Bókastaðir

Þetta sumar er nú var frá sagt kom skip út fyrir þing á Gásum. Þetta sumar er nú var frá sagt kom skip út fyrir þing á Gásum. Var þá sagt frá ferðum Grettis. Var þá sagt frá ferðum Grettis. Þar með sögðu þeir um húsbrennuna. Þar með sǫgðu þeir um húsbrennuna. Við þessa sögu varð Þórir í Garði afar reiður og þóttist hann þar að sonarhefndum sjá eiga sem Grettir var. Við þessa sǫgu varð Þórir í Garði afar reiðr ok þóttist hann þar at sonarhefndum sjá eiga sem Grettir var. Reið Þórir með fjölmenni mikið og reifði á þingi brennumálið en menn þóttust ekki kunna til að leggja meðan enginn var til svara. Reið Þórir með fjǫlmenni mikit ok reifði á þingi brennumálit en menn þóttust ekki kunna til at leggja meðan enginn var til svara. Þórir kveðst ekki annað vilja en Grettir væri sekur ger um allt landið fyrir slík óverkan. Þórir kvezk ekki annat vilja en Grettir vǽri sekr ger um allt landit fyrir slík óverkan.

Þá svarar Skafti lögsögumaður: " Víst er þetta illt verk ef svo er sem þetta er sagt. Þá svarar Skafti lǫgsǫgumaðr: " Víst er þetta illt verk ef svá er sem þetta er sagt. Jafnan er hálfsögð saga ef einn segir því að fleiri eru þess fúsari að færa þangað sem eigi ber betur ef tvennt er til. Jafnan er hálfsögð saga ef einn segir því at fleiri eru þess fúsari at færa þangat sem eigi berr betr ef tvennt er til. Nú mun eg eigi leggja úrskurð á að Grettir sé sekur ger um þetta að svo gervu. " Nú mun ek eigi leggja úrskurð á at Grettir sé sekr ger um þetta at svá gervu. "

Þórir var maður héraðsríkur og höfðingi mikill en vinsæll af mörgu stórmenni. Þórir var maðr héraðsríkr ok hǫfðingi mikill en vinsǽll af mǫrgu stórmenni. Gekk hann að svo fast að öngu kom við um sýkn Grettis. Gekk hann at svá fast at öngu kom við um sýkn Grettis. Gerði Þórir Gretti þá sekan um allt landið og var honum síðan þyngstur allra sinna mótstöðumanna sem oft bar raun á. Gerði Þórir Gretti þá sekjan um allt landit ok var honum síðan þyngstr allra sinna mótstǫðumanna sem oft bar raun á. Hann lagði oftlega fé til höfuðs honum sem öðrum skógarmönnum, og reið við það heim. Hann lagði oftlega fé til hǫfuðs honum sem ǫðrum skógarmönnum, ok reið við þat heim. Margir mæltu að þetta væri meir gert af kappi en eftir lögum en þó stóð svo búið. Margir mǽltu at þetta vǽri meir gert af kappi en eftir lǫgum en þó stóð svá búit. Varð nú tíðindalaust fram yfir miðsumar. Varð nú tíðindalaust fram yfir miðsumar.

Að áliðnu sumri kom Grettir Ásmundarson út í Hvítá í Borgarfirði. At áliðnu sumri kom Grettir Ásmundarson út í Hvítá í Borgarfirði. Fóru menn til skips um héraðið. Fóru menn til skips um héraðit. Þessi tíðindi komu öll senn til Grettis, það fyrst að faðir hans var andaður, annað það að bróðir hans var veginn, það þriðja að hann var sekur ger um allt landið. Þessi tíðendi kómu ǫll senn til Grettis, þat fyrst at faðir hans var andaðr, annat þat at bróðir hans var veginn, þat þriðja at hann var sekr ger um allt landit.

Þá kvað Grettir vísu þessa: Þá kvað Grettir vísu þessa:

Svo segja menn að Grettir brygði öngvan veg skapi við þessar fréttir og var jafnglaður sem áður. Svá segja menn at Grettir brygði öngvan veg skapi við þessar fréttir ok var jafnglaðr sem áðr. Nú sat Grettir við skip um hríð því að hann fékk öngvan fararskjót sem honum gast að. Nú sat Grettir við skip um hríð því at hann fekk öngvan fararskjót sem honum gazk at.

Sveinn hét maður er bjó að Bakka upp frá Þingnesi. Sveinn hét maðr er bjó at Bakka upp frá Þingnesi. Hann var góður bóndi og kátur maður og kvað oft svo að gaman var að. Hann var góðr bóndi ok kátr maðr ok kvað oft svá at gaman var at. Hann átti merhryssi eitt, brúnt að lit, allra hrossa skjótast. Hann átti merhryssi eitt, brúnt at lit, allra hrossa skjótast. Það kallaði Sveinn Söðulkollu. Þat kallaði Sveinn Söðulkollu.

Grettir fór eina nótt burt af Völlum því að hann vildi ekki að kaupmenn yrðu varir við. Grettir fór eina nótt brott af Vǫllum því at hann vildi ekki at kaupmenn yrði varir við. Hann fékk sér svartan kufl og steypti utan yfir klæði og duldist svo. Hann fekk sér svartan kufl ok steypti útan yfir klǽði ok dulðisk svá. Hann gekk upp hjá Þingnesi og svo upp til Bakka. Hann gekk upp hjá Þingnesi ok svá upp til Bakka. Var þá ljóst orðið. Var þá ljóst orðit. Hann sá brúnt hross við túnið og fór til og lagði við beisl, steig á bak og reið upp með Hvítá og fyrir neðan Bæ og svo til Flókadalsár og svo upp á götur fyrir ofan Kálfanes. Hann sá brúnt hross við túnit ok fór til ok lagði við beisl, sté á bak ok reið upp með Hvítá ok fyrir neðan Bǿ ok svá til Flókadalsár ok svá upp á gǫtur fyrir ofan Kálfanes. Vinnumenn á Bakka stóðu upp í þann tíma og sögðu til bónda að maðurinn var á bak kominn. Vinnumenn á Bakka stóðu upp í þann tíma ok sǫgðu til bónda at maðrinn var á bak kominn.

