti. Hon var mjǫk gǫmul ok til lítils fær at því er mǫnnum þótti. Hún hafði verið fjölkunnig mjög og margkunnig mjög þá er hún var ung og menn voru heiðnir. Hon hafði verit fjǫlkunnig mjǫk ok margkunnig mjǫk þá er hon var ung ok menn váru heiðnir. Nú þótti sem hún mundi öllu týnt hafa. Nú þótti sem hon myndi ǫllu týnt hafa. En þó að kristni væri á landinu þá voru þó margir gneistar heiðnar eftir. En þó at kristni vǽri á landinu þá váru þó margir gneistar heiðnir eftir. Það hafði verið lög hér á landi að eigi var bannað að blóta á laun eða fremja aðra forneskju en varðaði fjörbaugssök ef opinbert yrði. Þat hafði verit lǫg hér á landi at eigi var bannat at blóta á laun eða fremja aðra forneskju en varðaði fjǫrbaugssǫk ef opinbert yrði. Nú fór svo mörgum að gjörn var hönd á venju og það varð tamast sem í æskunni hafði numið. Nú fór svá mǫrgum at gjarn var hǫnd á venju ok þat varð tamast sem í ǿskunni hafði numit. Og svo sem Þorbjörn öngull var þrotinn að ráðagerðum leitar hann þangað til trausts sem flestum þótti ólíklegast en það var til fóstru sinnar og spurði hvað þar væri til ráða að taka hjá henni. Ok svá sem Þorbjǫrn öngull var þrotinn at ráðagerðum leitar hann þangat til trausts sem flestum þótti ólíklegast en þat var til fóstru sinnar ok spurði hvat þar vǽri til ráða at taka hjá henni.

Hún svarar: " Nú þykir mér koma að því sem mælt er að margur fer í geitarhús ullar að biðja. Hon svarar: " Nú þykkir mér koma at því sem mǽlt er at margurr ferr í geitarhús ullar at biðja. En hvað mundi eg síður en þykjast fyrir héraðsmönnum öðrum en vera til einskis maður þegar að mikið reyndi til? En hvat munda ek síðr en þykjast fyrir héraðsmönnum ǫðrum en vera til einskis maðr þegar at mikit reyndi til? Nú sé eg eigi að mér mætti firr um fara en þér þótt eg rísi varla úr rekkju. Nú sé ek eigi at mér mǽtti fjarri um fara en þér þótt ek rísa varla ór rekkju. Ef þú vilt mín ráð hafa þá vil eg ráða hversu með er farið. " Ef þú vill mín ráð hafa þá vil ek ráða hversu með er farit. "

Hann játaði því og kvað hana sér lengi heilráða verið hafa. Hann játti því ok kvað hana sér lengi heilráða verit hafa. Leið nú fram að tvímánuði sumars. Leið nú fram at tvímánaði sumars.

Það var einn veðurdag góðan að kerling mælti við Öngul: " Nú er kyrrt veður og bjart. Þat var einn veðurdag góðan at kerling mǽlti við Öngul: " Nú er kyrrt veðr ok bjart. Vil eg nú að þú farir til Drangeyjar og troðir illsakir við Gretti. Vil ek nú at þú farir til Drangeyjar ok troðir illsakir við Gretti. Mun eg fara með yður og vita hversu geymilega honum fara orð. Mun ek fara með yðr ok vita hversu geymilega honum fara orð. Mun eg hafa eitthvað fyrir satt ef eg sé þá hversu heilladrjúgir þeir munu vera og mun eg þá mæla yfir þeim slíkum orðum sem mér líkar. " Mun ek hafa eitthvað fyrir satt ef ek sé þá hversu heilladrjúgir þeir munu vera ok mun ek þá mǽla yfir þeim slíkum orðum sem mér líkar. "

Öngull svarar: " Lest eg á ferðir til Drangeyjar því að jafnan er mér verra í hug þá eg fer í burt þaðan en þá eg kem. " Öngull svarar: " Lest ek á ferðir til Drangeyjar því at jafnan er mér verra í hug þá ek fer í brott þaðan en þá ek kem. "

