Bókastaðir

The Icelandic Sagas, glossed
Chapter 71

Nú líður fram að sólhvörfum. Nú líðr fram at sólhvörfum. Þá bjuggust bændur að sækja sláturfé sitt í eyna. Þá bjuggusk bǿndr at sǿkja sláturfé sitt í eyna.

Þeir skipuðu skútu og fékk hver mann fyrir sig en sumir tvo. Þeir skipuðu skútu ok fekk hverr mann fyrir sik en sumir tvá. En er þeir komu nærri eyjunni sáu þeir þar menn á ferli. En er þeir kómu nǽrri eyjunni sá þeir þar menn á ferli. Það þótti þeim undarlegt og gátu það til að nokkurir menn mundu hafa brotið þar skip sitt og komist þar á land. Þat þótti þeim undarlegt ok gátu þat til at nokkurir menn myndi hafa brotit þar skip sitt ok komist þar á land. Reru nú þar að sem stigarnir voru en hinir sem fyrir voru drógu upp stigana. Reru nú þar at sem stigarnir váru en inir sem fyrir váru drógu upp stigana. Þá þótti bændum undarlega við bregða og kölluðu á þá og spurðu hverjir þar væru fyrir. Þá þótti bóndum undarlega við bregða ok kǫlluðu á þá ok spurðu hverir þar vǽri fyrir. Grettir nefndi sig og svo sína félaga. Grettir nefndi sik ok svá sína félaga. Bændur spurðu hver hann flutti út í eyna. Bǿndr spurðu hver hann flutti út í eyna.

Grettir svarar: " Sá flutti mig sem farið átti og hendurnar hafði og meiri var minn vinur en yðvar. " Grettir svarar: " Sá flutti mik sem farit átti ok hendurnar hafði ok meiri var minn vinr en yðvar. "

Bændur svöruðu: " Lát oss ná fé voru og far til lands með oss og haf frjálst það sem þú hefir niður lagt af fé voru. " Bǿndr svǫruðu: " Lát oss ná fé váru ok far til lands með oss ok haf frjálst þat sem þú hefir niðr lagt af fé váru. "

Grettir svarar: " Vel er það boðið en þó munu nú hvorir hafa það sem fengið hafa. Grettir svarar: " Vel er þat boðit en þó munu nú hvorir hafa þat sem fengit hafa. Og er það skjótt að segja yður að héðan fer eg eigi nema eg sé dauður um dreginn. Ok er þat skjótt at segja yðr at héðan fer ek eigi nema ek sjá dauðr um dreginn. Ekki læt eg laust það sem eg hefi höndum á komið. " Ekki lǽt ek laust þat sem ek hefi hǫndum á komit. "

Nú þögnuðu bændur og þótti mikill vogestur kominn í Drangey. Nú þǫgðu bǿndr ok þótti mikill vogestur kominn í Drangey. Buðu þeir honum nú marga kosti, bæði með fégjöfum og fögrum heitum, en Grettir neitti öllu og fóru bændur á burt við svo búið og undu illa við sinn hlut. Buðu þeir honum nú marga kosti, bǽði með fégjǫfum ok fǫgrum heitum, en Grettir neitti ǫllu ok fóru bǿndr á brott við svá búit ok undu illa við sinn hlut. Sögðu þeir héraðsmönnum hver vargur kominn var í eyna. Sǫgðu þeir héraðsmönnum hverr vargr kominn var í eyna. Þetta kom mikið á þá óvara og þótti eigi hægt til aðgerða. Þetta kom mikit á þá óvara ok þótti eigi hǿgt til aðgerða. Áttu þeir um þetta að tala um veturinn og gátu eigi ráð til séð að koma Gretti úr eyjunni. Áttu þeir um þetta at tala um vetrinn ok gátu eigi ráð til sét at koma Gretti ór eyjunni.

Chapter 72

Líður nú þar til er menn fara til Hegranessþings um vorið. Líðr nú þar til er menn fara til Hegranessþings um várit. Kom fjölmenni mikið úr öllum héruðum þeim sem menn áttu þangað að sækja. Kom fjǫlmenni mikit ór ǫllum héruðum þeim sem menn áttu þangat at sǿkja. Sátu menn þar lengi á vorið bæði yfir málum og gleði því að þá var mart gleðimanna í héröðum. Sátu menn þar lengi á várit bǽði yfir málum ok gleði því at þá var margt gleðimanna í héröðum.