Hann stóð upp og brosti að og kvað þetta: Hann stóð upp ok brosti at ok kvað þetta:

Síðan tók hann hest sinn og reið eftir. Síðan tók hann hest sinn ok reið eftir. Grettir reið þar til er hann kom upp fyrir bæinn á Kroppi. Grettir reið þar til er hann kom upp fyrir bǿinn á Kroppi. Þar fann hann mann er nefndist Halli og kvaðst fara skyldu ofan til skips á Völlu. Þar fann hann mann er nefndisk Halli ok kvazk fara skyldu ofan til skips á Vǫllu.

Grettir kvað vísu: Grettir kvað vísu:

Og nú skilja þeir og fór Halli ofan eftir götum og allt ofan að Kálfanesi áður Sveinn kom á móti honum. Ok nú skilja þeir ok fór Halli ofan eftir gǫtum ok allt ofan at Kálfanesi áðr Sveinn kom á móti honum. Þeir kvöddust skjótt. Þeir kvǫddusk skjótt.

Þá kvað Sveinn: Þá kvað Sveinn:

" Máttu það af því, " kvað Halli, " eg fann þann mann er ríða kvaðst Söðulkollu og bað mig það að segja ofan í byggðina og héraðið. " Mátt þat af því, " kvað Halli, " ek fann þann mann er ríða kvazk Söðulkollu ok bað mik þat at segja ofan í byggðina ok héraðit. Var sá mikill vexti og var í sortum kufli. " Var sá mikill vexti ok var í sortum kufli. "

" Eiga þykist hann mikið undir sér, " kvað bóndi, " og skal eg vita hver hann er " og reið síðan eftir honum. " Eiga þykisk hann mikit undir sér, " kvað bóndi, " ok skal ek vita hver hann er " ok reið síðan eftir honum.

Grettir kom í Deildartungu. Grettir kom í Deildartungu. Var þar úti kona. Var þar úti kona.

Grettir fann hana að máli og kvað vísu: Grettir fann hana at máli ok kvað vísu:

Konan nam vísuna. Konan nam vísuna. Hann reið eftir það leið sína. Hann reið eftir þat leið sína.

Sveinn kom þar litlu síðar, og var hún eigi inn gengin, og þegar hann kom kvað hann þetta: Sveinn kom þar litlu síðar, ok var hon eigi inn gengin, ok þegar hann kom kvað hann þetta:

Hún sagði þá slíkt sem henni var kennt. Hon sagði þá slíkt sem henni var kennt.

Hann hugsaði vísuna og mælti: " Ei er ólíklegt að þessi maður sé eigi mín leika en þó skal eg finna hann. " Hann hugsaði vísuna ok mǽlti: " Ei er ólíklegt at þessi maðr sé eigi mín leika en þó skal ek finna hann. "

Reið hann nú eftir byggðinni. Reið hann nú eftir byggðinni. Sá jafnan hvor annars ferð. Sá jafnan hvorr annars ferð. Veður var bæði hvasst og vott. Veðr var bǽði hvasst ok vott. Grettir kom á Gilsbakka um daginn og er Grímur Þórhallsson vissi það fagnaði hann honum harðla vel og bauð honum með sér að vera. Grettir kom á Gilsbakka um daginn ok er Grímr Þórhallsson vissi þat fagnaði hann honum harðla vel ok bauð honum með sér at vera. Hann þekkist það. Hann þekkisk þat. Hann lét lausa Söðulkollu og sagði Grími hversu hún var til komin. Hann lét lausa Söðulkollu ok sagði Grími hversu hon var til komin.

Þá kom Sveinn og steig af baki og sá þar hross sitt. Þá kom Sveinn ok sté af baki ok sá þar hross sitt. Hann kvað þetta: Hann kvað þetta:

Grettir var þá farinn af vosklæðum sínum og heyrði stökuna: Grettir var þá farinn af vosklæðum sínum ok heyrði stökuna:

" Satt skal jafnt vera, " sagði bóndi, " og er fulllaunuð hrossreiðin. " " Satt skal jafnt vera, " sagði bóndi, " ok er fulllaunuð hrossreiðin. "

Eftir það kvað hvor sínar vísur og kvaðst Grettir eigi mundu að finna við það er hann átti eftir sínu að sjá. Eftir þat kvað hvorr sínar vísur ok kvazk Grettir eigi mundu at finna við þat er hann átti eftir sínu at sjá. Var bóndi þar um nóttina og þeir báðir og gerðu að þessu gaman mikið. Var bóndi þar um nóttina ok þeir báðir ok gerðu at þessu gaman mikit. Þetta kölluðu þeir Söðulkolluvísur. Þetta kǫlluðu þeir Söðulkolluvísur. Um morguninn reið bóndi heim og skildust þeir Grettir vel. Um morguninn reið bóndi heim ok skilðusk þeir Grettir vel.

Grímur sagði Gretti marga hluti norðan úr Miðfirði þá sem gerst höfðu meðan hann var utan og það að Atli var öngu bættur en uppgangur Þorbjarnar öxnamegins var svo mikill að væri óvíst að Ásdís húsfreyja gæti setið á Bjargi ef svo stæði. Grímr sagði Gretti marga hluti norðan ór Miðfirði þá sem gerst hǫfðu meðan hann var útan ok þat at Atli var öngu bǿttr en uppgangr Þorbjarnar öxnamegins var svá mikill at vǽri óvíst at Ásdís húsfreyja gǽti setit á Bjargi ef svá stǿði.