Þá mælti kerling: " Ekki skal eg til leggja með þér ef þú lætur mig öngu ráða. " Þá mǽlti kerling: " Ekki skal ek til leggja með þér ef þú lǽtr mik öngu ráða. "

" Eigi skal svo vera fóstra mín, " segir hann, " en það hefi eg mælt að eg vildi svo koma þar í þriðja sinni að eitthvert skapaðist að með oss. " " Eigi skal svá vera fóstra mín, " segir hann, " en þat hefi ek mǽlt at ek vilda svá koma þar í þriðja sinni at eitthvert skapaðist at með oss. "

" Hætta verður á það, " segir kerling, " og muntu margt erfiði verða fyrir að hafa áður Grettir er við jörðu lagður og oft mun þér ósýnt um þykja hver þinn hluti verður og þungt muntu af fá um það er lýkur. " Hǽtta verðr á þat, " segir kerling, " ok munt margt erfiði verða fyrir at hafa áðr Grettir er við jǫrðu lagðr ok oft mun þér ósýnt um þykkja hver þinn hluti verðr ok þungt munt af fá um þat er lýkur. En þó ertu svo undir bundinn að eitthvert verður úr að ráða. " En þó ert svá undir bundinn at eitthvert verðr ór at ráða. "

Eftir það lætur Þorbjörn öngull setja fram teinæring og sté þar á við tólfta mann. Eftir þat lǽtr Þorbjǫrn öngull setja fram teinæring ok sté þar á við tólfta mann. Kerling var í ferð með þeim. Kerling var í ferð með þeim. Tóku þeir róðrarleiði út til Drangeyjar. Tóku þeir róðrarleiði út til Drangeyjar. Og er þeir bræður sáu það gengu þeir fram að stiganum og tóku þeir enn að tala um mál sín og sagði Þorbjörn að hann var enn kominn að vitja þeirra mála ef Grettir vildi á burt fara og kvaðst enn leggja í léttan stað um fémissu og þarvist ef þeir skildu slysalaust. Ok er þeir brǿðr sá þat gengu þeir fram at stiganum ok tóku þeir enn at tala um mál sín ok sagði Þorbjǫrn at hann var enn kominn at vitja þeira mála ef Grettir vildi á brott fara ok kvazk enn leggja í léttan stað um fémissu ok þarvist ef þeir skilðu slysalaust.

Grettir kvaðst engi miðlunarmál á því hafa eða gera að fara þaðan " hefi eg þetta oft sagt og þarf þetta eigi við mig að tala, " segir hann. Grettir kvazk ekki miðlunarmál á því hafa eða gera at fara þaðan " hefi ek þetta oft sagt ok þarf þetta eigi við mik at tala, " segir hann. " Munuð þér það að gera sem þér viljið en hér mun eg bíða þess sem að höndum kemur. " " Munuð þér þat at gera sem þér vilið en hér mun ek bíða þess sem at hǫndum kemr. "

Nú þóttist Þorbjörn sjá að hans erindi varð ekki að sinni og mælti: " Vita þóttist eg við hverja heljarmenn að hér er um að eiga og það er líkast að líði nokkur dagur áður eg kem hér aftur. " Nú þóttist Þorbjǫrn sjá at hans erendi varð ekki at sinni ok mǽlti: " Vita þóttist ek við hverja heljarmenn at hér er um at eiga ok þat er líkast at líði nokkurr dagr áðr ek kem hér aftr. "

" Eigi tel eg það með skaða mínum þótt þú komir hér aldrei, " segir Grettir. " Eigi tel ek þat með skaða mínum þótt þú komir hér aldrei, " segir Grettir.

Kerling lá aftur í skut og voru borin að henni klæði. Kerling lá aftr í skut ok váru borin at henni klǽði.