En er Grettir spurði að alþýða manna var farin til þingsins hafði hann gert ráð við vini sína því að hann átti ávallt gott við þá sem næstir honum voru og sparði ekki við þá það sem hann fékk til. En er Grettir spurði at alþýða manna var farin til þingsins hafði hann gert ráð við vini sína því at hann átti ávallt gott við þá sem nǽstir honum váru ok sparði ekki við þá þat sem hann fekk til. Hann sagði að hann vildi fara til lands til aðdrátta en þeir Illugi og Glaumur skyldu eftir vera. Hann sagði at hann vildi fara til lands til aðdrátta en þeir Illugi ok Glaumr skuldu eftir vera. Óráðlegt þótti Illuga þetta vera en lét þó svo vera sem Grettir vildi. Óráðlegt þótti Illuga þetta vera en lét þó svá vera sem Grettir vildi. Hann bað þá geyma stigans og sagði þeim þar á liggja. Hann bað þá geyma stigans ok sagði þeim þar á liggja. Eftir það fór hann á land og aflaði það sem hann þóttist þurfa. Eftir þat fór hann á land ok aflaði þat sem hann þóttist þurfa. Hann duldist nú hvar sem hann kom og varði öngvan að hann mundi á land kominn. Hann dulðisk nú hvar sem hann kom ok varði öngvan at hann myndi á land kominn. Nú spurði hann af þinginu að þar var gleði mikil. Nú spurði hann af þinginu at þar var gleði mikil. Var Gretti forvitni á að koma til þingsins og tekur fornan búning, heldur vondan, og kemur svo á þingið að menn gengu frá lögréttu heim til búða. Var Gretti forvitni á at koma til þingsins ok tekr fornan búning, heldr vondan, ok kemr svá á þingit at menn gengu frá lǫgréttu heim til búða.

Þá töluðu til sumir menn ungir að veður væri gott og fagurt og sé gott ungum mönnum að hafa glímur og skemmtan. Þá tǫluðu til sumir menn ungir at veðr vǽri gott ok fagrt ok sé gott ungum mǫnnum at hafa glímur ok skemmtan. Þeir kváðu það allráðlegt. Þeir kváðu þat allráðlegt. Fóru menn þá og settust niður fram frá búðunum. Fóru menn þá ok settusk niðr fram frá búðunum. Gengu þeir Þórðarsynir mest fyrir skemmtan. Gengu þeir Þórðarsynir mest fyrir skemmtan.

Þorbjörn öngull var uppvöðslumikill og ruddi fast til gleði. Þorbjǫrn öngull var uppvöðslumikill ok ruddi fast til gleði. Varð hver til að fara sem hann vildi. Varð hverr til at fara sem hann vildi. Tók hann í herðar hverjum manni og hnykkti fram á völlinn. Tók hann í herðar hverjum manni ok hnykkti fram á vǫllinn. Nú glímdu fyrst þeir sem ósterkastir voru og þá hver að öðrum og gerðist af þessu gleði mikil. Nú glímdu fyrst þeir sem ósterkastir váru ok þá hverr at ǫðrum ok gerðisk af þessu gleði mikil.

En er flestir höfðu glímt nema þeir sem sterkastir voru áttu bændur um að tala hver til mundi verða að taka á öðrum hvorum þeirra Þórðanna er fyrr voru nefndir en þar varð enginn til. En er flestir hǫfðu glímt nema þeir sem sterkastir váru áttu bǿndr um at tala hver til mundi verða at taka á ǫðrum hvorum þeira Þórðanna er fyrr váru nefndir en þar varð enginn til. Þeir gengu þá fyrir ýmsa menn og buðu sig fram en því firr fór sem nær kallaði. Þeir gengu þá fyrir ýmsa menn ok buðu sik fram en því fjarri fór sem nǽr kallaði.

Þorbjörn öngull litast þá um og sá hvar maður sat, mikill vexti, og sá óglöggt í andlit honum. Þorbjǫrn öngull litask þá um ok sá hvar maðr sat, mikill vexti, ok sá óglöggt í andlit honum. Þorbjörn þreif til hans og kippti honum fast. Þorbjǫrn þreif til hans ok kippti honum fast. Hann sat kyrr og bifðist hvergi. Hann sat kyrr ok bifðist hvergi.

Þá mælti Þorbjörn: " Enginn hefir setið jafnfast fyrir mér í dag sem þú eða hver er þessi maður? " Þá mǽlti Þorbjǫrn: " Enginn hefir setit jafnfast fyrir mér í dag sem þú eða hver er þessi maðr? "

Hann svarar: " Gestur heiti eg. " Hann svarar: " Gestr heiti ek. "

Þorbjörn mælti: " Þú munt vilja skemmta nokkuru og ertu aufúsugestur. " Þorbjǫrn mǽlti: " Þú munt vilja skemmta nǫkkuru ok ert aufúsugestur. "

Hann svarar: " Skjótt þykir mér mart skipast kunna og mun eg ekki hlaupa í leik með yður en mér er allt ókunnigt fyrir. " Hann svarar: " Skjótt þykkir mér margt skipast kunna ok mun ek ekki hlaupa í leik með yðr en mér er allt ókunnigt fyrir. "

Töluðu þá margir að hann væri góðs fyrir verður ef hann vildi skemmta mönnum nokkuru, ókunnur maður. Tǫluðu þá margir at hann vǽri góðs fyrir verðr ef hann vildi skemmta mǫnnum nǫkkuru, ókunnr maðr. Hann spurði hvers þeir beiddu hann. Hann spurði hvers þeir beiddu hann. Þeir báðu hann glíma við einnhvern. Þeir báðu hann glíma við einnhvern.