Nú dvaldist Grettir fár nætur með Grími því að hann vildi að engin frétt færi fyrir honum norður um heiðar. Nú dvalðisk Grettir fár nætur með Grími því at hann vildi at engin frétt fǿri fyrir honum norðr um heiðar.

Grímur bað hann vitja sín ef hann þyrfti ásjár við " en forðast mun eg lög, að verða sekur um bjargir við þig. " Grímr bað hann vitja sín ef hann þyrfti ásjá við " en forðast mun ek lǫg, at verða sekr um bjargir við þik. "

Grettir kvað honum vel fara " en það er líkara að síðar muni meir við þurfa. " Grettir kvað honum vel fara " en þat er líkara at síðar muni meir við þurfa. "

Reið Grettir nú norður Tvídægru og svo til Bjargs og kom þar á náttarþeli. Reið Grettir nú norðr Tvídǿgru ok svá til Bjargs ok kom þar á náttarþeli. Var fólk allt í svefni utan móðir hans. Var fólk allt í svefni útan móðir hans. Hann gekk á bak húsum og þær dyr er þar voru því að honum voru þar kunnig göng og svo til skála og að rekkju móður sinnar og þreifaðist fyrst fyrir. Hann gekk á baki húsum ok þǽr dyr er þar váru því at honum váru þar kunnig göng ok svá til skála ok at rekkju móður sinnar ok þreifaðist fyrst fyrir. Hún spurði hver þar væri. Hon spurði hver þar vǽri. Grettir sagði til sín. Grettir sagði til sín.

Hún settist þá upp og hvarf til hans og blés við mæðilega og mælti: Hon settisk þá upp ok hvarf til hans ok blés við mæðilega ok mǽlti:

" Ver velkominn frændi, " sagði hún, " en svipul verður mér sonaeignin. " Ver velkominn frǽndi, " sagði hon, " en svipul verðr mér sonaeignin. Er sá nú drepinn er mér var þarfastur en þú útlægur ger og óbótamaður en hinn þriðji er svo ungur að ekki má að hafast. " Er sá nú drepinn er mér var þarfastr en þú útlǽgr ger ok óbótamaður en inn þriði er svá ungr at ekki má at hafast. "

" Það er fornt mál ", segir Grettir, " að svo skal böl bæta að bíða annað meira. " Þat er fornt mál ", segir Grettir, " at svá skal böl bǿta at bíða annat meira. En fleira er mönnum til hugganar en fébætur einar og er það líkast að hefnt verði Atla. En fleira er mǫnnum til hugganar en fébǿtr einar ok er þat líkast at hefnt verði Atla. En það er til mín kemur þá munu þar ýmsir sínum hlut fegnir er vér eigumst við. " En þat er til mín kemr þá munu þar ýmsir sínum hlut fegnir er vér eigumst við. "

Hún kvað það eigi ólíklegt. Hon kvað þat eigi ólíklegt. Var Grettir þar nú um hríð á fárra manna vitorði og fréttist fyrir um atferli héraðsmanna. Var Grettir þar nú um hríð á fárra manna vitorði ok fréttisk fyrir um atferli héraðsmanna. Höfðu menn ekki spurt til þess að Grettir væri kominn til Miðfjarðar. Hǫfðu menn ekki spurt til þess at Grettir vǽri kominn til Miðfjarðar. Hann spurði að Þorbjörn öxnamegin var heima og var fámennt hjá honum. Hann spurði at Þorbjǫrn öxnamegin var heima ok var fámennt hjá honum. Þetta var eftir túnannir. Þetta var eftir túnannir.

Einn veðurdag góðan reið Grettir vestur yfir hálsa til Þóroddsstaða. Einn veðurdag góðan reið Grettir vestr yfir hálsa til Þóroddsstaða. Hann kom þar nærri hádegi og drap á dyr. Hann kom þar nǽrri hádegi ok drap á dyr. Konur gengu út og heilsuðu honum. Konur gengu út ok heilsuðu honum. Þær kenndu hann ekki. Þǽr kenndu hann ekki. Hann spurði að Þorbirni. Hann spurði at Þorbirni. Þær sögðu hann farinn á engjar að binda hey og með honum son hans sextán vetra gamlan er Arnór hét. Þǽr sǫgðu hann farinn á engjar at binda hey ok með honum son hans sextán vetra gamlan er Arnór hét. Þorbjörn var starfsmaður mikill og var nær aldrei iðjulaus. Þorbjǫrn var starfsmaðr mikill ok var nǽr aldrei iðjulaus. Og er Grettir hafði þetta spurt bað hann þær vel lifa og reið á burt og fram á veginn til Reykja. Ok er Grettir hafði þetta spurt bað hann þǽr vel lifa ok reið á brott ok fram á veginn til Reykja.

Þar gengur ein mýri ofan úr hálsinum og var þar á slátta mikil og hafði Þorbjörn látið slá þar mikið hey og var þá fullþurrt. Þar gengr ein mýri ofan ór hálsinum ok var þar á slátta mikil ok hafði Þorbjǫrn látit slá þar mikit hey ok var þá fullþurrt. Ætlaði hann það heim að binda og sveinninn með honum en kona tók rökin. Ǽtlaði hann þat heim at binda ok sveinninn með honum en kona tók rökin. Grettir reið nú neðan á teiginn en þeir feðgarnir voru ofar og höfðu bundið eina klyf en voru þá að annarri. Grettir reið nú neðan á teiginn en þeir feðgarnir váru ofar ok hǫfðu bundit eina klyf en váru þá at annarri. Þorbjörn hafði sett skjöld sinn og sverð við klyfina en sveinninn hafði handöxi hjá sér. Þorbjǫrn hafði sett skjǫld sinn ok sverð við klyfina en sveinninn hafði handøxi hjá sér.

