Bókastaðir

The Icelandic Sagas, glossed
Chapter 31

Barði Guðmundarson og bræður hans riðu heim í Ásbjarnarnes þá er þeir skildust Grettir. Barði Guðmundarson ok brǿðr hans riðu heim í Ásbjarnarnes þá er þeir skilðusk Grettir. Þeir voru synir Guðmundar Sölmundarsonar. Þeir váru synir Guðmundar Sölmundarsonar. Móðir Sölmundar var Þorlaug dóttir Sæmundar hins suðureyska, fóstbróður Ingimundar hins gamla. Móðir Sǫlmundar var Þorlaug dóttir Sǽmundar ins suðureyska, fóstbróður Ingimundar ins gamla. Barði var göfugmenni mikið. Barði var göfugmenni mikit. Hann reið nú brátt að finna Þórarin hinn spaka fóstra sinn. Hann reið nú bráðum at finna Þórarin inn spaka fóstra sinn. Hann fagnaði Barða vel og spurði hvað hann hefði þá um árnað liðveisluna því að þeir höfðu áður gert ráð um ferð Barða. Hann fagnaði Barða vel ok spurði hvat hann hefði þá um árnat liðveisluna því at þeir hǫfðu áðr gert ráð um ferð Barða. Barði svarar að hann hefði fengið þann mann til fylgdar við sig er honum þætti betra hans lið en tveggja annarra. Barði svarar at hann hefði fengit þann mann til fylgdar við sik er honum þǿtti betra hans lið en tveggja annarra.

Þórarinn þagnaði við og mælti: " Það mun vera Grettir Ásmundarson. " Þórarinn þagnaði við ok mǽlti: " Þat mun vera Grettir Ásmundarson. "

" Spá er spaks geta, " sagði Barði, " sá er maður hinn sami fóstri minn. " " Spá er spaks geta, " sagði Barði, " sá er maðr inn sami fóstri minn. "

Þórarinn svarar: " Satt er það að mikið afbragð er Grettir annarra manna, þeirra er nú er kostur á voru landi, og seint mun hann sóttur vopnum verða ef hann er heill. Þórarinn svarar: " Satt er þat at mikit afbragð er Grettir annarra manna, þeira er nú er kostr á váru landi, ok seint mun hann sóttr vopnum verða ef hann er heill. En grunar mig um hversu heilladrjúgur hann verður og muntu þess þurfa að eigi séu allir ógæfumenn í þinni ferð og nóg mun að gert þó eigi fari hann með. En grunar mik um hversu heilladrjúgr hann verðr ok munt þess þurfa at eigi sé allir ógǽfumenn í þinni ferð ok nóg mun at gert þó eigi fari hann með. Skal hann hvergi fara ef eg ræð. " Skal hann hvergi fara ef ek rǽð. "

" Eigi varði mig þess fóstri minn, " segir hann, " að þú mundir fyrirmuna mér hins vaskasta manns hvað sem í gerist. " Eigi varðaði mik þess fóstri minn, " segir hann, " at þú myndir fyrirmuna mér ins vaskasta manns hvat sem í gerisk. Má ekki fyrir öllu sjá þá er menn verða svo neyddir til sem eg þykist vera. " Má ekki fyrir ǫllu sjá þá er menn verða svá neyddir til sem ek þykist vera. "

" Duga mun þér, " segir Þórarinn, " þó að eg sjái fyrir. " " Duga mun þér, " segir Þórarinn, " þó at ek sjáa fyrir. "

Varð nú svo að vera sem Þórarinn vildi að Gretti voru engi orð send en Barði fór suður til Borgarfjarðar og urðu þá Heiðarvígin. Varð nú svá at vera sem Þórarinn vildi at Gretti váru engi orð send en Barði fór suðr til Borgarfjarðar ok urðu þá Heiðarvígin.

Grettir var að Bjargi er hann frétti að Barði var suður riðinn. Grettir var at Bjargi er hann frétti at Barði var suðr riðinn. Hann brást við reiður er honum voru engin orð ger og kvað þá eigi svo búið skilja skyldu. Hann brásk við reiðr er honum váru engin orð ger ok kvað þá eigi svá búit skilja skyldi. Hafði hann þá spurn af nær þeirra væri sunnan von og reið hann þá ofan til Þóreyjargnúps og ætlaði að sitja þar fyrir þeim Barða þá þeir riðu sunnan. Hafði hann þá spurn af nǽr þeira vǽri sunnan ván ok reið hann þá ofan til Þóreyjargnúps ok ǽtlaði at sitja þar fyrir þeim Barða þá þeir riðu sunnan. Hann fór frá bænum í hlíðina og beið þar. Hann fór frá bǿnum í hlíðina ok beið þar.

Þenna sama dag riðu þeir Barði sunnan af Tvídægru frá Heiðarvígum. Þenna sama dag riðu þeir Barði sunnan af Tvídǿgru frá Heiðarvígum. Þeir voru sex saman og allir sárir mjög. Þeir váru sex saman ok allir sárir mjǫk.

Og er þeir komu fram fyrir bæinn þá mælti Barði: " Maður er þar uppi í hlíðinni, mikill, með vopnum eða hvern kennið þér þar? " Ok er þeir kómu fram fyrir bǿinn þá mǽlti Barði: " Maðr er þar uppi í hlíðinni, mikill, með vopnum eða hvern kennið þér þar? "

Þeir sögðust eigi vita hver var. Þeir sǫgðusk eigi vita hver var.

Barði mælti: " Það hygg eg, " sagði hann, " að þar sé Grettir Ásmundarson og ef svo er þá mun hann vilja oss finna. Barði mǽlti: " Þat hygg ek, " sagði hann, " at þar sé Grettir Ásmundarson ok ef svá er þá mun hann vilja oss finna. Get eg honum hafa mislíkað er hann hefir ekki farið með oss en mér þykir vér nú ekki vel við látnir ef hann gerir nokkura óvissu af sér. Get ek honum hafa mislíkat er hann hefir ekki farit með oss en mér þykkir vér nú ekki vel við látnir ef hann gerir nǫkkura óvissu af sér. Mun eg nú senda eftir mönnum heim til Þóreyjargnúps og eiga ekki undir ójafnaði hans. " Mun ek nú senda eftir mǫnnum heim til Þóreyjargnúps ok eiga ekki undir ójafnaði hans. "

Þeir segja það allráðlegt og svo gerðu þeir. Þeir segja þat allráðlegt ok svá gerðu þeir. Síðan riðu þeir Barði veg sinn. Síðan riðu þeir Barði veg sinn. Grettir sá ferð þeirra og sneri þegar fyrir þá og er þeir fundust heilsa hvorir öðrum. Grettir sá ferð þeira ok sneri þegar fyrir þá ok er þeir fundusk heilsa hvorir ǫðrum. Grettir spurði að tíðindum en Barði segir ófelmtlega slík sem voru. Grettir spurði at tíðindum en Barði segir ófelmtlega slík sem váru. Grettir spurði hvað manna væri í ferð með honum. Grettir spurði hvat manna vǽri í ferð með honum. Barði kvað þar vera bræður sína og Eyjólf mág sinn. Barði kvað þar vera brǿðr sína ok Eyjólf mág sinn.