Hún hrærðist þá og mælti: " Þessir menn munu vera hraustir og hamingjulausir. Hon hrǿrðist þá ok mǽlti: " Þessir menn munu vera hraustir ok hamingjulausir. Verður yðvar mikill mannamunur. Verðr yðvar mikill mannamunr. Þú býður þeim marga kosti góða en þeir neita öllum og fátt vísara til ills en kunna eiga gott að þiggja. Þú býðr þeim marga kosti góða en þeir neita ǫllum ok fátt vísara til ills en kunna eiga gott at þiggja. Nú mæli eg það um við þig Grettir að þú sért heillum horfin, allri gift og gæfu, og allri vörn og visku, æ því meir sem þú lifir lengur. Nú mǽli ek þat um við þik Grettir at þú sér heillum horfin, allri gift ok gǽfu, ok allri vǫrn ok visku, ǽ því meir sem þú lifir lengr. Vænti eg að þú eigir hér fá gleðidaga héðan frá en hingað til. " Vǽnti ek at þú eigir hér fá gleðidaga héðan frá en hingat til. "

Og er Grettir heyrði þetta brá honum mjög við og mælti hann: " Hvað fjanda er á skipi með þeim? " Ok er Grettir heyrði þetta brá honum mjǫk við ok mǽlti hann: " Hvat fjanda er á skipi með þeim? "

Illugi svarar: " Það hygg eg að það sé kerlingin, fóstra Þorbjarnar. " Illugi svarar: " Þat hygg ek at þat sé kerlingin, fóstra Þorbjarnar. "

" Fussum þeirri gerningavætti, " sagði Grettir, " og var þar eigi hins verra eftir von og við engin orð hefir mér meir brugðið en þessi er hún mælti. " Fussum þeirri gerningavætti, " sagði Grettir, " ok var þar eigi ins verra eftir ván ok við engin orð hefir mér meir brugðit en þessi er hon mǽlti. Og það veit eg að af henni og hennar fjölkynngi leiðir mér nokkuð illt. Ok þat veit ek at af henni ok hennar fjǫlkynngi leiðir mér nakkvat illt. Skal hún og eitthvert til mín hafa er hún hefir okkur heim sótt " og þreif upp stein stundar mikinn og kastaði ofan á skipið og kom á fatahrúguna. Skal hon ok eitthvert til mín hafa er hon hefir okkr heim sótt " ok þreif upp stein stundar mikinn ok kastaði ofan á skipit ok kom á fatahrúguna.

Það var þó lengra steinkast en Þorbjörn ætlaði að nokkur maður mundi kasta. Þat var þó lengra steinkast en Þorbjǫrn ǽtlaði at nokkurr maðr myndi kasta. Við það kom upp skrækur mikill. Við þat kom upp skrækur mikill. Hafði steinninn komið á þjólegg kerlingar svo að í sundur gekk. Hafði steinninn komit á þjólegg kerlingar svá at í sundr gekk.

Þá mælti Illugi: " Ekki vildi eg að þú hefðir þetta gert. " Þá mǽlti Illugi: " Ekki vilda ek at þú hefðir þetta gert. "

" Lasta þú eigi þetta, " segir Grettir, " en það uggir mig að of lítt hafi á komið því að eigi væri of goldið fyrir okkur báða þó að ein kerling komi fyrir okkur. " " Lasta þú eigi þetta, " segir Grettir, " en þat uggir mik at of lítt hafi á komit því at eigi vǽri of goldit fyrir okkr báða þó at ein kerling komi fyrir okkr. "

" Hvað mun hún koma fyrir okkur? " sagði Illugi, " og lítið leggst þá fyrir okkur. " " Hvat mun hon koma fyrir okkr? " sagði Illugi, " ok lítit leggsk þá fyrir okkr. "

Þorbjörn fór nú heim og varð ekki af kveðjum er þeir skildu. Þorbjǫrn fór nú heim ok varð ekki af kveðjum er þeir skilðu.