Þorbjörn sá manninn og mælti við sveininn: " Maður ríður þar að okkur og skulum við hætta að binda heyið og vita hvað hann vill " og svo gerðu þeir. Þorbjǫrn sá manninn ok mǽlti við sveininn: " Maðr ríðr þar at okkr ok skulum við hǽtta at binda heyit ok vita hvat hann vill " ok svá gerðu þeir.

Grettir steig af baki. Grettir sté af baki. Hann hafði hjálm á höfði og gyrður saxinu og spjót mikið í hendi og öngvir krókarnir á og var silfurrekinn falurinn á. Hann hafði hjálm á hǫfði ok gyrðr saxinu ok spjót mikit í hendi ok öngvir krókarnir á ok var silfurrekinn falrinn á. Hann settist niður og drap úr geirnaglann því að hann vildi eigi að Þorbjörn mætti aftur senda. Hann settisk niðr ok drap ór geirnaglann því at hann vildi eigi at Þorbjǫrn mǽtti aftr senda.

Þá mælti Þorbjörn: " Þetta er mikill maður og eigi kann eg mann á velli að sjá ef það er eigi Grettir Ásmundarson og mun hann eiga ærnar sakir við oss. Þá mǽlti Þorbjǫrn: " Þetta er mikill maðr ok eigi kann ek mann á velli at sjá ef þat er eigi Grettir Ásmundarson ok mun hann eiga ǿrnar sakir við oss. Og verðum við rösklega og látum öngvan bilbug á okkur sjá. Ok verðum við rösklega ok látum öngvan bilbug á okkr sjá. Skulum við fara að með ráðum og mun eg ganga að honum framan og sjá hversu til tekst með okkur því að eg treysti mér við hvern mann ef eg á einum að mæta. Skulum við fara at með ráðum ok mun ek ganga at honum framan ok sjá hversu til teksk með okkr því at ek treysti mér við hvern mann ef ek á einum at mǽta. En þú gakk á bak honum og högg tveim höndum í milli herða honum með öxinni. En þú gakk á bak honum ok hǫgg tveim hǫndum í milli herða honum með øxinni. Þarftu eigi að varast að hann geri þér mein síðan er hann snýr baki að þér. " Þarft eigi at varast at hann geri þér mein síðan er hann snýr baki at þér. "

Öngvan hafði Þorbjörn hjálm og hvorgi þeirra. Öngvan hafði Þorbjǫrn hjálm ok hvorgi þeira. Grettir gekk á mýrina og þegar hann kemur í skotmál við þá skaut hann spjóti að Þorbirni. Grettir gekk á mýrina ok þegar hann kemr í skotmál við þá skaut hann spjóti at Þorbirni. En það var lausara á skaftinu en hann ætlaði og geigaði á flauginni og hljóp af skaftinu og niður í jörðina. En þat var lausara á skaftinu en hann ǽtlaði ok geigaði á flauginni ok hljóp af skaftinu ok niðr í jǫrðina. Þorbjörn tók skjöldinn og setti fyrir sig en brá sverðinu og sneri á móti Gretti er hann kenndi hann. Þorbjǫrn tók skjǫldinn ok setti fyrir sik en brá sverðinu ok sneri á móti Gretti er hann kenndi hann. Grettir brá þá saxinu og sveipaði því til nokkuð svo að hann sá hvar pilturinn stóð á baki honum og því hafði hann sig lausan við. Grettir brá þá saxinu ok sveipaði því til nǫkkut svá at hann sá hvar piltrinn stóð á baki honum ok því hafði hann sik lausan við. Er hann sá að pilturinn var kominn í höggfæri við sig þá reiddi hann hátt saxið. Er hann sá at piltrinn var kominn í hǫggfǿri við sik þá reiddi hann hátt saxit. Laust hann bakkanum saxins í höfuð Arnóri svo hart að hausinn brotnaði og var það hans bani. Laust hann bakkanum saxins í hǫfuð Arnóri svá hart at hausinn brotnaði ok var þat hans bani. Þá hljóp Þorbjörn mót Gretti og hjó til hans en hann brá við buklara hinni vinstri hendi og bar af sér en hann hjó fram saxinu og klauf skjöldinn af Þorbirni og kom saxið í höfuðið honum svo hart að í heilanum stóð og féll hann af þessu dauður niður. Þá hljóp Þorbjǫrn mót Gretti ok hjó til hans en hann brá við buklara hinni vinstri hendi ok bar af sér en hann hjó fram saxinu ok klauf skjǫldinn af Þorbirni ok kom saxit í hǫfuðit honum svá hart at í heilanum stóð ok fell hann af þessu dauðr niðr. Ekki veitti Grettir þeim fleiri áverka. Ekki veitti Grettir þeim fleiri áverka. Leitaði hann þá að spjóti sínu og fann eigi. Leitaði hann þá at spjóti sínu ok fann eigi. Gekk hann þá til hests síns og reið út til Reykja og lýsti þar vígunum. Gekk hann þá til hests síns ok reið út til Reykja ok lýsti þar vígunum.