Hann kvaðst niður hafa lagt að rjá " en gaman þótti mér að því um skeið. " Hann kvazk niðr hafa lagt at rjá " en gaman þótti mér at því um skeið. "

En er hann afneitti eigi með öllu báðu þeir hann því meir. En er hann afneitti eigi með ǫllu báðu þeir hann því meir.

Hann mælti: " Ef yður þykir undir um að eg sé dreginn þá munuð þér það til vinna að handsala mér grið hér á þinginu og þar til sem eg kem til heimilis míns. " Hann mǽlti: " Ef yðr þykkir undir um at ek sjá dreginn þá munuð þér þat til vinna at handsala mér grið hér á þinginu ok þar til sem ek kem til heimilis míns. "

Þá þutu upp allir og kváðust það gjarna vilja. Þá þutu upp allir ok kváðusk þat gjarna vilja. Hafur hét sá maður er mest fýsti að þessum manni væru grið gefin. Hafr hét sá maðr er mest fýsti at þessum manni vǽri grið gefin. Hann var Þórarinsson, Hafurssonar, Þórðarsonar hnapps er land hafði numið upp frá Stíflu í Fljótum til Tunguár. Hann var Þórarinsson, Hafurssonar, Þórðarsonar hnapps er land hafði numit upp frá Stíflu í Fljótum til Tunguár. Hann bjó á Hnappsstöðum og var orðamaður mikill. Hann bjó á Hnappsstöðum ok var orðamaður mikill. Hann sagði fyrir griðum með mikilli röksemd og er þetta upphaf á: Hann sagði fyrir griðum með mikilli röksemd ok er þetta upphaf á:

" Hér set eg grið, " segir hann, " allra manna á millum, einkanlega þeim sama Gest til nefndum er hér situr, og að undir skildum öllum goðorðsmönnum og gildum bændum og allrar alþýðu vígra manna og vopnfærra og allir aðrir héraðsmenn í Hegranessþingi eða hvaðan sem hvorir eru að komnir, nefndra manna eða ónefndra, handsölum grið og fullan frið komumanni hinum ókunna er Gestur nefnist, til gamans, glímu og gleði allrar, til hérvistar og heimferðar hvort er hann þarf að fara á legi eða landi eða flutningi. " Hér set ek grið, " segir hann, " allra manna á milli, einkanlega þeim sama Gesti til nefndum er hér sitr, ok at undir skildum ǫllum goðorðsmǫnnum ok gildum bóndum ok allrar alþýðu vígra manna ok vopnfærra ok allir aðrir héraðsmenn í Hegranessþingi eða hvaðan sem hvorir eru at komnir, nefndra manna eða ónefndra, handsǫlum grið ok fullan frið komumanni inum ókunna er Gestr nefnisk, til gamans, glímu ok gleði allrar, til hérvistar ok heimferðar hvárt er hann þarf at fara á legi eða landi eða flutningi. Skal hann hafa grið í öllum stöðum, nefndum og ónefndum, svo lengi sem hann þarf til heillar heimkomu að höldnum tryggðum. Skal hann hafa grið í ǫllum stǫðum, nefndum ok ónefndum, svá lengi sem hann þarf til heillar heimkomu at höldnum tryggðum. Set eg þessi grið fyrir oss og vora frændur, vini og venslamenn, svo konur sem karla, þýjar og þræla, sveina og sjálfráða menn. Set ek þessi grið fyrir oss ok vora frǽndr, vini ok venslamenn, svá konur sem karla, þýjar ok þrǽla, sveina ok sjálfráða menn. Sé sá griðníðingur er griðin rýfur eða tryggðum spillir, rækur og rekinn frá guði og góðum mönnum, úr himinríki og frá öllum helgum mönnum og hvergi hæfur manna í milli, og svo frá öllum út flæmdur sem víðast varga reka eða kristnir menn kirkjur sækja, heiðnir menn hof blóta, eldur brennur, jörð grær, mælt barn móður kallar og móðir mög fæðir, aldir elda kynda, skip skríður, skildir blika, sól skín, snæ leggur, Finnur skríður, fura vex, valur flýgur vorlangan dag og standi honum beinn byr undir báða vængi, himinn hverfur, heimur er byggður og vindur veitir vötn til sjóvar, þrælar korni sá. Sé sá griðníðingr er griðin rýfur eða tryggðum spillir, rækur ok rekinn frá guði ok góðum mǫnnum, ór himinríki ok frá ǫllum helgum mǫnnum ok hvergi hǿfr manna í milli, ok svá frá ǫllum út flæmdur sem víðast varga reka eða kristnir menn kirkjur sǿkja, heiðnir menn hof blóta, eldr brennur, jǫrð grǿr, mǽlt barn móður kallar ok móðir mög fǿðir, aldir elda kynda, skip skríðr, skildir blika, sól skínn, snjó leggr, Finnr skríðr, fura vex, valur flýgr vorlangan dag ok standi honum beinn byr undir báða vængi, himinn hverfr, heimur er byggðr ok vindr veitir vǫtn til sǽvar, þrǽlar korni sá. Hann skal firrast kirkjur og kristna menn, heiðna hölda, hús og hella, heim hvern nema helvíti. Hann skal firrast kirkjur ok kristna menn, heiðna hǫlda, hús ok hella, heim hvern nema helviti. Nú skulum vér vera sáttir og sammála hver við annan í huga góðum hvort sem vér finnumst á fjalli eða fjöru, skipi eða skíði, jörðu eða jökli, í hafi eða á hests baki, svo sem vin sinn í vatni finni eða bróður sinn á braut finni, jafnsáttir hver við annan sem sonur við föður eða faðir við son í samförum öllum. Nú skulum vér vera sáttir ok sammála hverr við annan í hug góðum hvárt sem vér finnumsk á fjalli eða fjǫru, skipi eða skíði, jǫrðu eða jǫkli, í hafi eða á hests baki, svá sem vin sinn í vatni finni eða bróður sinn á braut finni, jafnsáttir hverr við annan sem son við fǫður eða faðir við son í samfǫrum ǫllum. Nú leggjum vér hendur saman og allir vér og höldum vel griðin og öll orð töluð í tryggðum þessum að vitni guðs og góðra manna og allra þeirra er orð mín heyra eða nokkurir eru nær staddir. " Nú leggjum vér hendr saman ok allir vér ok hǫldum vel griðin ok ǫll orð tǫluð í tryggðum þessum at vitni guðs ok góðra manna ok allra þeira er orð mín heyra eða nokkurir eru nǽr staddir. "