Hann mælti þá við kerlingu: " Nú fór sem mig varði að þú mundir litla sæmdarför fara til eyjarinnar. Hann mǽlti þá við kerlingu: " Nú fór sem mik varði at þú myndir lítla sæmdarför fara til eyjarinnar. Hefir þú fengið örkuml en vér erum öngri sæmd að nær en áður og verðum að hafa bótalausa hverja svívirðing ofan á aðra. " Hefir þú fengit ørkuml en vér erum öngri sæmd at nǽr en áðr ok verðum at hafa bótalausa hverja svívirðing ofan á aðra. "

Hún svarar: " Þetta mun upphaf óheilla þeirra og get eg að héðan af fari þeim heldur signanda. Hon svarar: " Þetta mun upphaf óheilla þeira ok get ek at héðan af fari þeim heldr signanda. Kvíði eg eigi því ef eg lifi að eg geti eigi hefnt þessa atviks sem mér hefir gert verið. " Kvíði ek eigi því ef ek lifi at ek geta eigi hefnt þessa atviks sem mér hefir gert verit. "

" Hugstigin þykir mér þú vera fóstra, " sagði Þorbjörn. " Hugstigin þykkir mér þú vera fóstra, " sagði Þorbjǫrn.

Nú komu þau heim og lagðist kerling í rekkju og lá nær mánuð. Nú kómu þau heim ok lagðisk kerling í rekkju ok lá nǽr mánuð. Þá var saman runninn leggurinn er verr var. Þá var saman runninn leggrinn er verr var. Tók hún þá á fætur að færast. Tók hon þá á fǿtr at fǿrast.

Mikinn hlátur gerðu menn að ferðum þeirra Þorbjarnar og kerlingar og þótti nú oft áleikur í viðskiptum þeirra Grettis, það fyrst á vorþingi um griðasöluna en í annað sinn þá Hæringur týndist og nú hið þriðja sinni er þjóleggur kerlingar brotnaði og varð hér ekki í móti leikið. Mikinn hlátr gerðu menn at ferðum þeira Þorbjarnar ok kerlingar ok þótti nú oft áleikur í viðskiptum þeira Grettis, þat fyrst á vorþingi um griðasöluna en í annat sinn þá Hæringur týndisk ok nú inu þriðja sinni er þjóleggur kerlingar brotnaði ok varð hér ekki í móti leikit. Hafði Þorbjörn öngull mikla skapraun af þessum orðum. Hafði Þorbjǫrn öngull mikla skapraun af þessum orðum.

Nú líður fram á haustið þar til að voru þrjár vikur til vetrar. Nú líðr fram á haustit þar til at váru þrjár vikur til vetrar. Þá beiddi kerling að henni skyldi aka til sjóvar. Þá beiddi kerling at henni skyldi aka til sǽvar. Þorbjörn spurði hvað hún vildi. Þorbjǫrn spurði hvat hon vildi.

" Lítið er erindið en þó má vera, " segir hún, " að það væri fyrirboðan stærri tíðinda. " " Lítit er erindit en þó má vera, " segir hon, " at þat vǽri fyrirboðan stǿrri tíðenda. "

Nú var svo gert sem hún beiddi og er hún kom til strandar haltraði hún fram með sjónum svo sem henni væri vísað til. Nú var svá gert sem hon beiddi ok er hon kom til strandar haltraði hon fram með sjónum svá sem henni vǽri vísat til. Þar lá fyrir henni rótartré svo mikið sem axlbyrður. Þar lá fyrir henni rótartré svá mikit sem axlbyrður. Hún leit á tréið og bað þá snúa fyrir sér. Hon leit á tréit ok bað þá snúa fyrir sér. Það var sem sviðið og gniðað öðrumegin. Þat var sem sviðit ok gniðat öðrumegin. Hún lét telgja á lítinn flatveg þar gnúið var. Hon lét telgja á lítinn flatveg þar gnúit var. Síðan tók hún hníf sinn og reist rúnir á rótinni og rauð í blóði sínu og kvað yfir galdra. Síðan tók hon hníf sinn ok reist rúnar á rótinni ok rauð í blóði sínu ok kvað yfir galdra. Hún gekk öfug andsælis um tréið og hafði þar yfir mörg römm ummæli. Hon gekk ǫfug andsælis um tréit ok hafði þar yfir mǫrg römm ummǽli. Eftir það lætur hún hrinda trénu á sjó og mælti svo fyrir að það skyldi reka út til Drangeyjar " og verði Gretti allt mein að. " Eftir þat lǽtr hon hrinda trénu á sjó ok mǽlti svá fyrir at þat skyldi reka út til Drangeyjar " ok verði Gretti allt mein at. "