Kona sú er var á engiteignum sá á vígin. Kona sú er var á engiteignum sá á vígin. Hljóp hún þá heim felmsfull og sagði að Þorbjörn var veginn og þeir báðir feðgar. Hljóp hon þá heim felmsfull ok sagði at Þorbjǫrn var veginn ok þeir báðir feðgar. Þetta kom mjög á þá óvara er heima voru því að engi vissi um ferðir Grettis. Þetta kom mjǫk á þá óvara er heima váru því at engi vissi um ferðir Grettis. Var þá sent eftir mönnum á næstu bæi. Var þá sent eftir mǫnnum á nǽstu bǿi. Kom þar brátt margt manna, færðu líkin til kirkju. Kom þar brátt margt manna, fǿrðu líkin til kirkju. Þóroddur drápustúfur tók við eftirmáli um vígin og hafði hann þegar flokk uppi. Þóroddr drápustúfur tók við eftirmáli um vígin ok hafði hann þegar flokk uppi.

Grettir reið heim til Bjargs og fann móður sína og sagði þenna atburð. Grettir reið heim til Bjargs ok fann móður sína ok sagði þenna atburð.

Hún varð glöð við þetta og kvað hann nú hafa líkst í ætt Vatnsdæla " en þó mun þetta upphaf og undirrót sekta þinna. Hon varð glöð við þetta ok kvað hann nú hafa líkst í ǽtt Vatnsdǿla " en þó mun þetta upphaf ok undirrót sekta þinna. Veit eg það víst að þú mátt ekki hér langvistum vera sakir frænda Þorbjarnar en þó mega þeir nú vita að þér kann mikið að þykja. " Veit ek þat víst at þú mátt ekki hér langvistum vera sakir frǽnda Þorbjarnar en þó mega þeir nú vita at þér kann mikit at þykkja. "

Grettir kvað þá vísu: Grettir kvað þá vísu:

Ásdís húsfreyja kvað satt vera " en eigi veit eg hvað er þú ætlar nú til ráða að taka. " Ásdís húsfreyja kvað satt vera " en eigi veit ek hvat er þú ǽtlar nú til ráða at taka. "

Grettir kvaðst nú mundu leita til vina sinna og frænda vestur til sveita " en engi vandræði skal þér af mér leiða, " segir hann. Grettir kvazk nú mundu leita til vina sinna ok frǽnda vestr til sveita " en engi vandrǽði skal þér af mér leiða, " segir hann.

Bjóst hann þá til ferðar og skildu þau mæðgin með kærleikum. Bjósk hann þá til ferðar ok skilðu þau mǿðgin með kǽrleikum. Fór hann fyrst til Mela í Hrútafjörð og sagði Gamla mági sínum allt það sem til hafði borið um vígið Þorbjörns. Fór hann fyrst til Mela í Hrútafjǫrð ok sagði Gamla mági sínum allt þat sem til hafði borit um vígit Þorbjarnar.

Gamli bað að hann skyldi flýta sér úr Hrútafirði " meðan þeir halda flokkinum, frændur Þorbjarnar. Gamli bað at hann skyldi flýta sér ór Hrútafirði " meðan þeir halda flokkinum, frǽndr Þorbjarnar. En veita skulum vér þér að eftirmáli um víg Atla slíkt er vér megum. " En veita skulum vér þér at eftirmáli um víg Atla slíkt er vér megum. "

Eftir það reið Grettir vestur yfir Laxárdalsheiði og létti eigi fyrri en hann kom í Ljárskóga til Þorsteins Kuggasonar og dvaldist þar lengi um haustið. Eftir þat reið Grettir vestr yfir Laxárdalsheiði ok létti eigi fyrr en hann kom í Ljárskóga til Þorsteins Kuggasonar ok dvalðisk þar lengi um haustit.

Þóroddur drápustúfur fréttist fyrir hver að vegið mundi hafa Þorbjörn og þá feðga. Þóroddr drápustúfur fréttisk fyrir hver at vegit myndi hafa Þorbjǫrn ok þá feðga. Og er þeir komu til Reykja var þeim sagt að Grettir hefði þar komið og lýst vígunum á hendur sér. Ok er þeir kómu til Reykja var þeim sagt at Grettir hefði þar komit ok lýst vígunum á hendr sér. Þóroddur þóttist nú sjá hversu farið hafði. Þóroddr þóttist nú sjá hversu farit hafði. Fór hann þá til Bjargs og var þar mart manna fyrir og spurði hvort Grettir væri þar. Fór hann þá til Bjargs ok var þar margt manna fyrir ok spurði hvárt Grettir vǽri þar.

Húsfreyja sagði að hann hafði á burt riðið og hún færi hann ekki í fylgsni " ef hann væri hér. Húsfreyja sagði at hann hafði á brott riðit ok hon færi hann ekki í fylgsni " ef hann vǽri hér. Munuð þér nú vel við una að svo búið standi. Munuð þér nú vel við una at svá búit standi. Var ekki ofhefnt fyrir víg Atla þó að þetta kæmi fyrir. Var ekki ofhefnt fyrir víg Atla þó at þetta kǿmi fyrir. Spurðuð þér ekki að þótt eg hefði skapraun af því. Spurðuð þér ekki at þótt ek hefða skapraun af því. Er nú og vel þó svo standi. " Er nú ok vel þó svá standi. "

Riðu þeir þá heim og þótti ekki hægt til aðgerða. Riðu þeir þá heim ok þótti ekki hǿgt til aðgerða.

Spjótið það sem Grettir hafði týnt fannst ekki fyrr en í þeirra manna minnum er nú lifa. Spjótit þat sem Grettir hafði týnt fannsk ekki fyrr en í þeira manna minnum er nú lifa. Það spjót fannst á ofanverðum dögum Sturlu lögmanns Þórðarsonar og í þeirri mýri er Þorbjörn féll og heitir þar nú Spjótsmýri. Þat spjót fannsk á ofanverðum dǫgum Sturlu lǫgmanns Þórðarsonar ok í þeirri mýri er Þorbjǫrn fell ok heitir þar nú Spjótsmýri. Og hafa menn það til merkja að Þorbjörn hefði þar drepinn verið þótt í sumum stöðum segi að hann hafi á Miðfitjum drepinn verið. Ok hafa menn þat til merkja at Þorbjǫrn hefði þar drepinn verit þótt í sumum stǫðum segi at hann hafi á Miðfitjum drepinn verit.