Tóku þá margir til orða að mikið var um mælt. Tóku þá margir til orða at mikit var um mǽlt.

Gestur mælti þá: " Vel hefir þú um mælt og sagt ef þér spillið eigi um síðar. Gestr mǽlti þá: " Vel hefir þú um mǽlt ok sagt ef þér spillið eigi um síðar. Skal eg nú ekki dvelja það sem eg hefi til fram að láta. " Skal ek nú ekki dvelja þat sem ek hefi til fram at láta. "

Eftir það kastaði hann kuflinum og því næst öllum bolklæðum. Eftir þat kastaði hann kuflinum ok því nǽst ǫllum bolklæðum. Þá leit hver til annars og brá mjög vo fyrir grön. Þá leit hverr til annars ok brá mjǫk vo fyrir grǫn. Þóttust þeir kenna að þetta var Grettir Ásmundarson því að hann var ólíkur öðrum mönnum fyrir vaxtar sakir og þrekleika og þögnuðu nú allir en Hafur þóttist ósvinnur orðinn. Þóttust þeir kenna at þetta var Grettir Ásmundarson því at hann var ólíkr ǫðrum mǫnnum fyrir vaxtar sakir ok þrekleika ok þǫgnuðu nú allir en Hafr þóttist ósvinnr orðinn. Gengu tveir og tveir saman af héraðsmönnum og ámælti hver öðrum en þeim mest er fyrir griðunum hafði sagt. Gengu tveir ok tveir saman af héraðsmönnum ok ámǽlti hverr ǫðrum en þeim mest er fyrir griðunum hafði sagt.

Þá mælti Grettir: " Gerið greiðlegt fyrir mér hvað yður býr í skapi því að ekki sit eg lengi klæðlaus. Þá mǽlti Grettir: " Gerið greiðlegt fyrir mér hvat yðr býr í skapi því at ekki sit ek lengi klæðlaus. Eigið þér miklu meira í hættu en eg hvort þér haldið grið yður eða eigi. " Eiguð þér miklu meira í hǽttu en ek hvárt þér haldið grið yðr eða eigi. "

Þeir svöruðu fá og settust niður. Þeir svǫruðu fá ok settusk niðr. Þórðarsynir og Halldór mágur þeirra tóku nú tal með sér. Þórðarsynir ok Halldór mágr þeira tóku nú tal með sér. Vildu sumir halda griðin en sumir eigi. Vildu sumir halda griðin en sumir eigi. Hnippaði hver kolli að öðrum. Hnippaði hverr kolli at ǫðrum.