Þaðan fór hún heim í Viðvík. Þaðan fór hon heim í Viðvík. Eigi kvaðst Þorbjörn vita til hvers þetta kæmi. Eigi kvazk Þorbjǫrn vita til hvers þetta kǿmi. Kerling kvað hann vita síðar gerr. Kerling kvað hann vita síðar gerr. Vindur var utan eftir firði og hóf rót kerlingar í móti veðri og þótti fara eigi vonum seinna. Vindr var útan eftir firði ok hóf rót kerlingar í móti veðri ok þótti fara eigi vonum seinna.

Nú sat Grettir í Drangey sem fyrr segir og þeir allir félagar og létu vel yfir sér. Nú sat Grettir í Drangey sem fyrr segir ok þeir allir félagar ok létu vel yfir sér. Annan dag eftir en kerling hafði tréið magnað gengu þeir Grettir ofan fyrir bjargið og leituðu að eldiviði. Annan dag eftir en kerling hafði tréit magnat gengu þeir Grettir ofan fyrir bjargit ok leituðu at eldiviði. En er þeir komu vestur um eyna fundu þeir rótartré rekið upp. En er þeir kómu vestr um eyna fundu þeir rótartré rekit upp.

Þá mælti Illugi: " Þetta er mikill eldiviður frændi og berum heim. " Þá mǽlti Illugi: " Þetta er mikill eldiviður frǽndi ok berum heim. "

Grettir spyrnti við fæti sínum " illt tré og af illum sent og skulum við annan eldivið hafa " og kastaði út á sjá og bað hann Illuga varast að bera það heim " því að það er sent okkur til óheilla. " Grettir spyrndi við fǿti sínum " illt tré ok af illum sent ok skulum við annan eldivið hafa " ok kastaði út á sjá ok bað hann Illuga varast at bera þat heim " því at þat er sent okkr til óheilla. "

Eftir það fóru þeir til skála og gátu ekki um þetta fyrir þrælnum. Eftir þat fóru þeir til skála ok gátu ekki um þetta fyrir þrǽlnum. Annan dag fundu þeir tréið og var þá nær stigunum en hinn fyrra dag. Annan dag fundu þeir tréit ok var þá nǽr stigunum en inn fyrra dag. Rak Grettir það á sjá út og kvað það aldregi skyldu heim bera. Rak Grettir þat á sjá út ok kvað þat aldregi skyldi heim bera. Leið nú af sú nótt. Leið nú af sú nótt. Þá kom á hvasst veður með vætu og nenntu þeir ekki að hafa sig úti og báðu Glaum leita eldiviðar. Þá kom á hvasst veðr með vǽtu ok nenntu þeir ekki at hafa sik úti ok báðu Glaum leita eldiviðar. Hann varð illa við og kvaðst kvaldur er hann skyldi kveljast úti í hverju illviðri. Hann varð illa við ok kvazk kvaldr er hann skyldi kveljast úti í hverju illviðri. Hann fór ofan fyrir stigana og fann þar rót kerlingar og þóttist vel hafa gengið, þreif upp og stritaði heim til skála og kastaði niður og varð af dykur mikill. Hann fór ofan fyrir stigana ok fann þar rót kerlingar ok þóttist vel hafa gengit, þreif upp ok stritaði heim til skála ok kastaði niðr ok varð af dykur mikill. Það heyrði Grettir. Þat heyrði Grettir.

" Aflað hefir Glaumur nokkurs og skal eg fara út og sjá hvað það er " og tekur upp bolöxi og gengur út. " Aflat hefir Glaumr nokkurs ok skal ek fara út ok sjá hvat þat er " ok tekr upp bolöxi ok gengr út.