" Af þér hefir þú rekið ámælið nú, " sagði Grettir, " enda er nú og næst að við reynum með okkur hvor hér má meira. " " Af þér hefir þú rekit ámǽlit nú, " sagði Grettir, " enda er nú ok nǽst at við reynum með okkr hvorr hér má meira. "

Barði mælti: " Legið hafa mér andvirki nær garði en að berjast við þig fyrir sakleysi og þykist eg nú hafa rekið það af mér. " Barði mǽlti: " Legit hafa mér andvirki nǽr garði en at berjast við þik fyrir sakleysi ok þykist ek nú hafa rekit þat af mér. "

Grettir svarar: " Bleyðast þykir mér þú Barði, " sagði Grettir, " ef þú þorir eigi að berjast við mig. " Grettir svarar: " Bleyðast þykkir mér þú Barði, " sagði Grettir, " ef þú þorir eigi at berjast við mik. "

" Kalla þú það sem vilt, " segir Barði, " en í öðrum stað vildi eg að þú kæmir fram ójafnaði þínum en við mig. " Kalla þú þat sem vill, " segir Barði, " en í ǫðrum stað vilda ek at þú kǿmir fram ójafnaði þínum en við mik. Er það eigi ólíklegt því að nú gengur úr hófi offors þitt. " Er þat eigi ólíklegt því at nú gengr ór hofi offors þitt. "

Gretti þóttu illar spár hans og efar nú fyrir sér hvort hann skyldi ráða til einhvers þeirra og sýnist honum það óforsjálegt er þeir voru sex en hann einn. Gretti þóttu illar spár hans ok efar nú fyrir sér hvárt hann skyldi ráða til einhvers þeira ok sýnisk honum þat óforsjálegt er þeir váru sex en hann einn. Og í því bili komu menn heiman frá Þóreyjargnúpi til liðs við þá Barða. Ok í því bili kómu menn heiman frá Þóreyjargnúpi til liðs við þá Barða. Lætur Grettir þá dragast sundur með þeim og snýr til hests síns en Barði og hans félagar fóru leiðar sinnar og varð ekki af kveðjum með þeim að skilnaði. Lǽtr Grettir þá dragast sundr með þeim ok snýr til hests síns en Barði ok hans félagar fóru leiðar sinnar ok varð ekki af kveðjum með þeim at skilnaði. Ekki áttust þeir Barði og Grettir fleira við svo þess sé getið. Ekki áttusk þeir Barði ok Grettir fleira við svá þess sé getit.

Svo hefir Grettir sagt að hann þóttist öruggur til vígs við flesta menn þó að þrír væru saman en hann mundi eigi flýja fyrir fjórum að óreyndu en því að eins berjast við fleiri nema ætti hann hendur sínar að verja sem segir í þessari vísu: Svá hefir Grettir sagt at hann þóttist øruggr til vígs við flesta menn þó at þrír vǽri saman en hann myndi eigi flýja fyrir fjórum at óreyndu en því at eins berjast við fleiri nema ǽtti hann hendr sínar at verja sem segir í þessari vísu:

Eftir skilnað þeirra Barða fór Grettir aftur til Bjargs. Eftir skilnað þeira Barða fór Grettir aftr til Bjargs. Þá þótti Gretti mikið mein er hann mátti hvergi prófa afl sitt og fréttist fyrir ef nokkuð væri það er hann mætti við fást. Þá þótti Gretti mikit mein er hann mátti hvergi prófa afl sitt ok fréttisk fyrir ef nǫkkut vǽri þat er hann mǽtti við fást.

Chapter 32

Þórhallur hét maður er bjó á Þórhallsstöðum í Forsæludal. Þórhallr hét maðr er bjó á Þórhallsstǫðum í Forsæludal. Forsæludalur er upp af Vatnsdal. Forsæludalur er upp af Vatnsdal. Þórhallur var Grímsson, Þórhallarsonar, Friðmundarsonar er nam Forsæludal. Þórhallr var Grímsson, Þórhallarsonar, Friðmundarsonar er nam Forsæludal. Þórhallur átti þá konu er Guðrún hét. Þórhallr átti þá konu er Guðrún hét. Grímur hét son þeirra en Þuríður dóttir er þá var vel á legg komin. Grímr hét son þeira en Þuríðr dóttir er þá var vel á legg komin. Þórhallur var vel auðigur maður og mest að kvikfé svo að engi maður átti jafnmargt ganganda fé sem hann. Þórhallr var vel auðigr maðr ok mest at kvikfé svá at engi maðr átti jafnmargt ganganda fé sem hann. Ekki var hann höfðingi en þó skilríkur bóndi. Ekki var hann hǫfðingi en þó skilríkr bóndi.

Þar var reimt mjög og fékk hann varla sauðamenn svo að honum þætti duga. Þar var reimt mjǫk ok fekk hann varla sauðamenn svá at honum þǿtti duga. Hann leitaði ráðs við marga vitra menn hvað hann skyldi til bragðs taka en engi gat það ráð til gefið er dygði. Hann leitaði ráðs við marga vitra menn hvat hann skyldi til bragðs taka en engi gat þat ráð til gefit er dygði.

Þórhallur reið til þings hvert sumar. Þórhallr reið til þings hvert sumar. Hann átti hesta góða. Hann átti hesta góða. Það var eitt sumar á alþingi að Þórhallur gekk til búðar Skafta lögmanns Þóroddssonar. Þat var eitt sumar á alþingi at Þórhallr gekk til búðar Skafta lǫgmanns Þóroddssonar. Skafti var manna vitrastur og heilráður ef hann var beiddur. Skafti var manna vitrastr ok heilráðr ef hann var beiddr. Það skildi með þeim feðgum. Þat skilði með þeim feðgum. Þóroddur var forspár og kallaður undirhyggjumaður af sumum mönnum en Skafti lagði það til með hverjum manni sem hann ætlaði að duga skyldi ef eigi væri af því brugðið. Þóroddr var forspár ok kallaðr undirhyggjumaður af sumum mǫnnum en Skafti lagði þat til með hverjum manni sem hann ǽtlaði at duga skyldi ef eigi vǽri af því brugðit. Því var hann kallaður beturfeðrungur. Því var hann kallaðr beturfeðrungur.

Þórhallur gekk í búð Skafta. Þórhallr gekk í búð Skafta. Hann fagnaði vel Þórhalli því að hann vissi að hann var ríkur maður að fé og spurði hvað að tíðindum væri. Hann fagnaði vel Þórhalli því at hann vissi at hann var ríkr maðr at fé ok spurði hvat at tíðindum vǽri.

Þórhallur mælti: " Heilræði vildi eg af yður þiggja. " Þórhallr mǽlti: " Heilrǽði vilda ek af yðr þiggja. "

" Í litlum færum er eg til þess, " sagði Skafti, " eða hvað stendur þig? " " Í litlum fǿrum em ek til þess, " sagði Skafti, " eða hvat stendr þik? "

Þórhallur mælti: " Það er svo háttað að mér helst lítt á sauðamönnum. Þórhallr mǽlti: " Þat er svá háttat at mér helzt lítt á sauðamönnum. Verður þeim heldur klaksárt en sumir gera öngvar lyktir á. Verðr þeim heldr klaksárt en sumir gera öngvar lyktir á. Vill nú engi til taka sá er kunnigt er til hvað fyrir býr. " Vill nú engi til taka sá er kunnigt er til hvat fyrir býr. "

Skafti svarar: " Þar mun liggja meinvættur nokkur er menn eru tregari til að geyma síður þíns fjár en annarra manna. Skafti svarar: " Þar mun liggja meinvættur nokkur er menn eru tregari til at geyma síðr þíns fjár en annarra manna. Nú fyrir því að þú hefir að mér ráð sótt þá skal eg fá þér sauðamann þann er Glámur heitir, ættaður úr Svíþjóð úr Sylgsdölum, er út kom í fyrra sumar, mikill er og sterkur og ekki mjög við alþýðuskap. " Nú fyrir því at þú hefir at mér ráð sótt þá skal ek fá þér sauðamann þann er Glámr heitir, ǽttaðr ór Svíþjóðu ór Sylgsdölum, er út kom í fyrra sumar, mikill er ok sterkr ok ekki mjǫk við alþýðuskap. "

Þórhallur kvaðst ekki um það gefa ef hann geymdi vel fjárins. Þórhallr kvazk ekki um þat gefa ef hann geymdi vel fjárins.

Skafti sagði öðrum eigi vænt horfa ef hann geymdi eigi fyrir afls sakir og áræðis. Skafti sagði ǫðrum eigi vǽnt horfa ef hann geymdi eigi fyrir afls sakir ok árǽðis. Þórhalli gekk þá út. Þórhalli gekk þá út. Þetta var að þinglausnum. Þetta var at þinglausnum.

Þórhalli var vant hesta tveggja ljósbleikra og fór sjálfur að leita. Þórhalli var vant hesta tveggja ljósbleikra ok fór sjálfr at leita. Af því þykjast menn vita að hann var ekki mikilmenni. Af því þykjask menn vita at hann var ekki mikilmenni. Hann gekk upp undir Sleðás og suður með fjalli því er Ármannsfell heitir. Hann gekk upp undir Sleðás ok suðr með fjalli því er Ármannsfell heitir.