Grettir kvað vísu: Grettir kvað vísu:

Þá mælti Tungu-Steinn: " Þykir þér svo vera Grettir eða hvað munu þeir af ráða, höfðingjarnir? Þá mǽlti Tungu-Steinn: " Þykkir þér svá vera Grettir eða hvat munu þeir af ráða, hǫfðingjarnir? En satt er það að þú ert afbragðsmaður fyrir hreysti sakir. En satt er þat at þú ert afbragðsmaðr fyrir hreysti sakir. Eða sérð þú eigi að hver þeirra kjáir nefinu að öðrum? " Eða sér þú eigi at hverr þeira kjáir nefinu at ǫðrum? "

Grettir kvað þá vísu: Grettir kvað þá vísu:

Þá mælti Hjalti Þórðarson: " Ekki skal svo vera, segir hann. Þá mǽlti Hjalti Þórðarson: " Ekki skal svá vera, segir hann. " Halda skulum vér grið vor þó að vor hafi orðið hyggindismunur. " Halda skulum vér grið vor þó at vár hafi orðit hyggindismunur. Vil eg eigi að menn hafi það til eftirdæma að vér sjálfir höfum gengið á grið þau sem vér höfum sett og seld. Vil ek eigi at menn hafi þat til eftirdæma at vér sjálfir hǫfum gengit á grið þau sem vér hǫfum sett ok seld. Skal Grettir fara liðugur þangað sem hann vill og hafa grið til þess er hann kemur aftur úr þessari ferð. Skal Grettir fara liðugr þangat sem hann vill ok hafa grið til þess er hann kemr aftr ór þessari ferð. Eru þá úti þessi tryggðamál hvað sem í gerist með oss. " Eru þá úti þessi tryggðamál hvat sem í gerisk með oss. "

Allir þökkuðu honum fyrir og þótti hann höfðinglega gera, slíkar sakir sem til voru. Allir þǫkkuðu honum fyrir ok þótti hann höfðinglega gera, slíkar sakir sem til váru. Þorbjörn öngull varð hljóður við. Þorbjǫrn öngull varð hljóðr við.

Var þá talað til að annar hvor þeir Þórðanna mundi taka á Gretti en hann bað þá ráða. Var þá talat til at annarr hvor þeir Þórðanna myndi taka á Gretti en hann bað þá ráða. Nú gekk annar fram þeirra bræðra. Nú gekk annarr fram þeira brǿðra. Grettir stóð fyrir réttur en hinn hljóp að honum sem snarast og gekk Grettir hvergi úr sporum. Grettir stóð fyrir réttr en inn hljóp at honum sem snarast ok gekk Grettir hvergi ór sporum. Grettir seildist aftur yfir bak Þórði og tók svo í brækurnar og kippti upp fótunum og kastaði honum aftur yfir höfuð sér svo að hann kom að herðum niður og varð það allmikið fall. Grettir seildisk aftr yfir bak Þórði ok tók svá í brækurnar ok kippti upp fótunum ok kastaði honum aftr yfir hǫfuð sér svá at hann kom at herðum niðr ok varð þat allmikit fall. Þá mæltu menn að þeir skyldu fara til báðir bræðurnir senn og svo var gert. Þá mǽltu menn at þeir skyldi fara til báðir bræðurnir senn ok svá var gert. Þá urðu allmiklar sviptingar og máttu ýmsir betur en þó hafði Grettir ávallt annan hvorn undir en ýmsir fóru á kné eða fengu slyðrur fyrir öðrum. Þá urðu allmiklar sviptingar ok máttu ýmsir betr en þó hafði Grettir ávallt annan hvorn undir en ýmsir fóru á kné eða fengu slyðrur fyrir ǫðrum. Svo tókust þeir fast á að hvervetna var blátt og blóðrisa. Svá tókusk þeir fast á at hvervetna var blátt ok blóðrisa. Öllum þótti að þessu hin mesta skemmtun. Ǫllum þótti at þessu in mesta skemmtun.

Og er þeir hættu þökkuðu allir fyrir glímuna þeim og var það dómur þeirra er hjá sátu að þeir væru eigi sterkari tveir en Grettir einn en hvor þeirra hafði tveggja manna megin þeirra sem gildir voru. Ok er þeir hǽttu þǫkkuðu allir fyrir glímuna þeim ok var þat dómr þeira er hjá sátu at þeir vǽri eigi sterkari tveir en Grettir einn en hvorr þeira hafði tveggja manna megin þeira sem gildir váru. Þeir voru svo jafnsterkir að hvorgi bar af öðrum ef þeir reyndu með sér. Þeir váru svá jafnsterkir at hvorgi bar af ǫðrum ef þeir reyndu með sér.

Grettir var ekki lengi á þinginu. Grettir var ekki lengi á þinginu. Bændur báðu hann gefa upp eyna en hann neitti því og gátu bændur ekki að gert. Bǿndr báðu hann gefa upp eyna en hann neitti því ok gátu bǿndr ekki at gert.

Grettir fór aftur til Drangeyjar og tók Illugi feginsamlega við honum. Grettir fór aftr til Drangeyjar ok tók Illugi feginsamlega við honum. Settust þeir um kyrrt. Settusk þeir um kyrrt. Sagði Grettir þeim nú frá ferðum sínum. Sagði Grettir þeim nú frá ferðum sínum. Leið nú fram á sumarið. Leið nú fram á sumarit.