Þeir frændur spyrja að Grettir var í Ljárskógum. Þeir frǽndr spyrja at Grettir var í Ljárskógum. Söfnuðu þeir þá mönnum saman og ætluðu til Ljárskóga. Sǫfnuðu þeir þá mǫnnum saman ok ǽtluðu til Ljárskóga. En er Gamli varð þess var frá Melum gerði hann þeim Þorsteini og Gretti vissu um ferðir Hrútfirðinga. En er Gamli varð þess var frá Melum gerði hann þeim Þorsteini ok Gretti vissu um ferðir Hrútfirðinga.

Og er Þorsteinn varð þess var sendi hann Gretti inn í Tungu til Snorra goða því að þá var málfriður með þeim og lagði hann það til ráðs með Gretti að hann beiddi Snorra ásjá. Ok er Þorsteinn varð þess var sendi hann Gretti inn í Tungu til Snorra goða því at þá var málfriður með þeim ok lagði hann þat til ráðs með Gretti at hann beiddi Snorra ásjá. En ef hann yrði eigi við bað hann Gretti fara vestur á Reykjahóla til Þorgils Arasonar " og mun hann við þér taka í vetur. En ef hann yrði eigi við bað hann Gretti fara vestr á Reykjahóla til Þorgils Arasonar " ok mun hann við þér taka í vetr. Hafst við í Vestfjörðum þar til sem sjötlast þessi málaferli. " Hafst við í Vestfjǫrðum þar til sem sjötlast þessi málaferli. "

Grettir kvaðst hans ráðum hlíta mundu. Grettir kvazk hans ráðum hlíta mundu. Reið hann þá inn í Tungu og fann Snorra goða að máli og beiddi hann viðtöku. Reið hann þá inn í Tungu ok fann Snorra goða at máli ok beiddi hann viðtǫku.

Snorri svarar: " Eg gerist nú gamall maður og nenni eg nú ekki að halda seka menn ef mig rekur öngva nauðsyn til. Snorri svarar: " Ek gerumk nú gamall maðr ok nenni ek nú ekki at halda sekja menn ef mik rekr öngva nauðsyn til. Eða hvað bar nú til er öldungurinn vísaði þér nú frá sér? " Eða hvat bar nú til er ǫldungrinn vísaði þér nú frá sér? "

Grettir kvað Þorstein oft hafa vel til sín gert " en fleira mun nú við þurfa en hans eins ef duga skal. " Grettir kvað Þorstein oft hafa vel til sín gert " en fleira mun nú við þurfa en hans eins ef duga skal. "

Snorri mælti: " Til mun eg leggja orð mín ef þér mætti lið að verða en annars staðar skaltu til leita um vistaferli þín en hjá mér. " Snorri mǽlti: " Til mun ek leggja orð mín ef þér mǽtti lið at verða en annars staðar skalt til leita um vistaferli þitt en hjá mér. "

Skildu þeir að svo mæltu. Skilðu þeir at svá mǽltu. Sneri Grettir þá vestur til Reykjaness. Sneri Grettir þá vestr til Reykjaness. Hrútfirðingar komust með flokk sinn á Sámsstaði. Hrútfirðingar kómusk með flokk sinn á Sámsstaði. Þá fréttu þeir að Grettir var burt úr Ljárskógum og hurfu þar aftur. Þá fréttu þeir at Grettir var brott ór Ljárskógum ok hurfu þar aftr.

Grettir kom á Reykjahóla nær veturnóttum og beiddi Þorgils veturvistar. Grettir kom á Reykjahóla nǽr veturnóttum ok beiddi Þorgils veturvistar.

Þorgils sagði að honum væri til reiðu matur sem öðrum frjálsum mönnum " en ekki er hér vönd vistargerð. " Þorgils sagði at honum vǽri til reiðu matr sem ǫðrum frjálsum mǫnnum " en ekki er hér vǫnd vistargerð. "

Grettir kvaðst ekki um það vanda. Grettir kvazk ekki um þat vanda.

" Er hér enn annar hlutur til vandhæfa, " segir Þorgils. " Er hér enn annarr hlutr til vandhǿfa, " segir Þorgils. " Þeir menn ætla hér til vistar er mikið þykja vanstilltir, sem eru þeir fóstbræður Þorgeir og Þormóður. " Þeir menn ǽtla hér til vistar er mikit þykkja vanstilltir, sem eru þeir fóstbrǿðr Þorgeirr ok Þormóðr. Veit eg eigi hversu yður hentar saman að vera en þeirra vist skal hér jafnan vera er þeir vilja. Veit ek eigi hversu yðr hentar saman at vera en þeira vist skal hér jafnan vera er þeir vilja. Nú máttu vera hér ef þú vilt en öngum yður skal duga að eiga illt við annan. " Nú mátt vera hér ef þú vill en öngum yðr skal duga at eiga illt við annan. "

Grettir sagði að hann mundi á öngvan mann leita fyrri og einkanlega ef bóndi vildi svo. Grettir sagði at hann myndi á öngvan mann leita fyrri ok einkanlega ef bóndi vildi svá.