Þá sá hann hvar maður fór ofan úr Goðaskógi og bar hrís á hesti. Þá sá hann hvar maðr fór ofan ór Goðaskógi ok bar hrís á hesti. Brátt bar saman fund þeirra. Brátt bar saman fund þeira. Þórhallur spurði hann að nafni en hann kveðst Glámur heita. Þórhallr spurði hann at nafni en hann kvezk Glámr heita. Þessi maður var mikill vexti og undarlegur í yfirbragði, bláeygður og opineygður, úlfgrár á hárslit. Þessi maðr var mikill vexti ok undarlegr í yfirbragði, bláeygðr ok opineygðr, úlfgrár á hárslit. Þórhalli brá nokkuð í brún er hann sá þenna mann en þó spurði hann og skildi hann að honum mundi til þessa vísað. Þórhalli brá nǫkkut í brún er hann sá þenna mann en þó spurði hann ok skilði hann at honum myndi til þessa vísat.

" Hvað er þér best hent að vinna? " segir Þórhallur. " Hvat er þér bezt hent at vinna? " segir Þórhallr.

Glámur kvað sér vel hent að geyma sauðfjár á vetrum. Glámr kvað sér vel hent at geyma sauðfjár á vetrum.

" Viltu geyma sauðfjár míns? " segir Þórhallur. " Vill geyma sauðfjár míns? " segir Þórhallr. " Gaf Skafti þig á mitt vald. " " Gaf Skafti þik á mitt vald. "

" Svo mun þér hentust mín vist að eg fari sjálfráður því eg er skapstyggur ef mér líkar eigi vel, " segir Glámur. " Svá mun þér hentust mín vist at ek fara sjálfráðr því ek em skapstyggr ef mér líkar eigi vel, " segir Glámr.

" Ekki mun mér mein að því, " segir Þórhallur, " og vil eg að þú farir til mín. " " Ekki mun mér mein at því, " segir Þórhallr, " ok vil ek at þú farir til mín. "

" Gera má eg það, " segir Glámur, " eða eru þar nokkur vandhæfi á? " " Gera má ek þat, " segir Glámr, " eða eru þar nokkur vandhǿfi á? "

" Reimt þykir þar vera, " segir Þórhallur. " Reimt þykkir þar vera, " segir Þórhallr.

" Ekki hræðist eg flykur þær, " sagði Glámur, " og þykir mér að ódauflega. " " Ekki hrǽðumk ek flykur þǽr, " sagði Glámr, " ok þykkir mér at ódauflega. "

" Þess muntu við þurfa, " segir Þórhallur, " og hentar þar betur að vera eigi alllítill fyrir sér. " " Þess munt við þurfa, " segir Þórhallr, " ok hentar þar betr at vera eigi alllítill fyrir sér. "

Eftir það kaupa þeir saman og skal Glámur koma að veturnóttum. Eftir þat kaupa þeir saman ok skal Glámr koma at veturnóttum. Síðan skildu þeir og fann Þórhallur hesta sína. Síðan skilðu þeir ok fann Þórhallr hesta sína. Þar hafði hann nýleitað. Þar hafði hann nýleitat. Reið Þórhallur heim og þakkaði Skafta velgerning. Reið Þórhallr heim ok þakkaði Skafta velgerning.

Sumar leið af og frétti Þórhallur ekki til sauðamanns og engi kunni skyn á honum en að ánefndum tíma kom hann á Þórhallsstaði. Sumar leið af ok frétti Þórhallr ekki til sauðamanns ok engi kunni skyn á honum en at ánefndum tíma kom hann á Þórhallsstaði. Tekur bóndi við honum vel en öllum öðrum gast ekki að honum en húsfreyju þó minnst. Tekr bóndi við honum vel en ǫllum ǫðrum gazk ekki at honum en húsfreyju þó minnst. Hann tók við fjárvarðveislu og varð honum lítið fyrir því. Hann tók við fjárvarðveizlu ok varð honum lítit fyrir því. Hann var hljóðmikill og dimmraddaður og fé stökk allt saman þegar hann hóaði. Hann var hljóðmikill ok dimmraddaðr ok fé stǫkk allt saman þegar hann hóaði. Kirkja var á Þórhallsstöðum. Kirkja var á Þórhallsstǫðum. Ekki vildi Glámur til hennar koma. Ekki vildi Glámr til hennar koma. Hann var ósöngvinn og trúlaus, stirfinn og viðskotaillur. Hann var ósöngvinn ok trúlaus, stirfinn ok viðskotaillr. Öllum var hann hvimleiður. Ǫllum var hann hvimleiður.

Nú leið svo þar til er kemur aðfangadagur jóla. Nú leið svá þar til er kemr aðfangadagur jóla. Þá stóð Glámur snemma upp og kallaði til matar síns. Þá stóð Glámr snemma upp ok kallaði til matar síns.

Húsfreyja svaraði: " Ekki er það háttur kristinna manna að matast þenna dag því að á morgun er jóladagur hinn fyrsti, " segir hún, " og er því fyrst skylt að fasta í dag. " Húsfreyja svaraði: " Ekki er þat háttur kristinna manna at matast þenna dag því at á morgun er jóladagur inn fyrsti, " segir hon, " ok er því fyrst skylt at fasta í dag. "

Hann svarar: " Marga hindurvitni hafið þér þá er eg sé til einskis koma. Hann svarar: " Margar hindurvitni hafið þér þǽr er ek sé til einskis koma. Veit eg eigi að mönnum fari nú betur að heldur en þá er menn fóru ekki með slíkt. Veit ek eigi at mǫnnum fari nú betr at heldr en þá er menn fóru ekki með slíkt. Þótti mér þá betri siður er menn voru heiðnir kallaðir og vil eg mat minn en öngvar refjar. " Þótti mér þá betri siðr er menn váru heiðnir kallaðir ok vil ek mat minn en öngvar refjar. "

Húsfreyja mælti: " Víst veit eg að þér mun illa farast í dag ef þú tekur þetta illbrigði til. " Húsfreyja mǽlti: " Víst veit ek at þér mun illa farast í dag ef þú tekr þetta illbrigði til. "

Glámur bað hana taka mat í stað, kvað henni annað skyldu vera verra. Glámr bað hana taka mat í stað, kvað henni annat skyldu vera verra. Hún þorði eigi annað en að gera sem hann vildi. Hon þorði eigi annat en at gera sem hann vildi. Og er hann var mettur gekk hann út og var heldur gustillur. Ok er hann var mettr gekk hann út ok var heldr gustillr. Veðrið var svo farið að myrkt var um að litast og flögraði úr drífa og gnýmikið og versnaði mikið sem á leið daginn. Veðrit var svá farit at myrkt var um at litast ok flögraði ór drífa ok gnýmikit ok versnaði mikit sem á leið daginn. Heyrðu menn til sauðamanns öndverðan daginn en miður er á leið daginn. Heyrðu menn til sauðamanns ǫndverðan daginn en miðr er á leið daginn. Tók þá að fjúka og gerði á hríð um kveldið. Tók þá at fjúka ok gerði á hríð um kveldit. Komu menn til tíða og leið svo fram að dagsetri. Kómu menn til tíða ok leið svá fram at dagsetri. Ei kom Glámur heim. Ei kom Glámr heim. Var þá um talað hvort hans skyldi eigi leita en fyrir því að hríð var á og niðamyrkur þá varð ekki af leitinni. Var þá um talat hvárt hans skyldi eigi leita en fyrir því at hríð var á ok niðamyrkr þá varð ekki af leitinni. Kom hann ekki heim jólanóttina. Kom hann ekki heim jólanóttina. Biðu menn svo fram um tíðir. Biðu menn svá fram um tíðir.