Glaumur mælti þá: " Fær þú eigi verr í sundur en eg hefi heim fært. " Glaumr mǽlti þá: " Fǽr þú eigi verr í sundr en ek hefi heim fǿrt. "

Grettir varð skapfátt við þrælinn og tvíhenti öxina til rótarinnar og eigi geymdi hann hvað tré það var. Grettir varð skapfátt við þrǽlinn ok tvíhenti øxina til rótarinnar ok eigi geymdi hann hvat tré þat var. Og jafnskjótt sem öxin kom við tréið snerist hún flöt og stökk af trénu og á fót Grettis hinn hægra fyrir ofan kné og svo að stóð í beini og var það sár mikið. Ok jafnskjótt sem øxin kom við tréit snerisk hon flöt ok stǫkk af trénu ok á fót Grettis inn hǿgra fyrir ofan kné ok svá at stóð í beini ok var þat sár mikit.

Þá leit hann á tréið og mælti: " Sá varð nú drjúgari er verr vildi og mun þetta eigi eitt saman fara. Þá leit hann á tréit ok mǽlti: " Sá varð nú drjúgari er verr vildi ok mun þetta eigi eitt saman fara. Er hér nú komið það sama tré sem eg hefi út kastað tvo daga. Er hér nú komit þat sama tré sem ek hefi út kastat tvá daga. Hefir þig nú Glaumur hent tvö slys, það annað að þú slökktir eld vorn og það að þú barst heim þetta óheillatré, en ef þig hendir hið þriðja slys þá verður það þinn bani og vor allra. " Hefir þik nú Glaumr hent tvö slys, þat annat at þú sløkktir eld vorn ok þat at þú bar heim þetta óheillatré, en ef þik hendir it þriðja slys þá verðr þat þinn bani ok vor allra. "

Þá tók Illugi og batt um skeinu Grettis og blæddi lítt og svaf Grettir vel um nóttina og svo liðu þrjár nætur að engi kom verkur í sárið. Þá tók Illugi ok batt um skeinu Grettis ok blǿddi lítt ok svaf Grettir vel um nóttina ok svá liðu þrjár nætur at engi kom verkur í sárit. En er þeir leystu til var skeinan saman hlaupin svo að nálega var gróin. En er þeir leystu til var skeinan saman hlaupin svá at nálega var gróin.

Illugi mælti þá: " Það vil eg ætla að þér verði eigi langt mein að þessu sári. " Illugi mǽlti þá: " Þat vil ek ætla at þér verði eigi langt mein at þessu sári. "

" Vel væri þá, " segir Grettir, " en undarlega hefir þetta til borið að hverju sem verður en hinn veg segir mér hugur um. " " Vel vǽri þá, " segir Grettir, " en undarlega hefir þetta til borit at hverju sem verðr en inn veg segir mér hugr um. "

Nú leggjast þeir niður um kveldið. Nú leggjask þeir niðr um kveldit. Og er kom að miðri nótt braust Grettir um fast. Ok er kom at miðri nótt brauzk Grettir um fast. Illugi spurði hví hann væri svo ókyrr. Illugi spurði hví hann vǽri svá ókyrr.

Grettir sagði að honum gerðist illt í fætinum " og þætti mér líkara að nokkuð litbrigði væri á. " Grettir sagði at honum gerðisk illt í fǿtinum " ok þǿtti mér líkara at nǫkkut litbrigði vǽri á. "

Kveiktu þeir þá ljós. Kveiktu þeir þá ljós. Og er til var leyst sýndist fóturinn blásinn og kolblár en sárið var hlaupið í sundur og miklu illilegra en í fyrstu. Ok er til var leyst sýndisk fótrinn blásinn ok kolblár en sárit var hlaupit í sundr ok miklu illilegra en í fyrstu. Þar fylgdi mikill verkur svo að hann mátti hvergi kyrr þola og eigi kom honum svefn á augu. Þar fylgði mikill verkur svá at hann mátti hvergi kyrr þola ok eigi kom honum svefn á augu.