Öllum þótti Skagfirðingar mikinn drengskap sýnt hafa og hversu vel þeir héldu grið sín og má þá af slíku marka hverjir dygðarmenn þá voru, slíkar sakir sem Grettir hafði gert við þá. Ǫllum þótti Skagfirðingar mikinn drengskap sýnt hafa ok hversu vel þeir heldu grið sín ok má þá af slíku marka hverir dygðarmenn þá váru, slíkar sakir sem Grettir hafði gert við þá.

Bændur þeir sem óríkari voru töluðu með sér að þeim væri lítið gagn að eiga lítinn part í Drangey og buðu nú að selja Þórðarsonum en Hjalti kvaðst eigi kaupa vilja. Bǿndr þeir sem óríkari váru tǫluðu með sér at þeim vǽri lítit gagn at eiga lítinn part í Drangey ok buðu nú at selja Þórðarsonum en Hjalti kvazk eigi kaupa vilja. En bændur skildu það til að sá er kaupa vildi skyldi annaðhvort drepa Gretti eða koma honum burt. En bǿndr skilðu þat til at sá er kaupa vildi skyldi annaðhvort drepa Gretti eða koma honum brott. Þorbjörn öngull kvaðst eigi spara að bindast fyrir um atför við Gretti ef þeir vildu gefa honum fé til. Þorbjǫrn öngull kvazk eigi spara at bindast fyrir um atfǫr við Gretti ef þeir vildu gefa honum fé til. Hjalti bróðir hans lagði af við hann sinn part í eyjunni því að Þorbjörn var þeirra harðfengari og óvinsæll. Hjalti bróðir hans lagði af við hann sinn part í eyjunni því at Þorbjǫrn var þeira harðfengari ok óvinsǽll. Svo gerðu þá fleiri bændur. Svá gerðu þá fleiri bǿndr. Fékk Þorbjörn öngull þá mikinn hlut eyjarinnar með litlu verði en hann bast undir að koma Gretti á burtu. Fekk Þorbjǫrn öngull þá mikinn hlut eyjarinnar með litlu verði en hann bazk undir at koma Gretti á brott.

Chapter 73

Að áliðnu sumri fór Þorbjörn öngull með alskipaða skútu til Drangeyjar en þeir gengu fram á bjargið. At áliðnu sumri fór Þorbjǫrn öngull með alskipaða skútu til Drangeyjar en þeir gengu fram á bjargit. Töluðust þeir þá við. Tǫluðusk þeir þá við. Bað Þorbjörn Gretti gera fyrir orð sín að fara úr eyjunni. Bað Þorbjǫrn Gretti gera fyrir orð sín at fara ór eyjunni. Grettir kvað þess öngva von. Grettir kvað þess öngva ván.

Þorbjörn mælti: " Vera má að eg megi gera þér þvílíkt liðsinni þótt þú gerðir þetta en nú hafa bændur margir lagt upp við mig það er þeir hafa átt í eynni. " Þorbjǫrn mǽlti: " Vera má at ek mega gera þér þvílíkt liðsinni þótt þú gerðir þetta en nú hafa bǿndr margir lagt upp við mik þat er þeir hafa átt í eyjunni. "

Grettir svarar: " Nú kvaðstu það upp að eg er ráðinn enn til að ganga héðan aldrei er þú sagðist eiga mestan hlut eyjarinnar. Grettir svarar: " Nú kvaðstu þat upp at ek em ráðinn enn til at ganga héðan aldrei er þú sagðist eiga mestan hlut eyjarinnar. Er það vel þó að við deilum kálið. Er þat vel þó at við deilum kálit. En það var satt að mér þótti erfitt að hafa alla Skagfirðinga í móti mér en hér er hvorgi til sparandi því að við munum ekki kafna í vinsældum manna. En þat var satt at mér þótti erfitt at hafa alla Skagfirðinga í móti mér en hér er hvorgi til sparandi því at við munum ekki kafna í vinsældum manna. Máttu vel af leggja ferðir þínar hingað því allt er um gert fyrir mér. " Mátt vel af leggja ferðir þínar hingat því allt er um gert fyrir mér. "

" Sinnar stundar bíður hvað, " sagði Þorbjörn, " og muntu ills bíða. " " Sinnar stundar bíðr hvat, " sagði Þorbjǫrn, " ok munt ills bíða. "

" Hætt mun á það verða, " sagði Grettir og skildu við svo búið. " Hǽtt mun á þat verða, " sagði Grettir ok skilðu við svá búit.

Fór Þorbjörn heim aftur. Fór Þorbjǫrn heim aftr.