Að ærnum degi fóru menn í leitina og fundu féið víða í fönnum, lamið af ofviðri eða hlaupið á fjöll upp. At ǿrnum degi fóru menn í leitina ok fundu féit víða í fǫnnum, lamit af ofviðri eða hlaupit á fjǫll upp. Því næst komu þeir á traðk mikinn ofarlega í dalnum. Því nǽst kómu þeir á traðk mikinn ofarlega í dalnum. Þótti þeim því líkt sem þar hefði glímt verið heldur sterklega því að grjótið var víða upp leyst og svo jörðin. Þótti þeim því líkt sem þar hefði glímt verit heldr sterklega því at grjótit var víða upp leyst ok svá jǫrðin. Þeir hugðu að vandlega og sáu hvar Glámur lá skammt á burt frá þeim. Þeir hugðu at vandlega ok sá hvar Glámr lá skammt á brott frá þeim. Hann var dauður og blár sem hel en digur sem naut. Hann var dauðr ok blár sem hel en digr sem naut. Þeim bauð af honum óþekkt mikla og hraus þeim mjög hugur við honum. Þeim bauð af honum óþekkt mikla ok hraus þeim mjǫk hugr við honum. En þó leituðu þeir við að færa hann til kirkju og gátu ekki komið honum nema á einn gilsþröm þar skammt ofan frá sér og fóru heim við svo búið og sögðu bónda þenna atburð. En þó leituðu þeir við at færa hann til kirkju ok gátu ekki komit honum nema á einn gilsþröm þar skammt ofan frá sér ok fóru heim við svá búit ok sǫgðu bónda þenna atburð.

Hann spurði hvað Glámi mundi hafa að bana orðið. Hann spurði hvat Glámi myndi hafa at bana orðit. Þeir kváðust rakið hafa spor svo stór sem keraldsbotni væri niður skellt þaðan frá sem traðkurinn var og upp undir björg þau er þar voru ofarlega í dalnum og fylgdu þar með blóðdrefjar miklar. Þeir kváðusk rakit hafa spor svá stór sem keraldsbotni vǽri niðr skellt þaðan frá sem traðkrinn var ok upp undir bjǫrg þau er þar váru ofarlega í dalnum ok fylgðu þar með blóðdrefjar miklar. Það drógu menn saman að sú meinvættur er áður hafði þar verið mundi hafa deytt Glám en hann mundi fengið hafa henni mikinn áverka þann er tekið hafi til fulls því að við þá meinvætti hefir aldrei vart orðið síðan. Þat drógu menn saman at sú meinvættur er áðr hafði þar verit mundi hafa deytt Glám en hann mundi fengit hafa henni mikinn áverka þann er tekit hafi til fulls því at við þá meinvætti hefir aldrei vart orðit síðan.

Annan dag jóla var farið að leita við enn að færa Glám til kirkju. Annan dag jóla var farit at leita við enn at færa Glám til kirkju. Voru eykir fyrir beittir og gátu þeir hvergi fært hann þegar sléttlendið var og eigi var forbrekkis að fara. Váru eykir fyrir beittir ok gátu þeir hvergi fǿrt hann þegar sléttlendit var ok eigi var forbrekkis at fara. Gengu nú frá við svo búið. Gengu nú frá við svá búit. Hinn þriðja dag fór prestur með þeim og leituðu allan daginn og Glámur fannst ekki. Inn þriðja dag fór prestr með þeim ok leituðu allan daginn ok Glámr fannsk ekki. Ekki vildi prestur oftar til fara en sauðamaður fannst þegar prestur var eigi í ferð. Ekki vildi prestr oftar til fara en sauðamaðr fannsk þegar prestr var eigi í ferð. Létu þeir þá fyrir vinnast að færa hann til kirkju og dysjuðu hann þar sem þá var hann kominn. Létu þeir þá fyrir vinnast at færa hann til kirkju ok dysjuðu hann þar sem þá var hann kominn.

Litlu síðar urðu menn varir við það að Glámur lá eigi kyrr. Litlu síðar urðu menn varir við þat at Glámr lá eigi kyrr. Varð mönnum að því mikið mein svo að margir féllu í óvit ef sáu hann en sumir héldu eigi vitinu. Varð mǫnnum at því mikit mein svá at margir fellu í óvit ef sá hann en sumir heldu eigi vitinu. Þegar eftir jólin þóttust menn sjá hann heima þar á bænum. Þegar eftir jólin þóttust menn sjá hann heima þar á bǿnum. Urðu menn ákaflega hræddir. Urðu menn ákaflega hrǽddir. Stukku þá margir menn í burt. Stukku þá margir menn í brott. Því næst tók Glámur að ríða húsum á nætur svo að lá við brotum. Því nǽst tók Glámr at ríða húsum á nætur svá at lá við brotum. Gekk hann þá nálega nætur og daga. Gekk hann þá nálega nætur ok daga. Varla þorðu menn að fara upp í dalinn þó að ættu nóg erindi. Varla þorðu menn at fara upp í dalinn þó at ǽtti nóg erendi. Þótti mönnum þar í héraðinu mikið mein að þessu. Þótti mǫnnum þar í héraðinu mikit mein at þessu.

Chapter 33

Um vorið fékk Þórhalli sér hjón og gerði bú á jörðu sinni. Um várit fekk Þórhalli sér hjón ok gerði bú á jǫrðu sinni. Tók þá að minnka afturgangur meðan sólargangur var mestur. Tók þá at minnka afturgangur meðan sólargangur var mestr. Leið svo fram á miðsumar. Leið svá fram á miðsumar.

Þetta sumar kom út skip í Húnavatni. Þetta sumar kom út skip í Húnavatni. Þar var á sá maður er Þorgautur hét. Þar var á sá maðr er Þorgautr hét. Hann var útlendur að kyni, mikill og sterkur. Hann var útlendr at kyni, mikill ok sterkr. Hann hafði tveggja manna afl. Hann hafði tveggja manna afl. Hann var laus og einn fyrir sér. Hann var laus ok einn fyrir sér. Hann vildi fá starfa nokkurn því hann var félaus. Hann vildi fá starfa nokkurn því hann var félaus.

Þórhallur reið til skips og fann Þorgaut, spurði ef hann vildi vinna fyrir honum. Þórhallr reið til skips ok fann Þorgaut, spurði ef hann vildi vinna fyrir honum. Þorgautur kvað það vel mega vera og kveðst eigi vanda það. Þorgautr kvað þat vel mega vera ok kvazk eigi vanda þat.

" Svo skaltu við búast, " segir Þórhallur, " sem þar sé ekki veslingsmönnum hent að vera fyrir afturgöngum þeim er þar hafa verið um hríð en eg vil ekki þig á tálar draga. " " Svá skalt við búast, " segir Þórhallr, " sem þar sé ekki veslingsmönnum hent at vera fyrir afturgöngum þeim er þar hafa verit um hríð en ek vil ekki þik á tálar draga. "

Þorgautur svarar: " Eigi þykist eg upp gefinn þó að eg sjái smávofur. Þorgautr svarar: " Eigi þykist ek upp gefinn þó at ek sjáa smávofur. Mun þá eigi öðrum dælt ef eg hræðist og ekki bregð eg vist minni fyrir það. " Mun þá eigi ǫðrum dǽlt ef ek hrǽðumk ok ekki bregð ek vist mína fyrir þat. "

Nú semur þeim vel kaupstefnan og skal Þorgautur gæta sauðfjár að vetri. Nú semur þeim vel kaupstefnan ok skal Þorgautr gǽta sauðfjár at vetri. Leið nú af sumarið. Leið nú af sumarit. Tók Þorgautur við fénu að veturnóttum. Tók Þorgautr við fénu at veturnóttum. Vel líkaði öllum við hann. Vel líkaði ǫllum við hann. Jafnan kom Glámur heim og reið húsum. Jafnan kom Glámr heim ok reið húsum.

Það þótti Þorgauti allkátlegt og kvað þrælinn þurfa mundu nær að ganga " ef eg hræðist. " Þat þótti Þorgauti allkátlegt ok kvað þrǽlinn þurfa mundu nǽr at ganga " ef ek hrǽðumk. "

Þórhallur bað hann hafa fátt um " er best að þið reynið ekki með ykkur. " Þórhallr bað hann hafa fátt um " er bezt at þit reynið ekki með ykkr. "

Þorgautur mælti: " Sannlega er skekinn þróttur úr yður og dett eg ekki niður milli dægra við skraf þetta. " Þorgautr mǽlti: " Sannlega er skekinn þróttur ór yðr ok dett ek ekki niðr milli dǿgra við skraf þetta. "

Nú fór svo fram um veturinn allt til jóla. Nú fór svá fram um vetrinn allt til jóla. Aðfangakveld jóla fór sauðamaður til fjár. Aðfangakveld jóla fór sauðamaðr til fjár.