Þá mælti Grettir: " Svo skulum vér við búast sem krankleiki þessi sem eg hefi fengið mun eigi til einskis gera því að þetta eru gerningar og mun kerling ætla að hefna steinshöggsins. " Þá mǽlti Grettir: " Svá skulum vér við búast sem krankleiki þessi sem ek hefi fengit mun eigi til einskis gera því at þetta eru gerningar ok mun kerling ǽtlar at hefna steinshǫggsins. "

Illugi mælti þá: " Sagði eg þér að eigi mundi gott fá af kerlingu þeirri. " Illugi mǽlti þá: " Sagða ek þér at eigi mundi gott fá af kerlingu þeirri. "

" Allt mun fyrir eitt koma, " segir Grettir og kvað vísur fimm: " Allt mun fyrir eitt koma, " segir Grettir ok kvað vísur fimm:

" Nú skulum vér vera varir um oss, " segir Grettir, " því að svo munu þau Þorbjörn öngull til ætla að eigi skuli þetta eitt saman fara. " Nú skulum vér vera varir um oss, " segir Grettir, " því at svá munu þau Þorbjǫrn öngull til ætla at eigi skyli þetta eitt saman fara. Vil eg Glaumur að þú gætir stiga hvern dag héðan í frá en dragir upp á kveldi og gerir þetta trúlega sem mikið liggi við. Vil ek Glaumr at þú gǽtir stiga hvern dag héðan í frá en dragir upp á kveldi ok gerir þetta trúlega sem mikit liggi við. En ef þú svíkur okkur þá mun þér skammt til ills. " En ef þú svíkr okkr þá mun þér skammt til ills. "

Glaumur hét góðu um þetta. Glaumr hét góðu um þetta. Nú tók að harðna veðrátta og gerði á landnyrðing mikinn með kulda. Nú tók at harðna veðrátta ok gerði á landnyrðing mikinn með kulda. Grettir spurði hvert kveld hvort upp væri dreginn stiginn. Grettir spurði hvert kveld hvárt upp vǽri dreginn stiginn.

Glaumur mælti: " Nú væri helst manna von mest. Glaumr mǽlti: " Nú vǽri helzt manna ván mest. Eða mun nokkurum svo mikill hugur á að ná lífi þínu að það vilji til vinna að drepa sjálf an sig? Eða mun nokkurum svá mikill hugr á at ná lífi þínu at þat vili til vinna at drepa sjálf an sik? Því að þessi veður eru langt um ófær. Því at þessi veðr eru langt um ófær. Og lokið ætla eg nú garpskapnum hinum mesta er þér þykir sem allt muni ykkur að bana. " Ok lokit ǽtla ek nú garpskapnum inum mesta er þér þykkir sem allt muni ykkr at bana. "

" Þú munt þig enn verr bera en hvor okkar, " sagði Grettir, " til hvers sem taka þarf. " Þú munt þik enn verr bera en hvorr okkar, " sagði Grettir, " til hvers sem taka þarf. En þó skaltu nú geyma stigans þó að þú sért nauðigur. " En þó skalt nú geyma stigans þó at þú sér nauðigr. "

Ráku þeir hann út hvern morgun. Ráku þeir hann út hvern morgun. Þoldi hann það illa. Þolði hann þat illa.

Verkurinn tók að vaxa í skeinunni svo að blés upp allan fótinn og lærið tók þá að grafa bæði uppi og niðri og snerist um allt sárið svo að Grettir gerðist banvænn. Verkrinn tók at vaxa í skeinunni svá at blés upp allan fótinn ok lǽrit tók þá at grafa bǽði uppi ok niðri ok snerisk um allt sárit svá at Grettir gerðisk banvǽnn. Sat Illugi yfir honum nótt og dag svo að hann gaf að engu öðru gaum. Sat Illugi yfir honum nótt ok dag svá at hann gaf at engu ǫðru gaum. Var þá liðið af annarri viku síðan Grettir skeindi sig. Var þá liðit af annarri viku síðan Grettir skeindi sik.