Litlu síðar komu þeir fóstbræður heim. Litlu síðar kómu þeir fóstbrǿðr heim. Ekki féll blítt á með þeim Þorgeiri og Gretti en Þormóður lét sér vel fara. Ekki fell blítt á með þeim Þorgeiri ok Gretti en Þormóðr lét sér vel fara. Þorgils bóndi sagði þeim fóstbræðrum allt slíkt sem hann sagði Gretti en þeir gerðu svo mikil metorð hans að hvorigir lögðu öðrum öfugt orð en þó fóru ekki þykkjur þeirra saman. Þorgils bóndi sagði þeim fóstbrǿðrum allt slíkt sem hann sagði Gretti en þeir gerðu svá mikil metorð hans at hvorigir lǫgðu ǫðrum ǫfugt orð en þó fóru ekki þykkjur þeira saman. Leið nú svo öndverður veturinn af. Leið nú svá ǫndverðr vetrinn af.

Það segja menn að Þorgils bóndi átti eyjar þær sem Ólafseyjar heita. Þat segja menn at Þorgils bóndi átti eyjar þǽr sem Ólafseyjar heita. Þær liggja út á firðinum, hálfa aðra viku undan Reykjanesi. Þǽr liggja út á firðinum, hálfa aðra viku undan Reykjanesi. Þar átti Þorgils bóndi uxa góðan og hafði eigi sóttur orðið um haustið. Þar átti Þorgils bóndi uxa góðan ok hafði eigi sóttr orðit um haustit. Talaði Þorgils um jafnan að hann vildi ná honum fyrir jólin. Talaði Þorgils um jafnan at hann vildi ná honum fyrir jólin.

Það var einn dag er þeir fóstbræður bjuggust til að sækja uxann ef þeim fengist hinn þriðji maðurinn til liðs. Þat var einn dag er þeir fóstbrǿðr bjuggusk til at sǿkja uxann ef þeim fengist inn þriði maðrinn til liðs. Grettir bauð að fara með þeim en þeir létu vel yfir því, fara síðan þrír á teinæringi. Grettir bauð at fara með þeim en þeir létu vel yfir því, fara síðan þrír á teinæringi. Veður var kalt og lék á norðan. Veðr var kalt ok lék á norðan. Skipið stóð í Hvalshaushólmi. Skipit stóð í Hvalshaushólmi. Sigldu þeir út og græddist heldur vindurinn, komu við eyjarnar og tóku uxann. Sigldu þeir út ok grǿdðisk heldr vindrinn, kómu við eyjarnar ok tóku uxann.

Þá spurði Grettir hvort þeir vildu heldur leggja út uxann eða halda skipinu því að brim nokkuð var við eyna. Þá spurði Grettir hvárt þeir vildu heldr leggja út uxann eða halda skipinu því at brim nǫkkut var við eyna. Þeir báðu hann halda skipinu. Þeir báðu hann halda skipinu. Hann stóð við mitt skipið á það borð er frá landi horfði, tók honum sjórinn undir herðablöðin, og hélt svo að hvergi sveif. Hann stóð við mitt skipit á þat borð er frá landi horfði, tók honum sjórinn undir herðablöðin, ok helt svá at hvergi sveif. Þorgeir tók upp uxann aftan en Þormóður framan og hófu svo út í skipið, settust síðan til róðrar. Þorgeirr tók upp uxann aftan en Þormóðr framan ok hófu svá út í skipit, settusk síðan til róðrar. Reri Þormóður í hálsi en Þorgeir í fyrirrúmi en Grettir í skut og héldu inn á flóann. Reri Þormóðr í hálsi en Þorgeirr í fyrirrúmi en Grettir í skut ok heldu inn á flóann. Og er þeir komu inn fyrir Hafraklett styrmdi þá að þeim. Ok er þeir kómu inn fyrir Hafraklett styrmdi þá at þeim.

Þá mælti Þorgeir: " Frýr nú skuturinn skriðar. " Þá mǽlti Þorgeirr: " Frýr nú skutrinn skriðar. "

Grettir mælti: " Eigi skal skuturinn eftir liggja ef allvel er róið í fram. " Grettir mǽlti: " Eigi skal skutrinn eftir liggja ef allvel er róit í fram. "

Þorgeir féll þá svo fast á árar að af gengu báðir háirnir. Þorgeirr fell þá svá fast á árar at af gengu báðir háirnir.

Þá mælti hann: " Legg þú til Grettir meðan að eg bæti að háunum. " Þá mǽlti hann: " Legg þú til Grettir meðan at ek bǿti at háunum. "

Grettir dró þá fast árarnar meðan Þorgeir bætti að háunum. Grettir dró þá fast árarnar meðan Þorgeirr bǿtti at háunum. En er Þorgeir tók að róa höfðu svo lúist árarnar að Grettir hristi þær í sundur á borðinu. En er Þorgeirr tók at róa hǫfðu svá lúist árarnar at Grettir hristi þǽr í sundr á borðinu. Þormóður kvað betra að róa minna og brjóta ekki. Þormóðr kvað betra at róa minna ok brjóta ekki. Grettir þreif erði tvö er lágu í skipinu og rak borur stórar á borðstokkunum og reri svo sterklega að brakaði í hverju tré. Grettir þreif erði tvö er lágu í skipinu ok rak borur stórar á borðstokkunum ok reri svá sterklega at brakaði í hverju tré. En með því að skip var gott en heldur menn í röskvara lagi þá náðu þeir Hvalshaushólm. En með því at skip var gott en heldr menn í rǫskvara lagi þá náðu þeir Hvalshaushólm.