Þá mælti húsfreyja: " Þurfa þætti mér að nú færi eigi að fornum brögðum. " Þá mǽlti húsfreyja: " Þurfa þǿtti mér at nú fǿri eigi at fornum brögðum. "

Hann svarar: " Ver ekki hrædd um það húsfreyja, " sagði hann. Hann svarar: " Ver ekki hrǽdd um þat húsfreyja, " sagði hann. " Verða mun eitthvert sögulegt ef eg kem ekki aftur. " " Verða mun eitthvert sögulegt ef ek kem ekki aftr. "

Síðan gekk hann aftur til fjár síns. Síðan gekk hann aftr til fjár síns. Veður var heldur kalt og fjúk mikið. Veðr var heldr kalt ok fjúk mikit. Því var Þorgautur vanur að koma heim þá er hálfrökkvað var en nú kom hann ekki heim í það mund. Því var Þorgautr vanr at koma heim þá er hálfrökkvað var en nú kom hann ekki heim í þat mund. Komu tíðamenn sem vant var. Kómu tíðamenn sem vant var. Þegar þótti mönnum eigi ólíkt á horfast sem fyrr. Þegar þótti mǫnnum eigi ólíkt á horfast sem fyrr. Bóndi vildi leita láta eftir sauðamanni en tíðamenn töldust undan og sögðust eigi mundu hætta sér út í tröllahendur um nætur og treystist bóndi eigi að fara og varð ekki af leitinni. Bóndi vildi leita láta eftir sauðamanni en tíðamenn töldust undan ok sǫgðusk eigi myndi hǽtta sér út í tröllahendur um nætur ok treystisk bóndi eigi at fara ok varð ekki af leitinni.

Jóladag er menn voru mettir fóru menn til og leituðu sauðamanns. Jóladag er menn váru mettir fóru menn til ok leituðu sauðamanns. Gengu þeir fyrst til dysjar Gláms því að menn ætluðu af hans völdum mundi orðið um hvarf sauðamanns. Gengu þeir fyrst til dysjar Gláms því at menn ǽtluðu af hans vǫldum myndi orðit um hvarf sauðamanns. En er þeir komu nær dysinni sáu þeir þar mikil tíðindi og þar fundu þeir sauðamann og var hann brotinn á háls og lamið sundur hvert bein í honum. En er þeir kómu nǽr dysinni sá þeir þar mikil tíðendi ok þar fundu þeir sauðamann ok var hann brotinn á háls ok lamit sundr hvert bein í honum. Síðan færðu þeir hann til kirkju og varð öngum manni mein að Þorgauti síðan. Síðan fǿrðu þeir hann til kirkju ok varð öngum manni mein at Þorgauti síðan. En Glámur tók að magnast af nýju. En Glámr tók at magnast af nýju. Gerði hann nú svo mikið af sér að menn allir stukku burt af Þórhallsstöðum utan bóndi einn og húsfreyja. Gerði hann nú svá mikit af sér at menn allir stukku brott af Þórhallsstǫðum útan bóndi einn ok húsfreyja.

Nautamaður hafði þar verið lengi hinn sami. Nautamaðr hafði þar verit lengi inn sami. Vildi Þórhallur hann ekki lausan láta fyrir góðvilja sakir og geymslu. Vildi Þórhallr hann ekki lausan láta fyrir góðvilja sakir ok geymslu. Hann var mikið við aldur og þótti honum mikið að fara á burt. Hann var mikit við aldr ok þótti honum mikit at fara á brott. Sá hann og að allt fór að ónytju það er bóndi átti ef engi geymdi. Sá hann ok at allt fór at ónytju þat er bóndi átti ef engi geymdi.

Og einn tíma eftir miðjan vetur var það einn morgun að húsfreyja fór til fjóss að mjólka kýr eftir tíma. Ok einn tíma eftir miðjan vetr var þat einn morgun at húsfreyja fór til fjóss at mjólka kýr eftir tíma. Þá var alljóst því að engi treystist fyrr úti að vera annar en nautamaður. Þá var alljóst því at engi treystisk fyrr úti at vera annarr en nautamaðr. Hann fór út þegar lýsti. Hann fór út þegar lýsti. Hún heyrði brak mikið í fjósið og beljan öskurlega. Hon heyrði brak mikit í fjósit ok beljan öskurlega. Hún hljóp inn æpandi og kvaðst eigi vita hver ódæmi um væru í fjósinu. Hon hljóp inn ǿpandi ok kvazk eigi vita hver ódǿmi um vǽri í fjósinu. Bóndi gekk út og kom til nautanna og stangaði hvert annað. Bóndi gekk út ok kom til nautanna ok stangaði hvert annat. Þótti honum þar eigi gott og gekk inn að hlöðunni. Þótti honum þar eigi gott ok gekk inn at hlöðunni. Hann sá hvar lá nautamaður og hafði höfuðið í öðrum bási en fætur í öðrum. Hann sá hvar lá nautamaðr ok hafði hǫfuðit í ǫðrum bási en fǿtr í ǫðrum. Hann lá á bak aftur. Hann lá á bak aftr. Bóndi gekk að honum og þreifaði um hann, finnur brátt að hann er dauður og sundur hryggurinn í honum. Bóndi gekk at honum ok þreifaði um hann, finnr brátt at hann er dauðr ok sundr hryggrinn í honum. Var hann brotinn um báshelluna. Var hann brotinn um báshelluna.

Nú þótti bónda eigi vært og fór í burt af bænum með allt það sem hann mátti í burt flytja. Nú þótti bónda eigi vǽrt ok fór í brott af bǿnum með allt þat sem hann mátti í brott flytja. En allt kvikfé það sem eftir var deyddi Glámur og þar næst fór hann um allan dalinn og eyddi alla bæi upp frá Tungu. En allt kvikfé þat sem eftir var deyddi Glámr ok þar nǽst fór hann um allan dalinn ok eyddi alla bǿi upp frá Tungu.

Var Þórhalli þá með vinum sínum það eftir var vetrarins. Var Þórhalli þá með vinum sínum þat eftir var vetrarins. Engi maður mátti fara upp í dalinn með hest eða hund því að það var þegar drepið. Engi maðr mátti fara upp í dalinn með hest eða hund því at þat var þegar drepit.

En er voraði og sólargangur var sem mestur létti heldur afturgöngunum. En er voraði ok sólargangur var sem mestr létti heldr afturgöngunum. Vildi Þórhallur nú fara aftur til lands síns. Vildi Þórhallr nú fara aftr til lands síns. Urðu honum ekki auðfengin hjón en þó gerði hann bú á Þórhallsstöðum. Urðu honum ekki auðfengin hjón en þó gerði hann bú á Þórhallsstǫðum. Fór allt á sama veg sem fyrr. Fór allt á sama vegi sem fyrr. Þegar að haustaði tók að vaxa reimleikar. Þegar at haustaði tók at vaxa reimleikar. Var þá mest sótt að bóndadóttur og svo fór að hún lést af því. Var þá mest sótt at bóndadóttur ok svá fór at hon lézk af því. Margra ráða var í leitað og varð ekki að gert. Margra ráða var í leitat ok varð ekki at gert. Þótti mönnum til þess horfast að eyðast mundi allur Vatnsdalur ef eigi yrðu bætur á ráðnar. Þótti mǫnnum til þess horfast at eyðast myndi allr Vatnsdalur ef eigi yrði bǿtr á ráðnar.