Chapter 74

Svo er sagt að þá er Grettir hafði tvo vetur verið í Drangey þá höfðu þeir skorið flest allt sauðfé það sem þar hafði verið. Svá er sagt at þá er Grettir hafði tvá vetr verit í Drangey þá hǫfðu þeir skorit flest allt sauðfé þat sem þar hafði verit. En einn hrút létu þeir lifa svo að getið sé. En einn hrút létu þeir lifa svá at getit sé. Hann var hösmögóttur að lit og hyrndur mjög. Hann var hösmögóttur at lit ok hyrndr mjǫk. Að honum hentu þeir mikið gaman því að hann var svo spakur að hann stóð fyrir úti og rann eftir þeim þar sem þeir gengu. At honum hendu þeir mikit gaman því at hann var svá spakr at hann stóð fyrir úti ok rann eftir þeim þar sem þeir gengu. Hann gekk heim til skála á kveldin og gneri hornum sínum við hurðina. Hann gekk heim til skála á kveldin ok gneri hornum sínum við hurðina.

Gott þótti þeim í eyjunni því að þar var gott til matar fyrir fugls sakir og eggja. Gott þótti þeim í eyjunni því at þar var gott til matar fyrir fugls sakir ok eggja. En til eldiviðar var þar hneppst að afla og lét Grettir jafnan þrælinn kanna reka og rak þar oft kefli og bar þau heim til elda. En til eldiviðar var þar hneppst at afla ok lét Grettir jafnan þrǽlinn kanna reka ok rak þar oft kefli ok bar þau heim til elda. Ekki þurftu þeir bræður að starfa utan að fara í bjarg þá er þeim líkaði. Ekki þurftu þeir brǿðr at starfa útan at fara í bjarg þá er þeim líkaði.

Þrællinn tók að letjast mjög á starfanum. Þrǽllinn tók at letjast mjǫk á starfanum. Gerðist hann nú möglunarsamur og ógeymnari en verið hafði. Gerðisk hann nú möglunarsamur ok ógeymnari en verit hafði. Hann skyldi geyma um eld hverja nótt og bauð Grettir mikinn varnað á því því að skip var ekki hjá þeim. Hann skyldi geyma um eld hverja nótt ok bauð Grettir mikinn vǫrnuð á því því at skip var ekki hjá þeim.

Nú bar svo til að eldur slokknaði fyrir þeim á einni nótt. Nú bar svá til at eldr slokknaði fyrir þeim á einni nótt. Þá varð Grettir styggur við og kvað það maklegt að Glaumur væri hýddur. Þá varð Grettir styggr við ok kvað þat maklegt at Glaumr vǽri hýddr. En hann, þrællinn, sagði illa ævi sína að liggja hér í útlegð en vera hraktur og barður ef nokkuð mistækist. En hann, þrǽllinn, sagði illa ǽvi sína at liggja hér í útlegð en vera hraktr ok barðr ef nǫkkut mistækist. Grettir spurði Illuga hvað þá væri til ráða. Grettir spurði Illuga hvat þá vǽri til ráða. En hann kvaðst eigi annað sjá en þeir mundu þar verða að bíða til þess er skip bæri að. En hann kvazk eigi annat sjá en þeir mundu þar verða at bíða til þess er skip bǽri at.

Grettir sagði að þeim var blint til þess að ætla " mun eg heldur hætta til hvort eg kemst til lands. " Grettir sagði at þeim var blint til þess at ætla " mun ek heldr hǽtta til hvárt ek komumk til lands. "

" Mikið þykir mér það, " segir Illugi, " því að við erum upp gefnir ef þér verður nokkuð. " " Mikit þykkir mér þat, " segir Illugi, " því at við erum upp gefnir ef þér verðr nǫkkut. "

" Ekki mun eg á sundi drukkna, " sagði Grettir. " Ekki mun ek á sundi drukkna, " sagði Grettir. " En þó mun eg verr trúa þrælnum héðan frá svo mikið sem oss lá hér við. " " En þó mun ek verr trúa þrǽlnum héðan frá svá mikit sem oss lá hér við. "

Það var vika sjóvar sem skemmst var til lands úr eyjunni. Þat var vika sǽvar sem skemmst var til lands ór eyjunni.

Chapter 75

Býst Grettir nú til sunds og hafði söluvoðarkufl og gyrður í brækur. Býsk Grettir nú til sunds ok hafði söluvoðarkufl ok gyrðr í brǿkr. Hann lét fitja saman fingurna. Hann lét fitja saman fingurna. Veður var gott. Veðr var gott. Hann fór að áliðnum degi úr eyjunni. Hann fór at áliðnum degi ór eyjunni. Allóvænlegt þótti Illuga um hans ferð. Allóvænlegt þótti Illuga um hans ferð.