Grettir spyr hvort þeir vildu heldur fara heim með uxann eða setja upp skipið. Grettir spyrr hvárt þeir vildu heldr fara heim með uxann eða setja upp skipit. Þeir kjöru heldur að setja upp skipið og settu þeir upp með öllum sjónum þeim sem í var og jöklinum en það var mjög sýlt. Þeir køru heldr at setja upp skipit ok settu þeir upp með ǫllum sjónum þeim sem í var ok jǫklinum en þat var mjǫk sýlt. En Grettir leiddi uxann og var hann mjög stirður í böndunum en allfeitur. En Grettir leiddi uxann ok var hann mjǫk stirðr í böndunum en allfeitr. Varð honum mjög mætt. Varð honum mjǫk mǿtt. En þá er hann kom neðan hjá Tittlingsstöðum þraut uxann gönguna. En þá er hann kom neðan hjá Tittlingsstöðum þraut uxann gönguna.

Þeir fóstbræður gengu til húss því að hvorigir vildu veita öðrum að sínu hlutverki. Þeir fóstbrǿðr gengu til húss því at hvorigir vildu veita ǫðrum at sínu hlutverki. Þorgils spyr að Gretti en þeir sögðu hvar þeir höfðu skilið. Þorgils spyrr at Gretti en þeir sǫgðu hvar þeir hǫfðu skilit. Hann sendi þá menn á móti honum og er þeir komu ofan undir Hellishóla sáu þeir hvar maður fór í móti þeim og hafði naut á baki og var þar kominn Grettir og bar þá uxann. Hann sendi þá menn á móti honum ok er þeir kómu ofan undir Hellishóla sá þeir hvar maðr fór í móti þeim ok hafði naut á baki ok var þar kominn Grettir ok bar þann uxann. Undruðust þá allir hversu mikið hann gat orkað. Undruðusk þá allir hversu mikit hann gat orkat. Lék Þorgeiri næsta öfund á um afl Grettis. Lék Þorgeiri nǽsta ǫfund á um afl Grettis.

Það var einn dag nokkuð eftir jól að Grettir fór í laug einn saman. Þat var einn dag nǫkkut eftir jól at Grettir fór í laug einn saman.

Þorgeir vissi það og mælti við Þormóð: " Förum við til og vitum hversu Gretti bregður við ef eg ræð á hann, þá er hann fer frá lauginni. " Þorgeirr vissi þat ok mǽlti við Þormóð: " Fǫrum við til ok vitum hversu Gretti bregðr við ef ek rǽð á hann, þá er hann ferr frá lauginni. "

" Ekki er mér um það, " sagði Þormóður, " og muntu ekki gott fá af honum. " " Ekki er mér um þat, " sagði Þormóðr, " ok munt ekki gott fá af honum. "

" Fara vil eg þó, " sagði Þorgeir. " Fara vil ek þó, " sagði Þorgeirr.

Snýr hann nú ofan á brekkuna og bar hátt öxina. Snýr hann nú ofan á brekkuna ok bar hátt øxina.

Grettir gekk þá neðan frá lauginni og er þeir fundust mælti Þorgeir: " Er það satt Grettir, " sagði hann, " að þú hefir það mælt að þú skyldir aldrei renna fyrir einum? " Grettir gekk þá neðan frá lauginni ok er þeir fundusk mǽlti Þorgeirr: " Er þat satt Grettir, " sagði hann, " at þú hefir þat mǽlt at þú skyldir aldrei renna fyrir einum? "

" Eigi veit eg það svo víst, " sagði Grettir, " en skammt hefi eg fyrir þér runnið, " kvað Grettir. " Eigi veit ek þat svá víst, " sagði Grettir, " en skammt hefi ek fyrir þér runnit, " kvað Grettir.

Þorgeir reiddi þá upp öxina. Þorgeirr reiddi þá upp øxina. Í því hljóp Grettir undir Þorgeir og færði hann niður allmikið fall. Í því hljóp Grettir undir Þorgeirr ok fǿrði hann niðr allmikit fall.

Þorgeir mælti þá til Þormóðar: " Skaltu standa hjá er fjandi sjá drepur mig undir sér? " Þorgeirr mǽlti þá til Þormóðar: " Skalt standa hjá er fjandi sjá drepr mik undir sér? "

Þormóður þreif þá í fætur Gretti og ætlaði að draga hann ofan af Þorgeiri og fékk ekki að gert. Þormóðr þreif þá í fǿtr Gretti ok ǽtlaði at draga hann ofan af Þorgeiri ok fekk ekki at gert. Hann var gyrður saxi og ætlaði að bregða. Hann var gyrðr saxi ok ǽtlaði at bregða. Þá kom Þorgils bóndi að og bað þá vera spaka og fást ekki við Gretti. Þá kom Þorgils bóndi at ok bað þá vera spaka ok fást ekki við Gretti. Þeir gerðu svo og sneru þessu í gaman. Þeir gerðu svá ok sneru þessu í gaman. Ekki áttust þeir fleira við svo að getið sé. Ekki áttusk þeir fleira við svá at getit sé. Þótti mönnum Þorgils mikla gæfu til hafa borið að stilla slíka ofstopamenn. Þótti mǫnnum Þorgils mikla gǽfu til hafa borit at stilla slíka ofstopamenn. En er vora tók fóru þeir á burt allir. En er vora tók fóru þeir á brott allir.

Grettir fór inn til Þorskafjarðar. Grettir fór inn til Þorskafjarðar. Var hann spurður að hversu honum hefði líkað vistargerðin eða veturvistin á Reykjahólum. Var hann spurðr at hversu honum hefði líkat vistargerðin eða veturvistin á Reykjahólum.

Hann svarar: " Þar hefi eg svo verið að eg hefi jafnan mínum mat orðið fegnastur þá er eg náði honum. " Hann svarar: " Þar hefi ek svá verit at ek hefi jafnan mínum mat orðit fegnastr þá er ek náða honum. "

Fór hann síðan vestur yfir heiðar. Fór hann síðan vestr yfir heiðar.