Chapter 34

Nú er þar til að taka að Grettir Ásmundarson sat heima að Bjargi um haustið síðan þeir Víga-Barði skildu á Þóreyjargnúpi. Nú er þar til at taka at Grettir Ásmundarson sat heima at Bjargi um haustit síðan þeir Víga-Barði skilðu á Þóreyjargnúpi. Og er mjög var komið að veturnóttum reið Grettir heiman norður yfir hálsa til Víðidals og gisti á Auðunarstöðum. Ok er mjǫk var komit at veturnóttum reið Grettir heiman norðr yfir hálsa til Víðidals ok gisti á Auðunarstöðum. Sættust þeir Auðunn til fulls og gaf Grettir honum öxi góða og mæltu til vináttu með sér. Sǽttusk þeir Auðunn til fulls ok gaf Grettir honum øxi góða ok mǽltu til vináttu með sér. Auðunn bjó lengi á Auðunarstöðum og var kynsæll maður. Auðunn bjó lengi á Auðunarstöðum ok var kynsǽll maðr. Hans son var Egill er átti Úlfheiði dóttur Eyjólfs Guðmundarsonar og var þeirra son Eyjólfur er veginn var á alþingi. Hans son var Egill er átti Úlfheiði dóttur Eyjólfs Guðmundarsonar ok var þeira son Eyjólfr er veginn var á alþingi. Hann var faðir Orms kapiláns Þorláks biskups. Hann var faðir Orms kapiláns Þorláks biskups.

Grettir reið norður til Vatnsdals og kom á kynnisleit í Tungu. Grettir reið norðr til Vatnsdals ok kom á kynnisleit í Tungu. Þar bjó þá Jökull Bárðarson móðurbróðir Grettis. Þar bjó þá Jǫkull Bárðarson móðurbróðir Grettis. Jökull var mikill maður og sterkur og hinn mesti ofsamaður. Jǫkull var mikill maðr ok sterkr ok inn mesti ofsamaður. Hann var siglingamaður og mjög ódæll en þó mikilhæfur maður. Hann var siglingamaður ok mjǫk ódǽll en þó mikilhǽfr maðr. Hann tók vel við Gretti og var hann þar þrjár nætur. Hann tók vel við Gretti ok var hann þar þrjár nætur.

Þá var svo mikið orð á afturgöngum Gláms að mönnum var ekki jafntíðrætt sem það. Þá var svá mikit orð á afturgöngum Gláms at mǫnnum var ekki jafntíðrǿtt sem þat. Grettir spurði innilega að þeim atburðum er höfðu orðið. Grettir spurði innilega at þeim atburðum er hǫfðu orðit.

Jökull kvað þar ekki meira af sagt en til væri haft " eða er þér forvitni á frændi að koma þar? " Jǫkull kvað þar ekki meira af sagt en til vǽri haft " eða er þér forvitni á frǽndi at koma þar? "

Grettir sagði að það var satt. Grettir sagði at þat var satt.

Jökull bað hann eigi gera " því það er gæfuraun mikil en frændur þínir eiga mikið í hættu þar sem þú ert, " sagði hann. Jǫkull bað hann eigi gera " því þat er gæfuraun mikil en frǽndr þínir eigu mikit í hǽttu þar sem þú ert, " sagði hann. " Þykir oss nú engi slíkur af ungum mönnum sem þú en illt mun af illum hljóta þar Glámur er. " Þykkir oss nú engi slíkr af ungum mǫnnum sem þú en illt mun af illum hljóta þar Glámr er. Er og miklu betur að fást við mennska menn en við óvættir slíkar. " Er ok miklu betr at fást við mennska menn en við óvættir slíkar. "

Grettir kvað sér hug að koma á Þórhallsstaði og sjá hversu þar væri um gengið. Grettir kvað sér hug at koma á Þórhallsstaði ok sjá hversu þar vǽri um gengit.

Jökull mælti: " Sé eg nú, ekki tjáir að letja þig en satt er það sem mælt er að sitt er hvað, gæfa eða gjörvugleikur. " Jǫkull mǽlti: " Sé ek nú, ekki tjár at letja þik en satt er þat sem mǽlt er at sitt er hvat, gǽfa eða gjörvugleikur. "

" Þá er öðrum vo fyrir dyrum, er öðrum er áður inn um komið, og hygg að hversu þér mun fara sjálfum áður lýkur, " kvað Grettir. " Þá er ǫðrum vo fyrir dyrum, er ǫðrum er áðr inn um komit, ok hygg at hversu þér mun fara sjálfum áðr lýkur, " kvað Grettir.

Jökull svarar: " Vera kann að við sjáum báðir nokkuð fram en hvorgi fái við gert. " Jǫkull svarar: " Vera kann at við sjáum báðir nakkvat fram en hvorgi fái við gert. "

Eftir það skildu þeir og líkaði hvorigum annars spár. Eftir þat skilðu þeir ok líkaði hvorigum annars spár.

Chapter 35

Grettir reið á Þórhallsstaði og fagnaði bóndi honum vel. Grettir reið á Þórhallsstaði ok fagnaði bóndi honum vel. Hann spurði hvert Grettir ætlaði að fara en hann sagðist þar vilja vera um nóttina en bónda líkaði að svo væri. Hann spurði hvert Grettir ǽtlaði at fara en hann sagðisk þar vilja vera um nóttina en bónda líkaði at svá vǽri.

Þórhallur kvaðst þökk fyrir kunna að hann væri " en fám þykir slægur til að gista hér um tíma. Þórhallr kvazk þǫkk fyrir kunna at hann vǽri " en fám þykkir slǿgr til at gista hér um tíma. Muntu hafa heyrt getið um hvað hér er að véla en eg vildi gjarna að þú komist heill á brott. Munt hafa heyrt getit um hvat hér er at véla en ek vilda gjarna at þú komist heill á brott. Þá veit eg fyrir víst að þú missir hests þíns því engi heldur hér heilum sínum fararskjót sá er kemur. " Þá veit ek fyrir víst at þú missir hests þíns því engi heldr hér heilum sínum fararskjót sá er kemr. "

Grettir kvað gott til hesta hvað sem af þessum yrði. Grettir kvað gott til hesta hvat sem af þessum yrði.

Þórhallur varð glaður við er Grettir vildi þar vera og tók við honum báðum höndum. Þórhallr varð glaðr við er Grettir vildi þar vera ok tók við honum báðum hǫndum. Var hestur Grettis læstur í húsi sterklega. Var hestr Grettis lǽstr í húsi sterklega. Þeir fóru til svefns og leið svo af nóttin að ekki kom Glámur heim. Þeir fóru til svefns ok leið svá af nóttin at ekki kom Glámr heim.

Þá mælti Þórhallur: " Vel hefir brugðið við þína komu því að hverja nótt er Glámur vanur að rísa, ríða húsum eða brjóta upp hurðir sem þú mátt merki sjá. " Þá mǽlti Þórhallr: " Vel hefir brugðit við þína kómu því at hverja nótt er Glámr vanr at rísa, ríða húsum eða brjóta upp hurðir sem þú mátt merki sjá. "

Grettir mælti: " Þá mun vera annaðhvort að hann mun ekki lengi á sér sitja eða mun af venjast meir en eina nótt. Grettir mǽlti: " Þá mun vera annaðhvort at hann mun ekki lengi á sér sitja eða mun af venjast meir en eina nótt. Skal eg vera nótt aðra og sjá hversu fer. " Skal ek vera nótt aðra ok sjá hversu ferr. "

Síðan gengu þeir til hests Grettis og var ekki við hann glest. Síðan gengu þeir til hests Grettis ok var ekki við hann glest. Allt þótti bónda að einu fara. Allt þótti bónda at einu fara.

Nú er Grettir þar aðra nótt og kom ekki þrællinn heim. Nú er Grettir þar aðra nótt ok kom ekki þrǽllinn heim. Þá þótti bónda mjög vænkast. Þá þótti bónda mjǫk vænkast. Fór hann þá að sjá hest Grettis. Fór hann þá at sjá hest Grettis. Þá var upp brotið húsið er bóndi kom til en hesturinn dreginn til dyra utar og lamið í sundur í honum hvert bein. Þá var upp brotit húsit er bóndi kom til en hestrinn dreginn til dyra utar ok lamit í sundr í honum hvert bein.