Grettir lagðist nú inn á fjörðinn og var straumur með honum en kyrrt með öllu. Grettir lagðisk nú inn á fjǫrðinn ok var straumur með honum en kyrrt með ǫllu. Hann sótti fast sundið og kom inn til Reykjaness þá er sett var sólu. Hann sótti fast sundit ok kom inn til Reykjaness þá er sett var sólu. Hann gekk til bæjar að Reykjum og fór í laug því honum var orðið nokkuð kalt. Hann gekk til bǿjar at Reykjum ok fór í laug því honum var orðit nǫkkut kalt. Bakaðist hann lengi í lauginni um nóttina og fór síðan í stofu. Bakaðist hann lengi í lauginni um nóttina ok fór síðan í stofu. Þar var mjög heitt því að eldur hafði verið um kveldið og var lítt rokin stofan. Þar var mjǫk heitt því at eldr hafði verit um kveldit ok var lítt rokin stofan. Hann var móður mjög og sofnaði fast. Hann var móðr mjǫk ok sofnaði fast. Lá hann þar allt á dag fram. Lá hann þar allt á dag fram.

En er á leið morguninn stóðu heimamenn upp og komu konur tvær í stofu fyrst. En er á leið morguninn stóðu heimamenn upp ok kómu konur tvǽr í stofu fyrst. Það var griðkona og dóttir bónda. Þat var griðkona ok dóttir bónda. Grettir var við svefn og höfðu fötin svarfast af honum ofan á gólfið. Grettir var við svefn ok hǫfðu fötin svarfast af honum ofan á gólfit. Þær sáu hvar maður lá og kenndu hann. Þǽr sá hvar maðr lá ok kenndu hann.

Þá mælti griðkona: " Svo vil eg heil, systir, hér er kominn Grettir Ásmundarson og þykir mér raunar skammrifjamikill vera og liggur ber. Þá mǽlti griðkona: " Svá vil ek heil, systir, hér er kominn Grettir Ásmundarson ok þykkir mér raunar skammrifjamikill vera ok liggr ber. En það þykir mér fádæmi hversu lítt hann er vaxinn niður og fer þetta eigi eftir gildleika hans öðrum. " En þat þykkir mér fádǿmi hversu lítt hann er vaxinn niðr ok ferr þetta eigi eftir gildleika hans ǫðrum. "

Bóndadóttir svarar: " Því ber þér svo mart á góma? Bóndadóttir svarar: " Því berr þér svá margt á góma? Og ertu eigi meðalfífla og vertu hljóð. " Ok ert eigi meðalfífla ok ver hljóð. "

" Eigi má eg hljóð vera um þetta, sæl systirin, " segir griðkona, " því að þessu hefði eg eigi trúað þó að nokkur hefði sagt mér. " " Eigi má ek hljóð vera um þetta, sǽl systirin, " segir griðkona, " því at þessu hefða ek eigi trúat þó at nokkurr hefði sagt mér. "

Fór hún nú yfir að honum og gægðist en stundum hljóp hún til bóndadóttur og skellti upp og hló. Fór hon nú yfir at honum ok gægðist en stundum hljóp hon til bóndadóttur ok skelldi upp ok hló.

Grettir heyrði hvað hún sagði. Grettir heyrði hvat hon sagði. Og er hún hljóp enn yfir á gólfið greip hann til hennar og kvað vísu: Ok er hon hljóp enn yfir á gólfit greip hann til hennar ok kvað vísu:

Síðan svipti hann henni upp í pallinn en bóndadóttir hljóp fram. Síðan svipti hann henni upp í pallinn en bóndadóttir hljóp fram. Þá kvað Grettir vísu: Þá kvað Grettir vísu:

Griðka æpti hástöfum en svo skildu þau að hún frýði eigi á Gretti um það er lauk. Griðka ǿpti hástöfum en svá skilðu þau at hon frýði eigi á Gretti um þat er lauk.

Litlu síðar stóð hann upp og gekk til Þorvalds bónda og sagði honum til vandkvæða sinna og bað hann flytja sig út og gerði hann svo og léði skip og flutti hann út og þakkaði Grettir honum fyrir þenna drengskap. Litlu síðar stóð hann upp ok gekk til Þorvalds bónda ok sagði honum til vandkvǽða sinna ok bað hann flytja sik út ok gerði hann svá ok léði skip ok flutti hann út ok þakkaði Grettir honum fyrir þenna drengskap.

En er það fréttist að Grettir hafði lagst viku sjóvar þótti öllum frábært, frækleikur hans bæði á sjá og landi. En er þat fréttisk at Grettir hafði lagst viku sǽvar þótti ǫllum frábært, frækleikur hans bǽði á sjá ok landi.

Skagfirðingar ámæltu mjög Þorbirni öngli fyrir það er hann kom eigi Gretti burt úr Drangey og kváðust mundu aftur taka hver sinn part. Skagfirðingar ámǽltu mjǫk Þorbirni öngli fyrir þat er hann kom eigi Gretti brott ór Drangey ok kváðusk myndi aftr taka hverr sinn part. Honum þótti sér óhægt um og bað þá vera góða í. Honum þótti sér óhǿgt um ok bað þá vera góða í.