Þórhallur sagði Gretti hvar þá var komið og bað hann forða sér " því að vís er dauðinn ef þú bíður Gláms. " Þórhallr sagði Gretti hvar þá var komit ok bað hann forða sér " því at vís er dauðinn ef þú bíðr Gláms. "

Grettir svarar: " Eigi má eg minna hafa fyrir hest minn en að sjá þrælinn. " Grettir svarar: " Eigi má ek minna hafa fyrir hest minn en at sjá þrǽlinn. "

Bóndi sagði að það var ekki bati að sjá hann " því að hann er ólíkur nokkurri mannlegri mynd. Bóndi sagði at þat var ekki bati at sjá hann " því at hann er ólíkr nokkurri mannlegri mynd. En góð þykir mér hver sú stund er þú vilt vera. " En góð þykkir mér hver sú stund er þú vill vera. "

Nú líður dagurinn og er menn skyldu fara til svefns vildi Grettir eigi fara af klæðum og lagðist niður í sætið gegnt lokrekkju bónda. Nú líðr dagrinn ok er menn skuldu fara til svefns vildi Grettir eigi fara af klǽðum ok lagðisk niðr í sǽtit gegnt lokrekkju bónda. Hann hafði röggvarfeld yfir sér og hneppti annað skautið niður undir fætur sér en annað snaraði hann undir höfuð sér og sá út um höfuðsmáttina. Hann hafði röggvarfeld yfir sér ok hneppti annat skautit niðr undir fǿtr sér en annat snaraði hann undir hǫfuð sér ok sá út um hǫfuðsmáttina. Setstokkur var fyrir framan sætið mjög sterkur og spyrnti hann þar í. Setstokkur var fyrir framan sǽtit mjǫk sterkr ok spyrndi hann þar í. Dyraumbúningurinn allur var frá brotinn útidyrunum en nú var þar fyrir bundinn hurðarflaki og óvendilega um búið. Dyraumbúningrinn allr var frá brotinn útidyrunum en nú var þar fyrir bundinn hurðarflaki ok óvendilega um búit. Þverþilið var allt brotið frá skálanum, þar fyrir framan hafði verið, bæði fyrir ofan þvertréið og neðan. Þverþilit var allt brotit frá skálanum, þar fyrir framan hafði verit, bǽði fyrir ofan þvertréit ok neðan. Sængur allar voru úr stað færðar. Sǽngur allar váru ór stað fǿrðar. Heldur var þar óvistulegt. Heldr var þar óvistulegt. Ljós brann í skálanum um nóttina. Ljós brann í skálanum um nóttina.

Og er af mundi þriðjungur af nótt heyrði Grettir út dynur miklar. Ok er af mundi þriðjungr af nótt heyrði Grettir út dynur miklar. Var þá farið upp á húsin og riðið skálanum og barið hælunum svo að brakaði í hverju tré. Var þá farit upp á húsin ok riðit skálanum ok barit hǽlunum svá at brakaði í hverju tré. Það gekk lengi. Þat gekk lengi. Þá var farið ofan af húsunum og til dyra gengið. Þá var farit ofan af húsunum ok til dyra gengit. Og er upp var lokið hurðunni sá Grettir að þrællinn rétti inn höfuðið og sýndist honum afskræmilega mikið og undarlega stórskorið. Ok er upp var lokit hurðunni sá Grettir at þrǽllinn rétti inn hǫfuðit ok sýndisk honum afskræmilega mikit ok undarlega stórskorit. Glámur fór seint og réttist upp er hann kom inn í dyrnar. Glámr fór seint ok réttisk upp er hann kom inn í dyrnar. Hann gnæfaði ofarlega við rjáfrinu, snýr að skálanum og lagði handlegginn upp á þvertréið og gægðist innar yfir skálann. Hann gnæfaði ofarlega við rjáfrinu, snýr at skálanum ok lagði handlegginn upp á þvertréit ok gægðist innar yfir skálann. Ekki lét bóndi heyra til sín því að honum þótti ærið um er hann heyrði hvað um var úti. Ekki lét bóndi heyra til sín því at honum þótti ǿrit um er hann heyrði hvat um var úti. Grettir lá kyrr og hrærði sig hvergi. Grettir lá kyrr ok hrǿrði sik hvergi. Glámur sá að hrúga nokkur lá í sætinu og ræður nú innar eftir skálanum og þreif í feldinn stundar fast. Glámr sá at hrúga nokkur lá í sǽtinu ok rǽðr nú innar eftir skálanum ok þreif í feldinn stundar fast. Grettir spyrnti í stokkinn og gekk því hvergi. Grettir spyrndi í stokkinn ok gekk því hvergi. Glámur hnykkti annað sinn miklu fastara og bifaðist hvergi feldurinn. Glámr hnykkti annat sinn miklu fastara ok bifaðist hvergi feldrinn. Í þriðja sinn þreif hann í með báðum höndum svo fast að hann rétti Gretti upp úr sætinu, kipptu nú í sundur feldinum í millum sín. Í þriðja sinn þreif hann í með báðum hǫndum svá fast at hann rétti Gretti upp ór sǽtinu, kipptu nú í sundr feldinum í milli sín. Glámur leit á slitrið er hann hélt á og undraðist mjög hver svo fast mundi togast við hann. Glámr leit á slitrit er hann helt á ok undraðisk mjǫk hver svá fast myndi togast við hann. Og í því hljóp Grettir undir hendur honum og þreif um hann miðjan og spennti á honum hrygginn sem fastast gat hann og ætlaði hann að Glámur skyldi kikna við. Ok í því hljóp Grettir undir hendr honum ok þreif um hann miðjan ok spennti á honum hrygginn sem fastast gat hann ok ǽtlaði hann at Glámr skyldi kikna við. En þrællinn lagði að handleggjum Grettis svo fast að hann hörfaði allur fyrir orku sakir. En þrǽllinn lagði at handleggjum Grettis svá fast at hann hǫrfaði allr fyrir orku saka. Fór Grettir þá undan í ýmis sætin. Fór Grettir þá undan í ýmis sǽtin. Gengu þá frá stokkarnir og allt brotnaði það sem fyrir varð. Gengu þá frá stokkarnir ok allt brotnaði þat sem fyrir varð. Vildi Glámur leita út en Grettir færði við fætur hvar sem hann mátti en þó gat Glámur dregið hann fram úr skálanum. Vildi Glámr leita út en Grettir fǿrði við fǿtr hvar sem hann mátti en þó gat Glámr dregit hann fram ór skálanum. Áttu þeir þá allharða sókn því að þrællinn ætlaði að koma honum út úr bænum. Áttu þeir þá allharða sókn því at þrǽllinn ǽtlaði at koma honum út ór bǿnum. En svo illt sem að eiga var við Glám inni þá sá Grettir að þó var verra að fást við hann úti og því braust hann í móti af öllu afli að fara út. En svá illt sem at eiga var við Glám inni þá sá Grettir at þó var verra at fást við hann úti ok því brauzk hann í móti af ǫllu afli at fara út. Glámur færðist í aukana og hneppti hann að sér er þeir komu í anddyrið. Glámr fǿrðisk í aukana ok hneppti hann at sér er þeir kómu í anddyrit. Og er Grettir sér að hann fékk eigi við spornað hefir hann allt eitt atriðið að hann hleypur sem harðast í fang þrælnum og spyrnir báðum fótum í jarðfastan stein er stóð í dyrunum. Ok er Grettir sér at hann fekk eigi við spornat hefir hann allt eitt atriðit at hann hleypr sem harðast í fang þrǽlnum ok spyrnir báðum fótum í jarðfastan stein er stóð í dyrunum. Við þessu bjóst þrællinn eigi. Við þessu bjósk þrǽllinn eigi. Hann hafði þá togast við að draga Gretti að sér og því kiknaði Glámur á bak aftur og rauk öfugur út á dyrnar svo að herðarnar námu af dyrið og rjáfrið gekk í sundur, bæði viðirnir og þekjan frerin, féll svo opinn og öfugur út úr húsunum en Grettir á hann ofan. Hann hafði þá togast við at draga Gretti at sér ok því kiknaði Glámr á bak aftr ok rauk ǫfugr út á dyrnar svá at herðarnar námu af dyrit ok rjáfrit gekk í sundr, bǽði viðirnir ok þekjan frerin, fell svá opinn ok ǫfugr út ór húsunum en Grettir á hann ofan. Tunglskin var mikið úti og gluggaþykkn. Tunglskin var mikit úti ok gluggaþykkn. Hratt stundum fyrir en stundum dró frá. Hratt stundum fyrir en stundum dró frá.

Nú í því er Glámur féll rak skýið frá tunglinu en Glámur hvessti augun upp í móti. Nú í því er Glámr fell rak skýit frá tunglinu en Glámr hvessti augun upp í móti. Og svo hefir Grettir sagt sjálfur að þá eina sýn hafi hann séð svo að honum brygði við. Ok svá hefir Grettir sagt sjálfr at þá eina sýn hafi hann sét svá at honum brygði við. Þá sigaði svo að honum af öllu saman, mæði og því er hann sá að Glámur gaut sínum sjónum harðlega, að hann gat eigi brugðið saxinu og lá nálega í milli heims og heljar. Þá sigaði svá at honum af ǫllu saman, mǿði ok því er hann sá at Glámr gaut sínum sjónum harðlega, at hann gat eigi brugðit saxinu ok lá nálega í milli heims ok heljar.

En því var meiri ófagnaðarkraftur með Glámi en flestum öðrum afturgöngumönnum að hann mælti þá á þessa leið: " Mikið kapp hefir þú á lagið Grettir, " sagði hann, " að finna mig en það mun eigi undarlegt þykja þó að þú hljótir ekki mikið happ af mér. En því var meiri ófagnaðarkraftur með Glámi en flestum ǫðrum afturgöngumönnum at hann mǽlti þá á þessa leið: " Mikit kapp hefir þú á lagit Grettir, " sagði hann, " at finna mik en þat mun eigi undarlegt þykkja þó at þú hljótir ekki mikit happ af mér. En það má eg segja þér að þú hefir nú fengið helming afls þess og þroska er þér var ætlaður ef þú hefðir mig ekki fundið. En þat má ek segja þér at þú hefir nú fengit helming afls þess ok þroska er þér var ǽtlaðr ef þú hefðir mik ekki fundit. Nú fæ eg það afl eigi af þér tekið er þú hefir áður hreppt en því má eg ráða að þú verður aldrei sterkari en nú ertu og ertu þó nógu sterkur og að því mun mörgum verða. Nú fǽ ek þat afl eigi af þér tekit er þú hefir áðr hreppt en því má ek ráða at þú verðr aldrei sterkari en nú ert ok ert þó nógu sterkr ok at því mun mǫrgum verða. Þú hefir frægur orðið hér til af verkum þínum en héðan af mun falla til þín sektir og vígaferli en flest öll verk þín snúist þér til ógæfu og hamingjuleysis. Þú hefir frǽgr orðit hér til af verkum þínum en héðan af mun falla til þín sektir ok vígaferli en flest ǫll verk þín snúist þér til ógǽfu ok hamingjuleysis. Þú munt verða útlægur ger og hljóta jafnan úti að búa einn samt. Þú munt verða útlǽgr ger ok hljóta jafnan úti at búa einn samt. Þá legg eg það á við þig að þessi augu séu þér jafnan fyrir sjónum sem eg ber eftir og mun þér erfitt þykja einum að vera. Þá legg ek þat á við þik at þessi augu sé þér jafnan fyrir sjónum sem ek ber eftir ok mun þér erfitt þykkja einum at vera. Og það mun þér til dauða draga. " Ok þat mun þér til dauða draga. "

Og sem þrællinn hafði þetta mælt þá rann af Gretti ómegin það sem á honum hafði verið. Ok sem þrǽllinn hafði þetta mǽlt þá rann af Gretti ómegin þat sem á honum hafði verit. Brá hann þá saxinu og hjó höfuð af Glámi og setti þá við þjó honum. Brá hann þá saxinu ok hjó hǫfuð af Glámi ok setti þá við þjó honum. Bóndi kom þá út og hafði klæðst á meðan Glámur lét ganga töluna en hvergi þorði hann nær að koma fyrr en Glámur var fallinn. Bóndi kom þá út ok hafði klǽðst á meðan Glámr lét ganga töluna en hvergi þorði hann nǽr at koma fyrr en Glámr var fallinn. Þórhallur lofaði guð fyrir og þakkaði vel Gretti er hann hafði unnið þenna óhreina anda. Þórhallr lofaði guð fyrir ok þakkaði vel Gretti er hann hafði unnit þenna óhreina anda. Fóru þeir þá til og brenndu Glám að köldum kolum. Fóru þeir þá til ok brenndu Glám at köldum kolum. Eftir það grófu þeir þar niður sem síst voru fjárhagar eða mannavegir. Eftir þat grófu þeir þar niðr sem síst váru fjárhagar eða mannavegir. Gengu heim eftir það og var þá mjög komið að degi. Gengu heim eftir þat ok var þá mjǫk komit at degi. Lagðist Grettir niður því að hann var stirður mjög. Lagðisk Grettir niðr því at hann var stirðr mjǫk.

Þórhallur sendi menn á næstu bæi eftir mönnum, sýndi og sagði hversu farið hafði. Þórhallr sendi menn á nǽstu bǿi eftir mǫnnum, sýndi ok sagði hversu farit hafði. Öllum þótti mikils um vert um þetta verk þeir er heyrðu. Ǫllum þótti mikils um vert um þetta verk þeir er heyrðu. Var það þá almælt að engi væri þvílíkur maður á öllu landinu fyrir afls sakir og hreysti og allrar atgervi sem Grettir Ásmundarson. Var þat þá almǽlt at engi vǽri þvílíkr maðr á ǫllu landinu fyrir afls sakir ok hreysti ok allrar atgervi sem Grettir Ásmundarson.

Þórhallur leysti Gretti vel af hendi og gaf honum góðan hest og klæði sæmileg því þau voru öll sundur leyst er hann hafði áður borið. Þórhallr leysti Gretti vel af hendi ok gaf honum góðan hest ok klǽði sæmileg því þau váru ǫll sundr leyst er hann hafði áðr borit. Skildu þeir með vináttu. Skilðu þeir með vináttu. Reið Grettir þaðan í Ás í Vatnsdal og tók Þorvaldur við honum vel og spurði innilega að sameign þeirra Gláms en Grettir segir honum viðskipti þeirra og kvaðst aldrei í þvílíka aflraun komið hafa, svo langa viðureign sem þeir höfðu saman átt. Reið Grettir þaðan í Ás í Vatnsdal ok tók Þorvaldr við honum vel ok spurði innilega at sameign þeira Gláms en Grettir segir honum viðskipti þeira ok kvazk aldrei í þvílíka aflraun komit hafa, svá langa viðureign sem þeir hǫfðu saman átt.

Þorvaldur bað hann hafa sig spakan " og mun þá vel duga en ella mun þér slysgjarnt verða. " Þorvaldr bað hann hafa sik spakan " ok mun þá vel duga en ella mun þér slysgjarnt verða. "

Grettir kvað ekki batnað hafa um lyndisbragðið og sagðist nú miklu verr stilltur en áður og allar mótgerðir verri þykja. Grettir kvað ekki batnat hafa um lyndisbragðit ok sagðisk nú miklu verr stilltr en áðr ok allar mótgerðir verri þykkja. Í því fann hann mikla muni að hann var orðinn maður svo myrkfælinn að hann þorði hvergi að fara einn saman þegar myrkva tók. Í því fann hann mikla muni at hann var orðinn maðr svá myrkfælinn at hann þorði hvergi at fara einn saman þegar myrkva tók. Sýndist honum þá hvers kyns skrípi. Sýndisk honum þá hvers kyns skrípi. Og það er haft síðan fyrir orðtæki að þeim ljái Glámur augna eða gefi glámsýni er mjög sýnist annan veg en er. Ok þat er haft síðan fyrir orðtæki at þeim ljái Glámr augna eða gefi glámsýni er mjǫk sýnisk annan veg en er.

Grettir reið heim til Bjargs er hann hafði gert erindi sín og sat heima um veturinn. Grettir reið heim til Bjargs er hann hafði gert erendi sín ok sat heima um vetrinn.